Tác giả: 100y_eth
Biên dịch: AididiaoJP
Điểm chính
Khác với thị trường trái phiếu Mỹ được mã hóa gần đây đình trệ về quy mô, thị trường cổ phiếu được mã hóa đang mở rộng nhanh chóng cả về lượng lẫn chất.
Từ các nhà cung cấp hạ tầng chứng khoán truyền thống, công ty fintech, sàn giao dịch tiền mã hóa đến nền tảng Web3 bản địa, tất cả các bên đều coi cổ phiếu được mã hóa là cơ hội quan trọng tiếp theo trong ngành RWA. Trên thực tế, có nhiều con đường khác nhau để mã hóa cổ phiếu, việc hiểu rõ ưu nhược điểm và định vị của từng loại là rất quan trọng.
Bài viết này sẽ phân tích chiến lược của các bên tham gia với nền tảng khác nhau như Securitize, Ondo, xStocks, Robinhood, DTCC, NYSE, Nasdaq và Coinbase.
Tất cả mọi người đều đang theo dõi cổ phiếu được mã hóa

Ngày nay, các cơ quan quản lý, ngân hàng, tổ chức, công ty fintech và hầu hết tất cả các bên tham gia thị trường chính đều thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đến mã hóa. Nhưng từ "mã hóa" thực sự trở thành tâm điểm, chỉ mới là chuyện gần đây. Tài sản chính thúc đẩy tăng trưởng thị trường mã hóa giai đoạn đầu, không còn nghi ngờ gì nữa, chính là trái phiếu chính phủ Mỹ. Lý do nó có thể tăng trưởng nhanh chóng về số lượng, dựa vào ba điểm: sự an toàn của nợ chính phủ Mỹ, cấu trúc mã hóa tương đối đơn giản, và lợi suất cao lúc đó.
Thị trường trái phiếu Mỹ được mã hóa tăng từ 701 triệu USD vào ngày 1 tháng 1 năm 2024, lên lần đầu vượt 15 tỷ USD vào ngày 17 tháng 4 năm 2026, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 3,81 lần, có thể nói là đáng kinh ngạc. Nhưng sau khi vượt 15 tỷ USD, thị trường liên tục dao động quanh mức này, tốc độ tăng trưởng chậm lại rõ rệt. Xét đến việc nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ được mã hóa phần lớn đến từ các giao thức DeFi hoặc các kịch bản ký quỹ trên sàn giao dịch, môi trường thị trường gần đây bất lợi, nhu cầu đình trệ cũng không có gì lạ.
Ngay khi động lực của trái phiếu Mỹ được mã hóa suy yếu, một lĩnh vực mã hóa khác đang nhanh chóng nổi lên từ cả hai phía lượng và chất — đó là cổ phiếu được mã hóa. Quy mô thị trường tăng từ 291 triệu USD vào ngày 1 tháng 1 năm 2025, trong vòng một năm rưỡi đã tăng 6,5 lần, đạt mức khoảng 1,9 tỷ USD hiện nay. Ở cấp độ ngành, dù là các bên tham gia bản địa Web3 như Securitize, Ondo Global Markets, hay các công ty tài chính như Robinhood, Coinbase, cũng như các nhà cung cấp hạ tầng tài chính như DTCC, NYSE, Nasdaq, hoặc đã ra mắt cổ phiếu được mã hóa, hoặc đang tích cực chuẩn bị.
Cổ phiếu được mã hóa so với thị trường cổ phiếu truyền thống có ưu điểm gì, khiến hầu như tất cả các bên tham gia chính ở Mỹ đều coi nó là cơ hội quan trọng tiếp theo? Thoạt nhìn, cổ phiếu được mã hóa có vẻ đơn giản, nhưng trong thực tế vận hành, tùy thuộc vào khuôn khổ pháp lý được áp dụng, sẽ xuất hiện nhiều cấu trúc mã hóa khác nhau, mỗi cấu trúc mang lại ưu điểm khác nhau. Để hiểu những khác biệt này, trước hết phải làm rõ khung phân loại chứng khoán được mã hóa của SEC.
