Bên bờ Hoàng Phố, người đông như nước chảy.
Hội nghị Thế giới về Trí tuệ Nhân tạo (WAIC) thường niên đã khai mạc đúng hẹn, quy mô năm nay thực sự đáng kinh ngạc - tổng diện tích triển lãm lần đầu vượt 100.000 mét vuông, hơn 1.100 doanh nghiệp mang đến hơn 3.000 sản phẩm trưng bày, hơn 300 sản phẩm ra mắt toàn cầu lần đầu tiên. Hiện trường chật kín người, không khí cực kỳ sôi động.
"Nóng quá, không đặt sớm thì khách sạn gần đây không thể nào có phòng." Một nhà đầu tư AI từ Bắc Kinh tới đã chốt lịch trình từ tháng trước. Trên chuyến tàu cao tốc đến Thượng Hải, anh bất ngờ gặp nhiều đồng nghiệp.
Còn vé vào cửa thì càng khó tin hơn. Vé thường giá gốc 168 NDT, thậm chí bị đẩy lên 2000 NDT. "Có tiền chưa chắc đã mua được." Một nhà đầu tư nhờ vào công ty đã đầu tư mới xoay xở được tấm vé cảm thán, "Đây chắc là năm WAIC hot nhất từ trước đến nay."
Cảm giác "Nếu bạn không đến, thì chưa phải là một nhà đầu tư AI đích thực" - thứ cảm xúc FOMO (sợ bỏ lỡ) này đang lan tỏa một cách tinh tế.
Hội nghị hot nhất năm nay
1.100 công ty AI tập hợp
WAIC bước sang năm thứ chín, xứng đáng là một bản tóm tắt lịch sử tiến hóa của AI.
Bước vào hiện trường, không khí sôi nổi ùa tới mặt. Nhớ lại hai ba năm trước, trên bảng triển lãm của các công ty, nổi bật nhất là các thông số về quy mô mô hình, độ dài ngữ cảnh, xếp hạng Benchmark. Năm 2025, trên sân khấu bắt đầu xuất hiện mẫu thử nghiệm robot thể hiện và trình diễn Agent.
Đến năm nay, tất cả các nhà triển lãm đều mang ra những sản phẩm có thể chạy trực tiếp trong các tình huống thực tế, thậm chí cả con số giao hàng sản xuất hàng loạt cũng được đưa lên bàn. Từ "so sánh thông số" đến "so sánh triển khai thực tế", cuối cùng AI cũng bước ra khỏi màn hình.
WAIC năm nay lần đầu tiên áp dụng mô hình liên kết "ba địa điểm, bốn hội trường" tại Trương Giang, Thế Bác, Từ Hối. Trong đó, Hội trường Triển lãm Thế Bác Thượng Hải là khu vực triển lãm có diện tích lớn nhất, bao phủ toàn diện nhất các ngành công nghiệp liên quan, cũng là nơi tập trung nhiều sản phẩm ra mắt toàn cầu lần đầu nhất - H1 xem triển khai công nghiệp, H2 xem năng lực tính toán nền tảng, H3 tập trung vào robot, H4 xem các dự án khởi nghiệp.
Hội trường H1 tập trung trưng bày tiến triển triển khai thực tế của mô hình lớn và tác nhân thông minh, MiniMax M3, tác nhân thông minh an toàn khử nhạy cảm InfiniClawBox của Vô Vấn Tâm Khung, Kimi còn phát hành mô hình mạnh nhất K3 vào ngày khai mạc. Hội trường H2 giống như một "cuộc duyệt binh" về năng lực tính toán, Huawei lần đầu triển lãm siêu nút có quy mô lớn nhất ngành Atlas 950 SuperPoD, trưng bày trực tiếp 1024 thẻ Thăng Đằng, quy mô đạt 56,8 lần so với giải pháp NVL144 của NVIDIA.
Nơi thu hút đông người nhất chắc chắn là Hội trường H3, nơi đây xứng đáng là thiên đường của những người yêu thích robot. Hơn 200 doanh nghiệp hàng đầu về robot, 208 thiết bị đầu cuối thông minh thể hiện, hơn 300 máy thật đồng thời trình diễn động, hiện trường bị chật kín không thể lọt nổi.
Vũ Thụ Khoa Kỹ mang đến GD01 - bộ giáp biến hình chở người đầu tiên trên thế giới; Trí Nguyên triển lãm "đội ngũ lao động", trực tiếp đưa dây chuyền sản xuất thật vào hội trường; robot A1 của Thạch Thạch Trí Hàng thể hiện khả năng tác nghiệp trong dây chuyền sản xuất công nghiệp thực tế. Ngoài ra, Nhạc Tụ, Ngân Hà Thông Dụng, Khoa Du Duy, Phó Lợi Diệp, Thiên Tầm Trí Năng, Cực Trí Gia, Trục Tích Động Lực... cũng mang đến các sản phẩm thể hiện thế hệ mới, từ "biết đi" đến "biết làm", sự khác biệt đang được nới rộng.
