Kế thừa quyền lực, cấu trúc quân đội và tư bản xuyên biên giới: Mạng lưới chính trị Iran nơi Mojtaba Khamenei đứng
Quyền kế thừa, cấu trúc quân đội và vốn xuyên biên giới: Mạng lưới chính trị Iran nơi Mojtaba Khamenei định vị
Chính trị Iran bước vào giai đoạn nhạy cảm cao vào khoảng năm 2026. Việc Mojtaba Khamenei bước vào lõi quyền lực tối cao được xem như một dấu mốc cho thấy cấu trúc chính trị đang dần siết chặt. Hệ thống nhà nước Iran trên danh nghĩa vẫn dựa trên thẩm quyền tôn giáo, nhưng trên thực tế, các thể chế an ninh, đặc biệt là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), đang mở rộng vai trò một cách sâu sắc trong quản trị quốc gia, chính trị và cả nền kinh tế, dần chuyển từ chính trị thần quyền truyền thống sang một cấu trúc nhà nước được an ninh hóa.
Ảnh hưởng chính trị của Mojtaba Khamenei tích lũy dần thông qua mạng lưới quan hệ lâu dài, gần với văn phòng Lãnh tụ Tối cao và giữ các mối quan hệ ổn định giữa các thể chế then chốt. Quyền lực không chỉ nằm ở các vị trí chính thức mà còn phụ thuộc nhiều vào các cơ chế không chính thức dựa trên lòng tin và mạng lưới cá nhân.
Về kinh tế, một mạng lưới tài sản rộng lớn do các quỹ tôn giái và tổ chức bán chính thức kiểm soát đóng vai trò quan trọng trong việc phân phối lại nguồn lực và duy trì liên minh chính trị. Các cáo buộc về việc sử dụng tài sản của các quỹ này bởi giới tinh hoa chính trị làm nổi bật mối quan hệ chặt chẽ giữa của cải và cấu trúc chính trị.
Trong bối cảnh các lệp trừng phạt quốc tế, tài sản kỹ thuật số (như tiền mã hóa) ngày càng đóng vai trò là kênh thanh toán xuyên biên giới thay thế, công cụ chuyển vốn và phương tiện phòng ngừa rủi ro, kết hợp với mạng lưới thương mại khu vực truyền thống.
Tóm lại, cấu trúc quyền lực Iran đang tiến hóa với các đặc điểm mới: vai trò ngày càng tăng của các cơ quan an ninh, hệ thống phân phối tài nguyên thông qua các quỹ, và một cấu trúc tài chính đa tầng. Vị trí của Mojtaba Khamenei nằm ở giao điểm của các mạng lưới này, phản ánh sự phát triển lâu dài của cấu trúc quyền lực Iran, nơi tính hợp pháp thể chế được diễn đạt bằng ngôn ngữ tôn giáo nhưng hoạt động quốc gia ngày càng phụ thuộc vào các cơ quan an ninh và mạng lưới tài nguyên phức tạp.
marsbit03/12 08:06
