Tác giả: Thejaswini M A
Biên dịch: Block unicorn
Có một mô hình lặp đi lặp lại qua các ngành công nghiệp, thập kỷ và thị trường. Đầu tiên là sự bùng nổ tăng trưởng. Vô số sản phẩm mọc lên như nấm, mỗi sản phẩm đều tuyên bố làm một điều gì đó tốt hơn bất kỳ sản phẩm nào khác. Các công cụ chuyên môn hóa xuất hiện. Các công cụ dành cho thị trường ngách cũng xuất hiện. Người tiêu dùng được cho biết rằng lựa chọn là tự do, tùy chỉnh là sức mạnh, và tương lai thuộc về những kẻ phá vỡ các độc quyền truyền thống.
Sau đó, một cách thầm lặng nhưng không thể tránh khỏi, con lắc bắt đầu quay ngược trở lại.
Không phải vì các chuyên gia đã sai, và cũng không phải vì toàn bộ hệ thống tốt hơn, mà là vì cái giá của sự phân mảnh tích lũy một cách thầm lặng. Mỗi công cụ bổ sung thêm nghĩa là một mật khẩu khác để nhớ, một giao diện khác để học, một điểm lỗi khác trong một hệ thống mà bạn chịu trách nhiệm bảo trì. Quyền tự chủ bắt đầu trở thành gánh nặng. Tự do bắt đầu trở thành chi phí hành chính.
Trong giai đoạn hợp nhất, người chiến thắng cuối cùng không phải là người làm mọi thứ một cách hoàn hảo, mà là người làm đủ nhiều thứ đủ tốt đến mức ma sát của việc rời đi (để xây dựng lại toàn bộ hệ thống ở nơi khác) trở nên khó khăn. Họ không trói buộc bạn bằng hợp đồng hay các điều khoản ràng buộc; họ trói buộc bạn bằng sự tiện lợi. Sự tiện lợi đó đến từ vô số sự tích hợp và hiệu quả nhỏ bé, mỗi thứ tự nó có thể không đáng để từ bỏ, nhưng cộng lại, chúng tạo thành một con hào.
Chúng ta đã thấy điều này xảy ra trong thương mại điện tử, điện toán đám mây và phát trực tuyến. Bây giờ, chúng ta đang chứng kiến điều đó xảy ra trong lĩnh vực tài chính.
Coinbase vừa đặt cược về việc chúng ta sắp bước vào phía nào của chu kỳ.
Hãy để tôi quay ngược thời gian một chút.
Trong phần lớn lịch sử của mình, Coinbase rất dễ hiểu. Nó là nơi người Mỹ đến để mua Bitcoin mà không cảm thấy như họ đang làm điều gì đó đáng ngờ. Nó có giấy phép quản lý, một giao diện sạch sẽ và dịch vụ khách hàng, mặc dù thường tệ hại, nhưng ít nhất là tồn tại trên lý thuyết. Công ty đã lên sàn vào năm 2021 với định giá 65 tỷ USD, với ý tưởng cốt lõi là trở thành lối vào cho tiền điện tử, và trong một thời gian, điều đó đã đúng.
Nhưng đến năm 2025, định vị là "cổng vào tiền điện tử" bắt đầu có vẻ không ổn. Phí giao dịch giao ngay tiếp tục bị nén. Khối lượng giao dịch bán lẻ có tính chu kỳ cao, tăng vọt trong thị trường tăng giá và sụp đổ trong thị trường giảm giá. Những người nắm giữ Bitcoin lớn ngày càng có xu hướng sử dụng ví tự lưu ký. Các cơ quan quản lý vẫn đang kiện công ty. Và Robinhood, công ty khởi đầu như một ứng dụng giao dịch cổ phiếu trước khi mở rộng sang tiền điện tử, đột nhiên có vốn hóa thị trường là 105 tỷ USD, gần gấp đôi vốn hóa của Coinbase. Hơn 90% doanh thu của Coinbase vào năm 2021 đến từ giao dịch. Đến quý 2 năm 2025, con số đó đã giảm xuống dưới 55%.