Khung phân loại chứng khoán được mã hóa của SEC

Vào tháng 1 năm nay, SEC đã công bố một tuyên bố, đề xuất khung phân loại chứng khoán được mã hóa.
Đầu tiên, dựa trên việc chủ thể mã hóa là tổ chức phát hành chứng khoán hay bên thứ ba, chia thành "Chứng khoán được mã hóa do tổ chức phát hành tài trợ" và "Chứng khoán được mã hóa do bên thứ ba tài trợ".
Chứng khoán được mã hóa do bên thứ ba tài trợ lại được chia nhỏ thêm: nếu mã hóa chính các quyền liên quan đến chứng khoán cơ sở, đó là "Chứng khoán được mã hóa dạng lưu ký"; nếu chỉ phát hành một sản phẩm mã hóa riêng biệt, chỉ liên kết với giá, lợi nhuận, sự kiện hoặc đặc điểm khác của chứng khoán cơ sở, thì là "Chứng khoán được mã hóa tổng hợp".
Chứng khoán được mã hóa tổng hợp lại được phân loại theo loại sản phẩm: nếu bên thứ ba phát hành chứng khoán độc lập (như chứng khoán nợ), đó là "Chứng khoán liên kết"; nếu là ký hợp đồng phái sinh, đó là "Hoán đổi dựa trên chứng khoán".
Cuối cùng, trong khuôn khổ này, chứng khoán được mã hóa có thể được chia thành bốn loại sau, và cổ phiếu được mã hóa cũng áp dụng tương tự:
- Chứng khoán được mã hóa do tổ chức phát hành tài trợ: Do chính tổ chức phát hành cổ phiếu, hoặc đại lý được chỉ định (như đại lý chuyển nhượng) trực tiếp mã hóa và vận hành chứng khoán. Tổ chức phát hành (hoặc đại lý của họ) kết nối hệ thống DLT như blockchain vào sổ đăng ký cổ đông chính thức, để duy trì hồ sơ cổ đông. Cách này không thay đổi cơ bản khuôn khổ pháp lý hiện có, tuân thủ trực tiếp luật chứng khoán hiện hành. Ưu điểm lớn nhất là, tất cả các quyền của cổ đông, bao gồm quyền sở hữu, sẽ được token kế thừa. Nhưng yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt sẽ hạn chế phần nào khả năng sử dụng. Đại diện chính: Securitize, Superstate, Figure.
- Chứng khoán được mã hóa dạng lưu ký: Bên thứ ba mã hóa các quyền lợi chứng khoán (quyền gián tiếp) được nắm giữ tại tổ chức lưu ký (như DTCC) hoặc công ty môi giới. Cũng kế thừa tất cả các quyền liên quan, nhưng phụ thuộc cao vào hạ tầng thị trường cổ phiếu hiện có, quyền sở hữu vẫn là gián tiếp, mức độ cải thiện đối với hệ thống truyền thống tương đối hạn chế. Đại diện chính: DTCC; Ondo gần đây cũng sử dụng cách này để mã hóa IVV và MU.
- Chứng khoán liên kết: Bên thứ ba phát hành và mã hóa một loại chứng khoán độc lập (như chứng khoán nợ), cung cấp mức độ tiếp xúc tổng hợp với cổ phiếu cơ sở. Người nắm giữ token chỉ nhận được mức độ tiếp xúc với biến động giá, không kế thừa các quyền cổ đông khác. Ưu điểm lớn nhất là tính linh hoạt sử dụng trên chuỗi cao. Đại diện chính: Ondo, xStocks, Robinhood Stock Tokens.
- Hoán đổi dựa trên chứng khoán: Bên thứ ba phát hành hợp đồng phái sinh, cung cấp mức độ tiếp xúc tổng hợp với cổ phiếu cơ sở, sau đó mã hóa hợp đồng. Giống như chứng khoán liên kết, chỉ cung cấp mức độ tiếp xúc liên quan đến giá, không kế thừa các quyền khác. Hiện tại hầu như chỉ có Robinhood Classic Stock Tokens là trường hợp chính.
