Mấy ngày này, Trường Tân Khoa học Công nghệ Hợp Phì lên sàn A, ngay trong ngày đóng cửa đã trở thành "vua cổ phiếu A", thậm chí vượt qua Tencent một thời gian, trở thành công ty có vốn hóa thị trường cao nhất Trung Quốc. Trường Giang Tồn Trữ Vũ Hán cũng đang trong giai đoạn được hướng dẫn IPO.
Thực ra, ở thành phố nhỏ Tấn Giang, Phúc Kiến nổi tiếng với giày thể thao, còn ẩn chứa một công ty lưu trữ siêu cấp khác – Công ty TNHH Mạch Tích Hợp Phúc Kiến Tấn Hoa (Phúc Kiến Tấn Hoa).
Đã có thời, Phúc Kiến Tấn Hoa từng là một trong ba căn cứ chip lưu trữ lớn, cùng với Trường Giang Tồn Trữ và Trường Tân Khoa học Công nghệ. Ngay từ những ngày đầu thành lập, nó thậm chí còn bỏ xa Trường Tân Khoa học Công nghệ, là nhà sản xuất lưu trữ nội địa được giới chuyên môn kỳ vọng nhất.
Chỉ có điều, kịch bản mà Phúc Kiến Tấn Hoa nhận được không được suôn sẻ cho lắm. Trước khi sản phẩm ra đời, họ đã phải đối mặt với danh sách thực thể của Bộ Thương mại Hoa Kỳ và cáo trạng hình sự từ Bộ Tư pháp. Những biến động bên ngoài khổng lồ khiến dây chuyền sản xuất của Tấn Hoa đột ngột đình trệ. Suốt năm năm sau đó, nó gần như biến mất khỏi tầm mắt công chúng.
Một bản án vô tội từ Tòa án Liên bang San Francisco, Hoa Kỳ vào ngày 27 tháng 2 năm 2024, đã đưa công ty lâu nay im hơi lặng tiếng này trở lại dưới ánh đèn sân khấu. Lúc này, đã tròn tám năm kể từ khi Tấn Hoa thành lập. Tám năm đó, thị trường DRAM toàn cầu cũng đã trải qua nhiều chu kỳ thay đổi, bước vào chu kỳ siêu thịnh vượng được AI thúc đẩy. Samsung và SK Hynix không cần phải nói, họ đã kiếm được bộn tiền từ lâu.
Ngày 27 tháng 7, Trường Tân Khoa học Công nghệ giành danh hiệu "vua cổ phiếu A", trong khi đó, Tấn Hoa lúc này mới chỉ thoát khỏi cáo buộc hơn hai năm.
Một số liệu không chính thức năm ngoái cho thấy, định giá của Phúc Kiến Tấn Hoa vào khoảng 80 tỷ NDT. Do đã lâu không huy động vốn trên thị trường vốn, tính chính xác của mức định giá này không rõ. Tuy nhiên, mặc dù hoạt động kinh doanh chính của Phúc Kiến Tấn Hoa là DRAM, chủ yếu là chip DDR4 tùy chỉnh, không phải DDR5 và HBM mà AI phụ thuộc vào, nhưng việc Trường Tân Khoa học Công nghệ lên sàn đã tạo ra một tấm gương tốt, và trong bối cảnh giá chip lưu trữ tiếp tục tăng, ít nhất Phúc Kiến Tấn Hoa cũng có thể nhận được một phần lợi ích.
Giấc mơ và tranh cãi
Cũng như câu chuyện của Trường Tân Khoa học Công nghệ không thể thiếu Chu Nhất Minh, Tấn Hoa cũng có một linh hồn – Trần Chính Khôn.
Ông là người sống kín đáo, hiếm khi tiếp nhận phỏng vấn, thậm chí về tiểu sử của Trần Chính Khôn, trên thị trường cũng không có một tài liệu chứng thực chi tiết nào.