Vì vậy, khi sản phẩm cốt lõi chịu áp lực, Coinbase đã làm điều mà bạn sẽ làm: Nó cố gắng trở thành mọi thứ khác.
Họ gọi lý thuyết này là "Sàn giao dịch cho mọi thứ" (Exchange for Everything), lập luận rằng sự tổng hợp sẽ đánh bại sự chuyên môn hóa.
Giao dịch cổ phiếu có nghĩa là người dùng bây giờ có thể phản ứng với thu nhập của Apple vào nửa đêm bằng USDC mà không cần rời ứng dụng. Thị trường dự đoán có nghĩa là họ sẽ kiểm tra giá của "Fed có cắt giảm lãi suất không?" vào giờ ăn trưa. Hợp đồng tương lai vĩnh viễn có nghĩa là họ có thể sử dụng đòn bẩy 50x cho vị thế Tesla vào Chủ nhật. Mỗi thị trường mới là một lý do để mở ứng dụng, một cơ hội để kiếm chênh lệch giá, phí hoặc lãi suất stablecoin trên số dư nhàn rỗi.
Chiến lược này là "hãy trở thành Robinhood" hay "hãy đảm bảo người dùng không bao giờ cần Robinhood"?
Luôn có một quan điểm trong fintech rằng người dùng cần các ứng dụng chuyên biệt. Một ứng dụng để đầu tư, một ứng dụng để ngân hàng, một ứng dụng để thanh toán, một ứng dụng để giao dịch tiền điện tử. Coinbase đang lập luận ngược lại: Họ cho rằng một khi người dùng hoàn thành xong một lần KYC và liên kết một tài khoản ngân hàng, họ không cần phải làm điều đó chín lần ở những nơi khác.
Đây là lập luận cho rằng sự tổng hợp thắng sự chuyên môn hóa. Và trong một thế giới nơi tài sản cơ bản ngày càng chỉ là token trên một blockchain, điều đó có ý nghĩa. Nếu cổ phiếu là token, hợp đồng thị trường dự đoán là token, meme coin là token, tại sao chúng không thể được giao dịch tất cả trong cùng một sàn?
Cơ chế hoạt động là: bạn gửi USD (hoặc USDC), giao dịch mọi tài sản, và rút USD (hoặc USDC). Không cần chuyển tiền giữa các nền tảng. Không có yêu cầu số tiền gửi tối thiểu cho nhiều tài khoản. Chỉ có một nhóm tiền duy nhất chảy qua tất cả các loại tài sản.
Coinbase càng giống một nhà môi giới truyền thống, thì nó càng phải cạnh tranh theo các quy tắc của nhà môi giới truyền thống. Robinhood có 27 triệu tài khoản được tài trợ; Coinbase có khoảng 9 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Vì vậy, sự khác biệt của Coinbase không thể chỉ là "chúng tôi cũng có giao dịch cổ phiếu bây giờ" — nó phải nằm ở chính nền tảng giao dịch.
Hứa hẹn về tính thanh khoản 24/7 cho mọi thứ. Không có giờ giao dịch. Không có sự chậm trễ thanh toán. Không phải chờ đợi nhà môi giới chấp thuận yêu cầu ký quỹ của bạn trong khi giao dịch chống lại bạn.
Điều đó có quan trọng với hầu hết người dùng không? Có lẽ là chưa. Hầu hết mọi người không cần giao dịch cổ phiếu Apple lúc 3 giờ sáng thứ Bảy. Nhưng một số người thì có. Và nếu bạn cung cấp một nền tảng cho phép họ làm điều đó, bạn sẽ có được lưu lượng giao dịch của họ. Một khi bạn có được lưu lượng giao dịch của họ, bạn sẽ có được dữ liệu của họ. Một khi bạn có được dữ liệu của họ, bạn có thể xây dựng sản phẩm tốt hơn. Một khi bạn có sản phẩm tốt hơn, bạn sẽ có được nhiều lưu lượng giao dịch hơn.
