Tác giả: Aadharsh Pannirselvam
Biên dịch:白话区块链
Điều này rất đơn giản: các chuỗi được thiết kế, xây dựng và điều chỉnh cho ứng dụng sẽ tỏa sáng. Ứng dụng chuỗi tốt nhất vào năm tới sẽ được lắp ráp cẩn thận dựa trên các nguyên thủy (primitives) và nguyên lý đầu tiên.
Làn sóng nhà phát triển, người dùng, tổ chức và vốn gần đây đi vào chuỗi khác với trước đây: họ có một nền văn hóa cụ thể (có thể hiểu là: định nghĩa trải nghiệm người dùng), họ trân trọng những nền văn hóa này hơn là những lý tưởng trừu tượng, như tính phi tập trung và khả năng chống kiểm duyệt. Trong thực tế, đôi khi điều này phù hợp với cơ sở hạ tầng hiện có của chúng ta, đôi khi thì không.
Đối với các ứng dụng mã hóa trừu tượng, hướng đến người không chuyên như Blackbird hoặc Farcaster, các khía cạnh đặc biệt quan trọng trong trải nghiệm người dùng, những quyết định thiết kế tập trung mà ngay cả ba năm trước cũng có vẻ dị giáo – chẳng hạn như các nút đồng vị trí (colocated nodes), bộ sắp xếp đơn (single sequencers) và cơ sở dữ liệu tùy chỉnh – thực tế lại rất hợp lý. Điều này cũng đúng với các chuỗi stablecoin và địa điểm giao dịch như Hyperliquid* và GTE, những nơi phụ thuộc vào mili giây, biến động giá tối thiểu (ticks) và giá tối ưu.
Nhưng điều này không áp dụng cho mọi ứng dụng mới.
Ví dụ, cân bằng với sự thoải mái này đối với tính tập trung là sự quan tâm ngày càng tăng của các tổ chức và bán lẻ đối với quyền riêng tư. Nhu cầu và trải nghiệm mong đợi của ứng dụng mã hóa có thể hoàn toàn khác nhau, và do đó, cơ sở hạ tầng của chúng cũng nên như vậy.
May mắn thay, việc lắp ráp từ đầu để đáp ứng các định nghĩa trải nghiệm người dùng cụ thể này, phức tạp hơn nhiều so với hai năm trước. Ngày nay, nó thực sự không khác gì lắp ráp một chiếc PC tùy chỉnh.
Tất nhiên, bạn có thể tự chọn từng ổ đĩa, quạt và cáp. Nhưng nếu bạn không cần mức độ chi tiết đó (rất có thể là vậy), thì bạn có thể sử dụng các dịch vụ như Digital Storm hoặc Framework, những dịch vụ cung cấp một loạt PC tùy chỉnh được xây dựng sẵn cho các nhu cầu khác nhau. Nếu bạn ở giữa, bạn có thể thêm các bộ phận của riêng mình vào các thành phần mà họ đã chọn và biết rằng có thể hoạt động tốt cùng nhau. Điều này mang lại cho bạn tính mô-đun, tính linh hoạt cao hơn và khả năng loại bỏ các thành phần bạn thực sự không cần, đồng thời đảm bảo sản phẩm cuối cùng có thể hoạt động ở mức cao.
Bằng cách lắp ráp và điều chỉnh các nguyên thủy như cơ chế đồng thuận, lớp thực thi, lưu trữ dữ liệu và thanh khoản, ứng dụng tạo ra các hình thức độc đáo về văn hóa, liên tục phản ánh các nhu cầu khác nhau (có thể hiểu là: quan niệm về trải nghiệm người dùng), phục vụ đối tượng mục tiêu độc đáo của họ và cuối cùng là giữ lại giá trị. Những hình thức này có thể trông khác nhau như ToughBooks, ThinkPads, PC tháp để bàn hoặc MacBooks, nhưng chúng cũng hội tụ và cùng tồn tại ở một mức độ nào đó – không phải mọi máy tính như vậy đều có hệ điều hành độc đáo riêng. Quan trọng hơn, mỗi thành phần cần thiết trở thành "núm vặn" mà ứng dụng có thể lặp lại và điều chỉnh khi cần, mà không lo ngại về những thay đổi phá vỡ đối với giao thức cha.
