Tại sao Ethereum lại khẩn thiết cần ZK hóa?
Gần đây, câu hỏi lớn nhất là: Đâu là tầm nhìn của Ethereum? Nếu như năm 2017, Ethereum tập trung vào ICO và máy tính toàn cầu, năm 2021 là DeFi và tầng giải quyết tài chính, thì năm 2025 này, dường như chưa có một tầm nhìn mới nào có thể sánh ngang. Một nửa câu trả lời có thể là ETF, nhưng nửa còn lại chắc chắn là ZK.
Ethereum là blockchain đặt cược nhiều nhất vào ZK. Vitalik gần đây rất phấn khích khi thông báo ZKEVM đã bước vào giai đoạn Alpha. Vậy tại sao Ethereum lại tập trung vào ZK đến vậy?
Mặc dù TPS của Ethereum hiện không thấp (đỉnh lý thuyết ~200 TPS) nhờ tăng giới hạn Gas nhiều lần, nhưng việc này có cái giá của nó: các node phải chạy trên máy chủ đắt tiền hơn. Ethereum muốn duy trì sự phi tập trung, nên không thể yêu cầu phần cứng quá cao. Giải pháp tất yếu là ZK hóa Mainnet.
Lợi ích của ZK hóa là các node có thể dễ dàng xác minh các bằng chứng ZK thay vì phải kiểm tra từng giao dịch phức tạp, giống như giáo viên chấm bài thi bằng máy quét thay vì chấm tay. Điều này giúp tăng hiệu suất đáng kể mà không đòi hỏi chi phí phần cứng tăng thêm. ZK hóa là điều kiện tiên quyết để tiếp tục tăng giới hạn Gas và đạt TPS > 1000.
Vậy các đội ZK bên thứ ba (như Polygon, Scroll, ZKsync, Taiko) có còn cần thiết không? Có. Ethereum cần cộng đồng mã nguồn mở để thử nghiệm và đổi mới. Các đội này đang phát triển các loại ZK-EVM khác nhau (từ type 1 đến type 4). Đặc biệt, ZK-VM (như Brevis) thậm chí còn có vị thế vững chắc hơn vì không bị giới hạn bởi EVM, mang lại hiệu suất cao và được Ethereum khuyến khích.
Đối với L2, việc Mainnet ZK hóa có thể thu hút người dùng quay lại L1 nếu phí rẻ, nhưng đồng thời cũng giúp giảm phí cho L2, giống như một nền móng vững chắc giúp các tòa nhà chọc trời (L2) ổn định hơn. Tóm lại, sau gần 10 năm, hành trình ZK hóa Ethereum cuối cùng cũng đã bước sang giai đoạn Alpha, nhờ vào nỗ lực không ngừng của cả Ethereum và cộng đồng ZK.
marsbit01/13 00:39
