Tác giả: Ben Foldy
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Các nhà sáng lập của công ty khởi nghiệp fintech Kontigo đã nhiệt tình áp dụng chiến lược của Thung lũng Silicon: chuyển công ty vào một ngôi nhà dân ở San Francisco, tổ chức các cuộc thi hackathon phù hợp để lan truyền trên TikTok; trong các buổi thuyết trình, họ sử dụng đầy những thuật ngữ thời thượng, tuyên bố sẽ xây dựng "ngân hàng mới của Mỹ Latinh"; thậm chí còn buông lời khoa trương, rằng sẽ tiên phong khai phá nền kinh tế sao Hỏa.
Những thao tác này đã giúp công ty khởi nghiệp tiền điện tử quy mô nhỏ nhưng phong cách phô trương này thành công tham gia vào vườn ươm hàng đầu Y Combinator và vào tháng 12 năm ngoái đã huy động được hơn 20 triệu USD từ các nhà đầu tư nổi tiếng ở Thung lũng Silicon như Coinbase Ventures.
Nhưng hành động quân sự gần đây của Mỹ ở Venezuela đã đẩy một khía cạnh gây tranh cãi trong hoạt động kinh doanh của Kontigo vào ánh đèn sân khấu: nó trở thành kênh quan trọng để luân chuyển vốn vào và ra khỏi nền kinh tế Venezuela vốn đang chịu các lệnh trừng phạt nghiêm khắc.
Hiện tại, Kontigo đang phải đối mặt với việc gián đoạn dịch vụ từ các ngân hàng và mạng lưới thanh toán, bao gồm JPMorgan Chase, Stripe và Bridge, đồng thời phải ứng phó với các cáo buộc về mối liên hệ không được tiết lộ với chính quyền Maduro đã bị lật đổ, điều mà Kontigo phủ nhận.
Phát ngôn viên của Kontigo từ chối trả lời các câu hỏi về chi tiết hoạt động kinh doanh nhưng trong một tuyên bố cho biết, công ty đang xem xét lại mô hình vận hành của mình.
"Kontigo cam kết mở rộng phạm vi tiếp cận tài chính cho các nhóm người thiếu được phục vụ," phát ngôn viên cho biết, "Chúng tôi đang tiến hành rà soát nội bộ và sẽ công bố tiến độ vào thời điểm thích hợp. Chúng tôi tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ, bao gồm các quy định trừng phạt liên quan của Hoa Kỳ, đồng thời đang đánh giá các quy trình và cơ chế tuân thủ trừng phạt hiện có, và sẽ hoàn thiện chúng khi cần thiết."
Kontigo được đồng sáng lập vào năm 2023 bởi người Venezuela Jesus Castillo, người đã tự xây dựng hình ảnh của mình như một "David" sắp đánh bại các gã khổng lồ ngân hàng truyền thống. Công ty cho biết, 1,2 triệu người dùng của họ ở khu vực Mỹ Latinh và Nam Mỹ đã hoàn thành luân chuyển hơn 1 tỷ USD thông qua nền tảng. Ứng dụng này cho phép người dùng chuyển đổi ngoại tệ mạnh sang stablecoin được gắn với USD, từ đó hoàn tất thanh toán và kết nối với hệ thống ngân hàng truyền thống.
Bên ngoài Venezuela, công ty mô tả hình ảnh với các nhà đầu tư là: một nền tảng giúp đỡ những người dân bình thường Mỹ Latinh đối mặt với siêu lạm phát. Nhưng trong nội bộ Venezuela, nó lại trở thành kênh vượt qua các lệnh trừng phạt của Mỹ, vốn nhằm mục đích cắt đứt liên hệ giữa các bộ phận then chốt của chính quyền Maduro với hệ thống tài chính quốc tế.
Theo một bài thuyết trình tại một buổi giới thiệu đối tác chỉ dành cho người được mời ở Caracas vào tháng 12 năm ngoái, một nhà kinh tế học được Kontigo mời đã giới thiệu cách công nghệ của công ty giúp chính quyền Maduro né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với xuất khẩu dầu mỏ của nước này, và đưa doanh thu từ dầu mỏ chảy ngược về nền kinh tế trong nước dưới dạng tiền điện tử.
Khi các lệnh trừng phạt cắt đứt các kênh tài chính truyền thống của Venezuela, chính phủ nước này ngày càng phụ thuộc vào stablecoin để bán dầu. Nhà kinh tế học này cho biết tại cuộc họp, trong nửa cuối năm ngoái, gần 80% doanh thu từ dầu mỏ được thanh toán dưới dạng stablecoin. Những khoản tiền này sau đó được chuyển đổi sang bolivar thông qua các ngân hàng, quầy giao dịch không chính thức và các sàn giao dịch tiền điện tử được chính phủ ủy quyền như Kontigo.
