Cả công ty chỉ đặt cược vào một AI, cuối cùng có thể đánh mất toàn bộ công ty!!
Câu nói này nghe có vẻ hơi giật gân, nhưng người nói ra nó lại chính là CEO Microsoft Satya Nadella, người đang ra sức bán AI.
Trong chương trình Fareed Zakaria GPS của CNN, Nadella đã đưa ra một câu cảnh báo nghiêm khắc với tất cả doanh nghiệp tin tưởng vào "một mô hình lớn giải quyết mọi việc":
Bất kỳ doanh nghiệp nào mất quyền kiểm soát dữ liệu, ký ức và hồ sơ sử dụng AI của mình, đều có thể không tồn tại được nữa, bởi vì nó đã thuê ngoài tư duy của chính mình rồi~
Ông ấy còn nói, mỗi ngày doanh nghiệp sử dụng AI càng sâu, nhà cung cấp AI đằng sau càng có cơ hội nắm rõ công ty đó vận hành như thế nào.
Đến cuối cùng thì——
Doanh nghiệp có thể trả không chỉ phí Token, mà còn là một bộ kinh nghiệm thương mại mà đối thủ cạnh tranh bỏ tiền cũng không mua được đấy nhé~
Vậy, Nadella thực sự lo ngại điều gì?
Đặt cược toàn bộ vào một AI, doanh nghiệp cuối cùng cũng sẽ thuê ngoài khả năng của chính mình
Vậy, một công ty chỉ sử dụng cố định một AI, sao lại nghiêm trọng đến mức có thể không sống nổi??
Nỗi lo cốt lõi của Nadella, thực ra là hai chữ: "Ràng buộc".
Cần biết rằng khi doanh nghiệp tích hợp AI hiện nay, thứ đặt trước mặt nhân viên có thể chỉ là một cửa sổ trò chuyện, nhưng thứ kết nối đằng sau ngày càng nhiều——
Prompt (từ khóa gợi ý), dữ liệu nội bộ, ngữ cảnh, ký ức dài hạn, và Harness chịu trách nhiệm chỉ huy AI gọi công cụ và thực thi nhiệm vụ, đều sẽ dần được tích hợp vào đó.
Hơn nữa, để AI hiểu nghiệp vụ hơn, nhân viên sẽ không ngừng bổ sung tài liệu công ty vào đó!!
Thế là, hàng nghìn lần prompt, gọi và sửa lỗi chồng chất lên nhau, để lại chính là phương pháp làm việc thực tế của một công ty:
Phục vụ khách hàng như thế nào, đánh giá rủi ra sao, sửa sản phẩm ra sao, và khi gặp tình huống đặc biệt nên nghe ai. (Thực sự là "Cẩm nang võ công tối thượng")
Tuy rằng, hệ thống này không được ghi đầy đủ vào bất kỳ cuốn sổ tay nhân viên nào, nhưng lại có thể quyết định tại sao công ty lại làm ăn giỏi hơn đối thủ cạnh tranh...
Rò rỉ kinh nghiệm nghiệp vụ, mới chỉ là một tầng rủi ro.
Nếu mô hình, Harness, ngữ cảnh doanh nghiệp và ký ức dài hạn đều bị ràng buộc trong cùng một sản phẩm AI, sẽ còn có một vấn đề nữa, đó là——
Đến khi công ty muốn đổi mô hình mới phát hiện, thứ mình cần di chuyển xa hơn rất nhiều so với một cửa sổ trò chuyện!!
Ngữ cảnh, ký ức, cách gọi công cụ và quy trình công việc tích lũy trong quá khứ đều có thể cần phải xây dựng lại từ đầu, lúc đó mới thật sự là "toang" rồi…
Ngoài ra, một khi mô hình cũ đột nhiên tăng giá, ngừng dịch vụ, năng lực tụt hậu, hoặc một tính năng nào đó có điều chỉnh lớn, doanh nghiệp sẽ khó nhanh chóng chuyển sang AI khác.
Doanh nghiệp hoặc là chịu đựng chi phí di chuyển cao, dạy lại từ đầu; hoặc là tiếp tục ở lại nền tảng cũ, chấp nhận giá cả, quy tắc và thay đổi sản phẩm của đối phương.
Mô hình tăng giá, phải theo. (cười khổ)
Năng lực mô hình tụt hậu, cũng phải theo. (cười khổ)
Nhà cung cấp mô hình thay đổi hướng sản phẩm, quy trình công việc cốt lõi của doanh nghiệp vẫn phải thay đổi theo. (cười khổ)
Đây cũng chính là logic đầy đủ trong lời nói "có thể không tồn tại" khi chỉ sử dụng một AI của Nadella——
Một doanh nghiệp nếu gắn toàn bộ dữ liệu, ký ức và phương pháp làm việc của mình vào một hệ thống AI duy nhất, thực chất nó đã thuê ngoài một phần năng lực tư duy rồi.
Rời xa AI đó, công ty thậm chí không biết tại sao mình lại đưa ra quyết định như vậy trong quá khứ, tiếp theo lại nên tiếp tục công việc thế nào.
Vì vậy, trông có vẻ như AI đang thay công ty làm việc.
