Tác giả: Andjela Radmilac
Biên dịch: Luffy, Foresight News
ARK Invest do Cathie Wood điều hành đã mua tổng cộng cổ phiếu trị giá 77 triệu USD của các công ty đại chúng liên quan đến tiền mã hóa trong tháng 6. Theo dữ liệu tiết lộ giao dịch hàng ngày của ARK, trong tháng biến động tồi tệ nhất của Bitcoin trong bốn năm, quỹ này đã tăng mua 44 triệu USD Coinbase, 25.25 triệu USD Circle và 8.2 triệu USD Bullish.
Wood và nhiều tổ chức trong nhiều năm vẫn tuân theo cùng một logic đầu tư: các công ty đại chúng về tiền mã hóa cung cấp kênh đầu tư tuân thủ cho nhà đầu tư, không cần trực tiếp nắm giữ Bitcoin, vẫn có thể chia sẻ lợi nhuận từ chu kỳ ngành. Tuy nhiên, phân tích dữ liệu thị trường của CryptoSlate tính đến ngày 2/7 đã tiết lộ cái giá ẩn giấu lớn của con đường đầu tư cổ phiếu này.
Biến động thực tế năm hóa 30 ngày của 9 doanh nghiệp tiền mã hóa niêm yết trên sàn Mỹ nằm trong khoảng 68%–90%, gần gấp đôi biến động 37.6% của Bitcoin. Kéo dài đến khung 90 ngày, biến động của Circle lên tới 103.6%, trong khi Bitcoin chỉ 37.8%. Khoảng cách mức giảm giá cổ phiếu cũng đáng kể: Circle giảm 51.4% so với đỉnh, MSTR giảm 48.6%, Bullish giảm 43.6%; trong khi Bitcoin giảm 36.4% so với đỉnh gần 97,000 USD hồi tháng 1, mức giảm thấp hơn tất cả các cổ phiếu trên.
Biến động thực tế năm hóa 30 ngày của BTC, ETH và chín cổ phiếu công ty tiền mã hóa niêm yết tại Mỹ trong giai đoạn từ 1/1/2026 đến 2/7/2026
Chỉ xét riêng biến động, cổ phiếu tiền mã hóa dường như là Bitcoin có đòn bẩy, nhưng dữ liệu tương quan tiết lộ một sự thật hoàn toàn khác. Trong 90 ngày giao dịch vừa qua, hệ số tương quan giữa Circle, Robinhood, Bullish với Bitcoin chỉ ở mức 0.55–0.58 (thang đo từ 0 đến 1, 1 đại diện cho biến động hoàn toàn đồng bộ, 0 đại diện cho không liên quan), có nghĩa là biến động giá coin chỉ giải thích khoảng một phần ba biến động của cổ phiếu công ty tiền mã hóa, phần biến động còn lại hoàn toàn đến từ rủi ro đặc thù của doanh nghiệp: báo cáo tài chính hàng quý, cạnh tranh ngành, hoạt động huy động vốn, pha loãng cổ phần do phát hành thêm, v.v. Nhà đầu tư vốn định dùng cổ phiếu để tiếp cận ngành tiền mã hóa, nhưng kết quả chỉ nhận được một phần tiếp xúc với giá coin, đồng thời phải gánh thêm cả một bộ rủi ro kinh doanh đặc thù chỉ có trên thị trường chứng khoán.
Chỉ có một cổ phiếu thực sự bám sát Bitcoin
Bảng dưới đây thống kê mối tương quan giữa cổ phiếu công ty tiền mã hóa và Bitcoin từ cuối năm 2025 đến nay. Hệ số Beta đại diện cho mức tăng/giảm của cổ phiếu tương ứng khi Bitcoin biến động 1%.
Trên toàn thị trường, chỉ có MSTR xứng đáng được coi là công cụ thay thế Bitcoin. Beta 1.59, tương quan 0.85, có nghĩa là về bản chất nó là công cụ vốn chủ sở hữu nắm giữ Bitcoin có đòn bẩy. Trong đợt giảm giá này, mức giảm trong năm và mức giảm so với đỉnh của nó đều vượt xa Bitcoin.
