Tác giả: Jason Rosenthal, Đối tác vận hành a16z
Biên dịch: Hồ Thao, ChainCatcher chọn lọc
Nhiều doanh nghiệp xuất sắc nhất trong lịch sử được xây dựng bằng cách định vị bản thân trong "dòng tiền" – tạo điều kiện cho việc tạo ra và chuyển giao giá trị bên trong mạng lưới, đồng thời thu một phần từ đó. Giá trị chảy qua mạng lưới càng nhiều, doanh nghiệp thường phát triển càng lớn.
Công nghệ mã hóa là công nghệ hiện đại đầu tiên được xây dựng gốc cho mục đích này. Nếu công ty khởi nghiệp của bạn chưa cấu trúc sản phẩm và mô hình kinh doanh để hưởng lợi từ những nguyên tắc này, bạn đang bỏ lỡ một cơ hội. Nhờ có stablecoin, tiền và giá trị hiện đang di chuyển với tốc độ internet – giải quyết toàn cầu, 24/7, và có khả năng lập trình đầu cuối. Các kênh thanh toán thông suốt, kinh tế đơn vị minh bạch, và mọi dòng chảy đô la trên toàn cầu đều có thể tiếp cận được.
Cụ thể mô hình
Blockchain được thiết kế để trở thành doanh nghiệp mạng. Mọi giao dịch đều được giải quyết trên một sổ cái chia sẻ. Mỗi người tham gia mới đều củng cố cùng một mạng lưới cơ bản mà người xây dựng tiếp theo có thể sử dụng. Khi càng nhiều người sử dụng và xây dựng trên đó, mạng lưới trở nên có giá trị hơn đối với tất cả người dùng.
Hầu hết các công ty dành nhiều năm để tạo ra hiệu ứng mạng trên cơ sở hạ tầng truyền thống. Trong khi đó, những người sáng lập trong lĩnh vực mã hóa thừa hưởng chúng như một điều kiện khởi đầu.
Token mạng lưới phóng đại điều này. Token được thiết kế tốt có thể liên kết người dùng, nhà phát triển, nhà cung cấp, người xác thực và giao thức xung quanh một kết quả duy nhất – phát triển mạng lưới – và chi trả tỷ lệ thuận với đóng góp của mỗi bên tham gia. Nhưng doanh thu của giao thức thuộc về những người sử dụng nó. Không có hoa hồng cho đối tác, không có giao dịch riêng tư. Chỉ có một vòng lặp phản hồi giữa giá trị chảy trong hệ thống và giá trị tích lũy vào tay những người xây dựng và phát triển nó.
Đây không phải là một mô hình mới. Công nghệ mã hóa chỉ là lần đầu tiên làm cho nó dễ tiếp cận và mở rộng hơn đối với các công ty khởi nghiệp.
Các công ty đường sắt không kiếm tiền từ đầu máy. Họ kiếm tiền từ mỗi tấn ngũ cốc, than và thép đi qua đường ray của họ. Standard Oil, U.S. Steel và AT&T đều là những công ty nằm trong dòng tiền. Google và Meta thay thế ấn phẩm in và truyền hình không phải vì quảng cáo của họ tốt hơn, mà vì họ chiếm vị trí nút thắt cổ chai nơi sự chú ý được chuyển hóa thành thương mại, cho phép họ thu một phần từ hàng nghìn tỷ đô la ý định thương mại. AWS nằm trong dòng chảy tính toán.
Mô hình này nhất quán: tìm nơi giá trị đang chảy và đặt mình vào trung tâm của nó.
