Tác giả gốc:Solus Group, Nhà nghiên cứu mã hóa
Biên dịch: CryptoLeo(@LeoAndCrypto)
Lời tựa: Gần đây, nhà phân tích Ash trong một bài đăng phổ biến đã chỉ ra rằng, trong số hơn 100 đồng tiền mới TGE năm 2025, 84.7% đồng tiền có FDV thấp hơn FDV tại thời điểm TGE. FDV trung bình của những đồng tiền này đã giảm 71% so với thời điểm phát hành (vốn hóa thị trường trung bình giảm 67%).Chỉ có 15% đồng tiền tăng so với FDV tại thời điểm TGE. Nhìn chung, trong số các đồng tiền mới phát hành năm 2025, đa số đều thuộc dạng "giá tại thời điểm TGE là đỉnh".
Theo những dữ liệu này, tôi tìm thấy một bài viết thú vị hơn (từ Solus Group), cũng bắt đầu từ TGE của dự án, thống kê mối tương quan giữa diễn biến sau TGE của 113 đồng tiền năm 2025 với tình hình gọi vốn, mức độ hoạt động cộng đồng và niêm yết trên sàn giao dịch. Nghiên cứu phát hiện,gọi vốn cao, cộng đồng sôi động, niêm yết trên sàn - những tiêu chí lọc dự án chất lượng trong mắt mọi người - không có nhiều ảnh hưởng đến diễn biến giá đồng tiền dự án.Trước đây chúng ta thường kết hợp những điều kiện này để lọc ra dự án tốt, nhưng năm 2025 mô hình đánh giá dự án này đã "mất tác dụng". Trong đó có một nhóm dữ liệu khiến người ta suy ngẫm:
- Các dự án có giá giao dịch thấp hơn giá IDO có doanh thu trung bình 1.36 triệu USD.
- Các dự án có giá giao dịch cao hơn giá phát hành IDO có doanh thu trung bình 79 nghìn USD.
Nhưng những dự án này đều nhận được sự hỗ trợ của vốn mạo hiểm, điều này phần nào cho thấythị trường coi trọng sự thổi phồng hơn là biểu hiện thực tế, coi trọng câu chuyện hơn là dữ liệu, coi trọng lời hứa hơn là bản thân sản phẩm. Web3 không thể tiếp tục giả vờ "mọi thứ đều ổn", không thể gọi lưu lượng truy cập robot là "tăng trưởng".Tất nhiên, bài viết này chỉ đưa ra một số kết luận về mặt thống kê, không phải là tiêu chuẩn phù hợp cho tất cả dự án. Dự án tốt và gọi vốn lớn vẫn đại diện cho hướng phát triển của ngành công nghiệp mã hóa. Odaily Planet Daily biên dịch như sau:
Gọi vốn 2 triệu USD, sự tham gia của các quỹ mạo hiểm hàng đầu, 500 nghìn fan hâm mộ cộng đồng, niêm yết trên sàn giao dịch chính, ngày đầu tiên lên sàn hoành tráng, Discord rộn ràng tiếng reo hò, mạng xã hội tràn ngập không khí ăn mừng.
Trong một bài viết trước đó, chúng tôi đã tiết lộ sự thật về ROI 0.96 lần:Đến năm 2025, trung bình mỗi đồng tiền thực chất đã "chết" ngay trong ngày đầu tiên, chúng tôi đã chứng minh hệ thống này vô hiệu. Giờ đây, chúng tôi phân tích 113 trường hợp phát hành đồng tiền từ năm 2025, dùng dữ liệu xác thực chứng minh điều này - trong khi hầu hết các nhà sáng lập không dám đối mặt với những dữ liệu này.
Kết quả nghiên cứu gây sốc: Gọi vốn lớn không giúp ích gì, cộng đồng lớn mạnh không liên quan, mọi biến số bạn tối ưu hóa đều vô giá trị về mặt thống kê.
