Tác giả: Eric, Foresight News
Tháng 6 năm 2026, một màn phục hồi tưởng chừng như chạm đáy của Circle vừa mới bắt đầu đã phải dừng lại. Lượng USDC lưu thông tính đến ngày 25 tháng 6 (giờ Mỹ) đã giảm xuống còn 73,6 tỷ, giảm khoảng 70 tỷ so với thời kỳ đỉnh cao, trong khi giá cổ phiếu của Circle cũng từng lao dốc một nửa xuống vùng 63 USD.
Thoạt nhìn, 70 tỷ thậm chí còn không bằng 10% của 800 tỷ. Nhưng để so sánh, lượng lưu thông của USDT bên kia từng đạt mức cao nhất khoảng 1910 tỷ, hiện vẫn còn khoảng 1863 tỷ, chỉ giảm 47 tỷ, tỷ lệ giảm thậm chí chưa đến 3%.
Mặc dù không có bất kỳ bằng chứng nào chứng minh việc giảm lượng lưu thông USDC có liên quan trực tiếp đến sự sụt giảm giá cổ phiếu Circle, nhưng sự đồng bộ của cả hai cùng với sự trùng hợp về thời điểm giữa các sự cố bảo mật trong lĩnh vực DeFi và đợt giảm giá cổ phiếu Circle trước đây, đã vô tình khớp với quan điểm mà nhà phân tích Ed Engel của Compass Point đã bày tỏ từ tháng 1 năm nay:
Circle là thước đo hoạt động của DeFi.
Khi đó, Engel cho rằng cách giao dịch của Circle tương tự như cổ phiếu theo chu kỳ, từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, hệ số tương quan giữa đường cong lượng lưu thông USDC và biểu đồ giá ETH đạt 0,66. Nguyên nhân cốt lõi là: 75% USDC đang lưu chuyển trong các sàn giao dịch tiền mã hóa, giao thức DeFi, v.v., số USDC thực sự được sử dụng cho các mục đích như tiêu dùng hàng ngày, thanh toán xuyên biên giới còn thấp hơn nhiều so với tưởng tượng.
Mở bảng xếp hạng địa chỉ nắm giữ USDC trên Etherscan, trang đầu tiên có rất nhiều địa chỉ nắm giữ hợp đồng, những USDC này tồn tại trong các giao thức hoặc địa chỉ như DeFi, ví đa chữ ký của sàn giao dịch, cầu nối chuỗi chéo, v.v. Ngoài ra, 100 địa chỉ nắm giữ USDC hàng đầu trên Ethereum đã chiếm hơn 50% tổng số USDC, 0,32% địa chỉ nắm giữ đã chiếm 93,55% tổng lượng. Một lượng lớn USDC được đặt trong các giao thức để thu về lợi nhuận cao hơn tiền gửi ngân hàng.
Mức độ tập trung dữ liệu như vậy không phải là điều mà một "đô la kỹ thuật số" dùng cho lưu thông hàng ngày nên có. Có lẽ bạn sẽ phản bác bằng mức độ tập trung cao hơn của USDT trên Ethereum, nhưng việc ngành công nghiệp Web3 sử dụng USDT để trả lương, ngành ngoại thương sử dụng USDT để thanh toán, các hoạt động xám/đen sử dụng USDT để né tránh giám sát, các quốc gia thế giới thứ ba sử dụng USDT để bảo vệ tiền gửi, những trường hợp sử dụng thực tế này rất phổ biến.
Mặc dù không "sáng sủa" như USDC, nhưng những kịch bản này cũng tạo nên nền tảng cơ bản của USDT, đồng thời khiến đồng stablecoin vốn được sử dụng nhiều nhất cho các cặp giao dịch tiền mã hóa, trong điều kiện thị trường ảm đạm như hiện nay, mức độ co lại lại vượt trội hơn so với USDC tuân thủ hơn. Thông tin về giá USDT tại địa phương Ấn Độ được công bố hôm nay đã cao hơn giá bình thường 8% cũng chứng minh cho quan điểm này.
Tổng TVL của DeFi bắt đầu giảm từ giữa tháng 4, tức là từ sự kiện Kelp DAO bị tấn công, trong khi giá cổ phiếu Circle bắt đầu giảm từ giữa tháng 5. Mặc dù thời điểm bắt đầu có chênh lệch, nhưng diễn biến sau đó về cơ bản là tương tự.
Ngay trong tháng trước, Circle và Coinbase đã hợp lực đưa USDC lên vị trí stablecoin thanh toán trên Hyperliquid, cái giá phải trả là không chỉ cần mỗi bên stake 500.000 HYPE, mà còn phải nhượng lại 90% lợi nhuận từ tài sản dự trữ đằng sau USDC trên Hyperliquid. Đằng sau tình thế "ba bên cùng thắng" bề ngoài này, thực chất lại ẩn chứa sự bất đắc dĩ của Circle: chiến trường chính là DeFi đã bắt đầu co lại nhanh chóng, sự kiện Kelp DAO đã gây tổn thất nặng nề cho uy tín của DeFi, việc chờ đợi DeFi tự nhiên tăng lượng USDC đã rơi vào bế tắc, và Circle cần phải "tự lực cánh sinh".
Nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy USDC không chỉ là tài sản thanh toán của Hyperliquid, mà còn là tài sản thanh toán của các nền tảng như Lighter. Ngoài lĩnh vực tiền mã hóa, Circle cũng đang không ngừng nỗ lực thúc đẩy việc USDC "được sử dụng như đô la". Theo dữ liệu từ Artemis, "lượng chuyển khoản hữu cơ" của USDC (tức loại trừ giao dịch làm giá, giao dịch tần suất cao, sắp xếp ví của sàn giao dịch, v.v.) vào năm 2025 là 18,3 nghìn tỷ, trong khi của USDT là 13,2 nghìn tỷ.
Việc USDC được sử dụng rộng rãi trong các kịch bản thanh toán tuân thủ và thể chế là sự thật không thể chối cãi, nhưng lượng USDC cần thiết cho những kịch bản này không nhiều như tưởng tượng, dòng chảy vốn có thể không phải luôn diễn ra dưới hình thức USDC, mà sử dụng USDC như một "trạng thái trung gian", giúp giảm thời gian và chi phí vốn khi chuyển tiền giữa các ngân hàng hoặc tổ chức tài chính.
Nói cách khác, để tăng thêm 100 tỷ USDC, có thể cần tăng thêm hàng chục nghìn tỷ đô la dòng vốn thực tế trong đời sống, nhưng trên chain, có thể chỉ cần vài giao thức DeFi lớn, nền tảng giao dịch Meme coin hoặc thị trường dự đoán. Dù việc lưu chuyển USDC trong thực tế có nhanh đến đâu, tỷ lệ sử dụng có cao đến đâu, nếu lượng phát hành USDC không tăng lên, thì doanh thu và lợi nhuận cũng sẽ không tăng trưởng.
Tất nhiên, tất cả những điều này không đủ để "tuyên án tử hình" Circle. Nếu trong tương lai Circle có thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào DeFi, hoặc chứng minh được rằng việc sử dụng trong đời sống thực tế có tác động đáng kể đến sự tăng trưởng lượng phát hành USDC, thì logic đầu tư vào Circle có thể được viết lại. Nhưng trong ngắn hạn, có lẽ vẫn cần quan tâm xem liệu DeFi có thể phá vỡ xiềng xích "lợi nhuận và rủi ro không tương xứng" để mang lại thêm niềm tin cho thị trường hay không.