Đó là một bánh đà, với điều kiện là nó bắt đầu quay.
Trò chơi thị trường dự đoán
Thị trường dự đoán là phần không bình thường nhất trong bộ tính năng này, và có lẽ là phần quan trọng nhất. Chúng không phải là "giao dịch" theo nghĩa truyền thống; chúng là các cược có cấu trúc vào các kết quả nhị phân. Ví dụ: Trump có thắng không? Fed có tăng lãi suất không? Lakers có vào được playoffs không?
Các hợp đồng này biến mất sau khi thanh toán, vì vậy không có nhóm người nắm giữ lâu dài. Tính thanh khoản được thúc đẩy bởi sự kiện, có nghĩa là nó rất dễ biến động và khó dự đoán. Tuy nhiên, các nền tảng như Kalshi và Polymarket đã chứng kiến khối lượng giao dịch tăng vọt lên hơn 7 tỷ USD vào tháng 11.
Tại sao? Bởi vì thị trường dự đoán là một công cụ xã hội. Nó cho phép mọi người thể hiện quan điểm và chịu rủi ro. Nó khiến mọi người không thể không kiểm tra điện thoại trong hiệp bốn của trận đấu hoặc vào đêm bầu cử.
Đối với Coinbase, thị trường dự đoán giải quyết một vấn đề cụ thể: sự gắn kết của người dùng. Khi giá tiền điện tử đi ngang, người dùng có thể cảm thấy nhàm chán. Khi danh mục cổ phiếu của bạn không động đậy, giao dịch cổ phiếu cũng trở nên nhàm chán. Nhưng luôn có một sự kiện nào đó đang diễn ra, thu hút sự chú ý. Tích hợp Kalshi mang lại cho người dùng một lý do để ở lại trong ứng dụng ngay cả khi Bitcoin không di chuyển.
Cược là những người dùng đến vì thị trường bầu cử sẽ tiếp tục giao dịch cổ phiếu, và ngược lại. Cược là phạm vi bao phủ càng rộng thì độ gắn kết càng cao.
Mô hình kinh doanh xoay quanh tỷ suất lợi nhuận
Bỏ qua các câu chuyện đổi mới, và bạn thấy rằng đây thực sự là một công ty đang cố gắng kiếm tiền từ cùng một người dùng theo nhiều cách hơn. Phí giao dịch cổ phiếu, chênh lệch giá hoán đổi DEX, lãi suất số dư stablecoin, phí cho vay thế chấp tiền điện tử, doanh thu đăng ký Coinbase One và phí cơ sở hạ tầng cho các nhà phát triển sử dụng blockchain Base.
Tôi không chỉ trích. Các sàn giao dịch hoạt động như vậy. Sàn giao dịch tốt nhất không phải là sàn có phí thấp nhất; đó là sàn mà người dùng không muốn rời đi vì việc rời đi đồng nghĩa với việc phải xây dựng lại toàn bộ hệ thống ở nơi khác.
Coinbase đang xây dựng một hệ sinh thái khép kín, nhưng những bức tường không phải để nhốt người dùng; chúng ở đó để tạo sự tiện lợi. Bạn vẫn có thể rút tiền điện tử của mình. Bạn vẫn có thể chuyển cổ phiếu của mình sang Fidelity. Chỉ là bạn có thể sẽ không làm vậy, bởi vì tại sao phải làm thế?
Lợi thế của Coinbase nằm ở công nghệ on-chain của nó, cho phép cổ phiếu được token hóa, thanh toán tức thì và tiền có thể lập trình. Nhưng hiện tại, giao dịch cổ phiếu của nó trông rất giống giao dịch cổ phiếu của Robinhood, chỉ với nhiều giờ giao dịch hơn. Thị trường dự đoán của nó cũng rất giống Kalshi, chỉ được nhúng trong một ứng dụng khác.
