Đầu tuần này, tỷ giá Rial Iran trên thị trường mở đã giảm xuống khoảng 2,02 triệu Rial đổi 1 USD, so với mức 1,53 triệu trong quý đầu năm nay. Mức sụt giảm này xảy ra ngay trong tuần chính quyền Trump triển khai chiến dịch "Kẻ bị ruồng bỏ Kinh tế" — một gói trừng phạt quy mô lớn, lần đầu được công bố vào ngày 19/8, trong đó có hơn 60 tổ chức được Bộ Tài chính đưa vào danh sách đen.
Đáng chú ý, lần đầu tiên họ gọi tài sản số là một lĩnh vực bị áp trừng phạt, cùng với công nghệ, vàng, hàng không và vận tải biển.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố mục tiêu là buộc ngân hàng nhà nước Iran "Bank Melli" phải "đóng cửa và ngừng hoạt động" hoặc hoàn toàn mất khả năng tiếp cận đồng USD, đồng thời cảnh báo các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các đối tác thương mại của Iran có thể được áp dụng trong vài tuần tới. Quỹ Tiền tệ Quốc tế hiện dự báo lạm phát hàng năm của Iran trong năm 2026 sẽ ở mức trung bình 68,9%, và nền kinh tế sẽ thu hẹp 5,4%; trong khi đó, giá gạo và thịt bò đã tăng mạnh kể từ khi áp lực gia tăng.
Cỗ máy khai thác Bitcoin của IRGC
Không điều gì trong số này là mới đối với lĩnh vực tiền mã hóa của Iran, vốn đã nhiều năm phát triển các cách thức để vượt qua các hạn chế. Cụ thể hơn, Tehran đã hợp pháp hóa việc khai thác Bitcoin từ năm 2019, cho phép các nhà khai thác được cấp phép sử dụng điện công nghiệp với giá khoảng 0,004 USD cho mỗi kilowatt giờ để đổi lấy việc bán số coin khai thác được cho ngân hàng trung ương.
Các trang trại khai thác có liên quan đến nhà nước, dưới sự kiểm soát của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, hiện ước tính nắm giữ 65% công suất khai thác này, và thị phần của các thợ mỏ Iran trong tổng hash rate toàn cầu của Bitcoin từ năm 2019 dao động từ 3% đến 7%, với giá trị coin khai thác được trong các giai đoạn khác nhau từ 1,35 đến 3,15 tỷ USD.
Ngoài khai thác, tổng giá trị hệ sinh thái tiền mã hóa của Iran năm ngoái đạt 7,78 tỷ USD; theo ước tính của Chainalysis, chỉ riêng các địa chỉ ví liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã nhận được hơn 3 tỷ USD trong quý IV năm 2025, trong khi công ty Elliptic xác định riêng rằng Ngân hàng Trung ương Iran đã tích lũy ít nhất 507 triệu USD USDT để hỗ trợ tỷ giá Rial.
Các biện pháp của Washington chống lại tiền mã hóa cho đến nay
Washington đã từng bước phá vỡ mạng lưới này trong nhiều tháng, như được thể hiện qua việc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Nobitex, Wallex, Bitpin và Ramzinex vào tháng 6.
Chỉ riêng công ty Nobitex đã xử lý hơn một nửa lượng dòng chảy tài sản số vào Iran và giúp ngân hàng trung ương di chuyển hàng trăm triệu USD stablecoin, đồng thời cung cấp cho các đại diện của chế độ quyền truy cập vào các sàn giao dịch quốc tế.
Biện pháp này diễn ra sau khi Bộ Tài chính vào tháng 4 đã tịch thu các tài sản tiền mã hóa liên quan đến Iran trị giá gần 500 triệu USD sau một cuộc tấn công mạng, trong đó hơn 90 triệu USD đã bị đánh cắp từ chính công ty Nobitex (vào giữa năm 2025), buộc ngân hàng trung ương phải chuyển hướng dòng chảy stablecoin của mình qua nhiều blockchain khác nhau để duy trì hoạt động của hệ thống.
TRM Labs cũng xác định rằng tổng lượng dòng chảy tiền mã hóa của Iran trong năm 2025 thực tế đã giảm xuống còn 3,7 tỷ USD, khi vụ hack Nobitex, việc đóng băng tiền của Tether và rủi ro địa chính trị leo thang đã làm xói mòn niềm tin vào hệ thống.
Liệu Iran có thể chịu được áp lực?
Bessent đã đưa ra ý tưởng về việc áp dụng các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các quốc gia tiếp tục giao dịch với Tehran, điều này sẽ ảnh hưởng đến chính những trung gian mà mạng lưới tiền mã hóa của Iran dựa vào để chuyển đổi stablecoin thành tiền mặt. Các hoạt động khai thác của Iran cũng dễ bị tổn thương ở mức độ cơ bản hơn: ví dụ, lưới điện quốc gia vốn đã chịu áp lực, và việc leo thang quân sự hơn nữa hoặc phân bổ điện do mất điện có thể tác động mạnh hơn đến việc đóng cửa các trang trại khai thác liên quan đến IRGC so với bất kỳ danh sách trừng phạt nào trước đây.
Nói một cách đơn giản, sự sụt giảm của đồng Rial và gói trừng phạt mới chỉ là chương mới nhất trong cuộc đấu tranh mà bộ phận của chúng tôi đã theo dõi trong nhiều năm, và trong đó mỗi lần đàn áp "đường cứu sinh tiền mã hóa" của Iran cho đến nay đều vấp phải một cách thức mới để vượt qua các hạn chế.
end-content