Phân tích các nền tảng cổ phiếu được mã hóa chính
Securitize: Đi con đường trực tiếp nhất
Securitize hiện là nền tảng mã hóa có thị phần lớn nhất, quy mô RWA được mã hóa đạt 5,1 tỷ USD, sản phẩm đầu tàu là quỹ thị trường tiền tệ BUIDL của BlackRock. Securitize nắm giữ giấy phép môi giới tự doanh, đại lý chuyển nhượng và ATS được SEC đăng ký, và tận dụng lợi thế quản lý này để đi theo mô hình "chứng khoán được mã hóa trực tiếp". Theo phân loại của SEC, thuộc loại "Chứng khoán được mã hóa do tổ chức phát hành tài trợ".
Gần đây Securitize cũng mở rộng mô hình tương tự sang cổ phiếu được mã hóa. Khi niêm yết cổ phiếu SECZ của chính mình thông qua SPAC, họ đã sử dụng dịch vụ của mình để mã hóa và phát hành 180 triệu USD SECZ trên chuỗi.
Ưu điểm của mô hình này rất rõ ràng: cổ phiếu hiện có có thể được mã hóa nguyên trạng, đồng thời hoàn toàn tuân thủ luật chứng khoán hiện hành. Nhà đầu tư đầu tiên thông qua DRS đăng ký trực tiếp quyền sở hữu đối với cổ phiếu trước đây được nắm giữ thông qua DTCC hoặc công ty môi giới, sau đó Securitize với tư cách là đại lý chuyển nhượng mã hóa các cổ phiếu này. Kết quả là, token cổ phiếu chia sẻ cùng một CUSIP với cổ phiếu hiện có, không chỉ kế thừa quyền lợi kinh tế, mà còn kế thừa tất cả các quyền liên quan như quyền biểu quyết, quyền đòi tài sản còn lại khi phá sản.
Nhưng chính vì cổ phiếu sau khi mã hóa về bản chất vẫn là một hình thức khác của cùng một cổ phiếu, cũng mang theo những hạn chế tương ứng. Quan trọng nhất là yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt, khả năng sử dụng trên chuỗi tương đối bị hạn chế. Khác với cổ phiếu được mã hóa của Ondo hoặc xStocks, token cổ phiếu của Securitize chỉ có thể chuyển giữa các ví trong danh sách trắng đã qua KYC/AML, tương tác trên chuỗi cũng chỉ có thể thực hiện với các hợp đồng thông minh hạn chế đã được nhóm phê duyệt trước.

Securitize làm thế nào để thực thi các yêu cầu tuân thủ như KYC/AML trên chuỗi? Câu trả lời là DS Protocol. Đây là một bộ sưu tập hợp đồng thông minh do Securitize phát triển, sử dụng mã để thực thi tuân thủ trong toàn bộ vòng đời của chứng khoán được mã hóa (phát hành, chuyển nhượng, sử dụng, biểu quyết, chia cổ tức). Four Pillars trước đây đã có báo cáo nghiên cứu chuyên sâu về DS Protocol, và Securitize cũng đã đăng tải. Độc giả muốn tìm hiểu sâu hơn về cách hoạt động của chứng khoán được mã hóa ở cấp độ hợp đồng thông minh có thể tham khảo báo cáo đó.
Các nền tảng mã hóa cổ phiếu theo cách tương tự còn có Superstate và Figure. Tất cả đều thực hiện mã hóa với tư cách là đại lý chuyển nhượng, khác biệt lớn nhất nằm ở loại cổ phiếu được mã hóa: Securitize và Superstate mã hóa các cổ phần giống hệt cổ phiếu hiện có thông qua hệ thống DRS, trong khi Figure phát hành riêng một loại cổ phần bản địa blockchain, sau đó mã hóa phần cổ phần này.