Thị trường tài chính làm cho mô hình này rõ ràng hơn. Visa xử lý 15,7 nghìn tỷ đô la khối lượng thanh toán trong năm tài chính 2024 và báo cáo 35,9 tỷ đô la thu nhập ròng. Jane Street công bố thu nhập giao dịch ròng 20,5 tỷ đô la năm ngoái – vượt qua Citigroup hoặc Bank of America. Năm nhà tạo lập thị trường hàng đầu của Mỹ xử lý 87% dòng thanh toán đơn hàng: họ không dự đoán thị trường; họ nằm trong dòng chảy của mỗi đơn hàng và kiếm được nhiều hơn khi khối lượng giao dịch tăng.
Những doanh nghiệp này có một điểm chung khác: hiệu ứng mạng lưới. Visa hữu ích hơn với nhiều thương gia vì có nhiều thẻ hơn; hữu ích hơn với nhiều chủ thẻ vì nhiều thương gia chấp nhận nó. Dòng đơn hàng cũng vậy – mỗi nhà môi giới bổ sung sẽ thu hẹp chênh lệch giá, thu hút nhiều nhà môi giới hơn, và do đó thu hút nhiều lưu lượng hơn.
Dòng tiền cộng với hiệu ứng mạng lưới là một trong những cấu trúc kinh doanh bền vững nhất từng có.
Lợi nhuận của bạn là cơ hội của tôi
Jeff Bezos gọi đó là "lợi nhuận của bạn là cơ hội của tôi". Ông ấy đang nói về bán lẻ, nhưng điều này thậm chí còn áp dụng nhiều hơn cho dịch vụ tài chính truyền thống – nơi tập trung lợi nhuận lớn nhất thế giới. Thanh toán, lưu ký, cho vay, ngoại hối, chứng khoán hóa, thanh toán bù trừ, tạo lập thị trường, tất cả đều như nhau. Visa và Mastercard thu phí giao dịch 2-3% trên mạng lưới được thiết kế từ những năm 1960. Các kênh chuyển tiền thu 6-9%. Các nhà môi giới chính và người lưu ký thu một phần từ mỗi giao dịch chứng khoán. Ngay cả sau khi Mỹ chuyển sang thanh toán T+1 vào năm 2024, tiền vẫn nằm im qua đêm, như một khoản thuế cấu trúc đối với mỗi người tham gia.
Mỗi tỷ suất lợi nhuận trong số này đều là một mục tiêu. Nén chi phí, tăng tốc độ, và có khả năng mở rộng toàn bộ thị trường. Stripe và Square đã chứng minh điều này khả thi trong lĩnh vực thanh toán.
Những người sáng lập trong lĩnh vực mã hóa có cơ hội xây dựng phiên bản tiếp theo – có thể lập trình, tức thời, toàn cầu và nằm bản địa trong dòng tiền.
Và biên giới vượt xa các dịch vụ tài chính. Thị trường tính toán và GPU. Chip bộ nhớ. Dữ liệu huấn luyện AI. Năng lượng. Robot. Không gian. Kim loại đất hiếm. Mỗi danh mục là một lĩnh vực mà giá trị toàn cầu có thể bắt đầu di chuyển với khối lượng mà các đường ray hiện có chưa từng được thiết kế để chịu đựng.
Mỗi lĩnh vực là một vùng đất mở để xây dựng doanh nghiệp dòng tiền từ đầu trên cơ sở hạ tầng có thể lập trình. Những thị trường này không có đường ray hiện có, không có trung gian bám rễ, và không có gì để bảo vệ.
Là người sáng lập, hãy tự hỏi mình:
1. Hôm nay bạn có đang ở trong dòng tiền không?
2. Khi giá trị hoạt động trên sản phẩm của bạn tăng gấp 10 lần, doanh thu của bạn có tăng theo không?
3. Nếu bạn đang xây dựng một sản phẩm mới, trong thị trường mục tiêu của bạn, đâu là nơi mức độ chiết khấu lợi nhuận cao nhất so với giá trị đang được tạo ra?
Cơ hội ở đó. Nắm bắt nó, hòa mình vào dòng chảy mới, và để mạng lưới bắt đầu tích lũy tăng trưởng từ đó.