Một slide trình chiếu viết: "Thị trường tiền điện tử đã đến giải cứu."
Trong nhiều tháng, Kontigo thông qua các kênh trung gian, cung cấp cho người dùng khả năng chuyển tiền giữa các tài khoản ngân hàng Mỹ tại JPMorgan, những giao dịch này phần lớn bị cấm bởi các lệnh trừng phạt.
Vào cuối năm ngoái, JPMorgan đột ngột có biện pháp cắt đứt các kênh liên quan. Theo các nguồn tin am hiểu, Stripe, từng xử lý thanh toán và giao dịch cho Kontigo, cũng đã chấm dứt hợp tác với công ty.
Các nguồn tin cho biết, khi Kontigo đạt được thỏa thuận hợp tác với một tổ chức tài chính đối tác khác của Mỹ, các giám đốc điều hành của công ty nói với đối phương rằng họ không có hoạt động thực tế trong lãnh thổ Venezuela. Bên đối tác này gần đây đã có các biện pháp chấm dứt quan hệ hợp tác với Kontigo.
Trong bối cảnh trừng phạt của Mỹ, Venezuela chuyển sang sử dụng stablecoin để bán dầu
Tại Mỹ: Một công ty khởi nghiệp phô trương ồn ào
Castillo đồng sáng lập Kontigo với mục đích ban đầu là sử dụng công nghệ blockchain để giải quyết những khó khăn tài chính hàng ngày ở Venezuela, nơi siêu lạm phát và tình trạng thiếu tín dụng khiến người dân khó giữ được tiền tiết kiệm. Nền tảng cho phép người dùng chuyển đổi bolivar sang stablecoin được gắn với USD, có giá trị ổn định hơn.
Đối với các nhà đầu tư Mỹ, Castillo đóng gói công ty khởi nghiệp của mình thành một nhóm nhập cư nuôi những giấc mơ lớn và đang vật lộn, các nhà đầu tư ban đầu cho biết họ bị thu hút bởi tầm nhìn giúp đỡ những người thực sự cần.
Trong tài liệu quảng cáo, công ty nói rằng Castillo và đồng nghiệp vừa thay nhau lái Uber làm ca đêm để kiếm sống, vừa xây dựng công ty, nỗ lực tạo ra hệ thống tài chính phù hợp với "thời đại thịnh vượng đa hành tinh", tránh "xuất khẩu những thất bại tiền tệ và kinh tế của Trái đất sang sao Hỏa".
Vào giữa năm 2025, theo một video quảng cáo được đăng trên LinkedIn, Kontigo bắt đầu cung cấp cho người dùng các tài khoản ngân hàng Mỹ "ảo" miễn phí của JPMorgan. Các nguồn tin am hiểu cho biết, những tài khoản này được cung cấp thông qua một công ty khởi nghiệp fintech khác là Checkbook, JPMorgan và Kontigo không có quan hệ ngân hàng trực tiếp. Tuy nhiên, Kontigo vẫn sử dụng nhận diện thương hiệu của Chase Bank trong quảng cáo.
Vào tháng 12 năm ngoái, chỉ vài tuần trước khi Mỹ đột kích lật đổ chính quyền Maduro, Kontigo thông báo hoàn thành vòng gọi vốn 20 triệu USD, với sự tham gia của các nhà đầu tư bao gồm Coinbase Ventures, Alumni Ventures và DST Capital. Coinbase, Alumni và DST đều không phản hồi yêu cầu bình luận.
Sau khi hoàn thành gọi vốn, Castillo đăng video trên LinkedIn, khoe khoang về ngôi nhà ở thung lũng Silicon mà anh ta gọi là trị giá "23 triệu USD", nơi anh và nhóm 7 người của công ty sẽ sinh sống, không bị quấy rầy bởi bên ngoài, với mục tiêu nâng doanh thu hàng năm lên 100 triệu USD trong vòng 60 ngày.
"Nếu bạn không sẵn sàng chuyển cả nhóm đến San Francisco, khóa mình trong một ngôi nhà cho đến khi đạt được mục tiêu, thì bạn chưa đủ nghiêm túc, bạn không khao khát thành công như chúng tôi, bạn chắc chắn sẽ thất bại." Castillo nói.
Theo một video quảng cáo, đợt gọi vốn này trùng với thời điểm công ty tái xây dựng thương hiệu dịch vụ, Kontigo tuyên bố có thể cho phép bất kỳ người dùng nào trên toàn cầu mua bán tiền điện tử được gắn với USD mà không cần cung cấp giấy tờ tùy thân.
"Jamie Dimon, chúng tôi đến đây." Castillo đăng bài trên LinkedIn, gọi tên Giám đốc điều hành của JPMorgan, và một lần nữa khoa trương về việc xây dựng "ngân hàng lớn nhất toàn cầu".