Ondo và xStocks: Mở rộng hệ sinh thái với khả năng tiếp cận rộng rãi
Cấu trúc mà Ondo và xStocks sử dụng là: Khi người dùng đặt lệnh token cổ phiếu, SPV ngoài khơi sẽ mua lại cổ phiếu cơ sở, sau đó phát hành chứng khoán nợ được mã hóa được hỗ trợ bởi cổ phiếu đó.
Lấy xStocks làm ví dụ. Họ có một SPV được quản lý tại Jersey — Backed Assets (JE) Limited. Khi người dùng yêu cầu phát hành token cổ phiếu thông qua nền tảng, SPV này thông qua Alpaca Securities Mỹ mua cổ phiếu cơ sở, và đặt vào tài khoản được phân tách tại tổ chức lưu ký được quản lý. Sau đó SPV phát hành chứng khoán nợ độc lập được hỗ trợ bởi các cổ phiếu này, mã hóa chúng và giao cho người dùng.
Cấu trúc này thuộc loại "Chứng khoán liên kết" trong phân loại của SEC.

Hiện tại, Ondo đã mã hóa 406 cổ phiếu khác nhau, tổng giá trị khoảng 851 triệu USD; xStocks mã hóa 183 cổ phiếu, khoảng 482 triệu USD. Thị phần của cả hai trong phân khúc cổ phiếu được mã hóa lần lượt là 45,9% và 26,0%, đứng vững ở hai vị trí đầu.
Chìa khóa cho sự tăng trưởng nhanh chóng của họ nằm ở khả năng tiếp cận rộng rãi mà cấu trúc mã hóa mang lại. Nói một cách chặt chẽ, họ không mã hóa chính cổ phiếu, mà mã hóa chứng khoán nợ do bên thứ ba phát hành, được hỗ trợ bởi cổ phiếu. Do đó, so với mô hình do tổ chức phát hành tài trợ mã hóa trực tiếp cổ phiếu hiện có, cấu trúc loại này có yêu cầu tuân thủ về phân phối và giao dịch thứ cấp lỏng lẻo hơn, người dùng có thể tự do hơn trong việc giao dịch, sử dụng token cổ phiếu do Ondo và xStocks phát hành trên CEX và các giao thức DeFi trên chuỗi. Lấy xStocks làm ví dụ, bất kỳ ai cũng có thể sử dụng ví Web3 để giao dịch thông qua Jupiter DEX, hoặc gửi chúng vào các giao thức cho vay như Kamino như tài sản thế chấp để vay stablecoin.
Nhưng mã hóa gián tiếp này cũng mang lại vấn đề: ngay cả khi tài sản cơ sở giống nhau, token do các nền tảng khác nhau phát hành cũng không tương thích, dẫn đến phân mảnh thanh khoản. Ví dụ, cùng được hỗ trợ bởi cổ phiếu Nvidia, Ondo phát hành NVDAon, xStocks phát hành NVDAx, hai token này không thể tương thích. Ngoài ra, vì phụ thuộc vào Regulation S, nhà đầu tư Mỹ và người Mỹ không thể sử dụng.
Để giải quyết những hạn chế này, Ondo gần đây đã mua lại Oasis Pro, nhận được giấy phép môi giới tự doanh, ATS và đại lý chuyển nhượng, bắt đầu hướng tới mô hình mã hóa thân thiện hơn với quy định. Trên thực tế, Ondo đã sử dụng các giấy phép này, thông qua mô hình "Chứng khoán được mã hóa dạng lưu ký", để mã hóa cổ phần ETF IVV và cổ phiếu MU được nắm giữ trong tài khoản môi giới, cho thấy khả năng song song nhiều cấu trúc.
Robinhood: Người đến sau có thể phát huy sức mạnh?
Một tân binh quan trọng mới đã gia nhập hệ sinh thái cổ phiếu được mã hóa — Robinhood. Thực ra họ đã từ lâu cung cấp dịch vụ cổ phiếu được mã hóa cho nhà đầu tư châu Âu thông qua Classic Stock Tokens, nhưng theo phân loại của SEC, cấu trúc đó thuộc loại "Hoán đổi dựa trên chứng khoán": Robinhood ký hợp đồng phái sinh với người dùng lấy cổ phiếu làm tài sản cơ sở, sau đó mã hóa hợp đồng thành token biên nhận. Toàn bộ cấu trúc rất khép kín, chỉ có thể sử dụng trong ứng dụng Robinhood.