Xét đến việc Circle mua lại Malachite của Informal Systems, việc sở hữu không gian khối tùy chỉnh rõ ràng là ưu tiên rộng rãi hơn hiện tại. Trong năm tới, tôi rất vui khi thấy các ứng dụng và nhóm xác định và sở hữu tài nguyên chuỗi của họ xung quanh các nguyên thủy và cài đặt mặc định hợp lý được cung cấp bởi các công ty như Commonware và Delta, điều này hơi giống HashiCorp hoặc Stripe Atlas dành cho blockchain và không gian khối.
Cuối cùng, điều này sẽ cho phép ứng dụng trực tiếp sở hữu dòng tiền của họ và tận dụng hình thức độc đáo mà họ xây dựng, theo cách riêng của họ, cung cấp trải nghiệm người dùng tốt nhất như một hào bảo vệ lâu dài.
Thị trường dự đoán sẽ tiếp tục đổi mới
Một trong những ứng dụng được đánh giá cao nhất trong chu kỳ này là thị trường dự đoán. Với khối lượng giao dịch hàng tuần kỷ lục 20 tỷ USD trên tất cả các sàn mã hóa, rõ ràng là danh mục này đã tiến những bước có ý nghĩa để trở thành sản phẩm tiêu dùng chủ đạo.
Đà này tạo ra sức gió thuận lợi cho các dự án liền kề trong lĩnh vực nhằm bổ sung hoặc thay thế các nhà lãnh đạo thị trường hiện tại như Polymarket và Kalshi. Nhưng giữa làn sóng thổi phồng, việc phân biệt đổi mới thực sự và tiếng ồn cuối cùng là chìa khóa để chúng ta quyết định điều gì đáng chú ý vào năm 2026.
Từ góc độ cấu trúc thị trường, tôi đặc biệt hào hứng với những giải pháp giảm chênh lệch giá (spreads) và làm sâu sắc hơn hợp đồng mở (open interest). Mặc dù việc tạo thị trường vẫn cần được cho phép và có chọn lọc, nhưng tính thanh khoản của thị trường dự đoán vẫn tương đối mỏng đối với nhà tạo lập và người chấp nhận. Tồn tại cơ hội thực sự thông qua việc cải thiện hệ thống định tuyến tối ưu, các mô hình thanh khoản khác nhau và hiệu quả tài sản thế chấp với các sản phẩm như cho vay.
Khối lượng giao dịch theo danh mục cũng là động lực chính khiến một số địa điểm vượt trội hơn những địa điểm khác. Ví dụ, hơn 90% khối lượng giao dịch của Kalshi trong tháng 11 đến từ các thị trường thể thao, điều này nổi bật cho thấy một số địa điểm tự nhiên có khả năng cạnh tranh tính thanh khoản thuận lợi hơn. Ngược lại, khối lượng giao dịch của Polymarket trên các thị trường liên quan đến mã hóa và chính trị cao hơn 5 đến 10 lần so với Kalshi.
Tuy nhiên, thị trường dự đoán trên chuỗi vẫn còn một chặng đường dài để đạt được áp dụng quy mô lớn thực sự. Một điểm tham khảo tốt là Super Bowl 2025; chỉ riêng sự kiện này đã tạo ra 230 tỷ USD khối lượng giao dịch trên thị trường cá cược ngoài chuỗi, cao hơn 10 lần so với tổng khối lượng giao dịch hàng ngày của tất cả các thị trường trên chuỗi hiện tại.
