Tác giả: David Marcus (CEO của Lightspark)
Biên dịch: AididiaoJP, Foresight News
Một quán cà phê ở Lagos nhận thanh toán trong vài giây. Một nhà sản xuất ở São Paulo thanh toán hóa đơn cho nhà cung cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh bằng Bitcoin. Một freelancer ở Bengaluru nhận lương tuần từ một startup ở Austin. Tất cả các giao dịch này đều chạy trên Bitcoin, nhưng không bên nào nghĩ về Bitcoin.
Đó là năm 2036. Và thực tế quan trọng nhất về hệ thống tiền tệ hiện tại là: hầu như không ai hiểu nó hoạt động thế nào.
Mười năm trước, tôi đã viết rằng Bitcoin sẽ trở thành TCP/IP của lĩnh vực tiền tệ - một tầng thanh toán mở, mọi thứ chạy trên đó, hoàn toàn minh bạch với người dùng. Phép ẩn dụ đó sau này được chứng minh là đúng theo nghĩa đen.
Ngày nay, hàng nghìn tỷ đô la chảy trên mạng Bitcoin mỗi ngày. Phần lớn trong số đó được định giá bằng đô la Mỹ, euro, real, naira, peso, rupee, v.v. - đây là những stablecoin được neo vào tiền tệ địa phương hoặc tiền dự trữ, được định tuyến thông qua cơ sở hạ tầng thanh toán của Bitcoin. Các doanh nghiệp và cá nhân ở hai đầu giao dịch hầu hết không biết. Họ chỉ thấy ngân hàng, ví hoặc ứng dụng thanh toán của họ. Giao thức nền tảng đối với họ vô hình, giống như người kiểm tra email hoàn toàn không nhận thức được TCP/IP.
Tất cả điều này không xảy ra chỉ sau một đêm. Nó tuân theo con đường điển hình của mọi giao thức được áp dụng: đầu tiên được thúc đẩy bởi nhu cầu ở những nơi hệ thống hiện tại thất bại, sau đó bùng nổ toàn diện khi công cụ trưởng thành và tính kinh tế trở nên rõ ràng.
Chuyển đổi cấu trúc bắt đầu từ ví
Spark cho phép người dùng đồng thời giữ đô la, tiền tệ địa phương và Bitcoin tại cùng một địa chỉ không lưu ký, điều này loại bỏ ma sát thực chất cuối cùng giữa ba thứ đó. Một ví, một địa chỉ: chi tiêu bằng đô la, tiết kiệm bằng Bitcoin, chuyển sang tiền địa phương khi cần. Không có ứng dụng riêng biệt, không có giao dịch cầu nối, không có bên đối tác tạm giữ tiền của bạn.
Thiết kế này thay đổi hoàn toàn logic lưu ký toàn cầu. Ngày nay, phần trăm hai chữ số trong tiền gửi toàn cầu đã được lưu trữ trên cơ sở hạ tầng mà người dùng tự nắm giữ khóa riêng. Điều này không phải vì mọi người buộc phải lựa chọn giữa sự tiện lợi và quyền sở hữu, mà vì bản thân ví đã rất tốt. Chế độ lưu ký được tích hợp sẵn trong giao thức, không phải là tính năng được thêm vào sau.
Trước đây ngân hàng giữ tiền của bạn vì không có lựa chọn nào tốt hơn. Giờ đây lựa chọn tốt hơn đã xuất hiện - nhanh hơn, rẻ hơn và bạn thực sự sở hữu tài sản trong tài khoản. Sự thay đổi này không phải là cuộc cách mạng tư tưởng bằng một cuộc cách mạng sản phẩm, ví tốt hơn sẽ thành công.
Vì tất cả đều chạy trên mạng thanh toán của Bitcoin, một điều mà hầu hết mọi người không ngờ tới đã xảy ra: Bitcoin trở thành tầng tiết kiệm mặc định cho hàng tỷ người ban đầu chỉ muốn dùng đô la.
Logic rất đơn giản. Bạn có một ví, nó đồng thời giữ stablecoin và Bitcoin. Bạn chi tiêu stablecoin, Bitcoin cứ nằm yên ở đó. Mười năm qua, bất kỳ ai để tiền trong Bitcoin đều thấy khoản tiết kiệm của mình vượt trội so với bất kỳ loại tiền tệ địa phương nào và hầu hết các sản phẩm đầu tư. Không phải vì đầu cơ, mà vì Bitcoin là tài sản tiền tệ duy nhất có nguồn cung cố định, chạy ở lớp giao thức dưới cùng của lưới tiền tệ toàn cầu, nhu cầu liên tục thúc đẩy giá trị của nó.
Vì vậy, mọi người bắt đầu tiết kiệm bằng Bitcoin. Đầu tiên là vài trăm triệu người, sau đó là hơn một tỷ người. Không phải vì họ đọc sách trắng hay tham dự hội nghị, mà vì trong ví của họ có hai số dư, một trong số đó liên tục tăng giá trị so với mọi thứ khác. Tiết kiệm bằng Bitcoin trở nên phổ biến như chuyển đô la - cùng một ví, cùng một đường ray.
Doanh nghiệp cũng đi theo con đường tương tự. Bộ phận tài chính công ty bắt đầu nắm giữ Bitcoin bên cạnh stablecoin hoạt động. Đầu tiên là các công ty nhỏ ở thị trường mới nổi (nhu cầu trở nên cấp bách do tiền tệ địa phương mất giá), sau đó là các công ty lớn, rồi đến các tập đoàn xuyên quốc gia. Đường cong áp dụng gần như giống hệt với con đường doanh nghiệp áp dụng internet vào cuối những năm 1990. Một khi cơ sở hạ tầng được chứng minh là đáng tin cậy, vấn đề chỉ còn là "giữ bao nhiêu", chứ không phải "có nên giữ hay không".