Thông tin hạn chế cho thấy, ông sinh năm 65, từ nhỏ đã thể hiện hứng thú với chất bán dẫn, lần lượt học tại Khoa Vật lý, Đại học Thanh Hoa Đài Loan và Đại học California, Berkeley. Sau khi tốt nghiệp, Trần Chính Khôn ở lại Thung lũng Silicon làm kỹ sư chip. Sau đó, ông trở về Đài Loan, Trung Quốc và gia nhập một công ty điện tử tên là Thụy Tinh (Rexchip). Năm 2013, công ty này được Micron mua lại, Trần Chính Khôn trở thành chủ tịch của công ty con Micron Đài Loan. Công ty con này chịu trách nhiệm sản xuất chip DRAM 25nm cho Micron.
Trong những ngày ở Micron, Trần Chính Khôn ngày càng nhìn rõ một sự thật: cho dù kỹ sư người Hoa có ngồi ở vị trí quản lý cao đến đâu, họ cũng không bao giờ chạm được vào công nghệ cốt lõi thực sự.
Năm 2015, ông chính thức từ chức tại Micron và gia nhập United Microelectronics Corporation (UMC).
Ở một phía khác, ngày 26 tháng 2 năm 2016, Công ty TNHH Mạch Tích Hợp Phúc Kiến Tấn Hoa được thành lập tại Tấn Giang, vốn đăng ký 34,477 tỷ NDT, do Tập đoàn Điện tử Thông tin Phúc Kiến, Công ty TNHH Quản lý Vốn Tài chính Tuyền Châu, Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Công nghiệp Tấn Giang Phúc Kiến và các doanh nghiệp nhà nước cấp tỉnh, thành phố, huyện cùng góp vốn.
Đây là một doanh nghiệp mang sứ mệnh quốc gia từ khi ra đời. Nó được đưa vào quy hoạch bố trí lực lượng sản xuất lớn về mạch tích hợp "Kế hoạch 5 năm lần thứ 13" của Trung Quốc, với mục tiêu duy nhất là xé toạc một lỗ hổng trong lĩnh vực DRAM, phá vỡ sự độc quyền kéo dài hàng chục năm của ba gã khổng lồ nước ngoài: Samsung, SK Hynix và Micron.
Lúc đó, trên toàn quốc có ba dự án bộ nhớ: Trường Giang Tồn Trữ Vũ Hán tập trung vào bộ nhớ flash NAND, Hợp Phì Trường Tân tự nghiên cứu và phát triển DRAM, Phúc Kiến Tấn Hoa thì lên kế hoạch hợp tác với United Microelectronics Corporation (UMC) Đài Loan để phát triển DRAM thị trường ngách.
Do đó, UMC và Phúc Kiến Tấn Hoa đã ký kết thỏa thuận hợp tác công nghệ. Tấn Hoa chịu trách nhiệm đầu tư vốn xây dựng dây chuyền sản xuất, mua sắm thiết bị; UMC cử đội ngũ kỹ thuật cốt lõi, cùng phát triển công nghệ DRAM tiến trình 32 nanomet. Tấn Hoa cung cấp 300 triệu USD để mua thiết bị nghiên cứu và phát triển, và thanh toán 400 triệu USD cho UMC theo tiến độ, thành quả công nghệ phát triển được sẽ thuộc sở hữu chung của cả hai bên.
Tháng 2 năm 2017, Trần Chính Khôn đảm nhận chức vụ Tổng giám đốc Tấn Hoa. Theo nhiều phương tiện truyền thông đưa tin, Trần Chính Khôn hầu như không do dự khi nhận được lời mời. Cần biết rằng, ông từ bỏ không chỉ mức lương cao ngất tại Micron, mà Tấn Hoa lúc đó thậm chí còn không có một tòa nhà nghiên cứu và phát triển tử tế nào, điểm làm việc tạm thời được đặt trong một nhà máy bỏ trống bên cạnh khu công nghiệp, ngoài cửa sổ là công trường đang thi công.