Thu hẹp khoảng cách này sẽ cần những đội ngũ sắc sảo, đầy cảm hứng để giải quyết vấn đề cốt lõi của thị trường dự đoán, và tôi sẽ theo dõi chặt chẽ những người tham gia này trong năm tới.
Người quản lý bằng Trí tuệ Nhân tạo (Agentic Curators) sẽ mở rộng DeFi
Lớp quản lý của DeFi nằm ở hai thái cực: thuần thuật toán (các đường cong lãi suất được mã hóa cứng, các quy tắc cân bằng lại cố định) hoặc thuần con người (ủy ban rủi ro, người quản lý chủ động). Người quản lý bằng Trí tuệ Nhân tạo đại diện cho chế độ thứ ba: tác nhân AI (LLMs + công cụ + vòng lặp), chúng quản lý việc quản lý và chiến lược rủi ro trong kho bạc, thị trường cho vay và các sản phẩm có cấu trúc. Chúng không chỉ thực thi các quy tắc cố định, mà còn lập luận về rủi ro, lợi nhuận và chiến lược.
Hãy nghĩ về vai trò của người quản lý trong thị trường Morpho, ai đó phải xác định chính sách tài sản thế chấp, tỷ lệ cho vay trên giá trị (LTV) và các tham số rủi ro để tạo ra sản phẩm sinh lời. Ngày nay, đây là một nút thắt cổ chai của con người. Tác nhân AI có thể mở rộng nó. Sớm thôi, bạn sẽ thấy những người quản lý bằng Trí tuệ Nhân tạo cạnh tranh trực tiếp với các mô hình thuật toán và người quản lý con người.
Khi nào chúng ta có thể thấy "Nước đi 37" (chỉ nước cờ bất ngờ tuyệt vời mà AI AlphaGo thực hiện khi đấu với Lee Sedol) của DeFi?
Khi tôi nói chuyện với các quỹ quản lý tiền mã hóa về AI, tôi nhận được một trong hai câu trả lời: hoặc LLMs sắp tự động hóa mỗi bàn giao dịch, hoặc chúng là "đồ chơi ảo giác" không bao giờ có thể chịu được thử thách của thị trường thực. Cả hai quan điểm này đều bỏ lỡ sự thay đổi kiến trúc. Tác nhân AI mang lại sự thực thi không cảm xúc, tuân thủ chiến lược có hệ thống và lập luận linh hoạt vào những lĩnh vực mà con người dễ tạo ra tiếng ồn và thuật toán thuần túy lại quá mong manh. Chúng rất có thể sẽ giám sát và/hoặc tạo thành các thuật toán cấp thấp hơn, thay vì thay thế chúng. LLM đóng vai trò là kiến trúc sư thiết kế vỏ bọc an toàn, trong khi mã xác định vẫn nằm trong đường dẫn độ trễ nóng (hot latency).
Khi chi phí cho việc lập luận sâu giảm xuống còn vài xu, kho bạc sinh lời nhất sẽ không phải là kho bạc có những con người thông minh nhất, mà là kho bạc có nhiều tài nguyên tính toán nhất.
Video ngắn là cửa hàng mới
Video ngắn đang nhanh chóng trở thành giao diện mặc định nơi mọi người khám phá (và cuối cùng là mua) nội dung họ yêu thích. TikTok Shop đạt hơn 200 tỷ USD Tổng giá trị hàng hóa (GMV) trong nửa đầu năm 2025, gần như tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, và đang âm thầm huấn luyện khán giả toàn cầu xem giải trí như một cửa hàng.
Để đáp lại, Instagram đã biến Reels từ một tính năng phòng thủ thành một động cơ doanh thu. Định dạng này mang lại nhiều lần hiển thị hơn và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong doanh thu quảng cáo dự kiến của Meta vào năm 2025. Whatnot đã chứng minh rằng tỷ lệ chuyển đổi bán hàng được thúc đẩy theo thời gian thực, cá nhân hóa là không thể so sánh được với thương mại điện tử truyền thống.
