Gần hai năm qua, khái niệm AI tràn lan, công nghệ mô hình lớn và phi tập trung đan xen, nhiều thứ khiến mọi người choáng ngợp. Là một công ty VC, chúng tôi đã xem xét hàng trăm dự án giao thoa lớn nhỏ và xin chia sẻ một số sự thật — bao gồm chu kỳ thực tế của ngành AI, lý do tại sao AI không thể thiếu Crypto, và những gì chúng tôi coi trọng và cảnh giác nhất khi xem xét dự án.

Lưu ý: Nội dung bài viết này được trích từ cuộc tọa đàm "AI+Web3-The Real Revolution" trong sự kiện "AI + Bitcoin, the Next-Gen Revolution - BTC Vegas Side Event" được tổ chức vào ngày 28 tháng 4.

Một, "Bảy Tầng Ma Trận" và Chu Kỳ Đầu Tư Của Ngành Công Nghiệp AI

Mặc dù các gã khổng lồ như OpenAI, Anthropic, Google hiện đang thăng hoa, có vẻ như sẽ bao trùm tất cả, nhưng nghiên cứu của chúng tôi cho thấy toàn bộ ngành AI trên thực tế vẫn đang ở giai đoạn rất sớm.

Ở giai đoạn đầu, không có nghĩa là bây giờ có thể nhắm mắt đầu tư bừa, đặc biệt là ở những lĩnh vực đã được thổi phồng quá mức như sản xuất phần cứng AI, càng cần suy nghĩ lạnh lùng. Theo chúng tôi, chuỗi công nghiệp AI từ dưới lên trên thực tế có thể được chia thành bảy tầng khác nhau, cách đầu tư tiền vào mỗi tầng hoàn toàn khác nhau:

• Tầng thứ bảy: Tác nhân thông minh AI

• Tầng thứ sáu: Tối ưu hóa Token

• Tầng thứ năm: Phân phối Token

• Tầng thứ tư: Mô hình ngôn ngữ lớn

• Tầng thứ ba: GPU

• Tầng thứ hai: Trung tâm dữ liệu AI

• Tầng thứ nhất: Hạ tầng điện lực

Lấy tầng thứ hai là trung tâm dữ liệu AI làm ví dụ, đây là một ngành điển hình theo chu kỳ. Hai năm qua, vốn toàn cầu đã cuồng nhiệt mua đất, xây phòng máy, mở rộng tài sản nặng. Nhưng có sự chậm trễ về thời gian từ khi các năng lực sản xuất này được xây dựng, cấp điện đến khi thực sự đưa ra thị trường. Theo quan sát của chúng tôi, khả năng cao là lượng năng lực sản xuất khổng lồ này sẽ tập trung đi vào hoạt động vào khoảng năm 2028.

Điều này có nghĩa là nếu mọi người vẫn chỉ chăm chăm đổ tiền vào các trung tâm dữ liệu truyền thống vào năm sau hoặc hiện tại, thì đến năm 2028 khi tất cả mở cửa, rất có thể sẽ va phải tình trạng cung vượt cầu nghiêm trọng. Lúc đó giá thuê và tỷ suất hoàn vốn sẽ lao dốc, số vốn vào mua đỉnh sẽ rất khó chịu. Vì vậy, thuận theo chu kỳ, nắm bắt đúng thời điểm mới là cốt lõi.

Vào năm 2024, chúng tôi đã nhận thấy tầng sức mạnh tính toán AI này, đặc biệt là lĩnh vực giao thoa sử dụng cách thức Web3 để điều phối sức mạnh tính toán có cơ hội lớn, vì vậy đã dành nhiều tâm sức và vốn liếng cho nó. Hiện tại, một công ty hạ tầng sức mạnh tính toán AI mà chúng tôi là cổ đông lớn đã chính thức bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng cho việc lên sàn Nasdaq.

Hai, Tại Sao AI và Crypto Lại Không Thể Tách Rời?

Nhiều người thường hỏi, các mô hình lớn Web2 đã mạnh như vậy rồi, tại sao AI vẫn cần Crypto? Theo chúng tôi, đây không phải là ghép khái niệm cứng nhắc, mà là trong quá trình AI phát triển, có hai việc Web2 truyền thống thực sự không giải quyết được:

1. Nhìn gần: Thanh toán - AI Agent cần có "chủ quyền tài chính" riêng

Các phương thức thanh toán truyền thống như thẻ ngân hàng, PayPal hay cổng thanh toán, đều được thiết kế cho "con người", với một quy trình xác thực danh tính và thanh toán bù trừ tập trung cực kỳ phức tạp. Nhưng sự hợp tác giữa các AI Agent (tác nhân thông minh) trong tương lai, mô hình giao dịch hoàn toàn khác.

