Tác giả: KarenZ, Foresight News
Một thông báo hợp tác với IBM đã đưa dự án hệ sinh thái Solana three.ws nhanh chóng vào tầm nhìn của thị trường, đồng thời token three của three.ws cũng đạt mức tăng trưởng 50 lần.
Chất xúc tác trực tiếp cho đà tăng giá đến từ IBM. Từ tối 1/6 đến rạng sáng ngày 2/6, tài khoản Twitter chính thức của IBM lần lượt hai lần phản hồi các nội dung liên quan đến hợp tác do three.ws đăng tải.
Trong thời gian thông tin lan truyền, token three của three.ws đã tăng nhanh. Theo dữ liệu từ GMGN, vốn hóa thị trường của three từ mức khoảng 300.000 USD trước khi IBM phản hồi, đã tăng lên mức cao nhất 16,38 triệu USD vào ngày 4/6, tức tăng tới 53 lần. Hiện tại, vốn hóa của three đang dao động quanh mức 13 triệu USD.
Có thể thấy, đây không phải là một đợt tăng giá kéo dài liên tục từ khi phát hành token. three đã được phát hành trên chuỗi Solana từ cuối tháng 4, phần lớn mức tăng tập trung vào thời điểm trước và sau khi IBM công khai phản hồi và công bố hợp tác.
Tuy nhiên, nếu chỉ hiểu three.ws là một dự án AI trên Solana được IBM bảo chứng hợp tác, sẽ bỏ qua vấn đề thực sự mà nó muốn giải quyết: hiện nay đa số AI Agent vẫn nằm trong khung chat và các chương trình nền, người dùng không nhìn thấy nó, và cũng rất khó để nhận diện, sở hữu hay gọi nó trong các môi trường website, thiết bị và blockchain khác nhau.
three.ws hy vọng bổ sung cho AI Agent cơ thể, ký ức, danh tính, ví và kênh phân phối, biến nó thành một nhân vật số 3D có thể xuất hiện trong trang web, thực hiện hành động và giao dịch.
"Thả" AI từ khung chat lên trang web
three.ws tự định nghĩa mình là "Lớp Agent 3D" của Internet. Người sáng lập @nichxbt hiện có hơn 20.000 người theo dõi trên Twitter, được xác thực dấu tích xanh.
Dự án này hiện đã lên sàn AWS Marketplace và thị trường quốc tế của Alibaba Cloud, đồng thời tham gia chương trình Google Cloud for Web3 Startups. three.ws cũng được liệt kê trong Anthropic Official MCP Registry, là cộng tác viên của W3C và là dự án tham gia Solana Frontier Hackathon.
Từ mã nguồn và tài liệu hiện có của dự án, khả năng cơ bản của three.ws bao gồm tải, kiểm tra và hiển thị mô hình 3D trên trình duyệt web, sau đó tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), bộ nhớ, giọng nói, kỹ năng, danh tính trên chuỗi và chức năng thanh toán.
Nói một cách đơn giản, nhà phát triển có thể tạo một nhân vật 3D trên nền tảng, kết nối nó với mô hình ngôn ngữ lớn, hệ thống bộ nhớ, giọng nói và kỹ năng, sau đó thông qua một thành phần web , nhúng nó vào website.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể triển khai một Agent hướng dẫn mua hàng 3D trên trang sản phẩm, để nó giới thiệu hàng hóa, trả lời câu hỏi và thông qua hành động để trình diễn chức năng sản phẩm. Nhà phát triển cũng có thể xây dựng dịch vụ khách hàng kỹ thuật số, giáo viên ảo, nhân vật trò chơi hoặc trợ lý AI cá nhân.
Quá trình này hơi giống với việc nhúng một video YouTube. Nhà phát triển không cần xây dựng riêng một trang 3D phức tạp, chỉ cần thêm thành phần và ID Agent, người dùng sẽ có thể nhìn thấy và tương tác với Agent trong trình duyệt.
three.ws cung cấp nhiều cách để tạo nhân vật. Người dùng có thể tải lên ảnh tự chụp, và trong khoảng 60 giây sẽ tạo ra hình tượng 3D có thể thực hiện hoạt ảnh; cũng có thể tạo mô hình thông qua văn bản hoặc hình ảnh, tải lên tệp GLB, glTF của riêng mình, hoặc sử dụng công cụ chỉnh sửa nhân vật để tạo.
