IPO của Unitree ngày càng đến gần.
Hôm nay (5/8), Unitree bắt đầu tham khảo giá IPO, trong đó thời gian tham khảo giá sơ bộ là 9:30—15:00, bảo lãnh phát hành chính tiến hành xác minh nhà đầu tư dưới mạng, các nhà đầu tư tham gia phân bổ chiến lược nộp tiền đăng ký mua, và ngày 6/8 sẽ xác định giá phát hành.
Tuần sau vào ngày 10/8, Unitree sẽ đón nhận đợt mở bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Đây có lẽ là IPO "trẻ nhất" trên thị trường A năm nay - nhà sáng lập Vương Hưng Hưng, sinh năm 1990; các nhân viên kỹ thuật cốt lõi được nêu trong hồ sơ phát hành đều là thế hệ 9x. Đáng chú ý hơn, một số nhân viên của Unitree sẽ trở thành những triệu phú nghìn tỷ đầu tiên trong lĩnh vực Embodied AI - tất nhiên, họ cũng rất trẻ.
Chúng ta sắp chứng kiến sự ra đời của một nhóm triệu phú nghìn tỷ thế hệ 9x từ các vị trí nghiên cứu và phát triển robot.
Nhân viên Unitree, đội triệu phú nghìn tỷ trẻ nhất
Bên ngoài quan tâm nhiều hơn đến kỳ vọng hiện thực hóa giá trị của nhân viên Unitree.
Một văn bản phân bổ chiến lược đã hé lộ câu chuyện "tạo ra của cải" thầm kín này - Thông báo sắp xếp phát hành và tham khảo giá sơ bộ khi niêm yết trên sàn STAR Market của Unitree đề cập rằng sẽ thành lập hai kế hoạch quản lý tài sản chuyên biệt tham gia phân bổ chiến lược, tổng số tiền đăng ký mua là 2,715 tỷ nhân dân tệ, số cổ phiếu đăng ký mua tối đa không vượt quá 10% quy mô phát hành lần này.
Các kế hoạch tham gia phân bổ lần lượt là Kế hoạch quản lý tài sản nhân viên Unitree số 1, Kế hoạch quản lý tài sản nhân viên Unitree số 2.
Cụ thể, Kế hoạch số 1 có 161 nhân viên tham gia, kế hoạch huy động vốn 2,185 tỷ nhân dân tệ, Giám đốc tài chính Vương Phong và Thư ký Hội đồng quản trị Phó Phong Hoa đứng đầu với số tiền đăng ký mua lần lượt là 7 triệu nhân dân tệ; số còn lại bao gồm nhiều trưởng nhóm kỹ thuật, nhân viên nòng cốt, nghiên cứu phát triển, sản xuất... đóng góp từ 1-4 triệu nhân dân tệ, thời gian khóa 12 tháng.
Trong khi đó, Kế hoạch số 2 chỉ có 10 người, thời gian khóa 36 tháng, huy động vốn 53 triệu nhân dân tệ - Vương Hưng Hưng dẫn đầu với khoản đóng góp 15 triệu, những người còn lại hầu hết đều là nhân viên nòng cốt nghiên cứu phát triển.
Lộ trình công nghệ không thể bị chi phối bởi cảm xúc ngắn hạn, đây có lẽ là tín hiệu mà Vương Hưng Hưng muốn truyền tải thông qua thời gian khóa dài hơn.
Thực tế, từ năm 2017, Unitree đã bắt đầu kế hoạch khuyến khích cổ phần cho nhân viên. Theo hồ sơ phát hành và thông báo, tháng 9/2017, Unitree đã ký Thỏa thuận quyền chọn mua cổ phần với 17 nhân viên bao gồm Dương Tri Vũ, với giá 1 nhân dân tệ/cổ phần. Sau đó nhiều lần thực hiện khuyến khích cổ phần, thông qua các nền tảng nắm giữ cổ phần như "Thượng Hải Vũ Dực" để quản lý và thực hiện thống nhất.
Tính theo giá phát hành dự kiến là 104 nhân dân tệ/cổ phần, sự tin tưởng của các nhân viên nòng cốt thời kỳ đầu sẽ được chuyển đổi thành lợi nhuận ảo trên sổ sách ít nhất gấp trăm lần.
Theo hồ sơ phát hành, Thượng Hải Vũ Dực trực tiếp nắm giữ 10.9414% cổ phần của Unitree trước IPO, nếu tính theo giá trị vốn hóa thị trường kỳ vọng nghìn tỷ, nhiều nhân viên hơn nữa sẽ chia sẻ niềm vui lên sàn.
Đây sẽ là đội triệu phú nghìn tỷ trẻ nhất trong lịch sử thị trường A. Hồ sơ phát hành tiết lộ, tính đến cuối năm 2025, tổng số nhân viên của Unitree là 516 người, các nhân viên kỹ thuật cốt lõi Vương Hưng Hưng, Dương Tri Vũ, Trương Dương Quang đều là thế hệ 9x, ngay cả khi mở rộng ra toàn bộ đội ngũ kỹ thuật, tỷ lệ thế hệ 9x cũng rất cao.
