Tác giả: angelilu, Foresight News
Robinhood Chain ra mắt hai tuần, dựa vào meme coin đã tạo ra sức nóng vượt xa mong đợi – khối lượng giao dịch DEX tuần đầu vượt 3,1 tỷ USD, đưa nó vào nhóm 5 blockchain có khối lượng giao dịch DEX hàng đầu. Ngày 11/7, khối lượng giao dịch Meme DEX trong một ngày của Robinhood Chain từng đạt 1,3 tỷ USD, vượt qua Solana (khoảng 1,1 tỷ USD) – chuỗi dẫn đầu meme truyền thống.
Sức nóng meme lan sang một loạt "sàn phóng", tình huống kịch tính nhất là sàn phóng meme nóng nhất trên chuỗi này – NOXA – vừa kiếm bộn tiền từ phí giao dịch, lập tức đã đóng chức năng cốt lõi của mình. Theo Onchain Lens, trước khi tạm dừng một tuần, giao thức này đã kiếm được khoảng 7,66 triệu USD phí trong hệ sinh thái Robinhood, cao điểm một ngày (11/7) từng đạt 2,33 triệu USD, gấp bốn lần Pump.fun (khoảng 575.000 USD) cùng ngày. Meme lớn nhất trên chuỗi Robinhood Chain "CASHCAT" cũng xuất phát từ đây, vốn hóa thị trường cao nhất ngày 11/7 đã vượt 200 triệu USD.
Nhưng vào ngày 11/7, NOXA đột ngột tạm dừng chức năng phóng token mới, lý do đưa ra là phản hồi người dùng liên tục xuất hiện vấn đề token mới tràn lan và token sao chép ăn theo, đồng thời đội ngũ phát hiện một số bot tạo và sao chép token mới với số lượng lớn mỗi giờ. Sau đó, tên miền trang web của nó cũng từng không thể truy cập do sự cố Cloudflare, đội ngũ lúc đó cho biết đang chuyển giao diện sang tên miền ENS và dự kiến khôi phục sớm.
Cho đến tối ngày 14/7, NOXA ra mắt giao diện mới, đội ngũ tuyên bố "sẽ duy trì việc phát hành token mới ở trạng thái đóng cửa, đây là giải pháp duy nhất để ngăn chặn token cốt lõi bị pha loãng." Theo cách nói của NOXA, token tràn lan "tấn công ma cà rồng" và thư rác token mới vô tận trên thị trường đã vượt quá khả năng thiết kế ban đầu của cơ sở hạ tầng. Giao diện mới chỉ giữ lại ba việc: xem snapshot token đã phát hành trong lịch sử, xem token do mình phát hành và phí, nhận phí sáng tạo còn lại; đồng thời chính thức chuyển 100% phí giao dịch cho người sáng tạo.
Bộ thao tác này cũng gây nghi ngờ trong cộng đồng. Có ý kiến cho rằng, việc dừng phát hành token mới, thu hồi giao diện và tên miền về trang mới do đội ngũ kiểm soát, cộng với điều chỉnh tỷ lệ phí, tồn tại rủi ro "bỏ chạy mềm". Phía chính thức giải thích việc điều chỉnh tỷ lệ phí này là "100% thuộc về người sáng tạo", và vẫn giữ chức năng tra cứu lịch sử và nhận phí sáng tạo. Nhưng mặt khác, tài sản của người nắm giữ token lúc này phụ thuộc cao vào một giao diện mới chưa được kiểm toán bảo mật có thể vận hành liên tục hay không, vẫn cần theo dõi.
Sau thông báo này, meme token được phát hành qua NOXA đã giảm giá phổ biến. Trong đó, CASHCAT giảm khoảng 16% trong 1 giờ, vốn hóa thị trường giảm xuống 163 triệu USD; JUGGERNAUT giảm hơn 18% trong 1 giờ, vốn hóa thị trường giảm xuống 11,7 triệu USD.
NOXA tạm dừng, vị trí dẫn đầu sàn phóng bị bỏ trống
Cái gọi là "sàn phóng" (launchpad), chính là công cụ phát hành token một click – người bình thường không cần viết một dòng code, chỉ cần tải lên một hình ảnh, đặt tên là có thể phát hành meme, và sau đó hưởng hoa hồng từ mỗi giao dịch.
NOXA áp dụng mô hình phát hành trực tiếp: token ngay từ đầu được phát trên Uniswap V3, có thể giao dịch ngay lập tức, thanh khoản bị khóa vĩnh viễn, không cần như Pump.fun phải chạy đủ tiến độ trên sàn nội bộ rồi mới "tốt nghiệp" di chuyển lên DEX.
NOXA có thể xưng vương trên Robinhood Chain, phần lớn nhờ "tiên phong" – đội ngũ này chuyên chọn những chuỗi mới ra mắt, thậm chí chưa chính thức ra mắt để triển khai sớm, trước đó đã triển khai trên nhiều chuỗi như Monad, MegaETH, Merlin, DBK Chain của DeBank, và cũng hỗ trợ Robinhood Chain sớm. Và đã tạo ra meme dẫn đầu CASHCAT (Cash Cat), vốn hóa thị trường cao nhất của CASHCAT vào ngày 11/7 đã vượt 200 triệu USD, tăng hơn 4000% trong một tuần, tính đến thời điểm bài viết là 188 triệu USD.
Theo dữ liệu Dune, có hơn chục nền tảng tham gia phát hành token hàng ngày trên Robinhood Chain – ngoài NOXA, còn có Bags, Flap, Clanker, Doppler, Trench, Bow, v.v., NOXA từng chiếm ưu thế tuyệt đối vào đầu tháng 7, sau khi tạm dừng phóng và hiện tại chưa xuất hiện một "người tiếp quận" rõ ràng.