Khi được hỏi tại sao lại gia nhập kế hoạch hợp tác nghiên cứu và phát triển công nghệ DRAM của UMC và đại lục Trung Quốc, Trần Chính Khôn cho biết, việc Thụy Tinh bị Micron mua lại năm đó đã gây chấn động rất lớn đối với ông, việc tự chủ phát triển công nghệ DRAM luôn là giấc mơ trong lòng ông.
Với sự chủ trì của Trần Chính Khôn, tốc độ hợp tác của hai bên vượt quá mong đợi, việc xây dựng nhà máy chỉ mất chưa đầy hai năm.
Theo kế hoạch, tổng đầu tư cho dự án giai đoạn 1 là 5,3 tỷ USD, dự kiến sẽ chính thức đi vào sản xuất vào quý 3 năm 2018, công suất sản xuất wafer 12 inch tiến trình 32 nanomet đạt 60.000 tấm mỗi tháng, mục tiêu cuối cùng là ra mắt sản phẩm 20 nanomet, đến năm 2025 sau khi bốn giai đoạn xây dựng hoàn thành, công suất hàng tháng sẽ đạt 240.000 tấm.
Mọi thứ dường như đang đi đúng hướng.
Sau đó, cơn bão ập đến. Tháng 9 năm 2017, Micron kiện UMC tại Đài Loan, Trung Quốc, cáo buộc nhân viên từ Micron nhảy sang UMC đã đánh cắp bí mật thương mại DRAM của Micron, nghi ngờ giúp UMC phát triển DRAM 32 nanomet. Tháng 12 cùng năm, Micron lại kiện Tấn Hoa và UMC tại Tòa án Liên bang California, Hoa Kỳ. Tấn Hoa cũng nhanh chóng phản kích. Họ kiện ngược lại Micron về việc bán sản phẩm tại Trung Quốc xâm phạm bằng sáng chế của mình, và cuối cùng đã thắng kiện.
Điều không ngờ tới là, tất cả chỉ là khúc dạo đầu. Cuối tháng 10 năm 2018, Bộ Thương mại Hoa Kỳ viện dẫn lý do an ninh quốc gia, tuyên bố đưa Phúc Kiến Tấn Hoa vào danh sách kiểm soát xuất khẩu (Entity List). Điều này có nghĩa là không chỉ các doanh nghiệp Mỹ không thể kinh doanh với Tấn Hoa, mà ngay cả các nhà cung cấp toàn cầu sử dụng công nghệ Mỹ cũng bị cấm cung cấp hàng. Nghiêm trọng hơn, một dây chuyền sản xuất mới xây dựng của Tấn Hoa phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đã bị một tờ lệnh cấm chặn đứng giữa chừng.
Chỉ một tháng sau, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ chính thức truy tố Phúc Kiến Tấn Hoa, UMC và Trần Chính Khôn cùng những người khác, nâng cấp tranh chấp dân sự ban đầu thành vụ án hình sự, với cáo buộc bao gồm âm mưu tham gia hoạt động gián điệp kinh tế.
Tháng 10 năm 2020, UMC chọn cách thỏa hiệp, đạt được thỏa thuận với Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, thừa nhận xâm phạm một bí mật thương mại, đồng ý nộp phạt 60 triệu USD và cam kết trong thời gian án treo 3 năm sẽ hợp tác với chính phủ Mỹ điều tra Tấn Hoa. Hai tháng sau, tòa án Mỹ đã ra lệnh bắt giữ toàn cầu đối với Trần Chính Khôn.
Tuy nhiên, do cả đại lục Trung Quốc và Đài Loan đều chưa ký hiệp ước dẫn độ với Hoa Kỳ, Trần Chính Khôn vẫn ở lại trong nước tiếp tục chủ trì nghiên cứu và phát triển.
Bước ngoặt xuất hiện vào cuối năm 2023, Micron tuyên bố đạt được thỏa thuận hòa giải toàn cầu với Phúc Kiến Tấn Hoa, hai bên rút lại đơn kiện chống lại nhau trên phạm vi toàn cầu, chấm dứt mọi vụ kiện. Hai tháng sau, ngày 27 tháng 2 năm 2024, Tòa án Liên bang San Francisco, Hoa Kỳ phán quyết, bên công tố không chứng minh được Tấn Hoa đã đánh cắp dữ liệu độc quyền của Micron, tất cả cáo buộc không thành, trả lại sự trong sạch cho Phúc Kiến Tấn Hoa.