Là người cầm lái, Vương Hưng Hưng cũng sẽ đón nhận lễ đăng quang trong thời đại của mình. Hồ sơ phát hành cho thấy, Vương Hưng Hưng trực tiếp nắm giữ 23.82% cổ phần Unitree, ngoài ra gián tiếp nắm giữ 9.54% cổ phần thông qua Thượng Hải Vũ Dực, tổng cộng nắm giữ khoảng 33.36% cổ phần. Sau khi lên sàn thành công, với tài sản hàng chục tỷ, ông sẽ trở thành một trong những nhà sáng lập thế hệ 9x khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng khác trên sàn STAR Market.
Unitree được tôi luyện thế nào
Nhìn lại vài năm qua, Unitree là một câu chuyện sôi nổi nhất xuyên suốt lĩnh vực Embodied AI tại Trung Quốc.
Sinh ra tại Ninh Ba, Chiết Giang, Vương Hưng Hưng từ nhỏ đã có khả năng thực hành mạnh mẽ, thường thu thập các loại phế liệu, phụ phẩm để tạo ra nhiều phát minh. Ông từng nhớ lại, thời trung học do học lệch môn nghiêm trọng, bản thân từng là "học sinh kém" trong mắt giáo viên. Năm 2009, Vương Hưng Hưng thi đỗ vào Đại học Khoa học và Công nghệ Chiết Giang, say mê chế tạo robot, năm nhất đại học đã tự mình làm ra một robot hình người hai chân.
Nhưng do điểm tiếng Anh thi cao học không lý tưởng, Vương Hưng Hưng đã lỡ cơ hội vào Đại học Chiết Giang, mà vào Đại học Thượng Hải - chính trong giai đoạn thạc sĩ từ năm 2013 đến 2015, một lần nữa một mình ông, từ bo mạch điều khiển động cơ cơ bản, kết cấu cơ khí toàn bộ máy đến thuật toán điều khiển chuyển động toàn bộ máy, đã phát triển ra một robot bốn chân XDog hiệu suất cao chi phí thấp, chạy hoàn toàn bằng điện. Sau khi tốt nghiệp, ông từng làm việc ngắn hạn tại DJI.
Bánh răng số phận bắt đầu quay.
Vương Hưng Hưng rời Thâm Quyến và DJI. Năm 2016 bắt đầu con đường khởi nghiệp, Unitree ra đời tại Hàng Châu.
Ban đầu, Unitree luôn nhắm đến lĩnh vực robot bốn chân, lần lượt cho ra mắt robot bốn chân Laikago, AlienGo có thể thực hiện động tác lộn nhào ngược về phía sau, robot bốn chân bắt chước sinh học cấp tiêu dùng đồng hành Go1. Theo hồ sơ phát hành, hiện nay Unitree chiếm 60% thị phần robot dạng chân cấp tiêu dùng toàn cầu.
Nhưng thứ thực sự đưa Unitree vào tầm mắt công chúng, là robot hình người.
Năm 2023, họ ra mắt robot hình người đa dụng đầu tiên H1, với động tác khó lộn nhào ngược tại chỗ đã thể hiện sự tích lũy công nghệ của đội ngũ này trong kiểm soát cân bằng, hệ thống động lực. Robot hình người G1 ra mắt sau đó, với mức giá 99,000 nhân dân tệ đã phá vỡ nhận thức "robot hình người thuộc về sản phẩm phòng thí nghiệm cao cấp", nhanh chóng nổi tiếng.
Trải qua nhiều năm, Unitree dần dần từ một nhóm nhỏ 1 người, 3 người phát triển thành công ty lớn vài trăm người như hiện nay. Trong đó, điều được biết đến rộng rãi nhất là Unitree từng ba lần xuất hiện trên sân khấu Tết Nguyên đán, từ đó cũng giúp bên ngoài nhìn thấy sự nhảy vọt công nghệ và hướng đi của dòng chảy trong ngành công nghiệp Embodied AI.
Đây là một trong số ít doanh nghiệp Embodied AI trong nước đã có lãi - Theo hồ sơ phát hành, doanh thu năm 2025 của Unitree đạt 1,699 tỷ nhân dân tệ, tốc độ tăng trưởng kép doanh thu hai năm vượt 220%, và liên tục hai năm có lãi, lãi sau thuế loại trừ yếu tố bất thường năm 2024 là 78 triệu, năm 2025 tăng vọt lên 591 triệu. Số liệu mới nhất là, dự kiến doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 trong khoảng 1,052 - 1,128 tỷ nhân dân tệ.
