Tác giả: SOL không hiểu nổi
Có phải khủng hoảng tài chính toàn cầu sắp đến? Rất giống rồi!
1/ Bộ nhớ tiếp tục sụp đổ, thị trường chứng khoán Hàn Quốc liên tục ngắt mạch. Nhiều người xem như một trò đùa, cho rằng chỉ là đòn bẩy ở Hàn Quốc quá cao. Nhưng nếu bạn xem lại lịch sử khủng hoảng tài chính toàn cầu ba mươi năm qua, sẽ thấy một quy luật: mỗi lần đại khủng hoảng, Hàn Quốc luôn là nước đầu tiên ngã gục.
2/ Năm 2020, thảm họa cổ phiếu đại dịch, ba tuần trước khi thị trường chứng khoán Mỹ bốn lần ngắt mạch, KOSPI của Hàn Quốc đã giảm 35% trước.
Hai tháng trước khi Lehman Brothers phá sản năm 2008, Hàn Quốc đã thiếu hụt USD.
Trước khi Nasdaq sụp đổ năm 2000, kỳ vọng của Samsung và SK Hynix bị hạ thấp, ngành bán dẫn Hàn Quốc đã đạt đỉnh trước. Năm 1997, cơn bão tài chính châu Á, Hàn Quốc là nền kinh tế cốt lõi đầu tiên bị xuyên thủng.
3/ Đây không phải là trùng hợp. Thị trường vốn Hàn Quốc gần như hoàn toàn mở, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài quanh năm trên 30%, Samsung, SK Hynix là những mã thanh khoản tốt nhất toàn cầu. Vốn ra vào tự do, lực lượng tiếp mua dồi dào, bán tháo lớn cũng có thể giao dịch nhanh chóng.
4/ Vì vậy, Hàn Quốc đã trở thành "bể tiền mặt dự phòng" của vốn toàn cầu. Các tổ chức Âu Mỹ thường kiếm lợi nhuận ở Hàn Quốc, một khi thanh khoản nội địa căng thẳng, ký quỹ báo động, nợ đến hạn, phản ứng đầu tiên là: bán vị thế nước ngoài, rút tiền về nước cứu lửa.
5/ Thứ tự ưu tiên rất rõ ràng: bảo vệ nội địa trước, bỏ ngoại vi sau; bán cái thanh khoản tốt trước, rồi mới động đến cái khó bán. Điều này liên quan không nhiều đến việc nền kinh tế Hàn Quốc có tốt hay không, thị trường chứng khoán có bong bóng hay không, hoàn toàn là bản năng tự bảo vệ của vốn.
6/ Lần này, ngòi nổ của Hàn Quốc là bong bóng bán dẫn chồng lên đòn bẩy. Trung bình cả nước mỗi người 2 tài khoản chứng khoán, cứ 3 giao dịch thì có 1 giao dịch là giao dịch ký quỹ. Vốn nước ngoài rút lui, các giao dịch ký quỹ trong nước nổ tung liên hoàn, ngắt mạch không ngừng. Từ đầu năm đến nay 35 lần ngắt mạch theo chương trình, 5 lần ngắt mạch toàn thị trường, đã phá vỡ kỷ lục năm 2008.
7/ Nhưng vấn đề của Hàn Quốc không phải là bản thân Hàn Quốc. Nó là một tín hiệu cảnh báo về việc thắt chặt thanh khoản toàn cầu. Khi vốn toàn cầu bắt đầu rút máu từ nước ngoài, Hàn Quốc là điểm chảy máu đầu tiên, sau đó lan truyền theo chuỗi vốn, chuỗi công nghiệp ra bên ngoài.
4 lần khủng hoảng trong lịch sử, ngòi nổ khác nhau, nhưng logic cơ bản giống nhau: nội địa Âu Mỹ xuất hiện lỗ hổng thanh khoản trước, vốn rút khỏi Hàn Quốc, Hàn Quốc sụp đổ trước, sau đó lan sang châu Á - Thái Bình Dương, hàng hóa, thị trường mới nổi, cuối cùng truyền lại nội địa Âu Mỹ.