Nhưng ẩn sâu bên dưới bề mặt còn có điều méo mó hơn, đến nay vẫn ám ảnh nhiều nhà sáng lập:
Hiện tại, tình hình doanh thu của dự án là một tín hiệu tiêu cực, đồng tiền của các dự án có lãi giao dịch ở mức giá thấp hơn đồng tiền của các dự án không có lãi, động thái này liên quan đến sự sống còn. Nếu tiếp tục trừng phạt người có lãi và khen thưởng kẻ thổi phồng, toàn ngành sẽ không thể tồn tại.
Chú thích của Odaily Planet Daily: Trước đó Solus Group đã công bố dữ liệu liên quan, ROI trung bình của đồng tiền dự án mới TGE năm 2025 tính từ ngày đầu tiên sau phát hành là 0.96, nghĩa là sản phẩm phát hành đã ở trong tình trạng lỗ từ ngày đầu tiên.
Bẫy dữ liệu nhà sáng lập: Nghịch lý gọi vốn, gọi vốn cao không bằng nghĩa với lợi thế đồng tiền
Mối tương quan giữa gọi vốn và biểu hiện đồng tiền: 0.04, về mặt thống kê có thể coi bằng không.
Các dự án gọi vốn đạt 10 triệu USD có biểu hiện đồng tiền hoàn toàn giống với các dự án gọi vốn đạt 1 triệu USD. Biểu đồ trên chứng minh điều này - bất kể số tiền gọi vốn là bao nhiêu, sự phân bố đồng tiền trong phạm vi ROI đều ngẫu nhiên. Các dự án biểu hiện tốt nhất: Myshell, B2 Network, Bubblemaps, Mind Network, Particle Network, Creator.Bid (định giá tăng 10 đến 30 lần tại ATH) đã gọi vốn từ 300 nghìn đến 3 triệu USD. Trong khi đó, những dự án như Boundless và Analog gọi vốn hơn 10 triệu USD, hệ số định giá chỉ khoảng 1 lần.
Biểu hiện đồng tiền hiện tại còn tệ hơn, bất kể quy mô gọi vốn, đa số đồng tiền đều có ROI dưới 1 lần. Ví dụ, những đồng tiền có quy mô gọi vốn từ 5 triệu đến 100 triệu USD có ROI từ 0.1 đến 0.7 lần (ví dụ: Fleek, Pipe Network, Sahara AI), giống với những đồng tiền dự án hầu như không gọi vốn.
Sự thật là: Gọi vốn lớn sẽ đẩy nhanh cái chết của đồng tiền dự án.
Các dự án có vốn ít nhất (300 nghìn USD đến 5 triệu USD) có ROI cao hơn trên mỗi đô la huy động được, chúng thực thi nhanh hơn, chi phí chuyển hướng thấp hơn, và không bị nhấn chìm trong bảng mở khóa đồng tiền định kỳ của các bên đầu tư mạo hiểm, lượng đồng tiền mở khóa lớn sẽ phá hủy lợi nhuận dự án.
Nếu bạn theo đuổi 10 triệu USD để "cạnh tranh", thì bạn đang chuẩn bị cho thất bại.
Thần thoại người hâm mộ: Cộng đồng dự án lớn mạnh cũng chỉ là "hổ giấy"
500 nghìn người theo dõi mạng xã hội và 50 nghìn người theo dõi, kết quả thống kê hoàn toàn giống nhau.
Hệ số tương quan: 0.08 (ATH đồng tiền) và -0.06 (tình hình hiện tại của đồng tiền)
Dữ liệu cho thấy,quy mô người theo dõi không có giá trị dự đoán nào đối với biểu hiện đồng tiền, các dự án có lượng người theo dõi lớn biểu hiện lẫn lộn - có cái tăng vọt, có cái lao dốc, các dự án có đối tượng nhỏ cũng vậy, không có xu hướng, không có quy luật, cũng không có mối tương quan.