Giữa chúng thường là các giao dịch cực kỳ vi mô (ví dụ chỉ chi 0.0001 đô la để mua vài giây sức mạnh tính toán), tần suất siêu cao, và diễn ra liên tục không ngừng. Nếu đi qua kênh Visa truyền thống, phí giao dịch có thể còn cao hơn số tiền giao dịch. Quan trọng hơn là vấn đề "chủ quyền thanh toán": AI Agent có khả năng thực thi tự chủ, khi chúng phát triển đến một mức độ nhất định, tất yếu cần sở hữu và kiểm soát tuyệt đối tài khoản ví thuộc về chính mình, chứ không phải mãi mãi phụ thuộc vào thẻ ngân hàng vật lý của con người, hay lo sợ bị các đại gia tập trung đóng cửa tài khoản API bất cứ lúc nào. Thanh toán bằng tiền mã hóa trên blockchain, là phương thức kỹ thuật duy nhất hiện nay cho phép máy móc với máy móc hoàn tất việc thanh toán bù trừ tự chủ.

2. Nhìn xa: Tin cậy - Phòng ngừa ảo giác và Kiểm toán đáng tin cậy

Mọi người bây giờ dùng mô hình lớn đều biết đôi khi nó bịa chuyện, tức là tỷ lệ "ảo giác". Trong hộp đen Web2 truyền thống, khi AI đưa ra một câu trả lời sai hoặc thiên kiến, con người rất khó kiểm tra: cuối cùng đây là ảo giác ngẫu nhiên của tầng công nghệ cơ bản, hay là gã khổng lồ tập trung đằng sau đang cố ý thao túng thuật toán, đầu độc hay lừa dối?

Điều này tạo ra nhu cầu cương thiết cho blockchain. Đưa dữ liệu then chốt của AI, bản ghi Prompt và đường dẫn gọi thời gian thực lên chuỗi, có thể tạo thành một hệ thống lưu chứng không thể giả mạo, có thể truy vết và kiểm toán. Đây không chỉ là xác định quyền sở hữu dữ liệu, mà còn là con đường đáng tin cậy để con người sau này giám sát và xác minh hành vi của AI có hợp quy hay không.

Ba, Đầu Tư Dự Án: Lấy "Trung Thực" Làm Thước Đo

Mỗi năm trên thị trường sẽ thấy hàng nghìn bản kế hoạch kinh doanh AI + Web3. Xem nhiều câu chuyện như vậy, nguyên tắc sàng lọc cốt lõi nhất mà chúng tôi đúc kết lại thực ra chỉ có hai chữ: Trung thực. Nghe có vẻ như lời nói suông, nhưng trong ngành công nghiệp hời hợt hiện nay, có lẽ đây là thứ khan hiếm nhất. Chúng tôi chia trung thực thành hai khía cạnh:

1. Đội ngũ phải trung thực — Từ chối đóng gói và chắp vá

Lý lịch của người sáng lập và đội ngũ cốt lõi, tuyệt đối không được có bất kỳ sự giả mạo hoặc thổi phồng quá mức nào. Hiện nay trong ngành thường thấy một số đội ngũ được ghép vội, để chạy theo thị trường tăng giá, đuổi theo xu hướng, cứng nhắc dán nhãn một đống nhà khoa học từ các đại gia, nền tảng danh tiếng trường học lại với nhau đóng gói thành, thực tế bên trong đội ngũ hoàn toàn không có sự ăn ý. Loại dự án này thường gặp phải nút thắt kỹ thuật hay điều chỉnh thị trường là đội ngũ tan rã ngay. Một đội ngũ thực sự có thể làm nên việc, kỹ năng phải bổ sung cho nhau, và lai lịch người sáng lập nhất định phải chân thật, phải là người thực sự muốn làm việc.

2. Sản phẩm phải trung thực — Từ chối dẫn dắt bằng PPT và chỉ số giả

Sản phẩm có thể làm đến mức độ nào, dữ liệu người dùng ra sao, phải được hỗ trợ bởi các chỉ số cứng như mã code tầng đáy, số lượng node. Chúng tôi gặp quá nhiều dự án, frontend kết nối API của OpenAI sửa giao diện, trên PPT đã dám tự xưng là "mô hình lớn gốc tự chủ", lấy Demo giả để lừa nhà đầu tư. Ở tầng sản phẩm phải tôn trọng sự thật, có thể thực sự giúp người giải quyết vấn đề.

