BitVM原理解析及其优化思考

Odaily星球日报Xuất bản vào 2024-03-26Cập nhật gần nhất vào 2024-03-26

Tóm tắt

BitVM 技术探索才刚刚开始,未来将探索和实践更多的优化方向,以实现对比特币的扩容,繁荣比特币生态。

原文来源:Bitlayer 研究组

原文作者:lynndell, mutourend.

BitVM原理解析及其优化思考

1.引言

比特币是一种去中心化、安全且值得信赖的数字资产。但是,它存在重大限制,无法成为支付和其他应用的可扩展网络。比特币的扩容问题自诞生以来就一直备受关注。比特币 UTXO 模型将每笔交易视为一个独立事件,导致一个无状态的系统,缺乏执行复杂的、依赖状态的计算能力。因此,虽然比特币可以执行简单脚本和多签交易,但它难以促进在有状态的区块链平台上常见的复杂和动态的合约交互。这一问题显著限制了在比特币上构建的去中心化应用(dApps)和复杂金融工具的范畴,而状态模型平台提供了一个更加多样化的环境,用于部署和执行功能丰富的智能合约。

对于比特币扩容,主要有状态通道、侧链、客户端验证等技术。其中,状态通道提供了安全且多样化的支付解决方案,但其在验证任意复杂计算的能力上有限。这种限制减少了其在需要复杂、条件性逻辑和交互的各种场景中的应用。侧链虽然支持广泛的应用,并提供超越比特币功能的多样性,但是具有较低的安全性。这种安全上的差异源于侧链采用的是独立的共识机制,这些机制远不如比特币共识机制的健壮性。客户端验证,使用比特币 UTXO 模型,可以处理更多复杂的交易,但是与比特币没有双向校验和约束能力,导致其安全性低于比特币。客户端验证协议的链下设计依赖于服务器或云基础设施,这可能导致集中化或通过妥协服务器进行潜在审查。客户端验证的链下设计还给区块链基础设施引入了更多复杂性,可能导致可扩展性问题。

2023 年 12 月,ZeroSync 项目负责人 Robin Linus 发表了一篇名为《BitVM:Compute Anything On Bitcoin》的白皮书,引发了大家对于提升比特币可编程性的思考。该论文提出一种在不改变比特币网络共识的情况下可实现图灵完备的比特币合约解决方案,使得任何复杂计算都可以在比特币上验证,而无需改变比特币基本规则。BitVM 充分利用比特币脚本和 Taproot,实现乐观 Rollup。基于 Lamport 签名(又名 bit commitment),让比特币两个 UTXO 之间建立联系,实现有状态的比特币脚本。在 Taproot 地址中承诺一个大型程序,operator 和验证方进行大量的链下交互,在链上产生的足迹很小。如果双方合作,则可以执行任意复杂的、有状态的链下计算,而不在链上留下任何痕迹。如果双方不合作,则发生争议时,需要链上执行。因此,BitVM 极大地拓宽了比特币的潜在用例,使比特币不仅可以作为一种货币,还可以作为各种去中心化应用和复杂计算任务的验证平台。

但是,虽然 BitVM 技术在比特币扩容方面极具优势,但仍处于早期阶段,在效率和安全方面还存在一些问题。如:(1)挑战与响应需要多次交互,导致手续费昂贵,挑战周期长;(2)Lamport 一次性签名数据较长,需要降低数据长度;(3)哈希函数复杂度较高,需要 Bitcoin friendly 哈希函数,降低费用;(4)现有 BitVM 合约庞大而比特币区块容量有限,可借助 scriptless scripts 来实现 Scriptless Scripts BitVM,节约比特币区块空间,同时提升 BitVM 效率;(5)现有 BitVM 采用的是许可模型,仅联盟成员可发起挑战,且限定为仅两方之间,应扩展至 permissionless 多方挑战模式,将信任假设进一步减小。为此,本文提出一些优化思路,进一步提高 BitVM 的效率和安全性。

2.BitVM 原理

BitVM 定位为 Bitcoin 的链下合约,致力于推动 Bitcoin 合约功能。当前比特币脚本是完全无状态的,所以比特币脚本执行时,其执行环境在每个脚本之后都会重置。令脚本 1 和脚本 2 拥有相同 x 值的原生方式是不存在的,比特币脚本原生不支持该方式。但仍可以借助现有 opcodes,通过 Lamport 一次性签名让 Bitcoin 脚本是有状态的,如可强制 script 1 和 script 2 中的 x 为相同值。如果参与方签署了相互冲突的 x 值,则可对其进行惩罚。BitVM 程序计算发生在链下,而计算结果验证发生在链上。当前 Bitcoin 区块有 1 MB 限制,当验证计算过于复杂时,可借助 OP 技术,采用挑战响应模式,支持更高复杂度的计算验证。