Nhóm Discord của bạn không phải là một cộng đồng, mà là một nhóm đối tượng đầu cơ đang chờ rời đi.
Thực tế là: Giá cả quyết định sự phát triển cộng đồng, chứ không phải cộng đồng thúc đẩy giá cả.
Khi giá lao dốc, người theo dõi sẽ biến mất. Biểu đồ chứng minh điều này - góc phần tư dưới bên trái (người theo dõi giảm + giá giảm) rất dày đặc. Khi giá tăng vọt, người theo dõi đôi khi cũng tăng theo, nhưng không ổn định.
Điều này có nghĩa:
"Cộng đồng sôi động" của bạn chưa bao giờ thực sự quan tâm đến sản phẩm - họ quan tâm đến biến động giá đồng tiền. Một khi biểu hiện đồng tiền làm thất vọng, họ sẽ biến mất, tăng trưởng cộng đồng là một chỉ số trễ, không phải chỉ số đi đầu.
Đây không chỉ là lý thuyết, mà là quan điểm được @belizardd (nhà nghiên cứu kiêm trader/KOL) trình bày công khai:
Hầu hết mọi người đến đây hoàn toàn là để đầu cơ, chứ không phải vì bản thân sản phẩm. Chúng tôi nhận thấy, sau TGE, rất ít giao thức biểu hiện tốt, và chủ yếu là những giao thức có FDV đồng tiền ban đầu thấp, số tiền huy động không cao và airdrop hào phóng. Thành thật mà nói, bây giờ tôi sẽ không mù quáng đầu tư vào bất cứ thứ gì. Rủi ro/lợi nhuận không xứng đáng, tôi chỉ đang chờ thị trường khởi sắc.
Những nhà đầu cơ biết trò chơi đã hỏng. Họ đang giữ thái độ chờ đợi. Trong khi đó,các nhà sáng lập không ngừng đốt 60% ngân sách vào robot Discord, quà tặng Twitter và tuyên truyền KOL - đốt tiền vào những chỉ số không liên quan về mặt thống kê.
Câu hỏi thực sự là: "Nếu ngày mai đồng tiền giảm 50%, sẽ còn bao nhiêu người ở lại?"
Câu trả lời: Hầu như không có.
Bẫy giá đồng tiền, cảnh giác với định giá quá cao/quá thấp
ROI trung bình tính theo giá niêm yết đồng tiền:
Dưới 0.01 USD: 0.1 lần (lỗ 90%)
0.01 USD đến 0.05 USD: 0.8 lần (khu vực có thể tồn tại)
0.05 USD đến 0.50 USD: 0.5 lần (lỗ 50%)
Trên 0.50 USD: 0.09 lần (lỗ 91%)
Giải thích lại lần nữa:
Giá phát hành dưới 0.01 USD không khiến đồng tiền của bạn "dễ mua hơn", mà chỉ biến bạn thành một đồng tiền giá rẻ thu hút vốn vụ lợi, chúng tăng nhanh, và cũng giảm nhanh.
Định giá trên 0.5 USD không biến đồng tiền của bạn thành "đồng tiền cao cấp", mà chỉ cho thấy định giá quá cao, giá đồng tiền quá cao sẽ giết chết thị trường nhỏ lẻ, cá mập cũng không mua.
Khoảng giá đồng tiền từ 0.01 USD đến 0.05 USD là khoảng giá khả thi duy nhất, mức giá này đủ cao để thể hiện tính hợp pháp của dự án, và đủ thấp để có không gian tăng giá. Trong khoảng giá này, chỉ 42 trong số 97 dự án có biểu hiện trung bình dương.
Nếu mô hình kinh tế đồng tiền của bạn định giá trị ở mức 0.003 USD hoặc 1.20 USD, hãy dừng việc xây dựng lại mô hình, dữ liệu cho thấy dự án đã thất bại.
