Tác giả gốc: Mah, Foresight News
Vào khoảng 4 giờ sáng ngày 2 tháng 6, đồng EDGE, token gốc của edgeX, đã xuất hiện biến động bất thường mạnh. Giá đã giảm hơn 77% trong thời gian ngắn từ mức khoảng 1,14 USD, chạm đáy ở mức 0,32 USD, hiện đã phục hồi lên khoảng 0,64 USD với vốn hóa thị trường khoảng 250 triệu USD.
Phía edgeX đã phản hồi ngay lập tức, loại trừ rõ ràng việc bị tin tặc tấn công hoặc lỗ hổng bảo mật nền tảng, và hướng mũi nhọn vào "hành vi thao túng thị trường có chủ đích của một chủ thể cụ thể bên ngoài".
edgeX cho biết giao thức của họ không bị xâm nhập, không có sự tấn công của tin tặc hoặc lỗ hổng bảo mật. Biến động giá lần này được nghi ngờ là do hành vi thao túng thị trường có chủ đích của một chủ thể cụ thể bên ngoài, thuộc vấn đề thị trường chứ không phải vấn đề an ninh nền tảng. Hiện nhóm đang tích cực điều tra và hợp tác với các sàn giao dịch và nền tảng liên quan để truy xét bên chịu trách nhiệm. Kết quả điều tra đầy đủ sẽ được công bố sau khi kết thúc điều tra.
edgeX nhấn mạnh các hợp đồng cốt lõi như SpotVault hoạt động bình thường, không phát hiện hoạt động đáng ngờ, từ đó càng tập trung vào hành vi thị trường bên ngoài thay vì bản thân giao thức.
Thám tử chuỗi ZachXBT đã lên tiếng sau sự kiện, chỉ ra rằng nguồn cung EDGE từ lâu đã bị kiểm soát bởi một số ít người nội bộ, lượng lưu thông thấp, và yêu cầu đội ngũ dự án công khai thông tin về nhà tạo lập thị trường và đối tác giao dịch để nâng cao tính minh bạch.
Sau khi sự việc lan rộng, nhiều người dùng đã liên hệ trực tiếp biến động này với các thao tác trước đây của dự án, bày tỏ sự thất vọng về tính trung thực của đội ngũ. Một người dùng cộng đồng thẳng thắn nói: "EDGE lao dốc cũng chẳng ai bàn luận nữa, đội ngũ dự án này chẳng có chút tín nhiệm nào, nói một đằng làm một nẻo, thực sự chẳng có mấy ham muốn mua vào đáy."
Kể từ sau TGE của token, giá đồng EDGE của edgeX đã tăng từ 0,7 USD lên 1,5 USD, sau đó giá luôn dao động quanh mức 1,4 USD. Ngoài ra, đội ngũ chính thức còn đặc biệt ra mắt trang web token của riêng mình để tự chứng minh tính minh bạch. Cuối tháng 5 năm nay, giao thức của họ đã ra mắt phiên bản V2 và điều chỉnh mô hình kinh tế token thành việc sử dụng toàn bộ lợi nhuận để mua lại EDGE. Dữ liệu trang web chính thức cho thấy, hiện đã mua lại khoảng 36,54 triệu token với tổng giá trị khoảng 25 triệu USD.
Ngoài ra, thông tin liên quan cho thấy, giao thức này đã nhận được đầu tư từ Circle Ventures và Amber Group, số tiền cụ thể không được tiết lộ.
Những tranh cãi về airdrop trước đây đã đặt nền móng cho đợt lao dốc sau này
Sự kiện lần này khó có thể tách rời khỏi bối cảnh tranh cãi về airdrop trước đây của edgeX. Vào tháng 4 năm 2026, tác giả từng phân tích chi tiết toàn bộ quá trình TGE gây bất mãn trong cộng đồng trong bài viết "Toàn cảnh airdrop edgeX lật kèo: Một màn 'thu hoạch' được thiết kế tinh vi?". Dự án từng hứa cộng đồng sẽ nhận được 25% tổng số token, nhưng tỷ lệ thực tế phân bổ cho người giao dịch phổ thông chỉ khoảng 4%, trong khi khoảng 14% (tương đương quy mô định giá khoảng 94,6 triệu USD tại thời điểm đó) chảy vào ví của các đối tác. Biểu đồ dòng chảy token của Arkham cho thấy, có ít nhất 80 địa chỉ liên quan được tạo vào năm 2025, có mẫu hành vi nhất quán: đầu tiên gửi một lượng nhỏ để thử nghiệm sau đó gửi lượng lớn, sau TGE thì chuyển đi tập trung, liên quan đến việc chuyển khoảng 90 triệu USD token, một phần vốn chảy vào các sàn giao dịch.