Trên thị trường vốn, những dự án không trung thực, dựa vào thổi phồng và giả mạo để dẫn dắt, ngắn hạn có thể thông qua một số thao tác vốn hoa mỹ trên thị trường thứ cấp hoặc sàn giao dịch để kéo định giá lên cao. Nhưng vì bên dưới không có nghiệp vụ thực tế chống đỡ, bong bóng vỡ, số phận cuối cùng chắc chắn là về không.

Ngược lại, những dự án làm việc chăm chỉ thực thụ, ban đầu vì không thèm thổi phồng và giả mạo, có thể sẽ tỏ ra hơi chậm, thậm chí trong mắt một số vốn mua đi bán lại có vẻ hơi ngốc. Nhưng vì nền tảng của chúng vững chắc, thường có thể đi rất xa. Trong đầu tư, chậm chính là nhanh, loại dự án có thể sống lâu như vậy, mới là đối tượng chúng tôi sẵn sàng đầu tư, hỗ trợ chiến lược.

Bốn, Cơ Hội Bị Đánh Giá Thấp Nhất Năm 2026: Sự Kết Hợp Tối Thượng Giữa AI + Blockchain + Giải Trí

Cuối cùng về những cơ hội mà mọi người chưa phát hiện, hoặc bị đánh giá thấp nghiêm trọng trong tương lai. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, điều chúng tôi mong đợi nhất thực ra là: Sự hòa quyện sâu sắc giữa AI + Blockchain + Giải trí.

Hiện nay phần lớn vốn trên thị trường đang nhắm vào các hạ tầng cơ sở B2B cứng nhắc và khá khô khan như thanh toán AI, sức mạnh tính toán phi tập trung (DePIN). Những tuyến đua này tuy quan trọng, nhưng cạnh tranh quá khốc liệt, mọi người bỏ qua đầu tiêu dùng có thể thu hút đại chúng và lắng đọng vốn nhất.

Quan sát và logic của chúng tôi như sau: Khi mô hình lớn và Agent trưởng thành, AI với tư cách là một lực lượng lao động hiệu quả, trong tương lai chắc chắn sẽ thay thế phần lớn công việc văn phòng và lao động chân tay lặp đi lặp lại của con người. Khi năng suất lao động cực kỳ dồi dào, chi phí vật chất cực thấp trong tương lai đến, xã hội loài người sẽ có sự chuyển đổi căn bản — phần lớn mọi người không cần phải đi làm để kiếm sống nữa. Lúc đó, nhu cầu ăn uống vui chơi của mọi người sẽ bùng nổ lớn, thời gian và tinh lực của con người sẽ đặt vào đâu? Giải trí chất lượng cao chắc chắn là nơi đến.

Phương thức giải trí trong tương lai, nên tích hợp AI toàn diện.

Lấy trò chơi làm ví dụ, mỗi NPC trong trò chơi đều có ý thức tự chủ, chúng có ký ức, tính cách, quan hệ xã hội riêng. Người chơi bước vào trò chơi, đối mặt không còn là một máy nhắc lại, mà là một "người sống" có thể sinh ra tình cảm dựa trên lời nói hành động của bạn, thậm chí sẽ tự phát giao dịch với bạn trên chuỗi. Sự tham gia của AI, sẽ khiến mức độ tự do và độ hay của trò chơi có bước nhảy vọt về chất.

Và blockchain trong đó chịu trách nhiệm về "quyền sở hữu": Nó xác định quyền sở hữu đất đai trong thế giới ảo này, tính duy nhất của đạo cụ hiếm, sử dụng Token để thiết lập trật tự kinh tế.

Khi mọi người trong thực tế không cần làm việc, đổ lượng lớn thời gian, tinh lực thậm chí tài sản vào một thế giới ảo thú vị như vậy, được AI dẫn dắt, và tài sản thuộc về người chơi, giá trị thương mại bùng nổ trong đó sẽ rất đáng sợ. Hiện tại chúng tôi đang tích cực tìm kiếm người phá vỡ cục diện theo hướng này, đây có thể là câu chuyện tiếp theo kích nổ toàn ngành.

Tuyên bố: Nội dung báo cáo này chỉ đại diện cho quan điểm nghiên cứu ngành của cá nhân tác giả và cơ quan, chỉ dùng để giao lưu ngành, không cấu thành bất kỳ đề xuất đầu tư nào.