Hội trường Tây Ngạn Từ Hối cũng không kém phần sôi động. Sinh Số Khoa Kỹ, Bilibili, Tencent tập trung tại khu triển lãm cảm nhận số; Honor, NetEase Youdao, iFlytek... triển khai các thiết bị AI hàng ngày mới nhất, còn có kính AI Rokid·Lạc Kỳ, kính AR dịch thuật Hey2 của Lượng Lượng Thị Dã, kính AI Monet của Tâm Mâu Khoa Kỹ... nhẹ đến mức hầu như không cảm nhận được. Khu triển lãm Trương Giang thì tập hợp hơn trăm doanh nghiệp chip tính toán, hầu hết các nhà sản xuất GPU nội địa chủ lực đều có mặt, 67 sản phẩm là những sản phẩm ra mắt lần đầu trong nước.
Còn nhiều gương mặt quen thuộc mang đến thành quả mới: Xiaohongshu trưng bày hệ sinh thái nội dung RED Skill và Vibe Coding, Bách Hình Trí Năng phát hành sản phẩm mới bản thể OntoZ, Khởi Nguyên Cơ Khí Nhân mang đến robot cá nhân có thể biến hình đầu tiên trên thế giới T1, Diện Bích Trí Năng phối hợp với Viện Nghiên cứu Trí Nguyên công bố báo cáo mới nhất.
Danh sách còn rất, rất dài.
Nhà đầu tư bận không kịp thở
"WAIC có thể hẹn", các nhà đầu tư AI đồng loạt cập nhật chữ ký WeChat.
Các nhà đầu tư vào lĩnh vực AI đương nhiên không vắng mặt tại sự kiện thường niên lớn nhất này của AI. "Chỉ cần hô một tiếng trên Moments, rất dễ dàng có thể tập hợp cả một toa tàu cùng đi." Một người bạn trong giới đầu tư tổ chức đi Thượng Hải khó giấu nổi sự phấn khích.
Nhìn quanh, bóng dáng nhà đầu tư có mặt ở khắp nơi. Khu vực đầu tư mạo hiểm WAIC Future-Tech tại Hội trường H4 tập trung hơn 160 doanh nghiệp khởi nghiệp xuất sắc, hơn 70% đội ngũ thành lập chưa đầy ba năm, hơn 50% người sáng lập là thế hệ 9x. Hơn 80 tổ chức đầu tư hàng đầu như Sequoia Capital China, Hillhouse Capital, ZhenFund... đã đặt chân, thiết lập khu vực kết nối vốn chuyên biệt. Có lẻ kỳ lân tiếp theo sẽ ra đời từ đây.
"Nhất định phải đi xem 'Lục Tiểu Long' mô hình thế giới cùng lên sân khấu." Trong thời gian diễn ra hội nghị, sáu nhà sáng lập doanh nghiệp mô hình thế giới hàng đầu cùng tụ họp trong một phiên bàn tròn chuyên biệt: Đào Đại Trình (người sáng lập Đại Hiểu Cơ Khí Nhân), Thẩm Vũ Quân (Nhà khoa học trưởng Linh Ba của Ant Group), Chu Chính (Tổng giám đốc Cực Giai Thị Giới), Hạ Trung Phổ (CTO Vô Giới Động Lực), Nhậm Quảng Huy (Trưởng bộ phận Kỹ thuật Trí Nguyên Cơ Khí Nhân), Vương Hạo (CTO Biến Số Cơ Khí Nhân). Đây là khoảnh khắc mà các nhà đầu tư AI vật lý không muốn bỏ lỡ.
Hình bóng của Shanghai GuoTou Capital (Thượng Hải Quốc Đầu) cũng gây ấn tượng sâu sắc, với sự kiện chủ trì "POWER·开放麦" lần đầu tiên tập hợp các doanh nghiệp then chốt trong các lĩnh vực như năng lực tính toán, thuật toán, dữ liệu, trí tuệ thể hiện, ứng dụng AI. Ngoài ra, đối tác quản lý của Qiming Venture Partners, Chu Chí Phong, cũng sẽ công bố 10 triển vọng AI năm 2026 của Qiming trong diễn đàn.
Các sự kiện bên lề do các tổ chức đầu tư chủ trì năm nay cũng cực kỳ sôi nổi. Lanchi Ventures tổ chức Booming Night, Source Code Capital khởi xướng WAIC After Hours, Linear Capital tổ chức cuộc thi "Vua dưa thật giả" trong giới AI bên bờ Hoàng Phố, Hua Ying Capital tổ chức "Đêm Khoa học Sáng tạo Thanh Hoa", Jinqiu Fund tổ chức Founders Back Founders.
