Tác giả: Wang Jianshuo, Nhà sáng lập Baixing
Không ít người mở miệng là 'mô hình lớn là tất cả'. Tôi không tin lắm.
Mỗi lần nghe câu 'nuốt chửng mọi thứ' kiểu này, tôi lại cảm thấy, phần lớn là nhận thức của chúng ta về tương lai chưa đạt đến trình độ đó, nên mới dễ dàng thốt ra một câu chung chung như vậy. Bằng không sao có thể một thứ lại nuốt chửng mọi thứ được? Cứ nói đến Internet đi - Internet hô hào nuốt chửng mọi thứ suốt bao nhiêu năm, giờ thực sự nuốt chửng hết mọi thứ chưa? Vậy rốt cuộc là Internet nuốt chửng mọi thứ, hay mô hình lớn nuốt chửng mọi thứ? Cả hai đều đang nuốt, chẳng còn lại thứ gì sao?
Vì vậy, tôi thà đổi cách nói khác: Nó là một nền tảng cực kỳ quan trọng. Không có nền tảng này, cả thế giới không thể phát triển được, giống như Internet không có mạng xương sống bên dưới, giống như dùng điện mà không có nhà máy điện. Điều này tôi công nhận.
Nhưng sau khi có nền tảng rồi, phần phía trên mới là nơi sôi động.
Lấy điện làm ví dụ. Điện vừa sản sinh ra, ứng dụng đầu tiên mọi người thấy là gì? Bóng đèn điện. Thomas Edison thắp sáng ngọn đèn đầu tiên, rồi nó cứ sáng, sáng, sáng. Nếu thế giới dừng lại ở đây, chỉ có một bóng đèn, thì tôi hoàn toàn có thể nói: Nhà máy điện là cốt lõi của cả thế giới, nhà máy điện nuốt chửng mọi thứ.
Nhưng sự việc không phải vậy. Sau này có động cơ, để dẫn động máy móc; rồi bạn sẽ thấy, một thứ cơ bản như điện một khi đã có, phía trên sẽ mọc ra vô số thiết bị điện để sử dụng nó. Máy giặt là để giặt quần áo, TV là để xem truyền hình, máy hút bụi là để hút bụi - tất cả đều là ứng dụng của điện. Không có điện, những thứ này một cái cũng không tồn tại. Nhưng bạn nói 'điện nuốt chửng mọi thứ', tôi không tin.
Mô hình lớn cũng vậy. Nó cung cấp trí thông minh cơ bản. Nhưng trí thông minh này, phải được đặt vào một 'cái máy' gì đó cụ thể, hướng đến một ngữ cảnh cụ thể, một 'công cụ' gì đó, nó mới phát huy tác dụng, mới thực sự thay đổi thế giới.
Claude Code là để viết code, Claude Design là để thiết kế, VoiceDrop là để viết bài. Cùng là mô hình lớn, đặt vào những công cụ khác nhau, giải quyết những vấn đề hoàn toàn khác biệt.
Chỉ có điện, chỉ có nước, không có máy giặt, quần áo vẫn không thể giặt được. Bạn tưởng tượng xem, nhà máy điện sản xuất ra lượng điện khổng lồ, điện rất mạnh, rồi sao? Không có máy giặt, đống điện này có thể tự giặt quần áo được không?
Trí thông minh rất tốt, nhưng đa số mọi thứ trên thế giới đều cần nhiều yếu tố kết hợp lại mới hoạt động được, giống như máy giặt cần kết hợp các yếu tố điện, nước, thậm chí là một cái thùng; mô hình lớn có lẽ trong lĩnh vực phần mềm có thể thay thế nhiều thứ, nhưng những ứng dụng trên thế giới chỉ cần một yếu tố thì không nhiều.
Nói một ví dụ trước mắt. Hiện nay đã có mô hình lớn, nhưng chỉ có mô hình lớn thôi chưa được, phía trên nó phải có một lớp gọi là Harness - lớp này mới nổi lên gần đây - do nó tạo mối quan hệ với code, cuối cùng mới hình thành thứ có thể dùng được. Chỉ riêng một mô hình lớn thì không thể viết code được. Tất nhiên cái lõi Claude Code đó, thành thật mà nói tôi lấy năm mươi mấy dòng cũng viết ra được, dài hơn thì thêm vài dòng, có thể chạy lên viết chương trình. Nhưng bạn phải thấy: chỉ có mô hình lớn, không có lớp ngoài này, nó vẫn không dễ dùng - tức là, trí thông minh của mô hình lớn, không kết hợp với khả năng thực thi code mà hệ điều hành cung cấp, dựa vào mô hình lớn để tính toán toán học, không kinh tế, thậm chí đôi khi là không thể.