Hiện trạng ngành: Dừng xây dựng kiểu 2021
Kẻ thua: Gaming
ROI ATH trung bình: 4.46 lần (thấp nhất)
ROI trung bình hiện tại: 0.52 lần
Token GameFi giống như vé số, chơi một lần, bị lãng quên mãi mãi.
Bẫy: DeFi
ROI ATH trung bình: 5.09 lần (trông có vẻ ổn)
ROI trung bình hiện tại: 0.2 lần (thảm khốc)
DeFi tăng giá mạnh sớm, sau đó giảm mạnh hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác, khoảng cách giữa thổi phồng và thực tế cực kỳ tàn khốc.
Kẻ thắng: AI
ROI ATH trung bình: 5.99 lần (mức tăng cao nhất)
ROI trung bình hiện tại: 0.70 lần (tỷ lệ giữ chân tốt nhất)
Token AI tăng vọt và giữ ổn định. Xu hướng này có tính bền vững, và tiền cũng đổ vào.
Nếu bạn đang phát triển GameFi, khả năng thực thi của bạn cần cao hơn 10 lần so với mức trung bình để đạt được kết quả bình thường. Nếu bạn ở lĩnh vực DeFi, hãy chuẩn bị tinh thần cho sự tăng nhanh và giảm mạnh. Nếu bạn ở lĩnh vực AI, thị trường sẽ cho bạn cơ hội, nhưng với điều kiện bạn có thể cho ra kết quả. Lĩnh vực cơ sở hạ tầng yêu cầu khắt khe hơn: so với ứng dụng phi tập trung tiêu chuẩn (như AI agent), bạn sẽ tiêu tốn nhiều thời gian và tài nguyên hơn, nhưng ROI trung bình hiện tại của bạn lại thấp hơn một chút so với lĩnh vực GameFi mà ai cũng xem thường.
Dữ liệu không quan tâm đến dự án bạn thích.
Dữ liệu IDO/IEO: Nền tảng tốt không thể cứu dự án
Bạn dành hàng tháng xây dựng mối quan hệ, chỉ để có được một suất trên Binance Launchpad hoặc phân bổ cho IDO cấp một,bạn nghĩ rằng việc được sàng lọc qua nền tảng có nghĩa là được bảo vệ. Dữ liệu cho thấy không phải vậy.
Nền tảng IDO: Hầu như tất cả dự án đều ở trong tình trạng lỗ
Chỉ có một dự án trên 5 nền tảng IDO có tỷ suất lợi nhuận là +14.6%, chỉ vậy thôi. Tất cả các dự án khác đều có tỷ suất lợi nhuận trong khoảng -70% đến -93%.
Cái gọi là "Launchpad cao cấp" không bảo vệ người mua, mà chỉ cung cấp cho họ một cách để mất tiền.
Nền tảng IEO: Đỉnh cao của thiên lệch sống sót (Survivorship Bias)
Ví Binance cho thấy tỷ suất lợi nhuận 11 lần. Trông thật khó tin, nhưng nó chỉ phát hành 3 lần, mẫu số quá ít. MEXC trong 14 lần phát hành cho thấy tỷ suất lợi nhuận +122.8% - cỡ mẫu lớn hơn, nhưng vẫn là một ngoại lệ. Tất cả các dự án khác? Biểu hiện kém. Token IEO của Bybit lỗ 38%, các dự án còn lại lỗ nặng hơn.
Điều này chứng minh:
Lựa chọn nền tảng giống như một vé số với thương hiệu tốt hơn. Chiến thắng của một vài dữ liệu ngoại lệ làm méo mó giá trị trung bình, trong khi phần lớn đồng tiền sau phát hành chủ yếu giảm, phí "dịch vụ quản lý" bạn trả - dù thông qua quan hệ, phí niêm yết hay phân bổ token - không thể bảo vệ một cách đáng tin cậy cho ROI của đồng tiền.
Nền tảng không thể cứu token rác, và cũng không thể giúp token tốt.
