Tác giả: momo, ChianCatcher
Gần đây, nhiều dự án lần lượt công bố việc di cư sang hệ sinh thái public chain mới. Khác với việc đuổi trend hay đổi chain đơn giản vì lý do an toàn trước đây, lần này việc đổi chain của các dự án còn đi kèm với chuyển đổi mô hình kinh doanh, tương đương với việc khởi nghiệp lại ở một nơi khác.
Tuy nhiên, cộng đồng crypto dường như không lạc quan về việc các dự án đổi chain để khởi nghiệp lại. Sau khi Secret Network công bố kế hoạch di cư sang Arbitrum, đồng token của họ đã giảm hơn 30% trong vòng 24 giờ.
Base và Arbitrum trở thành "bến cảng" mới cho các dự án lão làng "khởi nghiệp lại"
Trong làn sóng di cư public chain lần này, Base và Arbitrum đã trở thành điểm đến cho nhiều dự án lâu năm tìm kiếm lại cơ hội tăng trưởng.
Sophon từng là một dự án L2 trong hệ sinh thái ZKsync, hy vọng xây dựng cơ sở hạ tầng blockchain cấp người tiêu dùng bằng chứng không tiết lộ thông tin. Vào tháng 6, Sophon công bố đóng chuỗi riêng, di cư sang Base, và chuyển trọng tâm sang các ứng dụng người tiêu dùng, ra mắt các ứng dụng như Pyre. Lý do chính thức được đưa ra rất trực tiếp: chi phí vận hành hàng năm để duy trì một blockchain lên tới hơn 3 triệu USD. Sau khi di cư, có thể cắt giảm khoảng 3 triệu USD chi phí vận hành mỗi năm.
Moonbeam từng là một parallel chain EVM tương thích quan trọng thời kỳ đầu của Polkadot, là cửa ngõ kết nối các ứng dụng Ethereum trong hệ sinh thái Polkadot. Vào tháng 7, Moonbeam công bố sẽ di chuyển GLMR sang Base và điều chỉnh hướng phát triển, chuyển sang mạng lưới giao tiếp và thanh toán AI phi tập trung.
Ở một phía khác, Secret Network, dự án bảo mật nổi tiếng trong hệ sinh thái Cosmos, công bố kế hoạch di cư sang Arbitrum và chuyển đổi SCRT thành ERC-20, tương lai sẽ khám phá sự kết hợp giữa cơ sở hạ tầng bảo mật với các hướng như AI. Sau khi Secret Network công bố tin di cư, đồng token đã giảm 30% trong vòng 24 giờ, cộng đồng crypto không lạc quan.
Đáng chú ý, các dự án di cư này có một điểm chung: đều là mạng lưới public chain, và sau khi di cư, họ đều đang tìm kiếm các kịch bản ứng dụng và câu chuyện thị trường kết hợp với AI và tiêu dùng thực tế.
Việc Arbitrum chính thức công khai chào đón Secret Network cũng đáng để suy ngẫm. Trong bối cảnh crypto tạm thời khó có các lĩnh vực sáng tạo và dự án hiện tượng như trong các đợt bull market trước, việc thu hút các dự án trưởng thành từ các chain khác tham gia có lẽ là một biện pháp dung hòa.
Đáng nói, Polkadot và Cosmos từng được gọi là "song hùng cross-chain" giờ đây đã trầm lắng, trở thành khu vực trọng điểm mà các dự án rời đi.
Cộng đồng crypto chế giễu: "Nhìn thấy từ Polkadot thật sự có cảm giác như cách đây đã lâu lắm. Lần cuối cùng biết đến nó là khi Manta rời đi; lần này biết đến nó lại là khi một dự án đầu ngành trong hệ sinh thái ra đi". Về phía Cosmos, các dự án như Noble, Nillion, Akash trước đó cũng lần lượt điều chỉnh hướng đi, có dự án di cư sang Ethereum, có dự án chuyển sang Solana hoặc hệ sinh thái EVM độc lập.
Đổi chain để khởi nghiệp lại, có thực sự đổi được vận mệnh?
Việc đổi chain không phải là chuyện mới, đối với nhiều dự án, di cư hệ sinh thái công nghệ dù có cái giá phải trả, nhưng việc đến một hệ sinh thái public chain phù hợp hơn với nhu cầu phát triển công nghệ, có nhiều lưu lượng hơn hoặc an toàn hơn, cũng là một lựa chọn thực tế.
Tuy nhiên, việc đổi chain thường chỉ có thể làm được là "thêm hoa trên gấm", còn việc "đổi vận mệnh" có lẽ khó khăn không nhỏ. Không ít trường hợp sau khi đổi chain phản ứng bình thường, cuối cùng di cư đi di cư lại nhiều lần hoặc thậm chí quay trở về chain cũ. Vào cuối năm 2022, bộ sưu tập NFT y00ts từ Solana công bố chuyển sang Polygon, và còn nhận được khoản tài trợ vài triệu USD, nhưng chỉ vài tháng sau, y00ts đã hối hận, và vào giữa năm 2023 đã hoàn trả khoản tài trợ, từ Polygon công bố chuyển sang mạng chính Ethereum. Dù không tiết lộ lý do thực sự, nhưng rõ ràng hiệu quả đổi chain không đạt như kỳ vọng. Synthetix trước đây sau khi triển khai trên nhiều L2, cuối cùng lại rút về mạng chính, vì chiến lược đa chain làm tăng độ phức tạp mà chưa mang lại hiệu quả phối hợp như mong đợi.
Hơn nữa, trong môi trường thị trường crypto hiện tại, việc đổi chain để "đổi vận mệnh" có lẽ càng khó khăn hơn. Thời kỳ bull market đầu kỳ có airdrop, có cổ tức từ câu chuyện và sự nhiệt tình của người dùng, dự án dễ dàng đuổi trend nhận trợ cấp. Nhưng giờ đây crypto ngày càng hòa nhập vào tài chính truyền thống, nhiều câu chuyện đã bị chứng minh là sai lầm bước đầu, người dùng trở nên lý trí hơn.
Bản thân các public chain cũng đối mặt với thách thức không nhỏ. Ethereum cắt giảm nhân sự mạnh mẽ, tinh gọn bộ máy, thường xuyên bị hát về sự suy tàn. Dự án thị trường dự đoán Worldcoin không lâu sau khi gia nhập Solana, cùng với việc Roobinhood Chain ra mắt, đã từ bỏ Solana để gia nhập Roobinhood Chain, cũng là một bức tranh thu nhỏ về khó khăn chung của các public chain crypto truyền thống.
So với việc các dự án cố gắng đổi chain để tìm kiếm sự sống mới, con đường public chain tăng trưởng bằng cách thu hút các dự án "lỗi thời" từ bên ngoài cũng không dễ đi. Cạnh tranh hiện nay không chỉ là "ai có thể tiếp quản nhiều dự án hơn", mà là ai thực sự có kịch bản ứng dụng, có thể thực sự giữ chân người dùng.
