Tác giả: thiccy
Biên dịch: Tim, PANews
Thị trường crypto năm 2025 một lần nữa chứng kiến kịch bản biến động đáng kinh ngạc, tuy nhiên nhiều người đã chịu tổn thất nặng nề trong giao dịch.
Bài viết này không dành cho những trader liên tục thua lỗ, mà dành cho những người có năng lực sinh lời mạnh mẽ, nhưng lại chứng kiến lợi nhuận trong quý này bị sụt giảm nghiêm trọng.
Một trong những nỗi đau lớn nhất của cuộc đời, chính là chứng kiến nỗ lực hàng tháng trời thậm chí hàng năm trời tan biến chỉ trong một đêm.
Trong thần thoại Hy Lạp, Sisyphus bị trừng phạt phải đẩy tảng đá lên núi một cách vô tận, nhưng mỗi lần đến đỉnh lại nhìn nó lăn xuống. Sự tàn khốc của hình phạt này nằm ở chỗ, nó đâm trúng chính cốt lõi của trải nghiệm sinh tồn của con người, đó là sự phi lý của sự vô ích và lặp đi lặp lại. Tuy nhiên, Camus đã nhìn thấy một khả năng khác nơi Sisyphus: khi anh ta thừa nhận sự phi lý, không còn kỳ vọng vào sự cứu rỗi tối thượng, mà chuyển sang toàn tâm toàn ý dấn thân vào chính hành động đẩy đá lên núi, thì anh ta đã thay đổi số phận của mình trong chính quá trình đó. Chiến thắng thực sự có lẽ không nằm ở việc tảng đá nằm yên trên đỉnh núi, mà nằm ở mỗi lần cúi xuống đẩy đá, đó là sự tự giác tỉnh táo và sự bình thản bất khuất.
Giao dịch crypto cũng cần đặc tính này. Khác với hầu hết các nghề nghiệp khác, lĩnh vực này không có cái gọi là "thanh tiến trình". Một quyết định sai lầm duy nhất cũng đủ để hủy hoại sự nghiệp hoàn toàn, điều này đã đẩy nhiều người vào đường cùng.
Khi tảng đá thực sự lăn xuống, mọi người sẽ phản ứng theo hai cách.
Một số người sẽ tăng cược, cố gắng gỡ gạc thua lỗ. Họ áp dụng phương thức giao dịch mạo hiểm hơn, về bản chất là sử dụng chiến lược Martingale (phương pháp gấp thếp khi thua) để cố gắng hoàn vốn. Nếu có thể kiếm lại tiền nhanh chóng, họ sẽ tránh được việc phải đối mặt trực diện với thực tế thua lỗ về mặt cảm xúc. Phương pháp này thường có hiệu quả trong ngắn hạn, nhưng đây là một chiến lược cực kỳ nguy hiểm, bởi nó củng cố một thói quen giao dịch về mặt toán học chắc chắn sẽ dẫn đến việc trắng tay.
Những người khác thì kiệt sức và chọn rời khỏi cuộc chơi hoàn toàn. Họ thường đã có đủ tiền để sống một cuộc sống thoải mái, và cho rằng rủi ro và phần thưởng của thị trường không còn tương xứng nữa. Họ tự an ủi mình, nói rằng trên thị trường không còn bất kỳ lợi thế nào, hoặc những lợi thế này sắp biến mất. Họ chọn rút lui, về thực chất là "tuyên án tử hình" thị trường, vĩnh viễn không quay lại.
Hai phản ứng này dù có thể hiểu được, nhưng đều chỉ là những cách ứng phó tạm thời, không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ hệ thống quản lý rủi ro của bạn có lỗ hổng. Đa số mọi người thường đánh giá cao mức độ quản lý rủi ro thực tế của mình.
Bản thân quản lý rủi ro không phải là vấn đề nan giải, các nguyên lý toán học liên quan đã được chứng minh đầy đủ. Thách thức thực sự không nằm ở chỗ không biết phải làm gì, mà nằm ở chỗ khi đối mặt với cảm xúc, cái tôi, áp lực và sự mệt mỏi, vẫn có thể kiên trì thực hiện chiến lược đã định. Việc giữ cho hành động và nhận thức luôn thống nhất là một trong những tu tập khó khăn nhất của con người, và thị trường luôn luôn vạch trần sự thiếu sót, sự chênh lệch giữa nhận thức đó và thực tế.
Sau khi thua lỗ, làm thế nào để vượt qua?
Trước tiên, bạn phải chấp nhận một điều: Bạn không phải là kém may mắn, cũng không phải chịu sự bất công. Lần thua lỗ này là kết quả tất yếu từ điểm yếu nhân tính của bạn. Nếu bạn không tìm ra và giải quyết vấn đề này, thua lỗ sẽ tiếp tục xảy ra.