Xu hướng mới nhất: Mọi người bắt đầu giao dịch trực tiếp bằng Bitcoin
Bây giờ, sự phát triển mới nhất là mọi người bắt đầu giao dịch trực tiếp bằng chính Bitcoin. Hiện tại vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng xu hướng đã rõ ràng trong năm nay, và hướng đi là chắc chắn.
Khi khoản tiết kiệm của bạn ở trong Bitcoin và bên nhận thanh toán cũng nắm giữ Bitcoin, việc định giá giao dịch bằng Bitcoin trở nên đơn giản nhất - không cần chuyển đổi, không cần tiền tệ trung gian, thanh toán trực tiếp nằm trên mạng mà cả hai bên đều có tiền.
Nó bắt đầu từ một số tình huống chuyên biệt: thanh toán B2B giá trị cao, thanh toán cho freelancer, hoạt động thương mại giữa những người mà tài sản chủ yếu ở dạng Bitcoin. Hiện tại chỉ chiếm một phần nhỏ khối lượng giao dịch. Nhưng khi cơ sở hạ tầng cho phép gửi Bitcoin thuận tiện như gửi stablecoin, việc chọn loại tiền nào chỉ phụ thuộc vào việc bạn tin tưởng loại tiền nào hơn, mà không còn là hạn chế về kỹ thuật.
Trong hai mươi lăm năm đầu của Bitcoin, tầm nhìn của những người theo chủ nghĩa tối giản nhiều phần là lý tưởng. Giờ đây cơ sở hạ tầng đã sẵn sàng, nhưng việc áp dụng lại đến từ một hướng hoàn toàn bất ngờ. Mọi người không đi từ ý thức hệ Bitcoin đến tính khả dụng, mà bắt đầu từ một chiếc ví tuyệt vời chạy trên Bitcoin, phát hiện ra tiết kiệm bằng Bitcoin hoạt động tốt hơn, và sau đó tự nhiên chọn dùng nó để giao dịch - vì tiền của họ vốn đã ở đó.
Đường ray tạo ra những người tiết kiệm, và những người tiết kiệm đang trở thành người thanh toán.
Một lực lượng gia tốc khác: Đại lý AI
Còn một lực lượng nữa đang đẩy nhanh quá trình này, và nó hoàn toàn không liên quan đến sở thích của con người.
Phần lớn hoạt động thương mại năm 2036 được thực hiện bởi các đại lý AI đại diện cho cá nhân và doanh nghiệp. Đại lý của bạn giúp bạn đặt vé máy bay, đàm phán hợp đồng nhà cung cấp, thanh toán hóa đơn, quản lý đăng ký. Hàng triệu đại lý như vậy liên tục giao dịch với nhau, và chúng đồng loạt chọn Bitcoin làm tài sản thanh toán ưa thích. Không phải vì ai đó lập trình cho chúng làm vậy, mà vì khi các đại lý phải tối ưu hóa tốc độ, tính cuối cùng và rủi ro đối tác tối thiểu xuyên qua các khu vực pháp lý, chúng tự nhiên đi đến câu trả lời là Bitcoin.
Từ góc nhìn của đại lý, phép toán rất đơn giản. Khi hai đại lý đại diện cho chủ thể của mình thanh toán giá trị, việc chuyển đổi qua kênh tiền pháp định sẽ làm tăng chi phí, độ trễ và sự phụ thuộc vào niềm tin. Trong khi Bitcoin có thể hoàn tất thanh toán cuối cùng trong vài phút trên mạng toàn cầu, không có trung gian. Các đại lý đã xác minh qua hàng triệu giao dịch điều mà con người mất mười năm để chấp nhận: nếu cả hai bên đã nắm giữ Bitcoin, thì không có lý do gì phải đi vòng qua thứ khác.
Việc bù trừ ròng giữa các đại lý ngày nay đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khối lượng giao dịch Bitcoin hàng ngày. Đại lý xử lý mua sắm của một nhà sản xuất ô tô Đức, và đại lý quản lý các khoản phải thu của một nhà cung cấp pin Hàn Quốc, không cần dùng đô la, euro hay won Hàn Quốc làm trung gian. Họ trực tiếp bù trừ nghĩa vụ, sau đó dùng Bitcoin để thanh toán số chênh lệch. Nhanh hơn, rẻ hơn, tính cuối cùng được xác định.
Kết quả là: Bitcoin đang trở thành tiền tệ gốc của thương mại máy móc, giống như nó đã trở thành tài sản tiết kiệm gốc của con người. Cả hai đều vì lý do cấu trúc, không phải ý thức hệ. Giao thức là trung lập, có thể lập trình, có thể tiếp cận toàn cầu. Đối với một đại lý phải tối ưu hóa hàng triệu giao dịch mỗi ngày, như vậy là đủ.
Hệ thống tiền tệ toàn cầu đang được xây dựng lại từ lớp giao thức: cơ sở hạ tầng mở, tự lưu ký mặc định, Bitcoin làm nền tảng thanh toán mọi thứ, stablecoin làm lớp giao diện. Và ngày càng nhiều người hiểu xu hướng đang chọn Bitcoin làm tiền tệ ưa thích.
Hầu hết mọi người khi chuyển tiền vẫn không nghĩ về những điều này, và họ cũng không cần phải nghĩ.
