Nhà đoạt giải Nobel, đã chính thức gia nhập Anthropic!
Hôm nay, người lãnh đạo cốt lõi của AlphaFold John Jumper chính thức thông báo: Rời khỏi Google DeepMind sau gần 9 năm làm việc, gia nhập Anthropic.
Người đoạt giải Nobel đã dùng một mô hình AI viết lại toàn bộ ngành sinh học cấu trúc, giờ đây đang rời đi.
Hassabis nhanh chóng phản hồi: "Cảm ơn John vì mối quan hệ đối tác phi thường trong 9 năm qua! Những thành tựu chúng ta đạt được với AlphaFold đã thay đổi thế giới."
Hợp tác 9 năm, cùng chia sẻ giải Nobel, đây có lẽ là lời chia tay lịch sự nhất trong giới công nghệ.
Và chỉ hai ngày trước, đồng tác giả huyền thoại của bài báo Transformer, đồng phụ trách Gemini Noam Shazeer vừa thông báo rời Google, đến với OpenAI.
Chưa đầy 72 giờ, Google mất liên tiếp hai lá bài chủ.
Một người dù bỏ 2,7 tỷ USD mua về cũng không giữ được, một người dù có 9 năm tình cảm cũng không giữ được.
Tốt nghiệp tiến sĩ 6 tháng, trực tiếp dẫn dắt AlphaFold
Trong giới khoa học sự sống, John Jumper có thể nói là hiện thân của "dùng AI viết lại toàn bộ ngành học".
Năm 1985, Jumper sinh ra tại Little Rock, Arkansas, một thị trấn nhỏ miền Nam nước Mỹ bình thường.
Đại học lấy bằng kép Toán và Vật lý tại Vanderbilt, sau đó vào Đại học Chicago học liên tục đến tiến sĩ, hướng nghiên cứu là hóa học lý thuyết. Cụ thể, là dùng phương pháp tính toán mô phỏng động lực học hành vi của protein.
Toán học cho anh trực giác về mô hình hóa, vật lý cho anh hiểu biết về hệ thống phức tạp, hóa học lý thuyết khiến anh hiểu vấn đề protein hơn bất kỳ nhà nghiên cứu AI thuần túy nào.
Ba hướng hợp lại với nhau, tình cờ là tổ hợp kiến thức khan hiếm nhất để giải bài toán gập protein.
Năm 2017 sau khi nhận bằng tiến sĩ, Jumper trực tiếp gia nhập DeepMind.
Đáng chú ý là, lúc đó anh hầu như không có kinh nghiệm về deep learning, điểm nổi bật trên CV không phải là nắm vững mạng neural, mà là hiểu biết về vật lý protein.
Nhưng điều Hassabis coi trọng chính xác là điểm này.
Ngay sau đó, anh đã đưa ra một quyết định mà không ai ngờ tới - để thanh niên trẻ này mới tốt nghiệp chỉ 6 tháng, thậm chí phải vừa làm vừa học deep learning, trực tiếp lãnh đạo đội ngũ AlphaFold.
Không có thời gian chuyển tiếp, không có "làm vài năm nghiên cứu viên tích lũy kinh nghiệm trước".
Hassabis đặt cược vào việc, để giải bài toán gập protein này, hiểu protein quan trọng hơn hiểu AI. Và Jumper nhận lấy, là ván cược lớn nhất trong lĩnh vực sinh học tính toán.
Một người nhân số lượng sinh học lên 1000 lần
Những việc xảy ra trong vài năm tiếp theo, chỉ có thể dùng từ "kỳ lạ" để hình dung —
2018, AlphaFold lần đầu xuất hiện tại cuộc thi dự đoán cấu trúc protein CASP, áp đảo phương pháp truyền thống.
2020, AlphaFold 2 ra đời chấn động, vấn đề gập protein làm đau đầu các nhà sinh học 50 năm, bị một mô hình AI trực tiếp "giải quyết".
2021, Jumper dẫn đầu tính toán ra cấu trúc 3D của gần như tất cả hơn 5 vạn loại protein của con người. Và cuối cùng đạt được việc tạo ra cấu trúc của gần 200 triệu loại protein đã biết thuộc khoảng 1 triệu loài.
Trước AlphaFold, nhân loại mất mấy chục năm, dùng phương pháp thực nghiệm như tinh thể học tia X, kính hiển vi điện tử lạnh, tổng cộng mới giải được khoảng 20 vạn cấu trúc protein.
Đội ngũ của Jumper, một lần nhân lên 1000 lần.
Không ngoa chút nào, việc mà các nhà sinh học trăm năm qua chưa làm xong, AlphaFold vài tháng đã làm xong.
Tháng 5/2024, AlphaFold 3 ra mắt — không chỉ dự đoán protein nữa, tương tác giữa DNA, RNA, phân tử thuốc nhỏ, đều có thể tính. Độ chính xác ghép protein-phối tử đạt 76,4%, tăng 1,8 lần so với phương pháp thế hệ trước.
5 tháng sau tại Stockholm, John Jumper và Demis Hassabis cùng bước lên bục nhận giải Nobel Hóa học.
Năm đó Jumper 39 tuổi, là nhà khoa học trẻ nhất đoạt giải Nobel Hóa học trong 70 năm.
Từ một nghiên cứu sinh tiến sĩ phải vừa làm vừa học deep learning, đến đứng dưới ánh đèn sân khấu Stockholm, anh chỉ mất 7 năm.
Đến đây, tỷ lệ hoàn vốn của ván cược năm xưa Hassabis đặt, e rằng xếp hạng được trong lịch sử khoa học nhân loại.
