Bài gốc |Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Tác giả|Golem(@web3_golem)
Thị trường Meme hiện nay đã khá phân mảnh, cho dù là hệ sinh thái chuỗi hay công cụ giao dịch được sử dụng, người dùng quốc tế và người dùng khu vực Trung Quốc hầu như không còn giao thoa, sự phân mảnh này không chỉ khiến dòng vốn Meme toàn cầu phân tán vào các hệ sinh thái khác nhau, mà ngay cả "tin đồn" cũng trở nên khó hiểu.
Ngày 8 tháng 8, một tin đồn về việc "Pump.fun bỏ tiền lớn để 'đào tường' đối thủ cạnh tranh" lan truyền như cháy rừng trong cộng đồng Meme quốc tế.
Ban đầu được tiết lộ bởi người dùng quốc tế CLR, người này cho biết Pump.fun đang dùng chương trình khuyến khích để thu hút người dùng di chuyển từ nền tảng FOMO sang Pump.fun. Theo tài liệu thỏa thuận được tiết lộ, Pump.fun dự định cung cấp cho người dùng đủ điều kiện khoản tiền thưởng ký kết một lần 2 vạn USD và trả mức thù lao cố định hàng tháng 3 vạn USD. Thỏa thuận này yêu cầu người dùng ký kết chuyển vốn và vị thế giao dịch từ nền tảng FOMO sang Pump.fun; sử dụng ví mới chưa từng được nền tảng khác sử dụng trước đây làm ví chuyên dụng; liên kết tài khoản X với ví Pump.fun; tuyên bố công khai trên trang chủ X rằng đây là ví công khai duy nhất; xóa vĩnh viễn và đóng tài khoản nền tảng FOMO.
Ngoài ra, người dùng còn cần đáp ứng yêu cầu giao dịch thực tế, bao gồm hoàn thành ít nhất 2,5 vạn USD khối lượng giao dịch mỗi tháng trên Pump.fun (hoặc 25% khối lượng giao dịch trung bình hàng tháng trước đó trên nền tảng FOMO). Có thể thấy, để giành giật người dùng của nền tảng FOMO, Pump.fun lần này quyết định xuống tay chi tiền lớn.
Phiên bản dịch tiếng Trung đầy đủ nội dung thỏa thuận (Nguồn: 0xAA)
Từ góc độ kinh doanh, đây là một hành vi cạnh tranh công ty bình thường, về mặt pháp lý không có vấn đề gì, trong các nền tảng giải trí hoặc mô hình kinh doanh lấy người dùng làm trung tâm, công ty thường xuyên trả tiền cho KOL hoặc người dùng có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng, yêu cầu họ rời khỏi nền tảng đối thủ và duy trì đại diện độc quyền cho nền tảng của mình. Mô hình cạnh tranh này cũng khá phổ biến ở Trung Quốc, ví dụ như các hợp đồng ký kết độc quyền khủng dành cho streamer/người nổi tiếng mạng ở giai đoạn đầu của các nền tảng livestream video ngắn như Douyin, Kuaishou, Bilibili, Huya, v.v.
Nhưng vấn đề khiến những người ngoài cuộc hơi bối rối về toàn bộ sự việc này trước tiên là, FOMO là ai?
Pump.fun là nền tảng phát hành token lớn nhất quốc tế, doanh thu phí liên tục nằm trong top 5 bảng xếp hạng giao thức on-chain, nguyên nhân nào khiến họ phải đi cướp người dùng của nền tảng FOMO? Nền tảng FOMO có ma lực gì đủ để trở thành đối thủ thương mại khiến Pump.fun phải lo lắng? Odaily Planet Daily sẽ phân tích những dòng chảy ngầm và biến đổi to lớn trên thị trường Meme quốc tế hiện nay thông qua "tin đồn".
FOMO Đã Trở Thành Nền Tảng Giao Dịch Meme Chính Của Người Dùng
FOMO là một nền tảng giao dịch Meme đa chuỗi, nghiệp vụ và dịch vụ cung cấp tương tự như GMGN. Nền tảng này ra mắt vào tháng 5 năm 2025, thời gian vận hành chính thức chỉ hơn một năm, nhưng theo dữ liệu RootData, FOMO hiện đã hoàn thành 3 vòng gọi vốn, tổng số tiền huy động được lên tới 94 triệu USD, định giá đã vượt 550 triệu USD.
FOMO chủ yếu phục vụ cộng đồng Meme quốc tế và chủ yếu quảng bá giao dịch qua thiết bị đầu cuối di động, phần lớn người dùng khu vực Trung Quốc thậm chí có thể chưa từng nghe nói đến FOMO. Đáng kinh ngạc hơn nữa, nền tảng mà bạn có thể chưa từng nghe nói và sử dụng này, doanh thu trong 30 ngày qua từ lâu đã vượt qua cả Uniswap và Phantom, thị phần Trading Bot đã vượt qua GMGN để trở thành số một thị trường.
