Bản gốc | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Tác giả|Azuma (@azuma_eth)
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc hôm Chủ nhật cho biết, tập đoàn Samsung và tập đoàn SK sẽ công bố kế hoạch đầu tư lớn vào thứ Hai tại một cuộc họp do Tổng thống Lee Jae-myung chủ trì, thông tin liên quan sẽ được công bố tại buổi họp báo diễn ra tại Nhà Xanh vào lúc 2 giờ chiều thứ Hai giờ Hàn Quốc (1 giờ chiều thứ Hai giờ Bắc Kinh). Chủ tịch tập đoàn Samsung Lee Jae-yong và Chủ tịch tập đoàn SK Choi Tae-won đều sẽ tham dự sự kiện.
Tờ "Kinh tế Nhật báo" của Hàn Quốc hôm nay đã tiết lộ thêm chi tiết về kế hoạch này.
Theo báo cáo, như một phần trong chiến lược ngành công nghiệp trọng điểm của Tổng thống Lee Jae-myung, tập đoàn Samsung và tập đoàn SK dự kiến sẽ cùng công bố một kế hoạch đầu tư tổng quy mô lên tới 2000 nghìn tỷ won (khoảng 1.3 nghìn tỷ USD). Trong mười năm tới, hai công ty sẽ tiếp tục tăng cường đầu tư vào ngành công nghiệp bán dẫn trong nước Hàn Quốc, trong đó Samsung và SK Hynix dự kiến sẽ xây dựng 4 đến 5 nhà máy bán dẫn mỗi bên tại Gwangju, Samsung còn có kế hoạch xây dựng nhà máy đóng gói chip tại tỉnh Nam Chungcheong, trong khi SK Hynix sẽ mở rộng nhà máy NAND tại tỉnh Bắc Chungcheong.
Tính đến thời điểm phát hành, chính phủ Hàn Quốc và hai công ty vẫn chưa chính thức công bố thông tin đầy đủ về kế hoạch, chi tiết cuối cùng vẫn có khả năng điều chỉnh, nhưng từ những tín hiệu gần đây của chính phủ Hàn Quốc và thông tin do truyền thông Hàn Quốc tiết lộ, hướng đi "tiếp tục đặt cược lớn vào bán dẫn trong mười năm tới" về cơ bản đã không còn nghi ngờ gì nữa.
Ý nghĩa của việc này vượt xa việc hai ông lớn bộ nhớ Samsung và Hynix tiếp tục mở rộng sản xuất. Nhìn từ góc độ cao hơn, đây thực chất là một bố trí chiến lược ngành công nghiệp do chính phủ Hàn Quốc chủ đạo, cũng là một ván cược công khai của Hàn Quốc vào thời đại AI.
Vài năm qua, cuộc đua xung quanh việc huấn luyện mô hình lớn và xây dựng trung tâm dữ liệu AI không ngừng gia tăng, và một trong những cơ sở hạ tầng then chốt hỗ trợ cuộc đua này chính là bộ nhớ hiệu suất cao. Là lực lượng cốt lõi của ngành công nghiệp bộ nhớ toàn cầu, Hàn Quốc luôn nắm giữ một mắt xích không thể thay thế nhất trong chuỗi cung ứng AI.
Việc thúc đẩy Samsung và SK Hynix khởi động một kế hoạch đầu tư nghìn tỷ đô la kéo dài mười năm hiện nay, về bản chất là đang gửi một tín hiệu rõ ràng ra thị trường — Hàn Quốc tin rằng, nhu cầu về bộ nhớ hiệu suất cao từ AI không phải là một chu kỳ thịnh vượng ngắn ngủi, mà là một làn sóng công nghiệp đủ để kéo dài mười năm hoặc thậm chí lâu hơn, do đó sẵn sàng đặt cược vào nhận định này bằng chi tiêu vốn của mười năm tới.
Tại sao Hàn Quốc dám đặt cược lớn như vậy?
1.3 nghìn tỷ đô la là gì?
Cả năm 2025, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Hàn Quốc là khoảng 1.87 nghìn tỷ đô la, nghĩa là quy mô kế hoạch đầu tư này đã gần bằng gần 70% tổng sản lượng kinh tế cả năm của Hàn Quốc. Còn Samsung và SK Hynix, chủ thể đầu tư chính trong kế hoạch này, hiện có vốn hóa thị trường lần lượt khoảng 1.34 nghìn tỷ đô la và 1.2 nghìn tỷ đô la, tương đương với việc hai tập đoàn trụ cột hàng đầu của Hàn Quốc này sẽ đổ một nửa giá trị thân vào kế hoạch mở rộng sản xuất mười năm tới.
Tại sao Hàn Quốc dám đặt cược với quy mô khổng lồ như vậy vào ngành bộ nhớ vốn có tính chu kỳ cực mạnh này? Điều này xuất phát từ những thay đổi diễn ra trong ngành công nghiệp bộ nhớ một năm qua.
Trong vài thập kỷ qua, bộ nhớ luôn là một trong những lĩnh vực có tính chu kỳ mạnh nhất trong ngành bán dẫn. Ngành này hầu như luôn tuân theo cùng một quy luật — nhu cầu tăng đẩy giá lên cao, các nhà sản xuất mở rộng sản xuất ồ ạt, năng lực sản xuất mới được giải phóng dẫn đến dư thừa cung, cuối cùng giá giảm mạnh, sau đó lại bước vào chu kỳ tiếp theo. Chính vì vậy, hầu hết các doanh nghiệp bán dẫn hiếm khi hoạch định năng lực sản xuất theo thước đo mười năm.