Mặc dù cuối cùng đã đón nhận kết quả vô tội, nhưng phải thừa nhận rằng cáo buộc kéo dài sáu năm này đã làm chậm nghiêm trọng tiến độ của Tấn Hoa. Đồng thời, tháng 1 năm 2025, Trần Chính Khôn do hết hạn hợp đồng tuyển dụng đã từ chức Tổng giám đốc Tấn Hoa, chuyển sang làm cố vấn kỹ thuật của công ty, lúc này ông đã ngoài sáu mươi tuổi.
Chip khó làm nhất
Để hiểu tình thế mà Tấn Hoa phải đối mặt, trước tiên cần hiểu ngành công nghiệp DRAM này.
Bản chất của DRAM là một mảng đơn vị lưu trữ siêu lớn. Mỗi đơn vị chứa một bóng bán dẫn và một tụ điện. Trong đó, bóng bán dẫn có thể làm ngày càng nhỏ, nhưng tụ điện thu nhỏ lại cực kỳ khó khăn. Tụ điện một khi nhỏ đi, rất khó giữ ổn định điện tích, dễ bị rò rỉ hoặc nhiễu từ các linh kiện lân cận.
Để làm cho DRAM trở nên hiệu quả hơn, các nhà sản xuất chỉ có thể thử nghiệm các cấu trúc ngày càng phức tạp, điều này khiến việc sản xuất trở nên cực kỳ đắt đỏ. Ngày nay, muốn xây một nhà máy wafer DRAM tiên tiến nhất, thường cần đầu tư từ 15 đến 20 tỷ USD, chưa kể hàng chục tỷ USD để mua máy quang khắc, máy khắc, v.v.
Quan trọng hơn, DRAM là một mặt hàng đại chúng, nghĩa là nó tuân theo cùng một bộ tiêu chuẩn ngành. Bất kể chip do ai sản xuất, đều có thể trực tiếp lắp vào thiết bị của bất kỳ nhà sản xuất nào khác.
Lật lại lịch sử phát triển của DRAM, đó là một chu kỳ sống chết hết thịnh rồi suy.
Ví dụ như những năm 1970, Intel độc chiếm, thị phần từng lên tới 82,9%. Những năm 1980, NEC, Hitachi, Toshiba của Nhật Bản dựa vào giá thấp để lội ngược dòng, năm 1985 thị phần vượt quá 50%, Mỹ thất bại toàn diện. Cùng thời gian đó, Samsung Hàn Quốc mua lại Korea Semiconductor, năm 1983 chính thức tiến vào DRAM.
Lại ví dụ, sau năm 1990, ngành bước vào chu kỳ suy thoái. Trong mùa đông giá lạnh khi toàn ngành thua lỗ, giá DRAM lao dốc, Samsung trái lại điên cuồng vay nợ mở rộng sản xuất, thông qua hiệu ứng quy mô để đẩy chi phí xuống dưới mức dòng tiền cạn kiệt của đối thủ. Năm 1998, thị phần của doanh nghiệp Hàn Quốc lần đầu vượt Nhật Bản. Năm 2001, Hyundai tách ra và đổi tên thành Hynix, còn Micron thì dần lớn mạnh thông qua không ngừng mua lại.
Thời gian đến năm 2008 khủng hoảng tài chính, ngành lưu trữ lại đón một cuộc đại thanh lọc. Qimonda của Đức, Elpida của Nhật Bản lần lượt tuyên bố phá sản, điều này đánh dấu sự lần lượt rời khỏi cuộc chơi của châu Âu và Nhật Bản. Sau đó, thị trường DRAM toàn cầu cuối cùng quy tụ thành cục diện ba chân kiềng: Samsung, SK Hynix và Micron, tổng thị phần vượt quá 95%.