Sợi chỉ xuyên suốt rất đơn giản: khi mọi người xem nội dung trong thời gian thực, họ đưa ra quyết định nhanh hơn. Mỗi lần vuốt trở thành một điểm quyết định. Các nền tảng biết rõ điều này, đó là lý do tại sao ranh giới giữa luồng đề xuất và quy trình thanh toán đang biến mất. Luồng là điểm bán hàng mới, và mỗi người sáng tạo là một kênh phân phối.
AI thúc đẩy hơn nữa sự thay đổi này. Nó giảm chi phí sản xuất video, tăng số lượng nội dung và giúp người sáng tạo và thương hiệu dễ dàng hơn trong việc thử nghiệm ý tưởng theo thời gian thực. Nhiều nội dung hơn có nghĩa là diện tích bề mặt chuyển đổi nhiều hơn, và các nền tảng phản ứng bằng cách tối ưu hóa từng giây của video để thực hiện ý định mua hàng.
Tiền mã hóa hoàn toàn phù hợp với sự chuyển đổi này. Nội dung nhanh hơn đòi hỏi các đường ray thanh toán nhanh hơn, hiệu quả hơn về chi phí. Khi việc mua sắm trở nên không ma sát và được nhúng trực tiếp vào chính nội dung, bạn cần một hệ thống có thể thanh toán các khoản thanh toán vi mô, phân phối và chia nhỏ doanh thu một cách lập trình, và theo dõi các đóng góp trên chuỗi ảnh hưởng lộn xộn. Tiền mã hóa được xây dựng cho các quy trình như vậy, và thật khó để tưởng tượng thời đại thương mại gốc phát trực tuyến siêu quy mô mà không có nó.
Blockchain sẽ thúc đẩy định luật mở rộng AI mới
Trong vài năm qua, trọng tâm của AI tập trung vào cuộc chạy đua vũ trang hàng chục tỷ USD giữa các công ty siêu lớn và các công ty khởi nghiệp khổng lồ, trong khi những người đổi mới phi tập trung mò mẫm trong bóng tối.
Nhưng trong khi sự chú ý chuyển hướng sang nơi khác, một số nhóm nguyên bản mã hóa đã đạt được tiến bộ to lớn trong lĩnh vực đào tạo và suy luận phi tập trung, và tiền tuyến của cuộc cách mạng thầm lặng này đã dần chuyển từ bảng trắng sang môi trường thử nghiệm và sản xuất.
Bây giờ, các nhóm như Ritual*, Pluralis, Exo*, Odyn, Ambient, Bagel đã sẵn sàng cho giờ vàng. Thế hệ đối thủ cạnh tranh mới này hứa hẹn sẽ giải phóng tác động trực giao nổ tung trên quỹ đạo cơ bản của AI.
Bằng cách đào tạo mô hình trong thiết lập phân tán toàn cầu, tận dụng các phương pháp mới về giao tiếp không đồng bộ và song song đã được xác thực khi chạy ở quy mô sản xuất, có thể phá vỡ các ràng buộc mở rộng.
Sự kết hợp giữa cơ chế đồng thuận mới và các nguyên thủy bảo mật khiến việc suy luận có thể xác minh và bảo mật trở thành một lựa chọn rất thực tế trong bộ công cụ của những người xây dựng trên chuỗi.
Và kiến trúc blockchain mang tính cách mạng sẽ kết hợp hợp đồng thông minh (thực sự) với các cấu trúc tính toán biểu cảm, do đó đơn giản hóa việc sử dụng tiền mã hóa như một phương tiện trao đổi cho các tác nhân AI tự trị.
Công việc nền tảng đã hoàn thành.