Ngày 1 tháng 7 năm 2026, Robinhood ra mắt dịch vụ Stock Tokens hoàn toàn mới. Cấu trúc mã hóa của nó sử dụng mô hình "Chứng khoán liên kết", gần như giống hệt với Ondo và xStocks nêu trên, ưu nhược điểm cũng tương tự.
Cấu trúc giống nhau là vậy, nhưng không gian tưởng tượng mà Robinhood có thể mang lại rất rõ ràng: gen sản phẩm và cơ sở người dùng hiện có khổng lồ của họ. Đồng thời với việc ra mắt Stock Tokens, Robinhood cũng đã khởi chạy mạng chính Robinhood Chain với trọng tâm là Stock Tokens. Người dùng Mỹ còn có thể thông qua ứng dụng Robinhood, gửi stablecoin vào Morpho trên Robinhood Chain, nhận lãi suất 7%. Mặc dù tham gia thị trường muộn hơn Ondo và xStocks, nhưng với khả năng lặp lại sản phẩm và tiềm năng mở rộng hệ sinh thái, Robinhood vẫn có cơ hội tăng trưởng nhanh về số lượng.
DTCC, NYSE, Nasdaq: Tín hiệu tái định hình hạ tầng tài chính
Không chỉ các nền tảng và công ty mới cân nhắc mã hóa cổ phiếu. Các nhà cung cấp hạ tầng thanh toán và giao dịch đóng vai trò then chốt trên thị trường cổ phiếu truyền thống — DTCC, NYSE, Nasdaq — cũng đang hành động hướng tới mã hóa.
DTC thuộc DTCC đã nhận được thư không hành động từ SEC, cho phép mã hóa một phần chứng khoán do DTC nắm giữ trên các blockchain đã được phê duyệt trước. DTC kỳ vọng điều này sẽ nâng cao tính thanh khoản của tài sản thế chấp, kéo dài thời gian giao dịch, nâng cao hiệu quả vận hành và thanh toán, đạt được khả năng lập trình và kiểm toán thời gian thực. Vào ngày 15 tháng 7, DTCC còn trong môi trường hạ tầng chứng khoán thực tế, đã thực hiện mã hóa hạn chế đối với các chứng khoán như QQQ, SPY, và hoàn thành thành công giao dịch và chuyển giao tài sản thế chấp.
NYSE vào tháng 4 năm 2026 đã nộp đề xuất thay đổi quy tắc lên SEC, hỗ trợ thử nghiệm mã hóa của DTC, cho phép cổ phiếu được thanh toán dưới dạng mã hóa. Ngoài ra, NYSE đang phát triển một sàn giao dịch mới được quản lý — Nền tảng Giao dịch Kỹ thuật số, mục tiêu là sử dụng hạ tầng blockchain để thực hiện giao dịch 7×24 đối với cổ phiếu và ETF Mỹ, và hỗ trợ nạp tiền bằng stablecoin. Vào tháng 3 năm 2026, NYSE còn ký biên bản ghi nhớ với Securitize, chỉ định Securitize là đại lý chuyển nhượng kỹ thuật số tiềm năng đầu tiên cho nền tảng mới này.
Nasdaq vào tháng 3 năm 2026 đã nhận được sự chấp thuận thay đổi quy tắc từ SEC, cho phép cổ phiếu trong thử nghiệm mã hóa của DTC được giao dịch và thanh toán dưới dạng mã hóa. Nasdaq còn hợp tác với Payward, công ty mẹ của Kraken, để thiết kế dịch vụ cổng, cho phép tổ chức phát hành và nhà đầu tư chuyển cổ phiếu giữa thị trường Nasdaq được quản lý và môi trường blockchain không cần cấp phép.