Ba gã khổng lông sống sót đã đạt được một sự thỏa hiệp tinh tế kiểu độc quyền, không dễ dàng phát động chiến tranh giá toàn diện, trọng tâm cạnh tranh chuyển sang chặn đứng công nghệ. Như HBM nổi lên trong hai năm gần đây, HBM không chỉ liên quan đến thu nhỏ tiến trình, mà còn thử thách công nghệ đóng gói và xếp chồng tiên tiến, bao gồm xếp chồng 3D và công nghệ xuyên silicon (TSV). Hiện tại, trong các lĩnh vực công nghệ đỉnh cao này, Samsung và SK Hynix đã xây dựng được rào cản công nghệ.
Nhìn lại trong nước, khi Qimonda phá sản, vốn nhà nước địa phương trong nước từng cố gắng mua lại toàn bộ tài sản của họ, nhưng dưới sự can thiệp và đấu đá của nhiều lực lượng trong và ngoài nước, mất vài năm cuối cùng vẫn không thành.
Một thực tế khác là, vào khoảng năm 2015, chip lần đầu vượt qua dầu thô, trở thành mặt hàng nhập khẩu số một trong nước. Lúc đó, chúng ta trong nước phải nhập khẩu chip lưu trữ, giá cả hoàn toàn do các nhà sản xuất Hàn Quốc, Mỹ chi phối, hơn nữa việc mua sắm còn bị hạn chế hạn ngạch, sản xuất chip lưu trữ trong nước gần như bằng không, toàn bộ chuỗi công nghiệp không có bất kỳ quyền tự chủ nào.
Còn lý do Phúc Kiến Tấn Hoa thu hút sự chú ý của Micron, một mặt đúng là có nhiều nhân vật kỹ thuật lớn, kỹ sư chip gia nhập Tấn Hoa; mặt khác, trong tổng doanh thu 12,4 tỷ USD của Micron năm 2016, hơn 40% doanh thu đến từ việc mua lưu trữ tại đại lục Trung Quốc, DRAM và bộ nhớ flash NAND cùng đóng góp hơn 90% doanh số của công ty. Có thể nói không ngoa rằng, thị trường Trung Quốc đã trở thành nền tảng cơ bản cho thành tích của Micron.
Sự phụ thuộc thị trường cao độ và đơn nhất này cũng chính là động cơ thương mại cho việc sau đó Micron không tiếc công khởi kiện xuyên quốc gia về sở hữu trí tuệ, thúc đẩy hạn chế Tấn Hoa bằng danh sách thực thể.
So sánh mà xem, Trường Tân Khoa học Công nghệ trong giai đoạn đầu cũng thu hút nhiều nhân viên từ Samsung, trong đó một số trường hợp đã dẫn đến sự can thiệp của tư pháp Hàn Quốc. Nhưng đồng thời, nó cũng bỏ ra một khoản tiền lớn để mua bộ bằng sáng chế của Qimonda, và ký kết thỏa thuận cấp phép bằng sáng chế với Rambus của Mỹ, nhận được quyền thực hiện cho số lượng lớn bằng sáng chế công nghệ DRAM.
Mặc dù lúc đó xem ra giá cả không rẻ, nhưng đã thành công tránh được vấn đề bằng sáng chế công nghệ của Micron, Samsung, SK Hynix. Sau này, Chu Nhất Minh vào năm 2019 tiết lộ, Trường Tân Khoa học Công nghệ đã thay đổi một phần công nghệ, hoàn toàn loại bỏ công nghệ liên quan đến Mỹ.
Tái thiết trong tuyệt cảnh
Sau khi bị đưa vào danh sách thực thể, Tấn Hoa phải đối mặt với một nhiệm vụ gần như không thể hoàn thành: thiết lập lại một dây chuyền sản xuất DRAM có thể vận hành trong tình trạng không có thiết bị và vật liệu cung cấp từ Mỹ.
Ở đây không thể không nhắc đến một trải nghiệm của Trần Chính Khôn.