Sau khi nhân vật được tạo, nhà phát triển có thể cấu hình cho nó các mô hình ngôn ngữ lớn, giọng nói và kỹ năng khác nhau.
three.ws còn tích hợp khả năng trên chuỗi cho Agent. Agent có thể sở hữu ví Solana, thanh toán USDC cho các giao diện trả phí thông qua giao thức x402, cũng có thể đăng ký danh tính dưới dạng tài sản Metaplex Core trên Solana hoặc đăng ký trên chuỗi EVM thông qua ERC-8004. Cần phân biệt giữa danh tính và tiền: danh tính trên chuỗi dùng để chứng minh Agent này thuộc về ai, tài liệu của nó trỏ đến đâu; ví thì chịu trách nhiệm thanh toán và thực hiện giao dịch.
Một Agent 3D hoạt động như thế nào?
three.ws bao gồm bốn lớp công nghệ độc lập, có thể thay thế riêng lẻ. Nhà phát triển có thể kết hợp sử dụng cả bốn lớp, hoặc chỉ sử dụng một phần trong đó.
Lớp dưới cùng là Lớp Viewer, tức lớp kết xuất.
Lớp này chịu trách nhiệm tải và hiển thị mô hình 3D trong trình duyệt, bao gồm ánh sáng, camera, chất liệu và hoạt ảnh. Nó được xây dựng dựa trên three.js, bản thân nó không biết liệu phía sau mô hình có tồn tại AI, ví hay danh tính trên chuỗi hay không. Do đó, ngay cả khi không kết nối với Agent, Viewer cũng có thể đóng vai trò như một trình xem mô hình 3D độc lập.
Lớp thứ hai là Lớp Agent, tức hệ thống não bộ và hành vi của nhân vật.
Sau khi người dùng nhập nội dung, mô hình ngôn ngữ lớn sẽ kết hợp cài đặt nhân vật, ký ức lịch sử và các kỹ năng đã cài đặt để đưa ra phán đoán. Nếu người dùng yêu cầu nhân vật vẫy tay, mô hình sẽ gọi công cụ tương ứng, bộ điều khiển cảnh sau đó sẽ phát hoạt ảnh vẫy tay; nếu nhân vật cần ghi nhớ điều gì đó, mô-đun bộ nhớ sẽ lưu thông tin liên quan.
Lớp này còn bao gồm hệ thống cảm xúc. Nhân vật có thể thay đổi biểu cảm, ánh mắt và hành động dựa trên sự kiện, ví dụ tỏ ra vui vẻ hơn sau khi hoàn thành nhiệm vụ, thể hiện trạng thái lo lắng khi thao tác thất bại.
Lớp thứ ba là Lớp Danh tính. Lớp này thuộc mô-đun tùy chọn.
Lớp danh tính chịu trách nhiệm giúp Agent duy trì cùng một danh tính trên các website, thiết bị và phiên làm việc khác nhau. Hồ sơ, chế độ ghi nhớ và địa chỉ tài nguyên của Agent có thể được ghi vào tệp Manifest, và được lưu trữ thông qua IPFS hoặc máy chủ nền tảng.
Theo tài liệu chính thức của three.ws, Agent Solana của họ đã hỗ trợ đăng ký danh tính trên chuỗi thông qua Metaplex Core, nhưng việc đăng ký danh tiếng trên chuỗi và sổ đăng ký xác minh liên quan đến ERC-8004 hiện chỉ được cung cấp ở phía EVM, trong đó sổ đăng ký xác minh vẫn đang trong giai đoạn testnet.
Lớp thứ tư là Lớp Nhúng và Phân phối. Lớp này chịu trách nhiệm đưa Agent đến trước mặt người dùng. Nhà phát triển có thể thông qua thành phần web, iframe, Widget hoặc SDK, đưa nhân vật vào website, ứng dụng và giao diện doanh nghiệp.
