Tác giả: Matthew Prince
Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Cách đây hai tuần, tôi đã cho nghỉ việc hơn 20% nhân viên của công ty. Tôi làm điều này không phải vì Cloudflare đang gặp khó khăn. Ngược lại, tốc độ tăng trưởng doanh thu của chúng tôi đạt mức cao nhất lịch sử, dòng tiền rất dồi dào, và số lượng khách hàng mới trên toàn cầu cũng đạt mức chưa từng có. Tôi đưa ra quyết định này vì môi trường kinh doanh đang thay đổi mạnh mẽ; và để giành chiến thắng trong tương lai, Cloudflare buộc phải thích ứng với xu thế.
Lật lại lịch sử kinh doanh Mỹ, bạn có lẽ không tìm thấy công ty đại chúng nào thứ hai giống như chúng tôi, vừa duy trì tốc độ tăng trưởng cao trên 30% đồng thời lại cắt giảm 20% nhân sự. Tuy nhiên, cách làm của chúng tôi trong hai tuần qua, rất có thể sẽ trở thành chuẩn mực chung của toàn ngành trong năm tới. Đây là một câu chuyện về cách trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại mọi thứ, nhưng đáng tiếc là nhiều giám đốc điều hành và bình luận viên đã hiểu sai về cách AI sẽ đảo lộn quy tắc kinh doanh và rốt cuộc ai sẽ bị ảnh hưởng.
Để làm rõ vấn đề này, tôi đã mở lại một cuốn sách cũ xuất bản năm 1954 (cuốn sách này còn lớn tuổi hơn tôi 20 tuổi): The Practice of Management của Peter Drucker (được mệnh danh là "cha đẻ của quản lý hiện đại"). Trong cuốn sách này, Drucker phân tích sâu sắc các vai trò, vị trí đa dạng bên trong doanh nghiệp. Tôi quy các vai trò này thành ba loại: Những người xây dựng (builders), Những người bán hàng (sellers) và Những người đo lường (measurers).
Theo đúng tên gọi, "người xây dựng" chịu trách nhiệm tạo ra sản phẩm, "người bán hàng" chịu trách nhiệm bán sản phẩm. Còn "người đo lường" thì đảm nhận tất cả những công việc còn lại: kiểm toán nội bộ, ghi nhận doanh thu (revenue recognition, thuật ngữ kế toán, chỉ quy trình xác định thời điểm một giao dịch bán hàng có thể chính thức được ghi nhận vào sổ sách của công ty theo chuẩn mực kế toán), tài chính, pháp lý, tuân thủ, quản lý cấp trung, vận hành hàng ngày, v.v., không kể hết được.
Trái ngược hoàn toàn với những dự báo bi quan của một số nhà phân tích, "người xây dựng" sẽ không mất việc đâu, họ sẽ chẳng đi đâu cả. Nếu một kỹ sư trong đội ngũ của tôi hiện có thể tăng năng suất lên gấp mười lần nhờ AI, thì tôi chắc chắn sẽ tuyển dụng tất cả những nhân tài như vậy mà tôi có thể tìm thấy trên thị trường.
"Người bán hàng" cũng không cần lo lắng bị đào thải. Bởi vì người nắm ngân sách vẫn là con người bằng xương bằng thịt, họ muốn mua hàng từ những người sẵn sàng dành thời gian lắng nghe nhu cầu, có thể xây dựng niềm tin và có thể hỗ trợ xử lý khi có vấn đề.
"Người đo lường" cũng vô cùng quan trọng với doanh nghiệp, nhưng họ khác biệt hoàn toàn với hai nhóm trước. Những "người đo lường" hàng đầu thường rất khó tìm. Họ âm thầm làm việc không mệt mỏi hậu trường, không theo đuổi sự nổi tiếng và vỗ tay của những vai trò trước sân khấu (front-of-house role, giống như nhân viên phục vụ trực tiếp đối diện với khách hàng trong nhà hàng vậy, chỉ những vị trí dễ dàng nhận được sự chú ý và khen ngợi từ bên ngoài); lý tưởng nhất là họ còn có thể duy trì góc nhìn khách quan độc lập với các phòng ban khác của công ty. Drucker chỉ ra rằng, việc đo lường hiệu suất kinh doanh dù quan trọng, nhưng khách hàng cuối cùng vẫn được giành lấy nhờ "xây dựng" và "bán hàng". Một công ty thực sự hàng đầu nên đầu tư nhiều nguồn lực nhất vào hai chức năng cốt lõi này.
Làn sóng AI không nhắm vào "người xây dựng" hay "người bán hàng", mục tiêu thực sự của nó là "người đo lường". Không biết mệt mỏi, hoàn toàn độc lập, cực kỳ hiệu quả và luôn sẵn sàng trực tuyến – các hệ thống AI ngày nay, khi đo lường và xem xét một công ty, có độ chi tiết khách quan và chính xác đến mức mà ngay cả những nhân viên xuất sắc nhất trong quá khứ cũng không thể sánh bằng.