Vì vậy hôm nay anh đi, nỗi đau của Google DeepMind, không chỉ đơn giản là mất một Director.
Google rốt cuộc sao vậy?
Tin tức bùng nổ sau đó, bình luận trên X trực tiếp sôi sục.
Netizen Chubby thốt lên: "Đây là tổn thất cực lớn với Google, với Anthropic thì đúng là điên rồ!"
Có netizen cảm thán "Anthropic chào đón một nhà đoạt giải Nobel, nhân tài đang tiếp tục tập trung về OpenAI và Anthropic", còn có người trực tiếp hô lên: "Trước là Karpathy, giờ lại là người đứng sau AlphaFold, Anthropic đang xây dựng Liên minh Báo thù AI à."
Logan Kilpatrick nói đùa mong đợi Jumper "đoạt thêm một giải Nobel nữa". Giọng điệu là trêu đùa, nhưng nghĩ kỹ lại, thực sự không phải nói quá.
Và sau khi chấn động, tất cả mọi người đều hỏi cùng một câu hỏi — Google rốt cuộc sao vậy?
Jumper không nói, Anthropic không nói, Google cũng không nói.
Có lẽ, một bình luận của nhà đầu tư Lior Alexander, là gần với câu trả lời nhất hiện tại —
"Các phòng thí nghiệm AI tiên phong đang rao bán một thứ Google không thể cho: cảm giác một người có thể thay đổi quỹ đạo công ty."
Người mua về với 2,7 tỷ USD, cũng không giữ được
Đúng hai ngày trước khi Jumper thông báo, Noam Shazeer thông báo rời Google, gia nhập OpenAI, giữ chức "Trưởng nghiên cứu kiến trúc".
Bài báo nền tảng của AI hiện đại năm 2017 "Attention Is All You Need", anh là một trong những tác giả cốt lõi. Cơ chế chú ý đa đầu là do anh thiết kế, bản thực thi khả dụng đầu tiên vượt SOTA là do anh gõ từng dòng.
Và Google để mời anh trở về từ Character.AI, đã đập 2,7 tỷ USD.
Sau khi trở về Shazeer giữ chức đồng phụ trách Gemini, trở thành công thần số một trong cuộc phản công mô hình lớn của Google.
Kết quả chưa đầy hai năm, lại đi. Cách hai ngày, Jumper cũng đi.
Họ không phải là người đầu tiên, cũng sẽ không phải là người cuối cùng.
8 năm qua, hơn 20 nhà nghiên cứu đỉnh cao ký tên trên các bài báo cột mốc lần lượt rời khỏi DeepMind/Brain.
Chỉ riêng năm 2025, ít nhất 11 lãnh đạo cấp cao rời đi. Người đồng sáng lập DeepMind Mustafa Suleyman bản thân, cũng trong một vụ acqui-hire trị giá 6,5 tỷ USD bị Microsoft câu về.
Khoa học sự sống, chiến trường tiếp theo của ba gã khổng lồ AI
Quay trở lại phía Anthropic. Từ hơn hai tháng trước, bố cục đã bắt đầu rồi.
Ngày 3/4, Anthropic dùng 400 triệu USD cổ phiếu mua lại công ty công nghệ sinh học Coefficient Bio. Đội ngũ dưới 10 người, nhưng đã làm ra thành quả đỉnh cao ngành trong lĩnh vực thiết kế kháng thể dẫn dắt bởi AI.
Đồng thời, Anthropic cũng đang xây dựng phòng thí nghiệm ướt của riêng mình, tháng 10 năm ngoái ra mắt Claude for Life Sciences giúp nhà nghiên cứu tăng tốc phát hiện thuốc và thiết kế thí nghiệm sinh học, tháng 1 năm nay lại lên sóng Claude for Healthcare hướng đến tổ chức y tế.
Họ nói, mục tiêu là nén chu kỳ nghiên cứu phát triển khoa học sự sống xuống 10 lần. Và bây giờ, một nhà khoa học protein đạt cấp Nobel đến lãnh đạo việc này rồi.
Trên thực tế, không chỉ Anthropic đang đặt cược vào khoa học sự sống.
OpenAI tháng 4 năm nay phát hành mô hình suy luận chuyên hướng sinh y học GPT-Rosalind, tập trung chính vào phát hiện thuốc, phân tích bộ gen và kỹ thuật protein, đã đạt được hợp tác với các hãng dược hàng đầu như Amgen, Moderna, Thermo Fisher.
Quỹ OpenAI còn trực tiếp tuyên bố: Trong năm tới đầu tư vào hướng khoa học sự sống không thấp hơn 1 tỷ USD. Cộng thêm Shazeer vừa câu về đảm nhiệm nghiên cứu kiến trúc, OpenAI trên đường đua này cũng đến rất mạnh mẽ.
Còn phía Google DeepMind, Isomorphic Labs dưới trướng Hassabis năm ngoái huy động 600 triệu USD, ký với Lilly, Novartis các thỏa thuận hợp tác tổng giá trị cột mốc lên tới 3 tỷ USD, nền tảng công nghệ AlphaFold vẫn là tiêu chuẩn ngành.
Ba phòng thí nghiệm, đồng thời đặt cược vào cùng một hướng — dùng AI viết lại khoa học sự sống.
Lựa chọn của Jumper, chỉ là bước đi mới nhất trong ván cờ lớn này.
Tài liệu tham khảo:
https://x.com/JohnJumperSci/status/2068001285173834106
Biên tập: Moses
Bài viết này đến từ tài khoản công chúng WeChat "Tân Trí Nguyên", tác giả: ASI Khải Thị Lục