Coinbase là lựa chọn tương đối cân bằng, mức giảm trong năm -26.8% nhỏ hơn một chút so với BTC, hệ số Beta 1.26, hệ số tương quan 0.75, mức độ liên kết với Bitcoin mạnh thứ hai trong khối. Nhưng biến động của nó vẫn gần gấp đôi Bitcoin, giá cổ phiếu giảm 60.6% so với đỉnh lịch sử 419.78 USD vào tháng 7/2025, mức lỗ cho nhà đầu tư mua ở đỉnh đó lớn hơn nhiều so với người nắm giữ mua vào đỉnh lịch sử của Bitcoin vào tháng 10/2025.
Circle là minh họa hoàn hảo cho "rủi ro doanh nghiệp dưới lớp vỏ tiền mã hóa". Nó có mức tương quan với Bitcoin thấp nhất toàn khối, biến động 90 ngày cao nhất. Ngòi nổ xảy ra vào ngày 30/6: Stablecoin Open USD được hậu thuẫn bởi hơn 140 doanh nghiệp gồm Coinbase, Stripe, Visa, Mastercard, BlackRock, v.v. chính thức ra mắt, CRCL lao dốc 17.5% trong một ngày. Đợt giảm mạnh này hầu như không liên quan gì đến diễn biến giá Bitcoin, mà hoàn toàn là tin xấu đặc thù do cạnh tranh thị phần trong lĩnh vực stablecoin.
Robinhood là ví dụ ngược lại, cũng xác nhận hoạt động kinh doanh của cổ phiếu cá nhân độc lập với diễn biến thị trường tiền mã hóa. Cổ phiếu này trong năm chỉ giảm nhẹ 0.3%, mức giảm tối đa trong năm chỉ 8.5%. Kinh doanh tiền mã hóa chỉ là một phần nhỏ trong danh mục môi giới chứng khoán, quyền chọn, phái sinh đa dạng của họ; hoạt động kinh doanh đa ngành đã đệm cho đợt giảm giá; nhưng ngược lại, trong giai đoạn thị trường tiền mã hóa tăng giá, nó cũng khó mang lại lợi nhuận đầy đủ từ giá coin cho nhà đầu tư.
Diễn biến của các công ty khai thác (miner) là trái ngược nhất. Bitcoin giảm 29.5% trong năm, RIOT tăng mạnh 74.5%, MARA tăng 38.1%, CleanSpark tăng 24.7%. Logic cốt lõi là các công ty khai thác chuyển đổi thành nhà cung cấp dịch vụ điện toán hiệu suất cao AI, ký các hợp đồng cho thuê sức mạnh tính toán trị giá hàng trăm tỷ USD, liên tục giảm nắm giữ Bitcoin tồn kho. Mặc dù biến động trong ngày của chúng vẫn đi theo Bitcoin (hệ số Beta đều lớn hơn 1), nhưng lợi nhuận cả năm hoàn toàn được thúc đẩy bởi hoạt động kinh doanh lưu trữ AI, tách biệt với giá coin.
Biến động giá từ đầu năm đến nay của BTC, ETH và chín cổ phiếu công ty tiền mã hóa niêm yết tại Mỹ
Bản thân Bitcoin biến động không nhỏ. Chỉ số biến động 30 ngày của Bitcoin của Volmex giảm xuống mức thấp nhất 24.5 vào cuối tháng 5, đạt đỉnh 68.7 vào đầu tháng 2, và phục hồi lên 41.6 vào đầu tháng 7. Dù vậy, biến động của đa số cổ phiếu tiền mã hóa vẫn tăng gấp đôi.
Ví dụ từ MicroStrategy: Cơ cấu vốn chủ sở hữu mang lại rủi ro bổ sung
Nắm giữ Bitcoin chỉ cần chịu rủi ro tăng/giảm giá coin; mua cổ phiếu công ty đại chúng về tiền mã hóa, còn phải cộng thêm nhiều biến số như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, pha loãng cổ phần, biến mất phí bảo hiểm định giá, áp lực huy động vốn, thay đổi cơ cấu vốn, v.v.
MicroStrategy gần đây đã tập trung bộc lộ tất cả các điểm yếu trong vòng một tháng. Cuối tháng 6, tỷ lệ giá trên giá trị tài sản ròng điều chỉnh (mNAV) của họ lần đầu tiên giảm xuống dưới 1, chỉ số này đo lường tổng định giá doanh nghiệp so với tài sản ròng của công ty. Tỷ lệ dưới 1, đại diện cho việc thị trường định giá toàn bộ công ty thấp hơn giá trị tiền mặt và Bitcoin mà họ nắm giữ. Theo tiết lộ vào ngày 22/6, MicroStrategy nắm giữ 847,363 Bitcoin, vào ngày mNAV giảm xuống dưới 1, số Bitcoin này trị giá khoảng 50 tỷ USD.