Thứ hai, bạn cần hoàn toàn chấp nhận giá trị tài sản ròng hiện tại của mình, bạn không thể luôn neo vào các mốc cao nhất trong lịch sử. "Gỡ gạc lại" là một trong những thôi thúc nguy hiểm nhất trên thị trường. Hãy rời màn hình một lúc, biết ơn vì những gì bạn đã đạt được. Bạn vẫn còn sống, bạn vẫn đang trong cuộc chơi, bạn không còn cố gắng gỡ gạc thua lỗ nữa, mà chỉ tập trung vào việc đạt được lợi nhuận mới.
Hãy xem khoản thua lỗ này như học phí bạn phải trả cho khiếm khuyết của chính mình, bài học này sớm muộn gì bạn cũng phải học. May mắn thay, bạn trả nó ở hiện tại chứ không phải ở tương lai khi cái giá phải trả cao hơn. Nếu bạn ứng phó đúng cách, khi nhìn lại thời điểm này sau này, bạn sẽ tràn đầy lòng biết ơn. Nhân cách, thường được tôi luyện trong hoàn cảnh tuyệt cảnh.
Hãy xác định chính xác nguyên nhân thất bại. Đối với đa số, vấn đề thường nằm ở sự kết hợp của một số tình huống sau: khối lượng giao dịch quá lớn, vào lệnh không đặt điểm dừng lỗ trước, hoặc là chạm điểm dừng lỗ nhưng không thực thi nghiêm túc. Thiết lập các nguyên tắc sắt đá về kiểm soát rủi ro và cắt lỗ có thể tránh được đa số các tổn thất thảm khốc.
Hãy nhắc nhở bản thân, cách duy nhất để ngăn tảng đá không lại lăn xuống đáy lần nữa, chính là tuân thủ nghiêm ngặt những quy tắc đó. Chúng là sự bảo đảm duy nhất giữa bạn và sự dày vò bạn đang trải qua. Không có quy tắc, bạn chẳng là gì cả.
Hãy để bản thân xả cơn thịnh nộ vì thua lỗ, bạn có thể hét lên, đập phá đồ đạc. Hãy trút bỏ cảm xúc ra ngoài, đừng để nó ứ đọng trong lòng.
Quan trọng nhất, bạn phải biến nỗi đau thành bài học. Nếu không, nó chắc chắn sẽ tái diễn.
Những giác ngộ về cách ứng phó với nỗi đau này, không chỉ áp dụng cho thua lỗ trong giao dịch, mà còn áp dụng rộng rãi trong cuộc sống. Những cách ứng phó phổ biến được đề cập ở trên, động lực đằng sau chúng có vẻ thô thiển, bởi vì chúng thường trong khi giải quyết vấn đề, thì cũng mang lại nhiều vấn đề mới tương tự. Nếu bạn không thể phục hồi từ tổn thất một cách tinh tế, chính xác, cuối cùng sẽ giống như thuật toán gradient descent có bước nhảy quá lớn, dao động xung quanh nghiệm tối ưu, liên tục vượt quá, mãi mãi không thể hội tụ đến vị trí chính xác.
Khi Napoleon thua một trận chiến, ông sẽ lập tức bắt đầu xây dựng lại quân đội, chuẩn bị cho bước đi tiếp theo. Một thất bại không phải là chí mạng, trừ khi bạn vì thế mà mất đi khả năng tiếp tục chiến đấu. Nhiệm vụ hàng đầu sau khi gặp thất bại là, đảm bảo điểm yếu này sẽ không bị lợi dụng nữa, và phục hồi trạng thái thi đấu tốt nhất của bạn với tốc độ nhanh nhất.
Bạn không nên tìm kiếm sự cứu rỗi, cũng không nên tìm kiếm sự trả thù. Bạn không nên ứng phó một cách thụ động, cũng không nên tích tụ sự phẫn nộ. Bạn phải trở thành một cỗ máy lạnh lùng. Bạn phải tự sửa chữa, sau đó xây dựng lại hệ thống, đảm bảo cùng một sai lầm không bao giờ tái phạm. Mỗi lần thất bại bạn vượt qua, sẽ trở thành một hào sâu bảo vệ trong hệ thống của bạn, và hào sâu bảo vệ này, là thứ mà tất cả những người khác đều phải trả giá bằng chính kinh nghiệm của mình mới có thể học được.
Những thua lỗ như vậy mới có thể tạo nên một con người, hãy biết ơn vì điều đó, chúng xuất hiện là để cho bạn giác ngộ. Lần thua lỗ này không phải là vô cớ. Hãy cho phép bản thân cảm nhận nỗi đau, nhưng hãy biến nỗi đau thành động lực, hãy đảm bảo sau này sẽ không bao giờ phạm sai lầm nữa.
Những việc này khó khăn là bởi vì một khi bạn đã tìm đúng hướng, sự gia tăng của cải liên tục sẽ trở nên đương nhiên.
Chúc bạn may mắn.