Về cơ cấu thu nhập, robot hình người chiếm 51.78%, xuất xưởng 5500 máy, robot chó bốn chân chiếm 60% thị phần toàn cầu. Tỷ suất lợi nhuận gộp tiếp tục tăng cao, năm 2025 đạt 60.27%.
Từ khởi nghiệp trong phòng thí nghiệm năm 2016, đến nay trở thành người tham gia quan trọng trong lĩnh vực robot toàn cầu, Unitree đã dùng 10 năm để hoàn thành con đường tích lũy công nghệ, ra mắt sản phẩm đến dẫn dắt thị trường. Trong quá trình này, Vương Hưng Hưng và đội ngũ của ông đã tập hợp được một đội ngũ nhà đầu tư dài, họ sẽ cùng chia sẻ làn sóng cổ tức lên sàn đầu tiên của Embodied AI.
Làn sóng lên sàn của robot Trung Quốc
Ngay lúc này, tất cả mọi người đang dõi theo IPO của Unitree.
Ý nghĩa lần lên sàn này đã vượt xa thành công của một công ty, mà còn là chỉ báo ngành - thời khắc "lên bờ" của Embodied AI Trung Quốc chính thức mở ra.
Như chúng ta cảm nhận được, ngành Embodied AI đang trong cuộc chạy đua IPO.
Không lâu trước đó, Zhiyuan Robotics chính thức thông báo khởi động quy trình lên sàn tại Hồng Kông;
Còn có Galaxy General, rất có khả năng cũng sẽ là công ty Embodied AI lên sàn trong đợt đầu tiên;
Deep Robotics, hồ sơ IPO trên sàn STAR Market đã được chấp nhận, hiện đang trong giai đoạn hỏi đáp thẩm tra;
Leju Robotics, là doanh nghiệp Embodied AI đầu tiên đăng ký sau khi tiêu chuẩn niêm yết thứ tư chính thức được áp dụng trên sàn ChiNext;
Ngoài ra, Xinghai Tu, LimX Dynamics, AllRide Robotics, Songyan Dynamics, Xingdong Century, X-Core AI, Fourier Intelligence đều đã hoàn thành cải tổ cổ phần, chuẩn bị cho IPO tiếp theo;
Và còn có Transdimensional AI, được biết đang cân nhắc IPO tại Hồng Kông; theo Bloomberg, Trí Phương Chính cũng đang cân nhắc IPO tại Hồng Kông, đang hợp tác với cố vấn chuẩn bị kế hoạch lên sàn......
Nhưng mọi người đang chờ đợi một câu trả lời của thị trường: Công ty Embodied AI rốt cuộc đáng giá bao nhiêu?
Trước mắt, lĩnh vực Embodied AI đang huy động vốn sôi động, kỳ lân ra đời với tốc độ chưa từng có, định giá 10 tỷ, 20 tỷ nhân dân tệ không ngừng xuất hiện. Nhưng ngay cả nhà đầu tư cũng thừa nhận, hiện ngành vẫn thiếu tiêu chuẩn xác minh từ thị trường công khai. Trong khi đó, IPO của Unitree ở một mức độ nào đó sẽ chấm dứt sự không chắc chắn của ngành, đồng thời mang lại điểm mốc quan trọng để định giá ngành Embodied AI - bất kể là huy động vốn hay IPO tiếp theo, đều có điểm tham chiếu then chốt nhất.
Ngoài hệ thống định giá và tiêu chuẩn niêm yết, Unitree cũng tạo ra hình mẫu về khuyến khích nhân tài và hiện thực hóa giá trị. Việc hàng loạt nhân viên Unitree "lên bờ" không chỉ là sự nhảy vọt về tài sản cá nhân, mà còn là sự hình thành một hệ thống giá trị nhân tài của toàn ngành Embodied AI. Có lẽ nhân viên các công ty khác đang chờ giá phát hành của Unitree, để tính toán khoảng cách của chính mình.
Tất nhiên, IPO của Unitree cũng có nghĩa là quá trình sàng lọc diễn ra nhanh hơn.
Ít nhất, cơ hội lên sàn STAR Market cho các công ty Embodied AI càng trở nên khan hiếm. Sau Unitree, thị trường vốn sẽ càng khắt khe hơn trong việc sàng lọc doanh nghiệp Embodied AI, con đường IPO nghìn quân vạn mã qua cầu độc mộc này chắc chắn sẽ hẹp hơn. Một cảnh tượng như vậy, tâm trạng thật phức tạp.
Có người đón nhận cổ tức lên bờ, có người đối mặt với đào thải sinh tử. Đằng sau sự khắc nghiệt, lại là quy luật tất yếu của sự trưởng thành ngành công nghiệp.
Chỉ còn chờ tiếng chuông lên sàn của Unitree vang lên.
Bài viết này từ tài khoản công chúng WeChat "Tou Zi Jie" (ID: pedaily2012), tác giả: Dương Kế Vân
