Thật là kỳ diệu.
Tại Ohio, Mỹ, có một vùng đất đã bị bỏ hoang hơn nửa thế kỷ, thời Chiến tranh Lạnh từng là nhà máy làm giàu uranium để chế tạo bom nguyên tử. Máy móc đã ngừng hoạt động từ lâu, nhà xưởng đã rỉ sét, mảnh đất cũng chẳng ai thèm.
Vậy mà sáng nay, Thung lũng Silicon bùng nổ một tin tức lớn —
Ba ông lớn hàng đầu NVIDIA, OpenAI và SoftBank, sẽ cùng nhau biến khu hoang tàn hạt nhân này thành siêu nhà máy AI lớn nhất thế giới!
Diện tích khu đất này khoảng tương đương 4.5 lần Công viên Trung tâm New York, rộng đến mức có thể chứa gần 590 siêu tàu sân bay.
70 năm trước, nơi đây ầm ầm tinh chế uranium đủ sức hủy diệt Trái đất; ngày nay, trên cùng mảnh đất ấy, 1.5 triệu GPU sẽ đồng thời hoạt động.
Jensen Huang: Nút cổ chai tiếp theo của thời đại AI
Kế hoạch điện năng tối đa của siêu nhà máy này là 8 Gigawatt!
Lượng điện cần thiết tương đương công suất đầu ra của vài nhà máy điện hạt nhân lớn, đủ cung cấp cho hàng triệu hộ gia đình, gần bằng 1/7 tổng lượng điện tiêu thụ của tất cả các trung tâm dữ liệu toàn cầu năm ngoái. Trong khi đó, trung tâm sức mạnh tính toán AI lớn nhất hiện nay là Colossus 2 của xAI, công suất chưa đến 1 Gigawatt.
Theo dữ liệu của Epoch AI, tổng công suất hạ tầng tính toán của 82 trung tâm dữ liệu chuyên dụng AI lớn nhất thế giới cộng lại vào khoảng 12.7 Gigawatt.
Tức là, khi vận hành hết công suất, nó sẽ sở hữu sức mạnh tính toán gần bằng 2/3 tổng sức mạnh của 82 trung tâm dữ liệu AI hàng đầu hiện nay.
Nếu tính theo quy mô trung bình của 82 trung tâm này, bức tranh còn kỳ vĩ hơn: xếp khoảng 52 trung tâm siêu máy tính AI hàng đầu cạnh nhau, mới bằng được một trung tâm này.
Nhưng 8 Gigawatt, "với AI mới chỉ là khởi đầu."
Giám đốc Nghiên cứu của OpenAI nói như vậy
Vì thế, Jensen Huang tuyên bố, NVIDIA sẽ trực tiếp bỏ ra 1.5 tỷ USD, đầu tư vào công ty con của SoftBank, và cung cấp bảo lãnh tín dụng dài hạn đến 20 năm.
OpenAI ký ngay một hợp đồng thuê siêu dài 20 năm, bao trọn toàn bộ sức mạnh tính toán ở đây. Ngoài ra, cung cấp tối đa 84 triệu USD điểm Codex cho 844,000 học sinh ở Ohio.
Còn Masayoshi Son thì đầu tư mạnh tay, cam kết đưa vào thêm 1 Gigawatt công suất phát điện mới, và chi 4.2 tỷ USD để cải tạo lưới điện cũ kỹ của địa phương.
Tại sao các ông lớn Thung lũng Silicon đột nhiên đồng loạt hóa thân thành "nhà phát triển bất động sản" và "công nhân xây dựng lưới điện"?
Bởi vì, Jensen Huang vừa đăng bài, thừa nhận một sự thật tàn khốc: Nút cổ chai sinh tử tiếp theo của AI, căn bản không phải là chip, mà là — có đất không, có điện không, có nhà xưởng không.
Trước đây mọi người tranh chip, giờ bắt đầu cướp đất cướp điện
Mấy năm qua, mọi người đều dán mắt vào năng lực sản xuất của TSMC, vào nguồn cung thanh nhớ, nghĩ rằng chỉ cần card đồ họa của NVIDIA được sản xuất đủ nhanh, AI sẽ lao thẳng đến AGI.
Nhưng Jensen Huang bằng một câu nói đã nói rõ thực tế.
Ông viết trong blog rằng, một nhà máy AI thực sự có thể chạy, không chỉ cần chip tiên tiến, mà còn cần ba thứ cơ bản nhất — đất đai, điện lực, nhà xưởng.
Và đây chính xác là điểm chí mạng của những tân binh AI như OpenAI.
Dù OpenAI có công nghệ, có tham vọng, nhưng các công ty điện lực và nhà phát triển bất động sản nhìn vào, hỏi: một công ty mới thành lập vài năm, dựa vào đâu mà bán cho cậu điện và đất của 20 năm tới?
Đây chính là tình thế khó xử nhất trong giới AI hiện nay: nút cổ chai thực sự nằm ở công trường xây dựng.
Họ có mô hình hàng nghìn tỷ tham số, có hàng tỷ USD tài trợ, nhưng lại không gánh nổi hóa đơn xây dựng cơ sở hạ tầng kéo dài vài chục năm.
Lúc này, ai ra dàn xếp?
Chỉ có "ông lớn" với vốn hóa hai nghìn tỷ — NVIDIA.
"Mưu kế liên hoàn" của Jensen Huang: Bỏ 1.5 tỷ làm người bảo lãnh, để làm gì?
Sự phân công của ba bên trong giao dịch này rất thú vị.