Thách thức bây giờ là mở rộng cơ sở hạ tầng này đến môi trường sản xuất và chứng minh tại sao blockchain có thể thúc đẩy đổi mới cơ bản của AI vượt ra ngoài triết học, ý thức hệ hoặc các thử nghiệm gây quỹ theo chủ nghĩa vật thể.
Tài sản Thế giới Thực (RWAs) sẽ chứng kiến sự áp dụng thực tế
Chúng ta đã nghe về mã hóa (tokenization) trong nhiều năm, nhưng với việc áp dụng chủ đạo của stablecoin, sự xuất hiện của các kênh vào/ra mượt mà và mạnh mẽ, cũng như quy định và sự ủng hộ rõ ràng hơn trên toàn cầu, cuối cùng chúng ta đã thấy được sự áp dụng quy mô lớn của RWAs. Theo dữ liệu từ RWA.xyz*, tính đến thời điểm viết bài, tài sản được mã hóa đã phát hành vượt quá 18 tỷ USD, so với chỉ 3,7 tỷ USD một năm trước, và tôi dự đoán đà này sẽ tăng tốc vào năm 2026.
Điều quan trọng cần lưu ý là mã hóa và kho bạc (Vaults) là các mẫu thiết kế RWAs khác nhau: mã hóa tạo ra biểu diễn trên chuỗi của tài sản ngoài chuỗi, trong khi kho bạc tạo ra cầu nối giữa vốn trên chuỗi và lợi nhuận ngoài chuỗi.
Tôi rất vui khi thấy mã hóa và kho bạc cung cấp quyền truy cập vào nhiều loại tài sản vật lý và tài chính, từ hàng hóa như vàng và kim loại quý đến tín dụng huy động cho vốn lưu động và tài trợ thanh toán, đến vốn cổ phần huy động và đại chúng, và nhiều hơn nữa là tiền tệ toàn cầu. Chúng ta cũng hãy mở rộng trí tưởng tượng. Tôi muốn thấy trứng, GPU, các công cụ phái sinh năng lượng, truy cập rút tiền lương đã kiếm được (earned-wage access), trái phiếu chính phủ Brazil, yên Nhật, tất cả trên chuỗi!
Nói rõ hơn, đây không chỉ là đưa nhiều thứ lên chuỗi. Đó là về việc nâng cấp cách thế giới phân bổ vốn thông qua blockchain công khai, biến các thị trường mờ đục, chậm chạp và biệt lập trở nên có thể truy cập, có thể lập trình và có tính thanh khoản. Một khi chúng ở trên chuỗi, chúng ta sẽ tận hưởng lợi ích từ khả năng kết hợp với các nguyên thủy DeFi mà chúng ta đã xây dựng.
Cuối cùng, nhiều tài sản trong số này chắc chắn sẽ phải đối mặt với các thách thức về khả năng chuyển nhượng, tính minh bạch, thanh khoản, quản lý rủi ro và phân phối, do đó, cơ sở hạ tầng giảm thiểu những thách thức này cũng quan trọng và thú vị không kém!
Một sự phục hưng sản phẩm được điều khiển bởi Tác nhân AI sắp diễn ra
Thế hệ web tiếp theo sẽ ít bị ảnh hưởng bởi các nền tảng chúng ta cuộn để xem, mà nhiều hơn bởi các tác nhân AI chúng ta trò chuyện.
Tất cả chúng ta đều biết rằng robot và tác nhân AI đang đóng góp ngày càng tăng cho tất cả hoạt động mạng. Tính toán sơ bộ, bao gồm cả hoạt động trên và ngoài chuỗi, ngày nay chiếm khoảng 50%. Trong lĩnh vực mã hóa, robot ngày càng đại diện cho chúng ta để giao dịch, quản lý, hỗ trợ, quét hợp đồng và hành động, bao gồm từ giao dịch token và quản lý kho bạc đến kiểm tra hợp đồng thông minh và phát triển trò chơi.