Còn có các tổ chức đầu tư mạo hiểm và FA như 5Y Capital, Yunqi Partners, 9F Capital, Future Capital, Xinglian Capital, Changshi Capital, MiraclePlus, GaoHu Capital, Lighthouse Capital... cũng đều khởi động các hoạt động riêng của mình.
Điều này rõ ràng đã khiến các nhà đầu tư bận không kịp thở, mỗi ngày 20.000 bước không phải là nói quá.
Lịch trình của họ bị cắt thành những mảnh vụn tính bằng nửa giờ: buổi sáng xem ra mắt máy thật chip tính toán, trưa trò chuyện sâu kín với nhà sáng lập trí tuệ thể hiện, chiều chạy ba phiên bàn tròn chuyên ngành theo chiều dọc, tối còn có nhiều buổi pitch kín liên tiếp và After Party. Nếu bạn đầu tư vào AI mà không đến WAIC, rất có thể bạn đã bỏ lỡ những thay đổi chân thực và thú vị nhất của AI Trung Quốc.
Cơn bão người trẻ
AI đang sinh ra một loạt công ty nghìn tỷ
Sự sôi động của WAIC chính là minh chứng sống động cho cơn sốt đầu tư AI năm nay.
Số liệu công khai cho thấy, nửa đầu năm 2026, tổng số tiền huy động được trong lĩnh vực trí tuệ thể hiện trong nước đã vượt 90 tỷ NDT, tăng hơn gấp năm lần so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu mở rộng phạm vi ra toàn bộ lĩnh vực AI, số sự kiện huy động vốn trong nửa đầu năm đạt 1.203 vụ, tổng số tiền vượt 300 tỷ NDT, vượt xa cả năm 2025.
Nói cách khác, chỉ riêng lĩnh vực AI đã hút đi một nửa số tiền trong túi của các quỹ VC trong nửa đầu năm.
Các kỳ lân định giá trăm tỷ lần lượt nổi lên. Những cái tên như Vân Thâm Xử, Biến Số, Trí Bình Phương, Tinh Hải Đồ, Thiên Tầm Trí Năng, Chúng Kình Trí Năng, Tinh Động Kỷ Nguyên, Trục Tế Động Lực, Khoa Du Duy... lần lượt vượt qua ngưỡng cửa đó.
Sự nóng bỏng từ phía huy động vốn nhanh chóng lan truyền đến phía IPO. Theo thống kê không đầy đủ, từ đầu năm đến nay có ít nhất 20 công ty trí tuệ thể hiện đã xác định kế hoạch lên sàn. Một cách lặng lẽ, IPO lên sàn đã trở thành một cuộc đua sinh tử - ai có thể tiên phong lên thị trường vốn, người đó sẽ có xác suất lớn hơn để ở lại trên bàn chơi.
Vũ Thụ sắp lên sàn Khoa Sáng, mở ra một cánh cửa cho ngành. Mọi người đang mong đợi: liệu có một công ty thể hiện Trung Quốc, có thể thực sự đứng ở trung tâm sân khấu toàn cầu. Đây là phần giàu trí tưởng tượng nhất trong câu chuyện về trí tuệ thể hiện Trung Quốc.
Bên ngoài hội trường, những thảo luận về định giá trăm tỷ, nghìn tỷ tiếp theo đang diễn ra ở khắp các ngóc ngách. "Internet cuối cùng đã tạo ra những công ty nghìn tỷ, trí tuệ nhân tạo cũng nhất định sẽ tạo ra những công ty nghìn tỷ, và sẽ đến nhanh hơn so với internet." Một đối tác quản lý của một quỹ song tệ tại Thượng Hải đánh giá như vậy.
Đây không phải là ảo tưởng. Định giá của Trí Phổ từng vượt nghìn tỷ, DeepSeek định giá mới nhất vượt 350 tỷ, theo tin đồn đang chuẩn bị IPO trên Khoa Sáng; Kimi với định giá vượt 200 tỷ, có khả năng hoàn thành IPO trên sàn Hong Kong nhanh nhất trong vòng 6 tháng. Và nhìn ra nước ngoài, khi Anthropic, OpenAI neo định giá trần ở mức nghìn tỷ USD, trần của lĩnh vực AI Trung Quốc vẫn chưa bị chạm tới.
Dòng chảy của tiền, luôn có ảnh hưởng sâu sắc.
Ngay lúc này, những nhà đầu tư đang len lỏi giữa các gian hàng, họ nắm trong tay "đạn dược", đang từng bước vẽ nên bản đồ công nghệ của thập kỷ tới. Có lẽ, công ty nghìn tỷ tiếp theo đang ẩn náu ở một gian hàng nào đó, một cuộc họp kín nào đó, một lần trao đổi tình cờ nào đó. Không ai muốn bỏ lỡ.
Bài viết này đến từ tài khoản WeChat công chúng "投资界" (ID: pedaily2012), tác giả: Chu Giai Lệ