SoftBank (làm việc): Mua đất, xây nhà, kéo dây điện, xây phòng máy — toàn việc chân tay nặng nhọc.
OpenAI (bỏ tiền): Ký hợp đồng thuê 20 năm, trả tiền thuê hàng tháng, chạy hết công suất tính toán.
NVIDIA (bảo lãnh): Bỏ 1.5 tỷ USD góp vốn, rồi làm bảo lãnh tín dụng cho dự án cơ sở hạ tầng 20 năm.
Phản ứng đầu tiên của nhiều người: Jensen Huang điên rồi sao? Một tay bán card đồ họa, dựa vào đâu mà bảo lãnh cho khách hàng? Đây chẳng phải là kiểu "tự mình bảo lãnh cho mình" mà Phố Wall khinh thường nhất sao?
Nhưng Jensen Huang trong blog đã đáp lại một câu rất ngạo mạn: "OpenAI tự trả tiền thuê, tôi không bù một xu."
Vậy ông ấy muốn gì?
Thực ra, đây là "chiến thuật khóa chặt" mà ông đã chơi vô số lần — trước đây khi chip khan hiếm, ông đã dùng đơn hàng dài hạn và tiền đặt cọc để khóa chặt năng lực sản xuất của TSMC, máy quang khắc của ASML.
Giờ ông mang chiến lược này áp dụng lên đất đai và điện lực.
Ông cá cược rằng: Vài năm tới, "mảnh đất trống lớn có điện" sẽ còn khan hiếm hơn cả "tấm wafer có thể chế tạo chip".
Vì vậy ông ra tay trước, dùng uy tín từ vốn hóa hai nghìn tỷ của mình, khoanh vùng tất cả các vị trí và nguồn điện tốt nhất cho AI toàn cầu, và quy định — nơi này chỉ được dùng chip của NVIDIA.
Đúng như một cư dân mạng nhận xét: Hào sâu thực sự không bao giờ chỉ là chip, mà là khóa chặt trước hai mươi năm đất đai và điện lực cần thiết để vận hành chúng, khiến người khác chỉ có thể ngưỡng mộ
Bạn nói vụ mua bán này lỗ hay lãi?
Tính toán: Tại sao đây là vụ đầu tư chắc thắng
Tại sao vụ mua bán này chắc chắn có lãi?
Làm một bài toán, sẽ rõ ngay.
Căn cứ dữ liệu trong thông báo:
Giai đoạn một làm trước 4.25 Gigawatt
Mỗi hệ thống thế hệ có thể nhét khoảng 1.5 triệu card đồ họa cao cấp
Doanh thu bán phần cứng mỗi thế hệ vào khoảng 150 đến 200 tỷ USD
Đơn hàng hiện có và đang lên kế hoạch của OpenAI đã chiếm 12 Gigawatt sức mạnh tính toán của NVIDIA, còn có thể mở rộng lên 16 Gigawatt
Kết luận là, đến năm 2030, chỉ riêng OpenAI đã có thể mang lại cho NVIDIA cơ hội doanh thu 600 tỷ USD!
Điểm mấu chốt ở đâu? Tuổi thọ nhà xưởng và lưới điện là 20 năm, nhưng chip thì hai ba năm đã thay một đời.
Đất đai là vĩnh viễn, dây điện là bền bỉ, phòng máy có thể nâng cấp lặp đi lặp lại, nhưng card đồ họa NVIDIA cắm bên trong — mỗi thế hệ đều là doanh thu thuần tăng thêm hàng chục hàng trăm tỷ USD.
Nhỡ đâu một ngày nào đó OpenAI không trả nổi tiền thuê thì sao?
Jensen Huang đã nghĩ ra lối thoát. Nền tảng CUDA của NVIDIA là tiêu chuẩn ngành, cả thế giới đều dùng.
Nếu OpenAI trả mặt bằng, những phòng máy, dây điện, thậm chí card đồ họa đã lắp đặt này, có thể chuyển nhượng ngay lập tức cho các nhà cung cấp điện toán đám mây khác, công ty lớn hoặc startup. Tuyệt đối không lo không có người tiếp quản.
Đây mới là hào sâu thực sự: Bạn trả tiền thuê, tôi kiếm tiền; bạn trả mặt bằng, tôi càng kiếm được nhiều hơn.
Một cuộc chơi không có lối thoát
Giờ toàn bộ logic đã rất rõ ràng:
Cơ sở hạ tầng càng mạnh → Mô hình càng lớn → AI càng thông minh → Kiếm càng nhiều tiền → Xây cơ sở hạ tầng càng lớn
Bánh xe bay này càng quay càng nhanh, cũng là một con đường không thể quay đầu.
Khi cuộc đua AI từ quy trình sản xuất chip cấp độ nano, lan rộng đến cuộc tranh giành đất đai cấp độ kilomet vuông, từ nhà máy wafer kéo dài đến nhà máy hạt nhân hoang phế.
Điểm cuối cùng dẫn đến AGI, hóa ra lại là điện lực và đất đai.
Và Jensen Huang, đã dùng 1.5 tỷ USD để bẩy lên bàn bài của 20 năm tới.
Điều đáng sợ nhất không phải ông ấy thắng ván này, mà là ông ấy đã định nghĩa lại cách chơi của cuộc chơi này —
Ông lớn AI thực thụ, phải học cách xây nhà, kéo điện, cướp đất.
Bài viết từ tài khoản công chúng WeChat "Tân Trí Nguyên", tác giả: ASI Khải Thị Lục