Màn hình lớn hiển thị giao diện ứng dụng tiền điện tử Kontigo, số dư hiển thị 5000 USD và lịch sử giao dịch
Trong nội bộ Venezuela: Một luận điệu khác
Tại Venezuela, Kontigo hoạt động theo giấy phép được cơ quan quản lý tiền điện tử của nước này là Sunacrip cấp, được chính phủ cho phép kinh doanh tiền điện tử. Giấy phép này được cấp cho một công ty Venezuela tên là Oha Technology, do Bộ trưởng Tài chính Venezuela ký.
Sau đó, Kontigo dường như cố gắng tách mình khỏi Oha, nói rằng họ hợp tác với các tổ chức địa phương ở tất cả các thị trường. Nhưng cho đến gần đây, trang web của Kontigo vẫn hiển thị rằng họ nắm giữ giấy phép hoạt động do Sunacrip cấp và liệt kê Oha là công ty con tại Venezuela. Trang web cá nhân của Castillo cho thấy ông từng là Giám đốc điều hành của Oha AI. Và trong các tin nhắn trò chuyện nhóm riêng tư mà The Wall Street Journal tiếp cận được, Castillo đã từng ăn mừng việc nhận được giấy phép Sunacrip vào tháng 1 năm 2025 và chia sẻ tài liệu giấy phép.
Tại buổi giới thiệu chỉ dành cho người được mời ở Caracas, phát ngôn viên của công ty nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của tiền điện tử trong nền kinh tế Venezuela. Nhà kinh tế học Asdrúbal Oliveros nói với người nghe rằng doanh thu từ việc bán dầu bị trừng phạt được nhận dưới dạng stablecoin, sau đó chảy vào các nền tảng tiền điện tử được cấp phép như Kontigo và đối thủ cạnh tranh Crixto của họ.
Người dùng Kontigo ở Venezuela có thể sử dụng ứng dụng này để chuyển tiền vào tài khoản ngân hà Venezuela của họ, ngay cả khi ngân hàng đó đang chịu trừng phạt của Bộ Tài chính Hoa Kỳ.
Bước ngoặt số phận
Chỉ vài tuần sau khi thông báo gọi vốn thành công, tình thế của Kontigo bắt đầu xoay chuyển nghiêm trọng.
Vào cuối tháng 12 năm ngoái, một bài báo trên The Information đã đưa tin về việc Kontigo bị JPMorgan cắt dịch vụ.
Vài ngày sau, hành động quân sự của Mỹ lật đổ Tổng thống Maduro. Ngay sau đó, nhà báo fintech độc lập có ảnh hưởng Jason Mikula viết bài về công ty, cáo buộc Kontigo có mối liên hệ bí mật với một người con trai của Maduro.
Kontigo ngay lập tức phản công.
Khi Giám đốc điều hành nền tảng thanh toán Klarna, Sebastian Siemiatkowski, chia sẻ bài báo của Mikula trên nền tảng X, tài khoản chính thức của Kontigo trả lời rằng công ty "sẽ truy cứu trách nhiệm của những kẻ phát tán thông tin sai lệch này, vì đã gây tổn hại cho danh tiếng thương mại của công ty".
Sau đó, Kontigo thông báo cho người dùng rằng nền tảng bị tin tặc tấn công, 1005 người dùng tổng cộng mất khoảng 341.000 USD. Công ty cho biết đã bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người dùng.
Trong một video dài 9 phút được đăng trên mạng xã hội vào ngày 12 tháng 1, Castillo nói bằng tiếng Tây Ban Nha rằng nền tảng đang đồng thời bị tin tặc và những người chỉ trích tấn công, và phủ nhận Kontigo có bất kỳ mối liên hệ nào với chính quyền Maduro.
"Sự thật là, thành công của Kontigo là kết quả của nhiều năm nỗ lực, kiên cường và kiên trì, chúng tôi không phải là con rể, cháu trai hay anh em họ của bất kỳ ai." Ông nói.
Tuy nhiên, khi vấn đề tiếp tục diễn biến, hoạt động của công ty dường như khó khăn. Theo các nguồn tin am hiểu, Stripe và Bridge đã chấm dứt hợp tác với Kontigo, người dùng phản ánh PayPal không còn xử lý thanh toán của ứng dụng này nữa. Giấy phép quản lý tiền điện tử Venezuela do Oha Technology nắm giữ đã hết hạn vào ngày 8 tháng 1.
Ví tiền điện tử công khai chính được công bố trên trang web chính thức của Kontigo trong vài ngày qua hầu như không có hoạt động giao dịch. Trong nhiều tháng trước đó, ví này có khối lượng giao dịch trung bình hàng tuần lên đến hàng trăm nghìn USD, nhưng kể từ ngày 19 tháng 1, chỉ xuất hiện một vài giao dịch vào ra với giá trị khoảng 1 USD mỗi giao dịch.
