Tác giả: Scott Galloway / Ed Elson / Mia Silverio
Biên dịch: Deep Tide TechFlow
Lời giới thiệu của Deep Tide: Gần 50,000 nhân viên bị sa thải vì AI trong năm nay, nhưng ngày càng nhiều doanh nghiệp phát hiện chi phí sử dụng AI còn cao hơn cả nhân công. Uber đốt hết ngân sách AI cả năm trong vòng 4 tháng, Microsoft cắt giấy phép Claude Code ở nhiều bộ phận, một nhân viên nội bộ Anthropic tiêu hết 150,000 đô la hạn mức API trong một tháng. Scott Galloway cho rằng, các doanh nghiệp cuối cùng sẽ chuyển sang các mô hình lớn của Trung Quốc rẻ hơn 10-30 lần, và điều này sẽ buộc Trump phải hành động hạn chế.
AI đắt hơn người nó thay thế?
Năm nay đã có gần 50,000 nhân viên bị sa thải với lý do AI. Con số này gần bằng cả năm 2025. Đối với các doanh nghiệp áp dụng AI, logic rất đơn giản: AI có thể làm công việc của con người.
Nhưng vài tuần gần đây, logic này đã vấp phải tường. Ngày càng nhiều doanh nghiệp phát hiện ra rằng, chi phí sử dụng AI thực tế còn cao hơn chi phí nhân công mà nó định thay thế.
Hình ảnh: Cú sốc chi phí AI của doanh nghiệp – Chi tiêu AI và phản hồi chi phí từ các công ty như Uber, Microsoft, Nvidia, Meta
Uber đốt hết ngân sách AI cả năm 2026 chỉ trong 4 tháng. COO cho biết, trong nội bộ công ty ngày càng khó tìm lý do chính đáng cho chi tiêu AI. Microsoft đang cắt giấy phép Claude Code ở nhiều bộ phận, lý do chỉ một chữ: đắt.
Một giám đốc điều hành tại Nvidia nói, chi phí tính toán hiện nay "vượt xa chi phí nhân viên". Meta, Pinterest, Spotify đều liệt kê chi phí suy luận (inference) tăng cao như một yếu tố kéo lùi tỷ suất lợi nhuận trong báo cáo tài chính quý I.
Ngân sách AI của doanh nghiệp lớn cỡ nào? Khảo sát của công ty quản lý chi phí điện toán đám mây CloudZero cho thấy, năm 2025 có 45% doanh nghiệp chi hơn 10,000 đô la Mỹ mỗi tháng cho AI, tỷ lệ này năm trước chỉ là 20%.
Một trường hợp nội bộ tại Anthropic còn kinh ngạc hơn: một nhân viên đã tiêu hết 150,000 đô la cho Claude Code trong một tháng. Để khoản chi này hợp lý, kỹ sư này phải hoàn thành khối lượng công việc của 11 kỹ sư bình thường.
Trên thị trường hiện tại, giá trị biểu diễn của từ "hiệu quả" liên tục được thưởng, đến mức doanh nghiệp thậm chí không cần thực sự tính toán hiệu quả. 79% công ty trong S&P 500 đã đề cập đến AI trong cuộc gọi báo cáo tài chính gần đây, nhưng chỉ có 8% tiết lộ bất kỳ doanh thu nào liên quan đến AI.
Hình ảnh: So sánh ngôn từ về AI và việc tiết lộ doanh thu thực tế của các doanh nghiệp S&P 500
Cùng báo cáo của CloudZero cũng phát hiện, chỉ một nửa doanh nghiệp được khảo sát cho biết họ có thể tự tin đánh giá lợi tức đầu tư (ROI) vào AI. CEO Match Group Spencer Rascoff nói, AI tiêu tốn của công ty 5 đến 10 triệu đô la mỗi năm. Khi được hỏi về ROI, ông nói: "Tôi nghĩ chúng tôi hưởng lợi từ nó, nhưng rất khó để cảm nhận."
Các mô hình lớn Trung Quốc sẽ trở thành người chiến thắng lớn nhất
Phán đoán của Scott Galloway là: các doanh nghiệp cuối cùng sẽ chuyển hướng sang các mô hình rẻ nhất, tức là các mô hình lớn của Trung Quốc. Giá của mô hình Trung Quốc rẻ hơn mô hình Mỹ từ 10 đến 30 lần.
Số liệu đang xác thực xu hướng này: tỷ trọng sử dụng của các mô hình Trung Quốc trong giới nhà phát triển đã tăng từ khoảng 1% năm 2024 lên hơn 60% vào tháng 5 năm nay, 80% công ty khởi nghiệp AI của Mỹ đang sử dụng mô hình AI mã nguồn mở của Trung Quốc.
Hình ảnh: Biến động thị phần sử dụng của các mô hình lớn Trung Quốc trong giới nhà phát triển và tình hình sử dụng của các công ty khởi nghiệp AI Mỹ