Một bên khác, Uniswap đưa "đấu giá" lên chuỗi
Nhưng đáng chú ý là, ngày 13/7, Uniswap chính thức mang cơ chế "phát hành token đấu giá" CCA của mình tích hợp vào Robinhood Chain. Cuộc cạnh tranh sàn phóng trên Robinhood Chain đã bước vào một hiệp mới.
CCA mà Uniswap mang đến lần này, viết tắt của Continuous Clearing Auctions (Đấu giá Thanh lý Liên tục), đi theo một con đường khác biệt với "khớp lệnh ngay lập tức" về định giá.
Khi tham gia, người dùng chỉ cần cung cấp hai giá trị: một ngân sách (dự định chi bao nhiêu tiền) và một mức giá cao nhất có thể chấp nhận. Giao thức sẽ không đổ số tiền này vào một block cụ thể một lần, mà theo tiến độ phát hành, tự động phân bổ nó vào nhiều block còn lại của phiên đấu giá để khớp lệnh dần dần (đây chính là "Continuous Clearing" – thanh lý phân đoạn, liên tục). Nó thanh lý từng block (một chu kỳ), mỗi block tính toán động một "giá thống nhất", tất cả người khớp lệnh trong cùng block đều mua theo giá này; người ra giá cao hơn giá thanh lý nhận đủ số lượng, bằng giá có thể khớp một phần, thấp hơn thì vòng này không khớp. Khi nhu cầu sau đó liên tục tích lũy, giá thanh lý điều chỉnh từ từ từng block, thay vì bị đẩy bung hoặc đâm thủng trong tích tắc mở cửa.
Toàn bộ quy trình cũng đã hoàn toàn không cần code: bên phát hành điền tham số trên trang web Uniswap, do hợp đồng nhà máy triển khai một token ERC-20 với nguồn cung 10 tỷ; sau khi đấu giá kết thúc, số vốn huy động được tự động đưa vào một pool giao dịch Uniswap v4, mức phí của pool do bên phát hành thiết lập khi tạo pool (có thể chọn các mức 0.01%, 0.05%, 0.3%, 1%, v.v., hoặc tùy chỉnh, thu phí từ mỗi giao dịch trong pool này theo tỷ lệ cố định). Trong cấu hình tiêu chuẩn, vị thế LP (một NFT) đại diện cho thanh khoản của pool này sẽ bị khóa vào hợp đồng khóa, nhà phát triển giao quyền kiểm soát, thu nhập đến từ phí giao dịch của mỗi giao dịch trong pool này.
Trong số các meme được phát hành theo cơ chế CCA trên Robinhood Chain, hiện có vốn hóa cao nhất là UNICORN, vốn hóa thị trường cao nhất chạm 2,13 triệu USD, tính đến thời điểm bài viết là 685.000 USD. Trước đó, tên token này xuất hiện trong tài liệu trình diễn chính thức của Uniswap (lưu ý, tài liệu trình diễn ghi chú là Unichain chứ không phải Robinhood Chain).
Một meme khác TRASH có vốn hóa thị trường cao nhất từng chạm 2,2 triệu USD, tính đến thời điểm bài viết đã giảm xuống khoảng 350.000 USD. Meme này kết hợp câu chuyện cười "rác từ đám cưới của Taylor Swift được thu gom rồi đem bán" vào cốt truyện, người sáng lập Uniswap Hayden Adams từng chia sẻ một tweet nói rằng, "Nếu giao dịch này được token hóa thành RWA, có thể kiếm được bao nhiêu tiền".
Foresight News nhắc nhở, bài viết này không cấu thành lời khuyên đầu tư, phần lớn meme coin không có công dụng thực tế, biến động giá lớn, đầu tư cần thận trọng.
Cơ chế CCA này có phù hợp với meme hay không, trong cộng đồng cũng có ý kiến bảo lưu. Mặc dù bên phát hành ban đầu không tự phân bổ trước token cho mình, nhưng phần chưa bán hết trong đấu giá sẽ được trả lại cho họ, do đó bên phát hành vẫn có thể tích lũy số lượng token không nhỏ, bộ "đấu giá chống săn mồi, coi trọng công bằng" này, ngược lại chưa chắc đã phù hợp với meme dựa vào cảm xúc và luân chuyển nhanh. Muốn tìm pool mới trong đấu giá Uniswap, cần tự mình xem xét tình hình nắm giữ và bán ra của bên phát hành.
Trước hết dùng meme để chạy chuỗi, sau đó từng bước đưa RWA vào
Đối với người dùng phổ thông tham gia chào sàn, còn có mấy điểm đáng nhớ: đấu giá CCA có thể giảm đáng kể rủi ro bị chèn ép khi mở cửa, nhưng hiện tại vốn hóa mục tiêu đều rất nhỏ, thanh khoản mỏng; sàn khớp lệnh ngay sức nóng cao, lên xe nhanh, nhưng rủi ro săn mồi và bán tháo cũng lớn tương ứng.
Đối với chính Robinhood, ván cờ này thực tế đã thắng một nửa: bất kể cơ chế phát hành token nào thắng thế, con đường "trước hết dùng meme để chạy chuỗi, sau đó từng bước đưa RWA vào" đang được thị trường chứng minh. Chuỗi mà nó xây dựng cho cổ phiếu, cuối cùng có thực sự chứa đầy cổ phiếu được token hóa hay không, còn phải xem sau khi làn sóng đầu cơ này hạ nhiệt sẽ để lại gì.