Coinbase: Sẽ đi con đường nào?
Người chơi cuối cùng đáng chú ý là Coinbase. Hiện tại họ chưa ra mắt dịch vụ cổ phiếu được mã hóa, nhưng từ năm ngoái đã nhiều lần bày tỏ ý định làm. Tháng 2 năm nay, Coinbase đã ra mắt giao dịch cổ phiếu truyền thống 5×24 tại Mỹ; tại một sự kiện vào tháng 6, họ thông báo sẽ sớm cung cấp cổ phiếu được mã hóa.

Ngành công nghiệp đặc biệt quan tâm Coinbase sẽ sử dụng cấu trúc nào để mã hóa cổ phiếu. Coinbase cho biết, dịch vụ của họ không chỉ đảm bảo token được hỗ trợ 1:1 với cổ phiếu thực, mà còn có thể cung cấp quyền cổ đông, nhưng cấu trúc cụ thể chưa được tiết lộ chi tiết. Quan trọng hơn, họ nói rõ rằng các token cổ phiếu này có thể sử dụng trên chuỗi, đồng thời không mở cửa cho khách hàng Mỹ.
Nếu sử dụng cấu trúc do tổ chức phát hành tài trợ, token thường kế thừa tất cả quyền cổ đông, mở cửa cho khách hàng Mỹ, nhưng khả năng sử dụng trên chuỗi tương đối bị hạn chế. Trong khi đó, tổ hợp "khả năng sử dụng rộng rãi trên chuỗi + loại trừ khách hàng Mỹ" giống với việc đi theo cấu trúc của bên thứ ba hơn (như Chứng khoán liên kết). Cấu trúc cuối cùng Coinbase sẽ sử dụng để mã hóa cổ phiếu, cũng như cách tận dụng hạ tầng sàn giao dịch của chính mình để mở rộng hệ sinh thái cổ phiếu được mã hóa, rất đáng để theo dõi liên tục.
Cạnh tranh trên cùng một chiến trường
Mục tiêu của dịch vụ tài chính rất rõ ràng: cho phép bất kỳ ai, ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, thông qua một backend và frontend duy nhất để giao dịch tất cả các loại tài sản. Dịch vụ tài chính ngày nay nhìn bề ngoài dường như đã gần đạt được mục tiêu này, nhưng trên thực tế, sự tích hợp chủ yếu chỉ xảy ra ở frontend, backend vẫn bị phân mảnh.
Cổ phiếu, với tư cách là một trong nhiều loại tài sản, cũng không ngoại lệ. Robinhood khởi nghiệp từ giao dịch cổ phiếu, Coinbase khởi nghiệp từ giao dịch tiền mã hóa, các nhà cung cấp hạ tầng cổ phiếu truyền thống DTCC/NYSE/Nasdaq, và các bên tham gia bản địa Web3 như Securitize, Ondo, xStocks, cấu trúc mã hóa và hướng chiến lược khác nhau, nhưng tất cả đều đang tiến về cùng một ngôi sao Bắc Đẩu — cổ phiếu được mã hóa.
Điều cần quan sát trọng điểm tiếp theo là, Hoa Kỳ và các khu vực pháp lý khác nhìn nhận cổ phiếu được mã hóa như thế nào, khuôn khổ quản lý sẽ được triển khai ra sao, và những thay đổi này sẽ viết lại cục diện cạnh tranh của các bên như thế nào; cũng như liệu cổ phiếu được mã hóa có thể trở thành chất xúc tác quan trọng tiếp theo thúc đẩy toàn bộ lĩnh vực RWA mở rộng sau trái phiếu Mỹ được mã hóa hay không.
Thị trường Hàn Quốc cũng rất đáng chú ý: Mặc dù mức độ hoạt động giao dịch bán lẻ cao, nhưng sự phát triển ngành RWA lại tương đối chậm. Các thảo luận liên quan đến cổ phiếu được mã hóa sẽ diễn ra như thế nào tại Hàn Quốc, rất đáng theo dõi liên tục.