Giá trị cốt lõi của lớp giao diện này, chính là giúp chúng ta đặt thứ trí thông minh giống như điện, như nước đó, vào một ngữ cảnh ứng dụng cụ thể, biến thành một cỗ máy có thể giải quyết vấn đề cụ thể.
Nói đến đây, tất nhiên, cái logic đằng sau 'nuốt chửng mọi thứ', tôi cũng không hoàn toàn không tin.
Ý nó muốn nói, chủ yếu là nói về phần mềm hiện có. Cho đến nay, chúng ta đã chất đống lên một lớp phần mềm rất lớn rồi - những thứ dựa vào nhiều quy tắc, biểu mẫu, nút bấm, quy trình làm việc ghép lại với nhau, rất nhiều. Rất nhiều bộ lọc, mẫu cố định, một đống thao tác hậu trường, nhiều chức năng kiểm tra SaaS. Còn có đủ thứ chúng ta từng quen gọi là 'M', dù là CRM, hay HIS (hệ thống thông tin bệnh viện), tức là đủ thứ gọi là 'hệ thống', gọi là 'phần mềm', gọi là cái này cái kia, rất nhiều.
Lớp này, tôi cho rằng mô hình ngôn ngữ lớn thực sự sẽ nuốt chửng khá nhiều.
Tại sao? Vì những phần mềm này ban đầu, vốn dĩ là do những chỉ dẫn rõ ràng mà máy tính có thể thực thi, được cố định lại, thực thi lặp đi lặp lại - chúng ta gọi đó là phần mềm. Mà điều này, chính là thứ mà mô hình ngôn ngữ lớn giỏi 'gặm' nhất.
Nhưng.
Trong lớp này, ngoài phần mềm ra, còn có rất nhiều thứ khác. Thông tin khách hàng. Khả năng thực thi - ví dụ bạn đặt một vé máy bay, cái khả năng thực sự phải vận chuyển một chiếc máy bay, đưa người từ đây đến đó ở giữa. Còn có sự tin tưởng. Rất nhiều thứ của thế giới vật lý. Những thứ này, tôi không nghĩ sẽ bị nuốt chửng.
Sau khi nuốt chửng xong lớp đó, nó ngược lại mở ra một không gian lớn hơn - phần mềm kiểu mới, ở trên lớp đó.
Phần mềm kiểu mới chắc chắn giao diện sẽ là dạng luồng, nó không nhất thiết giống như trước đây phải cố định nhiều quy tắc như vậy. Giao hết những quy tắc đó cho AI rồi, bạn nghĩ xem, trước đây chúng ta có thể làm được CRM như Salesforce, đó đã là trình độ cao nhất của loài người rồi, đã dùng hết sức bình sinh rồi. Nhưng nếu phần này tương đối trở nên dễ giải quyết hơn, thì việc mọi người tiếp theo phải làm, chính là trên đó lại mở ra nhiều khả năng tưởng tượng hơn, nhiều khả năng hơn - mà phần đó, chính là thứ chúng ta hiện nay chưa thấy.
Sai lầm chúng ta thường mắc phải chính là ở đây. Một công nghệ mới xuất hiện, vì chúng ta chưa thấy con đường lớn hơn sau đó, chỉ có thể nhìn chằm chằm vào phần trước mắt. Một chiếc lá che mắt, không thấy núi Thái Sơn.
Đừng nói đến loại phán đoán xu hướng này. Tôi còn nhớ năm 2004, một nhóm bạn bè cùng nhau than phiền, nói toàn bộ Internet không thể nào xuất hiện công ty lớn hơn Sina, Sohu, NetEase nữa, nói Internet sắp kết thúc rồi, chúng sẽ độc quyền tất cả. Mới qua có mấy năm thôi? Trời đất đảo lộn. Chúng ta sắp bị cái tầm nhìn ngắn hạn của mình hồi đó làm cho khóc thét lên rồi.
Vì vậy chủ trương của tôi là thế này: Mô hình lớn quan trọng không? Quan trọng, nó là nền tảng, là điểm phát lực chính trong khoảng thời gian gần đây. Nhưng một khi nó trở thành thứ ổn định, có thể cung cấp liên tục, thì cần phía trên đủ loại máy, đủ loại công cụ, để giải quyết từng vấn đề cụ thể. Lớp dày đó - nó dùng ở đâu, dùng như thế nào - mới là dòng chính làn sóng thứ hai của đợt sóng này.
Bốn chữ 'nuốt chửng mọi thứ' quá không chính xác. Trên thế giới có thứ gì, hình thái xã hội nào, công nghệ nào, thực sự từng nuốt chửng mọi thứ chưa?
Trong nơi nó nuốt chửng, tìm ra cơ hội trong đó - đó mới là điều thực sự quan trọng.