Theo dữ liệu DeFiLama, doanh thu trong 30 ngày qua của FOMO là 8,17 triệu USD, tuy vẫn không bằng GMGN và Axiom, nhưng đã vượt qua các Launchpad chủ lưu (Flap và Pons) trên Phantom, Uniswap và Robinhood.
Đồng thời, theo dữ liệu Dune, tính đến thời điểm bài viết này, tổng phí nền tảng FOMO đạt 30,39 triệu USD. Như hình dưới đây, xét về phí hàng ngày, nền tảng FOMO bắt đầu tăng trưởng mạnh mẽ từ tháng 7, phí hàng ngày trung bình vượt 200 nghìn USD, trước đó luôn duy trì mức trung bình 100 nghìn USD. Tính đến thời điểm bài viết này, nền tảng FOMO đã lập kỷ lục mới về phí hàng ngày vào ngày 6 tháng 8, đạt 556 nghìn USD.
Sang tháng 8, nền tảng FOMO tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Tính đến ngày 8 tháng 8, thị phần Trading Bot của nền tảng FOMO đã tăng lên 43%, vượt qua GMGN để trở thành nhà dẫn đầu thị trường, trước đó GMGN luôn đứng vững ở vị trí số một.
Ảnh hưởng của FOMO hiện nay lớn đến mức nào, lấy một ví dụ gần đây mọi người sẽ hiểu. Ngày 4 tháng 8, đồng Meme Solana CATE đột ngột sụt giảm 65% trong vòng một phút, vốn hóa thị trường từ hơn 80 triệu USD giảm xuống còn khoảng 20 triệu USD. Cộng đồng tổng kết nguyên nhân có hai, một là tài khoản X của CATE bị khóa, hai là FOMO bị sập, người dùng không thể giao dịch trong thời gian sự cố. Dĩ nhiên sự việc này vẫn còn nhiều tranh cãi, độc giả quan tâm có thể tự tìm đọc thêm. (Bài đọc liên quan:$CATE sụt giảm 65% trong một phút, nền tảng fomo 'trùng hợp' gặp sự cố lại rơi vào nghi ngờ thu hoạch)
Cho dù sự thật thế nào, sự việc này cũng đủ để chứng minh ảnh hưởng của nền tảng FOMO hiện nay trong hệ sinh thái Meme. Vậy, xét về bản chất sản phẩm, điều gì đã giúp FOMO nổi bật giữa vô số đối thủ cạnh tranh?
Câu trả lời nằm trong thiết kế sản phẩm của FOMO. Dịch vụ cốt lõi mà FOMO cung cấp tương tự hầu hết các nền tảng giao dịch Meme khác, nhưng slogan của nó là "ứng dụng giao dịch duy nhất ưu tiên mạng xã hội (social-first)". Thể hiện trên sản phẩm chính là ra mắt bảng xếp hạng lợi nhuận (Leader board) và luồng thông tin (Feed) cung cấp cảnh báo động thái của các trader hàng đầu.
LEADERBOARD và FEED trên nền tảng FOMO
Thị trường Meme vốn có tôn sùng "tiền là nhất" đối với người mạnh, chỉ cần kiếm đủ nhiều tiền thì sẽ được coi là "tiền thông minh" và thu hút một lượng lớn người hâm mộ cùng tài khoản copy trade. Nền tảng FOMO đã lợi dụng đặc tính nhóm này, "tạo thần" một cách nhân tạo, sử dụng các trang như bảng xếp hạng để đẩy một số người dùng có lợi nhuận cao lên sân khấu, giúp họ có được ảnh hưởng. Thành viên nhóm FOMO @villagebythexyz đã đăng bài trên nền tảng X vào ngày 9 tháng 8, cho rằng so với chu kỳ trước, bất kỳ người có chút ảnh hưởng nào trong lĩnh vực tiền điện tử hiện nay đều phải trở thành một nhà giao dịch giỏi, và nhấn mạnh rằng "giao dịch định hình người hâm mộ của bạn, chứ không phải người hâm mộ định hình giao dịch của bạn."
Mô hình này đã đạt được thành công lớn. Ví dụ, lý do đồng Meme Solana CATE có thể tăng giá mạnh không phải vì câu chuyện của nó hấp dẫn, mà nhờ vào sức ảnh hưởng và sự ủng hộ công khai của Poorgoat, người được mệnh danh là "Ansem nhỏ". Poorgoat là thành viên Đại sảnh Danh vọng của FOMO (được FOMO công nhận chính thức và đưa vào danh sách Đại sảnh Danh vọng vì đạt lợi nhuận lớn trên FOMO), do đó dưới sự ủng hộ của người hâm mộ, cho dù CATE không có điểm hấp dẫn nào về mặt câu chuyện, vẫn có thể tạo ra "huyền thoại".