Vào thời kỳ khủng hoảng tài chính năm 2008, Trần Chính Khôn đang giữ chức Tổng giám đốc của Rexchip Electronics Đài Loan. Lúc đó, công ty hợp tác sâu với Micron, sở hữu một dây chuyền sản xuất DRAM công nghệ tiên tiến. Nhưng tỷ lệ wafer tốt của dây chuyền này chỉ còn hơn 60%, tính ra sản xuất mỗi tấm đều lỗ. Cấp trên đang thảo luận xem có nên đóng cửa dây chuyền này trực tiếp, bán thiết bị như sắt vụn không.
Trần Chính Khôn dẫn một nhóm kỹ thuật, ở lại dây chuyền đó bốn tháng, tối ưu hóa lại các dữ liệu, cuối cùng đã nâng tỷ lệ tốt lên hơn 80%.
Dây chuyền trước đó từ lỗ 3 triệu USD mỗi tháng đã trở thành lãi 2 triệu USD mỗi tháng, chống đỡ được hơi thở khó khăn nhất của công ty lúc đó. Rexchip sau đó bị Micron mua lại, trải nghiệm này cũng trở thành một huyền thoại trong sự nghiệp của ông. Trong nội bộ công ty, tên ông từ đó gắn liền với biệt danh "pháp sư tỷ lệ tốt".
Có tin đồn rằng, ban đầu Tấn Hoa có khoảng 70% thiết bị phụ thuộc vào nguồn cung của Mỹ. Sau khi bị đưa vào danh sách thực thể, Trần Chính Khôn dẫn đầu đội ngũ ở tuyến đầu cải tạo mạnh mẽ thiết bị nội địa, từ đó tái cấu trúc toàn bộ logic quy trình sản xuất. Đây là một quá trình dài đằng đẵng và đau đớn. Tuy nhiên, chính nhờ sự kiên cường này, Tấn Hoa đã nén tỷ lệ công nghệ Mỹ trong thiết bị xuống mức đáng kể.
Trên trang web chính thức của Tấn Hoa có một trang ghi rõ "Sự kiện lớn của Tấn Hoa". Ở đây chúng ta không thấy những tranh cãi và tranh chấp ồn ào, chỉ có tiến độ sản phẩm và đột phá doanh thu.
Đằng sau những con số này là sự hồi phục chậm chạp của một doanh nghiệp dưới áp lực cực độ.
Tất nhiên, những dữ liệu này vẫn còn cách xa so với Trường Tân Khoa học Công nghệ và Trường Giang Tồn Trữ được thành lập cùng thời. Trường Tân Tồn Trữ năm 2019 đã thực hiện sản xuất hàng loạt DRAM 19 nanomet, đến quý 1 năm 2025 doanh thu đã đạt 50,8 tỷ NDT; Trường Giang Tồn Trữ năm 2022 tiên phong thực hiện sản xuất hàng loạt 3D NAND 232 lớp, năm 2025 thị phần lao tới 9%.
Đáng mừng là, Tấn Hoa chỉ bị làm chậm lại, chứ không bị kéo khỏi bàn chơi. Hơn nữa, Tấn Hoa tập trung sâu vào thị trường DRAM thị trường ngách, sản phẩm được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như TV thông minh, hộp set-top, máy in, router, thiết bị điều khiển công nghiệp. Loại sản phẩm này thường có vòng đời sản phẩm đơn lẻ kéo dài từ năm đến mười năm, một khi vào được chuỗi cung ứng sẽ có tính ổn định cực mạnh.
Hiện tại, công suất hàng tháng của nhà máy wafer 12 inch của Tấn Hoa ổn định ở khoảng 40.000 tấm, theo quy hoạch năm 2026 sẽ mở rộng thêm lên 60.000 tấm. Công ty nắm giữ 1007 bằng sáng chế liên quan, hệ thống công nghệ bao phủ toàn bộ quy trình từ thiết kế chip đến sản xuất chế tạo. Tuy nhiên, Tấn Hoa đến nay vẫn nằm trong danh sách thực thể của Mỹ. Cuối năm 2024, Bộ Thương mại Hoa Kỳ còn tăng cường thêm các biện pháp hạn chế. Có thể thấy, chướng ngại pháp lý tuy đã được quét sạch, nhưng phong tỏa công nghệ còn lâu mới kết thúc.