Đến cuối cùng, lại có thể biến thành công ty không thể sống nếu không có nhà cung cấp AI. (Đau lòng quá đi)
Mô hình thông minh nhất có thể thuê, 'đường tư duy' của công ty phải giữ lại cho mình
Được rồi, vậy vấn đề đặt ra là, doanh nghiệp không thể vì lo bị ràng buộc mà đều chạy đi huấn luyện mô hình cơ bản từ con số 0 chứ?
Cần biết rằng huấn luyện mô hình tiên phong cần sức mạnh tính toán khổng lồ, dữ liệu khổng lồ và nhân tài chuyên môn, tuyệt đại đa số doanh nghiệp vừa không cần thiết, vừa không đủ khả năng chi trả…
Và giải pháp Nadella đưa ra, thực ra chỉ một chữ——Tách!!!
Tách mô hình với Harness, tách ngữ cảnh và ký ức với mô hình.
Mô hình cơ sở có thể đến từ OpenAI, Anthropic, Microsoft hoặc nhà cung cấp khác, còn dữ liệu, hồ sơ sử dụng, ngữ cảnh và ký ức dài hạn của chính doanh nghiệp, thì phải luôn nằm trong hệ thống của chính mình.
Theo hình dung của Nadella, mỗi lần doanh nghiệp sử dụng mô hình, metadata xung quanh lần gọi này tạo ra, đều nên do doanh nghiệp tự lưu giữ.
Metadata ở đây, có thể bao gồm doanh nghiệp đã đặt câu hỏi gì, mô hình đã gọi nội dung nào, đưa ra kết quả gì, và nhân viên sau đó đã sửa đổi những gì.
Sau khi những hồ sơ này tích lũy, doanh nghiệp còn có thể dùng chúng để huấn luyện trọng số hoặc mô hình của riêng mình, tiếp tục lắng đọng quá trình sử dụng AI thành năng lực bản thân.
Ngoài ra, Harness tốt nhất cũng đừng hàn chặt với một mô hình nào đó.
Lợi ích của việc này là, mô hình có thể từ bộ não kiêm thân thể kiêm ký ức của toàn bộ hệ thống, biến thành một công cụ suy luận có thể thay thế tùy lúc.
Khi viết code, có thể gọi mô hình giỏi lập trình hơn.
Khi phân tích tài liệu dài, có thể chuyển sang mô hình có khả năng ngữ cảnh dài mạnh hơn.
Khi xử lý tài liệu nhạy cảm, còn có thể sử dụng mô hình trọng số mã nguồn mở được triển khai trong nội bộ doanh nghiệp.
Mô hình nào năng lực tốt hơn, chi phí thấp hơn, thì để mô hình đó lên~
Theo lời Nadella nói, như vậy dù "bất kỳ mô hình nào biến mất", doanh nghiệp vẫn có thể tiếp tục nắm vận mệnh của mình.
Thực ra, nỗi lo ngại này của Nadella, trong giới khởi nghiệp đã từng xuất hiện rồi.
Trước đây, OpenAI từng đề xuất một phương án đầu tư đặc biệt với các công ty khởi nghiệp thuộc đợt mùa xuân và mùa hè của Y Combinator.
Mỗi công ty có thể nhận được tối đa 2 triệu USD giá trị OpenAI Token, đổi lại, OpenAI sẽ nhận được cổ phần tương ứng thông qua SAFE.
Nhà đầu tư Jason Calacanis sau đó đã công khai nhắc nhở các nhà khởi nghiệp, việc chấp nhận những Token này có nghĩa là OpenAI có thể thấy một công ty khởi nghiệp thực sự đang làm gì, sau đó sao chép ý tưởng, rồi nhét khả năng tương tự vào sản phẩm miễn phí của chính mình.
Hiện nay, Nadella đã mở rộng cùng một cảnh báo từ công ty khởi nghiệp đến tất cả doanh nghiệp——
Trước kia, một trong những tài sản quan trọng nhất của công ty, là kinh nghiệm tích lũy lâu dài của nhân viên và tổ chức.
Đến thời đại AI, những kinh nghiệm này sẽ tiếp tục biến thành prompt, ngữ cảnh, dữ liệu đánh giá, ký ức Agent, và những hồ sơ gọi công cụ và sửa đổi thủ công từng lần.
Chúng cùng nhau tạo thành "đường tư duy" mới của một công ty.
Đường tư duy này có thể gọi các mô hình khác nhau để vận hành, cũng có thể không ngừng thông minh hơn khi mô hình nâng cấp.
Nhưng dù mô hình bên ngoài thay bao nhiêu đời, người nắm giữ đường tư duy này phải là chính doanh nghiệp.
Xét cho cùng, mô hình thông minh nhất có thể thuê.
Còn "bộ não" của công ty, thì phải mọc chắc trên người mình mới được~
Tham khảo liên kết:
[1]https://www.facebook.com/fareedzakaria/videos/1344036211210716/
[2]https://techcrunch.com/2026/07/27/satya-nadella-says-companies-that-trust-one-ai-for-everything-may-not-survive/
Bài viết từ tài khoản công chúng WeChat "Quantum Bits", tác giả: Mộng Dao