Sự khác biệt thực sự nằm ở lớp blockchain Base mà Coinbase xây dựng và kiểm soát. Nếu giao dịch cổ phiếu thực sự diễn ra on-chain, thanh toán thực sự sử dụng stablecoin và các tác nhân AI thực sự bắt đầu giao dịch tự động bằng các giao thức như x402, thì Coinbase đã tạo ra thứ mà Robinhood không thể dễ dàng sao chép.
Nhưng đó là một vấn đề dài hạn. Trong ngắn hạn, cuộc cạnh tranh là xem ứng dụng của ai có độ gắn kết cao nhất. Và việc thêm nhiều tính năng hơn không tự động làm cho một ứng dụng trở nên gắn kết hơn. Ngược lại, nó có thể làm cho giao diện trở nên lộn xộn, phức tạp và khiến người dùng mới chỉ muốn mua Bitcoin cảm thấy choáng ngợp.
Một bộ phận người dùng tiền điện tử sẽ phẫn nộ với điều này. Họ là những người tin tưởng thực sự. Họ muốn Coinbase trở thành cổng vào DeFi, không phải là một siêu ứng dụng tập trung với một số tính năng DeFi bị giấu trong menu phụ.
Coinbase rõ ràng đã chọn quy mô thay vì sự thuần túy. Nó muốn một tỷ người dùng, không phải một trăm nghìn người thuần túy. Nó muốn trở thành nền tảng tài chính mặc định cho quần chúng, không phải sàn giao dịch được lựa chọn cho những người chạy các node tự host.
Đó có thể là quyết định kinh doanh đúng đắn. Thị trường đại chúng không quan tâm đến phi tập trung. Họ quan tâm đến sự tiện lợi, tốc độ và tránh mất mát tài chính. Nếu Coinbase có thể cung cấp điều đó, thì triết lý đằng sau nó không quan trọng.
Nhưng nó tạo ra một mâu thuẫn kỳ lạ. Coinbase đang cố gắng đồng thời là cơ sở hạ tầng cho thế giới on-chain và là một sàn giao dịch tập trung cạnh tranh với Charles Schwab. Nó đang cố gắng vừa là người ủng hộ tiền điện tử vừa là công ty làm cho tiền điện tử trở nên vô hình. Nó đang cố gắng vừa nổi loạn vừa tuân thủ.
Có lẽ nó có thể. Có lẽ tương lai là một sàn giao dịch on-chain được quản lý, dễ sử dụng như Venmo. Hoặc có lẽ, cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người cuối cùng sẽ khiến bạn trở nên không quan trọng với bất kỳ ai.
Đây là chiến lược của Amazon. Amazon không phải là tốt nhất trong bất cứ điều gì. Nó không phải là hiệu sách tốt nhất, không phải là cửa hàng tạp hóa tốt nhất, không phải là dịch vụ phát trực tuyến tốt nhất. Nhưng nó đủ tốt ở đủ mọi thứ đến mức hầu hết mọi người không buồn đi nơi khác.
Tuy nhiên, nhiều công ty đã cố gắng xây dựng một ứng dụng cho mọi thứ và cuối cùng chỉ tạo ra một ứng dụng lộn xộn.
Nếu Coinbase có thể nắm bắt được vòng lặp hoàn chỉnh từ kiếm tiền, giao dịch, phòng ngừa rủi ro, cho vay đến thanh toán, thì việc một số tính năng cụ thể kém hơn một chút so với đối thủ cạnh tranh chuyên ngành sẽ không thành vấn đề. Chi phí chuyển đổi và sự phiền phức của việc quản lý nhiều tài khoản sẽ giữ người dùng trong hệ sinh thái của nó.
Đó là tất cả về Sàn giao dịch vạn năng của Coinbase.
Đọc thêm:
Tại sao Metaplanet, kho bạc Bitcoin lớn nhất châu Á, không mua vào đáy?
Multicoin Capital: Kỷ nguyên Fintech 4.0 đã đến
Farcaster, kỳ lân Web3 được a16z đầu tư mạnh, buộc phải chuyển hướng, phải chăng mạng xã hội Web3 là một mệnh đề sai?