Kinh nghiệm Tấn Giang
Nhắc đến Tấn Giang, bạn nghĩ đến điều gì đầu tiên? Thành văn Tấn Giang, Panpan hay Anta, Xtep, nhưng chắc chắn không phải là chip.
Trên bản đồ kinh tế đô thị Trung Quốc, Tấn Giang là một biểu tượng của kinh tế dân doanh Trung Quốc. Kinh tế dân doanh Tấn Giang đóng góp hơn 90% GDP toàn thành, cứ 7 người Tấn Giang thì có 1 người là chủ doanh nghiệp.
Số liệu trực quan hơn, sản lượng trang phục nam thương hiệu Tấn Giang chiếm khoảng 25% cả nước, sản lượng giày thể thao chiếm khoảng 20% toàn cầu, thực phẩm giải trí chiếm khoảng 20% cả nước, gạch ốp tường ngoài trời chiếm khoảng 60% cả nước. Các thương hiệu quen thuộc như Anta, Xtep, 361 Degrees, Hongxing Erke, Panpan, Heng'an, Lilanz, Joeone đều xuất thân từ thành phố nhỏ này.
Nhưng không ai ngờ rằng, thành phố nhỏ nổi tiếng với giày dép, quần áo và thực phẩm này, lại lao đầu vào ngành công nghiệp chip lưu trữ đốt tiền nhất toàn cầu và có rào cản công nghệ cao nhất.
Có người nói, việc đưa Tấn Hoa vào là một sự chuyển đổi ngành công nghiệp mạo hiểm trong mười năm qua của Tấn Giang. Ba doanh nghiệp thành lập cùng thời, Vũ Hán có nền tảng Vũ Hán Tân Tâm tích lũy mười năm, Hợp Phố tập trung toàn lực tỉnh đầu tư, còn Tấn Giang trước đó, cơ sở ngành bán dẫn gần như bằng không. Không chỉ vậy, đầu tư giai đoạn 1 của Tấn Hoa 37 tỷ NDT, gần như tương đương với vài lần thu nhập tài chính năm đó của Tấn Giang.
Tấn Hoa là ứng cử viên hạt giống của ngành công nghiệp mạch tích hợp Tấn Giang, nên khởi đầu mạnh nhất, tiến độ nhanh nhất, triển khai triệt để nhất.
Để hỗ trợ, tháng 11 năm 2017, chính phủ tỉnh Phúc Kiến phê duyệt thành lập Khu Công nghệ cao Bán dẫn Tuyền Châu cấp tỉnh, bao gồm "một khu, ba phân khu", phân khu Tấn Giang tập trung phát triển mạch tích hợp, phân khu Nam An tập trung phát triển bán dẫn hợp chất, phân khu An Khê tập trung phát triển công nghiệp quang điện chủ yếu là sản xuất LED.
Chính sự đầu tư "tập trung toàn lực thành phố" này đã giúp Tấn Hoa trong thời khắc tối tăm nhất khi bị trừng phạt, dây chuyền sản xuất đình trệ, vẫn có thể duy trì vận hành, chờ đợi cơ hội chuyển biến. Vốn nhà nước Phúc Kiến nắm giữ cổ phần tuyệt đối hơn 60% của Tấn Hoa, suốt năm năm băng giá thung lũng, không rút vốn, không rút vay, không giải tán đội ngũ, không ngừng phát lương, chính quyền cấp tỉnh, thành phố bao đỡ toàn bộ, đảm bảo nguồn cung liên tục cho vận hành bảo trì khu nhà máy, hạ tầng điện nước, tài nguyên ngành công nghiệp.