Nói một cách dễ hiểu, lớp kết xuất chịu trách nhiệm về cơ thể và hành động, lớp Agent cung cấp não bộ, trí nhớ và kỹ năng, lớp danh tính cung cấp hộ chiếu kỹ thuật số tùy chọn, lớp nhúng thì chịu trách nhiệm triển khai nhân vật này vào website và ứng dụng.
Hệ thống tính phí của three.ws nên được hiểu từ hai chiều: người dùng sử dụng hoặc mua dịch vụ qua kênh nào? Và sau khi sử dụng nền tảng cần thanh toán những khoản phí nào?
Về kênh mua/sử dụng, có thể đăng ký trực tiếp, chọn gói miễn phí, Pro (49 USD/tháng) hoặc gói doanh nghiệp tùy theo nhu cầu sử dụng. AWS Marketplace thuộc kênh mua sắm doanh nghiệp.
Sau khi đăng ký three.ws, nhà phát triển có thể sử dụng x402 để đặt giá cho chat, tạo nội dung hoặc gọi API của Agent, và bên gọi sẽ thanh toán USDC theo lần sử dụng. Phí nền tảng sẽ được khấu trừ từ doanh thu mà nhà phát triển nhận được: trong đó, phiên bản miễn phí có phí nền tảng là 0% trong thời gian thử nghiệm công khai, mức phí sau khi thử nghiệm kết thúc chưa được công bố; phiên bản Pro có phí nền tảng 2,9%, phí nền tảng của phiên bản doanh nghiệp được tùy chỉnh theo thỏa thuận.
IBM bổ sung năng lực doanh nghiệp, AWS và các nền tảng khác chịu trách nhiệm phân phối
Đối với các dự án AI Agent 3D, việc tạo ra một nhân vật số có thể trình diễn không quá khó khăn. Thách thức thực sự nằm ở chỗ làm thế nào để sản phẩm đi vào hệ thống mua sắm của doanh nghiệp, và đáp ứng các yêu cầu về tính phí, triển khai, xác thực danh tính và quản trị AI.
three.ws đang thông qua các nền tảng như IBM và AWS Marketplace để bổ sung các khâu này.
Vào ngày 27/5, three.ws thông báo trở thành một thành viên trong Mạng lưới Đối tác AWS (APN), và sau đó lên sàn AWS Marketplace. Điều này có nghĩa khách hàng doanh nghiệp có thể mua dịch vụ three.ws thông qua tài khoản AWS hiện có.
Sau đó, three.ws đã đăng bài viết kỹ thuật về tính phí sản phẩm SaaS của mình trên blog AWS Builder Center. Giải pháp này kết nối việc xác thực khách hàng, tính phí theo mức sử dụng và quản lý đăng ký của AWS Marketplace với giao diện thanh toán x402 trên chuỗi.
Về hợp tác với IBM, three.ws dự định kết hợp công nghệ Agent 3D của mình với AI doanh nghiệp, điện toán đám mây lai (hybrid cloud) và kênh thị trường của IBM, đồng thời tích hợp dòng mô hình IBM Granite, phục vụ các tình huống như AI đàm thoại, hiểu hình ảnh, khớp ngữ nghĩa, dự đoán thị trường và quản trị doanh nghiệp.
AWS Marketplace giúp three.ws đi vào hệ thống mua sắm và tính phí doanh nghiệp, IBM thì cung cấp cho nó công nghệ AI doanh nghiệp và kênh thương mại. Hai mối quan hệ hợp tác hướng đến cùng một mục tiêu: biến AI Agent 3D trong trình duyệt, từ một bản trình diễn thu hút sự chú ý, thành một dịch vụ mà doanh nghiệp có thể mua sắm, triển khai và quản lý.
Trong thị trường giá xuống (bear market), sự phản hồi công khai của IBM đã giúp three.ws có được sự chú ý khan hiếm từ thị trường.
Nhưng sau cơn sốt, dự án vẫn cần trả lời những câu hỏi thực tế hơn: liệu doanh nghiệp và nhà phát triển có thực sự cần một AI Agent sở hữu cơ thể, kỹ năng và danh tính số hay không, và cuối cùng three sẽ đóng vai trò gì trong hệ thống này.