Tranh cãi cốt lõi hơn nằm ở cơ chế chuyển đổi điểm không minh bạch. Người dùng phản ánh rằng với cùng một khối lượng giao dịch, tỷ lệ chuyển đổi có sự chênh lệch rất lớn. Ngoài ra, giá trị điểm ước tính (kỳ vọng thị trường trước TGE là mỗi điểm trị giá 30-40 USD hoặc FDV cao hơn) và giá trị thực nhận được chênh lệch hơn 80%. Những người đóng góp sớm và người nắm giữ NFT cũng gặp phải trường hợp "phân bổ thấp nhất toàn mạng". Thành viên cộng đồng tràn lên tài khoản Twitter chính thức để chỉ trích, đội ngũ đã từng tắt tính năng bình luận.
Sau đó, edgeX thông báo sẽ khóa phần 14% gây tranh cãi trong một năm và khởi động chương trình mua lại, nhưng từ chối yêu cầu của cộng đồng về việc tiêu hủy trên Ethereum.
Những vấn đề tồn đọng này trực tiếp đặt nền móng cho biến động hiện tại: cổ phần tập trung vào một số ít địa chỉ hoặc các bên liên quan, khiến các chủ thể bên ngoài dễ dàng tác động đến giá thông qua các giao dịch lớn. Lượng lưu thông thấp không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả tất yếu của việc phân phối sớm và sắp xếp khóa token. Khi thị trường xuất hiện áp lực bán lớn bất thường, việc thiếu độ sâu đệm đủ sẽ dễ dàng biến thành phản ứng dây chuyền.
Thử thách về rủi ro cấu trúc và tính minh bạch
edgeX từng chiếm một vị trí trong lĩnh vực nhờ tốc độ giao dịch, mức trượt giá thấp và sự đổi mới trong hợp đồng vĩnh cửu. Sau TGE, dự án từng có giai đoạn tăng giá, khối lượng giao dịch và doanh thu phí cũng nhiều lần lọt vào top đầu DeFi. Theo dữ liệu mới nhất từ DefiLlama, tổng doanh thu phí của giao thức trong 30 ngày qua là 10,7 triệu USD, khối lượng giao dịch của DEX vĩnh cửu trong 30 ngày qua đạt 42,765 tỷ USD.
Tuy nhiên, từ tranh cãi phân phối airdrop đến biến động giá bất thường lần này, mô hình 'lưu thông thấp + kiểm soát cao + nhà tạo lập thị trường không minh bạch' này đã trở thành 'cục thu hoạch liên hoàn' mà các dự án mới trong hai năm qua đã áp dụng nhiều lần. Miệng thì hô hào cộng đồng là trên hết, nhưng ví tiền lại rất thành thực đổ cổ phần cho các bên liên quan, chẳng qua chỉ là trò chơi phiên bản độc lập khoác ngoài chiếc áo DeFi.
Cáo buộc thao túng bên ngoài khó có thể chứng minh ngay lập tức, nhưng các giao dịch chuyển vào/chuyển ra bất thường có thể truy vết trên chuỗi đã đủ để cảnh báo cộng đồng.
Mỉa mai thay, ngay khi đang lâm vào vòng xoáy lao dốc giá token, dự đoán giá token EDGE của họ đã âm thầm ra mắt trên Polymarket.
Phía dự án đang bận rộn tự chứng minh sự trong sạch, các nhà đầu tư nhỏ lẻ bị mắc kẹt đang tức giận đòi quyền lợi. Còn trên Polymarket, một số người chơi đã bắt đầu đặt cược xem nó cuối cùng sẽ tăng/giảm đến mức nào trong năm nay.