Lấy ví dụ Cloudflare, trước đây nhóm kiểm toán nội bộ của chúng tôi mỗi quý chỉ có thể chọn ra một vài điểm rủi ro kinh doanh để kiểm tra ngẫu nhiên. Hiện tại, chúng tôi đang triển khai toàn diện một hệ thống mới, thực hiện kiểm toán liên tục 24/7 cho từng điểm rủi ro kinh doanh. Tốc độ khóa sổ (closing our books, chỉ quy trình thường xuyên của doanh nghiệp vào cuối tháng hoặc cuối năm để kết thúc sổ sách, xuất báo cáo tài chính) của chúng tôi trở nên nhanh hơn. Chúng tôi mắc ít lỗi hơn, và ngay cả khi thỉnh thoảng có sai sót, cũng có thể được phát hiện một cách chính xác và đáng tin cậy hơn. Với tư cách là CEO, giờ đây tôi có được những công cụ tuyệt vời chưa từng có, không chỉ giúp đo lường chính xác tình hình vận hành tổng thể của công ty, mà còn giúp tôi khám phá chính xác những ngôi sao đang lên trong đội ngũ.
Phần lớn nhân viên chúng tôi cho nghỉ việc tuần trước, chính là những "người đo lường". Chúng tôi tinh giản toàn bộ đội ngũ quản lý cấp trung trong công ty, bởi vì với sự hỗ trợ của AI, giờ đây các quản lý có thể quản lý nhiều nhân viên cấp dưới trực tiếp hơn, đồng thời vẫn có thể đánh giá hiệu suất chính xác và hướng dẫn hiệu quả cho đội nhóm. Chúng tôi hợp nhất các vị trí vận hành phân tán vào một nhóm hỗ trợ kinh doanh thống nhất, khi gặp tình huống cần kiến thức chuyên môn cụ thể, sẽ để AI lấp đầy khoảng trống. Chúng tôi cũng cắt giảm đáng kể đội ngũ tiếp thị – giống như hầu hết các công ty, đó từng là khu vực trọng điểm tập trung nhiều "người đo lường". Ngoài ra, trong toàn bộ đội ngũ tài chính, chúng tôi cũng tìm thấy nhiều không gian để hợp nhất vị trí và tự động hóa.
Tuy nhiên, mục đích cơ bản của đợt cắt giảm nhân sự này tuyệt đối không phải để đơn thuần giảm số lượng đầu người. Trên thực tế, số lượng vị trí tuyển dụng mở hiện tại của chúng tôi đang ở mức cao kỷ lục. Tôi dự đoán trong vài năm tới, tổng số nhân viên của chúng tôi sẽ tiếp tục tăng. Chính vì công việc "đo lường" này không cần nhiều nhân lực như trước, giờ đây chúng tôi mới có thể rảnh tay, đổ tiền đầu tư vào những nhân tài thực sự có thể thúc đẩy tăng trưởng công ty.
Mùa hè năm nay, chúng tôi đã nhận được gần 1 triệu hồ sơ xin việc, tranh giành 1.111 vị trí thực tập có trả lương. Nhóm thực tập sinh cuối cùng chúng tôi tuyển dụng không chỉ cực kỳ xuất sắc, mà còn là thế hệ bản địa AI bẩm sinh (AI-native, chỉ thế hệ mới lớn lên cùng thời đại AI, thích nghi tự nhiên và coi AI là cách tư duy và công cụ cơ bản). Tất cả họ, không có ngoại lệ, đều là "người xây dựng" hoặc "người bán hàng", chúng tôi dự kiến phần lớn trong số họ cuối cùng sẽ nhận được Offer toàn thời gian.
Họ là thế hệ mới thuộc về tương lai, sẽ phát minh ra những cách thức mới để truyền động lực cho hoạt động kinh doanh của chúng tôi. Nhờ AI, giờ đây chúng tôi có thể đo lường chính xác hơn đóng góp của họ, và tìm ra chính xác không sai sót những nhân vật lãnh đạo tương lai. AI tuyệt đối không phải là điềm báo tai họa khiến giới trẻ thất nghiệp ảm đạm – tình hình hoàn toàn ngược lại.
AI sẽ không chấm dứt mọi công việc, nhưng nó chắc chắn sẽ định hình lại từng doanh nghiệp. Xét cho cùng, thời gian sẽ chứng minh Drucker đã đúng. AI sẽ nâng cao đáng kể khả năng đo lường tổ chức của chúng ta, từ đó, những con người sống động trong đội ngũ của chúng ta có thể dồn toàn bộ tâm sức vào nơi họ thực sự có thể tạo ra và nắm bắt giá trị: xây dựng và bán hàng.