Tất cả thay đổi bắt đầu từ AI. Khi cuộc cạnh tranh AI leo thang, mô hình ngày càng lớn hơn, nhu cầu suy luận tiếp tục tăng, thị trường dần nhận ra rằng, thứ thực sự hạn chế sức mạnh tính toán AI tiếp tục tăng lên, không chỉ còn là GPU, mà còn có bộ nhớ băng thông cao (HBM). GPU quyết định giới hạn sức mạnh tính toán, còn HBM quyết định GPU có thực sự phát huy hiệu năng hay không, điều này khiến băng thông bộ nhớ bắt đầu trở thành một trong những nút thắt cổ chai trong việc mở rộng sức mạnh tính toán AI. Mô hình càng lớn, tham số càng nhiều, suy luận càng thường xuyên, thì nhu cầu về bộ nhớ dung lượng cao, băng thông cao càng lớn.
Nói đơn giản, sự phát triển nhanh chóng của AI đã lần đầu tiên đưa bộ nhớ, từ một vai phụ tương đối kín đáo trước đây, đứng dưới ánh đèn sân khấu trung tâm của toàn bộ chuỗi cung ứng.
Sự thay đổi này nhanh chóng phản ánh vào ngành công nghiệp và thị trường vốn. Các đơn đặt hàng khổng lồ từ các nhà sản xuất chip AI toàn cầu, các ông lớn điện toán đám mây và các nhà khai thác trung tâm dữ liệu siêu quy mô, đã biến SK Hynix, Samsung, Micron và các ông lớn bộ nhớ khác trở thành những kẻ thâu tóm lớn nhất của chi tiêu vốn AI toàn cầu. Hiệu suất kinh doanh và hướng dẫn triển vọng tăng vọt đã không ngừng làm mới những kỳ vọng định giá của thị trường đối với ngành công nghiệp bộ nhớ.
Đối mặt với nhu cầu thị trường điên cuồng, đơn hàng HBM của ba nhà sản xuất gốc nói chung đã xếp đến vài năm tới, cả ngành đang không ngừng điều chỉnh tăng chi tiêu vốn, hy vọng giải phóng nhanh hơn năng lực sản xuất tiên tiến để giành thị phần lớn hơn.
Cũng chính vì vậy, việc Samsung, SK Hynix tăng cường mở rộng sản xuất, về bản chất không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng điểm khác biệt lần này là, không chỉ doanh nghiệp, mà chính phủ Hàn Quốc cũng đứng ra. Rõ ràng, thứ Hàn Quốc muốn củng cố không chỉ là thị phần của Samsung và SK Hynix, mà còn là vị thế chiến lược của Hàn Quốc trong cơ sở hạ tầng AI toàn cầu.
Người Hàn Quốc, có thể thắng không?
Tất nhiên, kế hoạch đầu tư hoành tráng với chu kỳ mười năm này chắc chắn sẽ dẫn đến một vấn đề mà tất cả nhà đầu tư bộ nhớ đều quan tâm — ngành công nghiệp bộ nhớ có còn tính chu kỳ không? Hay nói cách khác, bộ nhớ có nên tiếp tục được định giá theo cổ phiếu chu kỳ không?
Trong vài thập kỷ qua, thị trường đã quá quen với quy luật vận hành của ngành bộ nhớ: nhu cầu bùng nổ, giá tăng, mở rộng sản xuất điên cuồng, cung vượt cầu, giá lao dốc, sau đó lại bước vào vòng tuần hoàn tiếp theo... Cũng chính vì vậy, các doanh nghiệp bộ nhớ từ lâu đã rất khó có được mức định giá cao như cổ phiếu tăng trưởng.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của AI đã lần đầu tiên thách thức logic này. Nhu cầu về bộ nhớ hiệu suất cao của AI vượt xa bất kỳ lần lặp lại công nghệ nào trong lịch sử, và mỗi lần HBM tăng dung lượng bộ nhớ tương đương, cần tiêu thụ công suất wafer cao hơn nhiều so với DRAM truyền thống. Điều này có nghĩa là, ngay cả khi ba nhà sản xuất gốc tiếp tục mở rộng sản xuất, việc giải phóng nguồn cung mới thực sự cũng cần nhiều thời gian hơn — đây cũng là lý do tại sao cho đến nay, thị trường vẫn phổ biến cho rằng tình trạng căng thẳng cung cầu của HBM sẽ còn tiếp diễn trong vài năm tới.
Nhưng mặt khác, điều này dường như cũng không thể chứng minh chu kỳ đã biến mất. Nếu trong vài năm tới, năng lực sản xuất mới của ba nhà sản xuất gốc lần lượt đi vào hoạt động, và tốc độ tăng trưởng nhu cầu AI cũng bắt đầu chậm lại, thì tình trạng mất cân bằng cung cầu đang hỗ trợ lợi nhuận cao, định giá cao của ngành hiện nay, rốt cuộc có thể sẽ dần trở về trạng thái cân bằng.
Nói cách khác. AI có thể thay đổi độ dài của chu kỳ, nhưng chưa chắc đã thay đổi được bản thân chu kỳ.
Câu trả lời Hàn Quốc đưa ra ngày hôm nay, là sẵn sàng dùng chi tiêu vốn của mười năm tới, để đặt cược rằng nhu cầu bộ nhớ từ AI sẽ tiếp tục tăng trưởng. Còn việc điều này có nghĩa là ngành bộ nhớ từ nay vĩnh biệt chu kỳ, hay là chào đón một siêu chu kỳ chưa từng có trong lịch sử, e rằng chỉ có thời gian mới có thể cho câu trả lời.