Đây là thời đại mạng lập trình, được điều khiển bởi tác nhân AI. Mặc dù chúng ta đã ở trong đó một thời gian, nhưng năm 2026 sẽ là năm thiết kế sản phẩm mã hóa bắt đầu phục vụ robot nhiều hơn con người (theo một cách tích cực, giải phóng, không phải phản địa đàng).
Việc này trông như thế nào vẫn đang hình thành, nhưng cá nhân tôi mong muốn dành ít thời gian hơn để nhấp vào trang web, dành nhiều thời gian hơn để tương tác với một giao diện trò chuyện đơn giản, nơi tôi quản lý robot trên chuỗi. Hãy tưởng tượng Telegram, nhưng cuộc trò chuyện là với các tác nhân AI cụ thể cho ứng dụng/nhiệm vụ. Chúng sẽ có thể hình thành và thực hiện các chiến lược phức tạp, tìm kiếm mạng để lấy thông tin và dữ liệu liên quan nhất với tôi, và báo cáo kết quả giao dịch, rủi ro và cơ hội cần chú ý cũng như thông tin được tuyển chọn. Tôi sẽ giao cho chúng một nhiệm vụ, và chúng sẽ theo dõi cơ hội, lọc tất cả tiếng ồn và thực thi vào thời điểm tốt nhất.
Cơ sở hạ tầng để đạt được điều này đã tồn tại trên chuỗi. Kết hợp đồ thị dữ liệu mở theo mặc định và thanh toán vi mô lập trình với đồ thị xã hội trên chuỗi và các đường thanh khoản xuyên chuỗi, chúng ta có mọi thứ cần thiết để hỗ trợ một hệ sinh thái tác nhân AI năng động. Tính chất plug-and-play của tiền mã hóa có nghĩa là tác nhân AI phải đối mặt với ít thủ tục giấy tờ và ngõ cụt hơn. Mức độ sẵn sàng của blockchain cho việc này so với cơ sở hạ tầng Web2, không thể được nhấn mạnh quá mức.
Và đây có lẽ là điểm quan trọng nhất ở đây. Đây không chỉ là tự động hóa, mà là giải phóng khỏi các silo Web2, giải phóng khỏi ma sát. Giải phóng khỏi sự chờ đợi. Chúng ta đều thấy sự chuyển đổi này đang diễn ra trong tìm kiếm: khoảng 20% tìm kiếm của Google bây giờ tạo ra Tổng quan AI (AI Overview), và dữ liệu cho thấy khi mọi người thấy tổng quan này, khả năng họ nhấp vào các liên kết kết quả tìm kiếm truyền thống giảm đáng kể. Việc lọc thủ công các trang đang trở nên không cần thiết. Mạng được điều khiển bởi tác nhân AI lập trình sẽ mở rộng điều này hơn nữa đến các ứng dụng chúng ta sử dụng, và tôi nghĩ đó là một điều tốt.
Thời đại này sẽ cho phép chúng ta giảm "cuộn trong tuyệt vọng" (doomscrolling). Giảm giao dịch hoảng loạn. Sự khác biệt múi giờ sẽ bị xóa bỏ (không còn "chờ Châu Á thức dậy"). Việc tương tác với thế giới trên chuỗi sẽ trở nên dễ dàng hơn, biểu cảm hơn cho mọi nhà phát triển và người dùng.
Khi nhiều tài sản, hệ thống và người dùng tìm cách đi vào chuỗi, vòng lặp này sẽ kép lại.
Nhiều cơ hội trên chuỗi hơn → Triển khai nhiều tác nhân AI hơn → Giải phóng nhiều giá trị hơn. Lặp lại.
Nhưng những gì chúng ta xây dựng bây giờ, và cách chúng ta xây dựng nó, sẽ quyết định liệu mạng được điều khiển bởi tác nhân AI này có chỉ trở thành một lớp tiếng ồn và tự động hóa, hay thắp sáng một sự phục hưng của các sản phẩm năng động và trao quyền.
