Mua lại và tiêu huỷ chỉ là lời hứa suông? Khoảng cách quyền lợi khó lấp đầy giữa Token và Cổ phần
Tác giả: Prathik Desai
Khi nắm giữ cổ phiếu của một công ty, bạn có quyền đòi phần tài sản còn lại sau khi công ty thanh toán cho tất cả các chủ nợ khác. Quyền sở hữu này đi kèm với các đặc quyền như bỏ phiếu, nhận cổ tức và chia sẻ tài sản còn lại trong trường hợp công ty bị bán hoặc thanh lý.
Trong lĩnh vực tiền mã hóa, các giao thức thường hứa hẹn với chủ sở hữu token một viễn cảnh tương tự về quyền quản trị và chia sẻ lợi nhuận. Tuy nhiên, trên thực tế, có một khoảng cách quyền lợi rất lớn giữa cổ đông (người nắm giữ vốn cổ phần) và chủ sở hữu token. Trong khi cổ đông có quyền đòi tài sản còn lại được bảo vệ bởi pháp luật, thì chủ sở hữu token lại không có quyền pháp lý tương tự đối với doanh thu, lợi nhuận hay tài sản của giao thức.
Cơ chế phổ biến mà các dự án sử dụng để hỗ trợ giá token là mua lại và đốt token bằng một phần doanh thu. Tuy nhiên, cơ chế này không bị ràng buộc bởi bất kỳ hợp đồng pháp lý bắt buộc nào. Giao thức có thể tự do thay đổi, tạm dừng hoặc chấm dứt chính sách mua lại mà chủ sở hữu token không có cơ sở pháp lý để khiếu nại.
Sự khác biệt này trở nên rõ ràng hơn khi các giao thức tiền mã hóa trưởng thành bắt đầu huy động vốn từ các nhà đầu tư truyền thống, tạo ra hai nhóm người nắm giữ khác biệt: cổ đông (có quyền lợi pháp lý rõ ràng) và chủ sở hữu token (phụ thuộc vào các cam kết tự nguyện của nhóm phát triển). Ví dụ điển hình là vòng gọi vốn 65 triệu USD của Venice AI, nơi các nhà đầu tư nhận được cổ phần và token, làm nổi bật sự thiếu hụt quyền lợi của nhóm thứ hai.
Dự luật CLARITY Act (nếu được thông qua) dự kiến sẽ làm trầm trọng thêm vấn đề này bằng cách phân loại token thành "hàng hóa số" hoặc "tài sản hợp đồng đầu tư (chứng khoán)". Token được phân loại là hàng hóa số sẽ không thể mang lại cho chủ sở hữu bất kỳ quyền đòi tài sản pháp lý nào đối với doanh thu hoặc lợi nhuận của công ty phát hành. Điều này đặt các cơ chế như mua lại và đốt token vào vùng xám pháp lý.
Các dự án như Aave đã thử nghiệm các cơ chế tự động, không thể can thiệp trên chuỗi để cam kết mua lại token, nhưng ngay cả những cơ chế này cũng có thể bị thay đổi thông qua bỏ phiếu quản trị. Trường hợp Houdini Swap bị mua lại mà chủ sở hữu token không nhận được gì cho thấy rủi ro thực tế.
Bài viết kết luận rằng các giao thức tiền mã hóa đứng trước hai lựa chọn: công nhận token là hàng hóa số và ngừng quảng cáo chúng như một công cụ chia sẻ lợi nhuận doanh nghiệp; hoặc đăng ký token dưới dạng chứng khoán nếu muốn trao cho chủ sở hữu quyền lợi kinh tế thực sự. Sự xuất hiện của các nhà đầu tư vốn cổ phần với hợp đồng pháp lý chính thức đang làm sáng tỏ sự khác biệt cơ bản và thách thức mô hình "token như quyền sở hữu" đã tồn tại trong thập kỷ qua.
Foresight News07/14 11:06