Pump.fun cũng nhìn thấy tiềm năng tăng trưởng khổng lồ của mô hình này đối với nền tảng, vì vậy vào ngày 7 tháng 8, Ứng dụng Pump.fun thông báo nâng cấp chức năng mạng xã hội, trọng tâm nâng cấp chính là sao chép chức năng mạng xã hội của FOMO, hiện nay khi vào trang chủ Pump.fun, thứ bạn nhìn thấy không còn là luồng thông tin tràn ngập các đồng Meme mới, mà là luồng thông tin và thông báo theo dõi hoạt động của các trader/KOL Meme.
Trang chủ Pump.fun
Người sáng lập Pump.fun, alon, gần đây cũng liên tục đăng bài chào đón nhiều trader/KOL Meme quốc tế gia nhập ứng dụng Pump.fun. Để thu hút thêm nhiều trader/KOL Meme nổi tiếng quốc tế đăng ký nền tảng Pump.fun, Pump.fun thậm chí không ngần ngại bắt đầu "đào tường" FOMO và yêu cầu các trader Meme ký "thỏa thuận độc quyền".
Hành vi cạnh tranh thương mại như vậy của Pump.fun, về bản chất cũng phản ánh rằng thị trường Meme quốc tế đã bước vào "mô hình bán hàng bởi người nổi tiếng mạng", ai ký hợp đồng với nhiều KOL có khả năng dẫn dắt đơn hàng nhất, người đó sẽ chiếm lĩnh thị trường.
Thị Trường Meme Quốc Tế Bước Vào Mô Hình Bán Hàng Bởi Người Nổi Tiếng Mạng
Từ sự trỗi dậy của FOMO đến hành vi "đào tường" của Pump.fun, có thể thấy thị trường Meme quốc tế đang có một sự chuyển biến quan trọng: cốt lõi cạnh tranh thị trường không còn là công cụ phát hành, tốc độ giao dịch hay tính thanh khoản on-chain, mà là cuộc chiến giành giật "chủ thể tài nguyên chú ý".
Khi sự đồng thuận văn hóa và câu chuyện đồng tiền của người nổi tiếng mà thị trường Meme thời kỳ đầu dựa vào bắt đầu mất hiệu lực, thị trường Meme chuyển sự chú ý từ bản thân đồng Meme sang những người giao dịch đồng Meme, logic tăng trưởng nhanh chóng của FOMO chính là dựa trên sự thay đổi cách chơi của thị trường như vậy. Trong mô hình này, trader thay thế Meme trở thành chủ thể nội dung mới, nền tảng thông qua bảng xếp hạng, động thái giao dịch và cơ chế copy trade, biến hành vi giao dịch on-chain vốn phân tán thành một luồng nội dung giống như tiêu dùng giải trí, con người trở thành vật mang đồng thuận mới.
Đối với lượng lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ thiếu khả năng phân tích chuyên nghiệp, việc theo dõi một trader từng kiếm được hàng triệu đô la lợi nhuận rõ ràng đơn giản hơn nhiều so với việc nghiên cứu một dự án Meme vừa ra đời, không có bất kỳ hồ sơ lịch sử nào.
Nhưng xu hướng này cũng có nghĩa là thị trường Meme đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh nội bộ gay gắt hơn. Khi lưu lượng giao dịch và sự chú ý của thị trường đều tập trung vào một số ít trader hàng đầu, cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng tự nhiên sẽ chuyển từ giành giật người dùng sang giành giật "nút siêu cấp" có thể mang lại người dùng, tức là các ngôi sao mạng Meme.
Điều này rất giống với cuộc chiến giành giật streamer hàng đầu trong ngành livestream video ngắn thời kỳ đầu ở Trung Quốc. Khi đó, các nền tảng như Douyin, Kuaishou, Huya, Douyu thông qua phí ký kết cao để giành giật các streamer hàng đầu, về bản chất cũng là giành giật lối vào sự chú ý. Khác biệt ở chỗ, cuộc cạnh tranh streamer hàng đầu trong ngành livestream video ngắn diễn ra trên một thị trường mới nổi đang mở rộng nhanh chóng, quy mô người dùng và giá trị thương mại vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng, do đó cuối cùng đã thúc đẩy ngành livestream phát triển trưởng thành.
Còn việc thị trường Meme hiện nay xuất hiện mô hình cạnh tranh tương tự lại phản ánh một tín hiệu hoàn toàn khác.
Khi các nền tảng bắt đầu tranh giành cùng một nhóm "ngôi sao mạng giao dịch", người chiến thắng có thể giành được tăng trưởng ngắn hạn, nhưng cũng đồng nghĩa với việc toàn bộ phân khúc Meme đang mất đi sức sống ban đầu được hình thành dựa vào văn hóa cộng đồng và lan truyền tự phát. Đối với Meme, đây là rủi ro lớn nhất.