9/ Lần này có biến thành khủng hoảng tài chính toàn cầu không? Biến số then chốt không phải là Hàn Quốc, mà là Mỹ. Năm 2020, Fed đã dùng nới lỏng vô hạn và lãi suất 0 để đè khủng hoảng. Lần này thì sao? Nếu Fed còn có thể hạ lãi suất bơm tiền, thị trường có thể được đỡ như năm 2020. Nếu Fed tiếp tục tăng lãi suất hoặc chậm trễ cứu trợ, thì cuộc khủng hoảng thực sự có lẽ mới bắt đầu.
10/ Vì vậy, phán đoán của tôi: ngắt mạch Hàn Quốc là cảnh báo, không phải kết luận. Khủng hoảng tài chính có đến hay không, phụ thuộc vào việc Fed còn đạn hay không, có muốn bắn hay không. Hai việc này hiện tại đều không chắc chắn.
11/ Đối với người bình thường, việc quan trọng nhất lúc này không phải là dự đoán khủng hoảng, mà là kiểm soát tỷ trọng. Bạn đừng bao giờ toàn bộ vị thế, càng không được sử dụng đòn bẩy. Luôn giữ lại một phần tiền mặt, vì cơ hội giàu có thực sự, thường xuất hiện vào lúc hoảng loạn nhất.
12/ Cách làm của tôi: tỷ trọng cốt lõi 60% đặt vào S&P 500 và Nasdaq 100, nắm giữ dài hạn không động. 40% còn lại là tiền mặt hoặc trái phiếu ngắn hạn, chuyên đợi chỉ số giảm 15%, 30%, 40% thì gia tăng vị thế. Không phải bắt đáy, mà là thực hiện theo kế hoạch.
13/ Dữ liệu lịch sử cho thấy rõ: Nasdaq 100 và S&P 500 sau mỗi đại khủng hoảng đều lập đỉnh mới. Năm 1987, 2000, 2008, 2020, 2022, không có ngoại lệ. Khủng hoảng không phải kẻ thù của nhà đầu tư dài hạn, mà là cơ hội.
14/ Vì vậy tôi không sợ khủng hoảng. Tôi sợ là khi khủng hoảng đến, tôi không có tiền mặt để gia tăng vị thế. Càng sợ hơn là khủng hoảng đến, tôi vì hoảng sợ mà cắt lỗ, giao mã cổ phiếu đẫm máu cho người khác.
15/ Ngắt mạch Hàn Quốc là hồi chuông cảnh báo, nhưng không phải để bạn xóa sổ vị thế. Nó nhắc bạn kiểm tra tỷ trọng, kiểm soát đòn bẩy, giữ tiền mặt. Người chiến thắng thực sự, không phải là người dự đoán khủng hoảng, mà là người trong khủng hoảng vẫn có thể nắm giữ được mã cổ phiếu, và có đạn để gia tăng vị thế.
Vậy thì câu hỏi đặt ra, bây giờ có thể đầu tư S&P 500 và Nasdaq hay không?
1/ Trước hết nói kết luận: Có thể, nhưng không thể all in. Bây giờ có thể mua, nhưng không thể mua nhắm mắt như ba năm trước. Định giá cao là sự thật, nhưng định giá cao không đồng nghĩa với tận thế, chỉ đồng nghĩa với việc lợi nhuận tương lai sẽ bị nén lại.
2/ Chỉ số Buffett của S&P 500 là 236%, CAPE của Shiller 41 lần, Buffett liên tục 13 quý bán ròng ròng, dự trữ tiền mặt lập kỷ lục lịch sử.
Những dữ liệu này đều nói lên một điều: bây giờ không rẻ.
3/ Nhưng rẻ và đầu tư tốt là hai chuyện khác nhau. Năm 2000 CAPE 44 lần, sau đó mười năm lợi nhuận trung bình năm của S&P 500 quả thực là âm. Nhưng năm 1996 CAPE 25 lần cũng có người kêu đắt, kết quả ba năm sau S&P 500 tăng 80%. Người chờ đợi lao dốc, thường chờ không phải cơ hội, mà là bỏ lỡ.
4/ Định giá cao nghĩa là gì? Nghĩa là lợi nhuận trung bình năm trong 10 năm tới nhiều khả năng từ 10% giảm xuống 2%-5%, thậm chí thấp hơn. Nhưng không có nghĩa là nhất định lao dốc. Thị trường có thể dao động ở mức cao nhiều năm, thông qua thời gian tiêu hóa định giá, chứ không phải thông qua sụp đổ.