Đằng sau đó bắt nguồn từ định vị rõ ràng của Tấn Giang với chính mình – người dẫn đường, người đẩy xe và người phục vụ. "Không gọi không đến, gọi là đến ngay, nói là làm được, khi doanh nghiệp có thể làm tốt thì không can thiệp, khi hoạt động kinh doanh gặp khó khăn 'vượt dốc qua ghềnh' thì đẩy một cái." Một người phụ trách liên quan của chính phủ từng tổng kết như vậy.
Bán dẫn là ngành công nghiệp trọng vốn điển hình, không có sự hỗ trợ vốn đầy đủ, mọi thứ đều là nói suông.
Tấn Giang xoay quanh mục tiêu xây dựng khu tập trung quỹ cấp tỉnh, đã thành lập 2 quỹ mẹ ngành công nghiệp, 12 quỹ hướng dẫn chính phủ, hình thành 2 khu tập trung quỹ, tổng quy mô vượt 45 tỷ NDT. Tháng 3 năm 2025, Tấn Giang lại thành lập Quỹ Sáng tạo Nhân tài với tổng quy mô 500 triệu NDT, quy mô giai đoạn đầu 50 triệu NDT, tập trung đầu tư vào các lĩnh vực lực lượng sản xuất mới như mạch tích hợp, ứng dụng công nghệ hạt nhân, thiết bị thông minh.
Theo quan điểm của Tấn Giang, trong giai đoạn khởi đầu nuôi dưỡng ngành công nghiệp mới, ý muốn tham gia của các quỹ liên quan thị trường không mạnh, lúc này cần chính phủ làm công tác hướng dẫn có tính tiên kiến.
Mấy năm nay, lấy Tấn Hoa làm đầu tàu, Tấn Giang đã tiếp nhận và triển khai lần lượt 52 dự án chuỗi công nghiệp mạch tích hợp, tổng đầu tư hơn nghìn tỷ NDT, hình thành cụm công nghiệp chuỗi hoàn chỉnh bao phủ thiết kế chip, chế tạo, đóng gói kiểm tra, thiết bị và vật liệu, hỗ trợ và ứng dụng cuối cùng.
Năm 2024, doanh thu doanh nghiệp quy mô trên của ngành công nghiệp mạch tích hợp Tấn Giang dự kiến vượt 10 tỷ NDT, tăng trưởng 51%. Năm 2025 dự kiến doanh thu quy mô trên sẽ vượt 14 tỷ NDT.
Trong hơn 20 năm, tổng sản phẩm trong nước của thành phố Tấn Giang đã tăng từ 27,7 tỷ NDT năm 2002 lên 336,35 tỷ NDT năm 2023, tương đương tái tạo 11 Tấn Giang. Ba quý đầu năm 2024, GDP Tấn Giang đạt 249,46 tỷ NDT, tăng trưởng 8,2%, tốc độ tăng trưởng đứng đầu 5 huyện mạnh nhất toàn quốc.
Nó cho thấy thành phố này trong xương tủy ẩn chứa sự bướng bỉnh không chịu thua kém người.
Ngành công nghiệp lưu trữ Trung Quốc hiện nay, sớm đã không còn là tình thế bị người khác chém giết như tám năm trước. Quý 3 năm 2025, quy mô thị trường DRAM toàn cầu đạt 40,037 tỷ USD, lập kỷ lục lịch sử theo quý. Morgan Stanley dự đoán, chu kỳ siêu lưu trữ do AI thúc đẩy này sẽ kéo dài nhiều năm, dự kiến năm 2027 quy mô thị trường lưu trữ toàn cầu sẽ vượt 300 tỷ USD.
Trong chu kỳ siêu cấp này, công suất hàng tháng 60.000 tấm, doanh thu hàng năm 2 tỷ NDT của Tấn Hoa trông có vẻ không đáng kể, nhưng nó đại diện cho một sự thật: một doanh nghiệp từng bị bóp cổ, đã đứng dậy lại trong sự phong tỏa.
Lỡ một Trường Tân, không có nghĩa là lỡ cả thời đại.
Bài viết từ tài khoản công chúng WeChat "投中网", tác giả: Trương Tuyết