Suy ngẫm về 2025, Triển vọng 2026
Phát triển dự án dựa trên năm 2025 đã thất bại ở mọi cấp độ.
Tầng 0: Foundation
Vấn đề: "Tokenomics dựa trên phỏng đoán". Việc bán token không kiểm soát vào thị trường thanh khoản kém mà không có mô hình doanh thu hữu cơ để hấp thụ cú sốc.
Tầng 1: Gọi vốn
Vấn đề nằm ở: "Chỉnh sửa trên PDF trước, xử lý sau."
Tầng 2: Tiếp thị
Vấn đề: Mô hình KOL, người dùng thuê từ quân paid, biến mất ngay khi ngừng trả tiền.
Tầng 3: Thanh khoản
Vấn đề: Giả định thanh khoản sẽ tăng theo làn sóng thổi phồng, nhưng thực tế không phải vậy, nhà đầu tư tổ chức chờ đợi bằng chứng.
Tầng 4: Giữ chân người dùng
Vấn đề: Cơ sở hạ tầng giữ chân bằng không. "Cộng đồng dự án" là 10 nghìn người dùng Telegram, họ sẽ bỏ bạn trong vòng 90 ngày.
Năm 2026 không nên chơi trò chơi cũ nữa. Đằng sau tất cả còn có một vấn đề sâu xa hơn, cơ sở hạ tầng thực sự quan trọng, ngay cả khi cơ sở hạ tầng hoàn thiện, thời cơ mới quyết định tất cả. Như Ivan Paskar (Giám đốc tăng trưởng của Altius Labs) đã nói:
Token không thể sửa chữa những thứ đã vỡ - chúng khuếch đại thực tế. Thời cơ đúng = gia tăng đà. Thời cơ sai = nhiều năm nỗ lực tan thành mây khói trong nháy mắt. Hầu hết các đội không thất bại vì thiết kế token, họ thất bại vì đánh giá sai giai đoạn và môi trường vĩ mô, thời cơ không phải là chi tiết, nó quyết định tất cả.
Năm 2026, Dự án nên làm gì
Sống sót không phải là tuân theo kịch bản cũ, mà là xây dựng một kịch bản mới.
1. Thiết kế tinh tế
Mục tiêu số tiền từ 300 nghìn đến 5 triệu USD, những dự án có ROI cao nhất trên mỗi đô la nằm ở đây. Càng nhiều tiền = càng nhiều vấn đề.
2. Chi phí sinh tồn
Giá phát hành trong khoảng 0.01 đến 0.05 USD. Các mức giá khác đều khó tồn tại. Nếu tokenomics của bạn không nằm trong phạm vi này, thì chúng có vấn đề.
3. Sản phẩm là trên hết, token là thứ yếu
Nếu bạn không thể giải thích rõ ràng trong một câu lý do tại sao token của bạn tồn tại, thì nó không tồn tại. Thu nhập phải đến trước đầu cơ.
4. Bỏ qua các chỉ số hào nhoáng
Số lượng người theo dõi là yếu tố gây xao nhãng, mức độ hoạt động của ví, tỷ lệ giữ chân và doanh thu trên mỗi người dùng mới là chỉ số then chốt.
5. Chủ nghĩa hiện thực ngành
Trước khi viết code, hãy hiểu tỷ lệ thất bại của ngành bạn đang ở. GameFi cần hiệu suất thực thi gấp đôi để đạt điểm hòa vốn. AI thì có sức gió thuận - miễn là bạn có thể giao hàng.
6. Hợp nhất, nếu không sẽ diệt vong
Thời đại M&A sắp đến. Nếu bạn không thể mở rộng độc lập, hãy tìm một bên mua lại. Mua lại không phải là thất bại, mà là hành động khôn ngoan.
Sáu nguyên tắc này rất quan trọng. Nhưng sự thật là: Kịch bản tiêu chuẩn đã lỗi thời, giờ đây không còn mô hình tiêu chuẩn phù hợp với mọi thứ nữa.