5/ Vì vậy, câu hỏi "có thể mua không" này, phải xem bạn định mua bao lâu. Nếu bạn định nắm giữ ba năm, bây giờ quả thực tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận rất tệ. Nếu bạn định nắm giữ hai mươi năm, định giá bây giờ chỉ là một tiếng ồn khi mở màn.
6/ Dữ liệu lịch sử rất rõ ràng: bất kỳ thời điểm nào mua S&P 500 và nắm giữ 20 năm, lợi nhuận trung bình năm trung vị vẫn trên 7%. Ngay cả mua ở điểm cao nhất năm 2000, đến năm 2020 cũng có thể tăng gấp đôi. Bạn sợ không phải là mua ở điểm cao, mà là bạn hoàn toàn không có vị thế.
7/ Nhưng cũng không thể bỏ qua rủi ro. CPI lại vượt kỳ vọng, Fed tăng lãi suất lại, thương mại hóa AI không đạt kỳ vọng, tiêu dùng suy thoái, địa chính trị leo thang — những điều này đều có thể khiến S&P 500 giảm 20%, 30%, 40%.
Vấn đề là, việc nào trong số đó bạn có thể dự đoán? Nếu bạn không thể dự đoán, thì chiến lược của bạn không thể xây dựng trên "chờ đại hạ".
8/ Vấn đề lớn nhất của việc chờ đại hạ, không phải là không chờ được, mà là chờ được rồi bạn không dám mua. Tháng 3/2020 bao nhiêu người hét chờ lao dốc, đến khi thực sự lao dốc thì lại cắt lỗ. Bản tính con người như vậy, đừng đánh giá cao bản thân.
9/ Vậy thì làm thế nào? Có vị thế, tiếp tục nắm giữ, nhưng đừng điên cuồng gia tăng vị thế. Đặc biệt là tỷ trọng Nasdaq quá nặng, cân nhắc chuyển một phần sang S&P 500, ETF cổ tức hoặc trái phiếu ngắn hạn, giảm biến động danh mục. Đây không phải là xem xuống, mà là tái cân bằng.
10/ Không có vị thế, đừng all in, cũng đừng xóa sổ vị thế. Đầu tư định kỳ là chiến lược không gợi cảm nhất nhưng đúng đắn nhất. Chia 10 đến 15 tháng, mỗi tháng mua S&P 500 và Nasdaq 100 với số tiền cố định. Giảm thì mua nhiều, tăng thì mua ít hơn. Dù sao bạn mua là hai mươi năm, không phải hai mươi ngày.
11/ Còn về Nasdaq, cần thêm một phần thận trọng. Ngành công nghệ kẻ thắng ăn hết, nhưng kẻ thắng luôn thay đổi. Mười năm trước top 10 Nasdaq còn có Intel, Cisco, Qualcomm, bây giờ đều không còn. Hôm nay bạn đặt cược vào Nvidia, Microsoft, Tesla, hai mươi năm sau có thể lại là một nhóm khác. Ưu điểm của Nasdaq 100 là tự động thay máu, nhược điểm là biến động lớn hơn S&P 500 rất nhiều.
12/ Vì vậy, tư duy cấu trúc danh mục cá nhân của tôi: tỷ trọng cốt lõi 60% S&P 500, 20% Nasdaq 100, 20% tiền mặt hoặc trái phiếu ngắn hạn. Tiền mặt không phải để chờ đại hạ, mà là chờ thị trường cho cơ hội. Khi cơ hội thực sự xuất hiện, bạn phải có tiền để nhặt mã cổ phiếu.
13/ Cuối cùng nói một câu: Giá cả quyết định tỷ suất lợi nhuận, nhưng thời gian quyết định bạn có lấy được tỷ suất lợi nhuận hay không. Mua công ty tốt lúc đắt, lợi nhuận ngắn hạn bình thường; mua công ty tốt lúc rẻ, bạn rất có thể hoàn toàn không có cơ hội mua được. Người bình thường đừng lúc nào cũng muốn mua ở điểm thấp nhất, trước hết đảm bảo mình luôn ở trên sân.
14/ Tiền trong tay không nóng, nhưng hoàn toàn rời sân còn nóng hơn. Vì bạn không biết lúc nào nên quay lại. Chiến lược tốt nhất không phải là chọn thời điểm, mà là: luôn ở trên sân, luôn có đạn, không bao giờ hoảng loạn.
Cùng cố gắng anh em!