mNAV lớn hơn 1 là nền tảng cho toàn bộ vòng xoáy tăng trưởng của MicroStrategy. Trước đây, công ty có thể phát hành thêm cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu ưu đãi với mức phí bảo hiểm, huy động vốn sau đó tiếp tục tăng mua Bitcoin, nâng cao lượng nắm giữ trên mỗi cổ phiếu. Một khi mNAV giảm xuống dưới 1, vòng tuần hoàn này sẽ ăn mòn giá trị cổ đông theo chiều ngược lại — phát hành thêm cổ phiếu để đổi lấy tiền mua coin, tương đương với việc bán tài sản Bitcoin hiện có với mức chiết khấu.
CryptoSlate đã đưa tin từ tháng 1 rằng, các công ty nắm giữ Bitcoin được chia thành loại có phí bảo hiểm định giá và loại chiết khấu. Cuối tháng 6, tổng vốn hóa thị trường của MicroStrategy là 29.54 tỷ USD, chưa bằng một nửa mức đỉnh hơn 71 tỷ USD năm 2024, cả bốn loại cổ phiếu ưu đãi đều giảm xuống mức thấp nhất lịch sử.
MicroStrategy đưa ra giải pháp đối phó, ngày 29/6 công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu tối đa 1.25 tỷ USD, đồng thời ủy quyền bán Bitcoin để bổ sung thanh khoản, chi trả cổ tức cổ phiếu ưu đãi và lãi vay. Vài tuần trước đó, công ty này đã thực hiện lần bán Bitcoin đầu tiên kể từ năm 2022 vào ngày 1/6, chỉ bán 32 Bitcoin. Sau khi tin tức được công bố, cổ phiếu này tăng mạnh 12.6% trong một ngày, chấm dứt tám ngày giảm liên tiếp. Doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất toàn cầu, lại cần phải bán tài sản thế chấp trong thị trường giá xuống để đổi lấy dòng tiền, đây là ràng buộc mà việc nắm giữ Bitcoin trực tiếp sẽ không gặp phải, cũng là rủi ro đặc thù của cổ phiếu.
Đây chính là bối cảnh ARK tăng mua ngược chiều thị trường. Ngày 25/6, khi cổ phiếu tiền mã hóa giảm mạnh tập thể, quỹ của Wood trong một ngày đã mua 3.27 triệu USD Robinhood, đồng thời tăng mua Coinbase, Circle, Bullish. Wood cho rằng mục tiêu giá dài hạn của Bitcoin ở mức triệu USD, hiện tại đang định giá chiết khấm mạnh để tiếp cận các công ty tiền mã hóa đại chúng đã điều chỉnh sâu kể từ đỉnh năm 2025.
Dữ liệu tiết lộ diện mạo thực sự của những công ty này.
- MicroStrategy = Bitcoin có đòn bẩy + Rủi ro pha loãng cổ phần;
- Circle = Doanh nghiệp thanh toán trong lĩnh vực stablecoin, sa lầy vào cuộc chiến giành thị phần;
- Robinhood = Công ty môi giới tổng hợp, tiền mã hóa chỉ là nghề phụ.
Việc Wood mua một rổ cổ phiếu của các công ty này, về bản chất là đặt cược vào sự kết hợp của các mô hình kinh doanh khác nhau, mức độ tiếp xúc với tiền mã hóa của từng công ty khác biệt một trời một vực.
Mỗi cổ phiếu đều có logic đầu tư độc lập, Coinbase trong năm vượt trội hơn Bitcoin, Robinhood giữ được giá đầu năm, khối công ty khai thác tổng thể dẫn đầu về lợi nhuận. Nhưng câu hỏi cốt lõi vẫn còn, mua cổ phiếu tiền mã hóa, liệu có thực sự ít rủi ro hơn việc trực tiếp nắm giữ coin?
Dữ liệu từ chín công ty đại chúng cho thấy, cổ phiếu hoặc là khuếch đại biến động của Bitcoin, hoặc là cộng thêm rủi ro hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp không liên quan đến giá coin.
Những cổ phiếu tiền mã hóa thực sự mạnh mẽ năm nay, dựa vào các hoạt động kinh doanh tăng trưởng độc lập như điện toán AI, lưu lượng môi giới, sản phẩm thanh toán, v.v., Bitcoin chỉ là yếu tố ảnh hưởng thứ yếu.