与 Optimistic Rollup 和 MATT 提案(Merkelize All The Things)类似,BitVM 系统基于欺诈证明和挑战-响应协议,但不需要修改比特币的共识规则。BitVM 底层原语简单,主要基于哈希锁、时间锁和大型 Taproot 树。

证明者逐字节承诺,但在链上验证所有计算将过于昂贵。所以,验证者执行一系列精心设计的挑战,以简洁地驳斥证明者的虚假主张。证明者和验证者共同预签一系列挑战和响应交易,用于解决争议,从而允许在比特币上进行通用计算验证。

BitVM 关键组件有:

  • 电路承诺:证明者和验证者将程序编译为大型二进制电路。证明者在一个 Taproot 地址中承诺该电路,该地址下的每个叶子脚本,对应该电路中的每个逻辑门。核心是基于 bit commitment 来实现 logic gate commitment,从实现电路承诺。

  • 挑战和响应:证明者和验证者预签一系列交易来实现挑战-响应游戏。理想情况下,这种互动是在链下进行的,当证明者不配合时,也可在链上执行。

  • 模棱两可惩罚:如果证明者提出任何不正确的声明,则验证者挑战成功后可拿走证明者存款,挫败证明者的作恶行为。

3.BitVM 优化 

3.1 基于 ZK 降低 OP 交互次数

当前有 2 大主流 Rollups:ZK Rollups 和 OP Rollups。其中,ZK Rollups 依赖于 ZK Proof 的有效性验证,即正确执行的密码学证明,其安全性依赖于计算复杂度假设;OP Rollups 依赖于 Fraud Proof,假设所提交的状态均是正确的,设定挑战周期通常为 7 天,其安全性假定系统内至少有一个诚实方能探测到不正确的状态,并提交欺诈证明。假设 BitVM 挑战程序最大步数为 2 ^{ 32 },需要内存为 2 ^{ 32 }* 4 字节,约 17 GB。在最坏情况下,需要约 40 轮挑战和响应,约半年时间,总脚本约 150 KB。该情况下激励严重不足,但实际情况下几乎不发生。

考虑使用零知识证明降低 BitVM 的挑战次数,从而提高 BitVM 的效率。根据零知识证明理论,如果数据 Data 满足算法 F,则证明 proof 满足验证算法 Verify,即验证算法输出 True;如果数据 Data 不满足算法 F,则证明 proof 也不满足验证算法 Verify,即验证算法输出 False。在 BitVM 系统中,如果挑战者不认可证明方提交的数据,则发起挑战。

对于算法 F,使用二分法拆开,假设需要 2 ^n 次,则能找到错误点;如果算法复杂度太高,则 n 较大,需要很久才能完成。但是,零知识证明的验证算法 Verify 的复杂度是固定的,公开证明 proof 和验证算法 Verify 全过程,发现输出为 False。零知识证明的优势在于打开验证算法 Verify 所需的计算复杂度,相比于二分法打开原始算法 F,要低得多。因此,借助零知识证明,让 BitVM 挑战的不再是原始算法 F,而是验证算法 Verify,降低挑战轮数,缩短挑战周期。

最后,虽然零知识证明有效性和欺诈证明依赖于不同的安全假设,但是可将二者结合,可构建 ZK Fraud Proof,实现 On-Demand ZK Proof。不同于 full ZK Rollup,不再需要为每个单个状态变换生成 ZK proof,On-Demand 模型使得,仅在有挑战时才需要 ZK Proof,而整个 Rollup 设计仍是乐观的。因此,仍默认所生成的状态是有效的,直到有人挑战该状态。如果某个状态无挑战,则无需生成任何 ZK Proof。但是,如果参与方发起挑战,则需为挑战区块内所有交易的正确性生成 ZK Proof。未来,可探索为单个有争议指令生成 ZK Fraud Proof,避免一直生成 ZK Proof 的计算成本。

3.2 比特币友好的一次性签名

比特币网络中,遵循共识规则的交易是有效交易,但除共识规则之外,还额外引入了 standardness 规则。比特币节点仅转发广播标准交易,有效但非标准的交易被打包的唯一方法直接是与矿工合作。

根据共识规则,legacy(即 non-Segwit)交易的最大 size 为 1 MB,即占满整个区块。但 legacy 交易的 standardness 上限为 100 kB。根据共识规则,Segwit 交易的最大 size 为 4 MB,即 weight limit。但 Segwit 交易的 standardness 上限为 400 kB。

Lamport 签名是 BitVM 的基础组件,降低签名和公钥长度,有助于降低交易数据,从而降低手续费。Lamport 一次性签名需使用哈希函数(如 one way permutation 函数 f)。Lamport 一次性签名方案中,消息长度为 v 比特,公钥长度为 2 v 比特,签名长度也为 2 v 比特。签名和公钥较长,需要消耗大量的存储 gas。因此,需要寻找类似功能的签名方案,以降低签名和公钥长度。相比 Lamport 一次性签名,Winternitz 一次性签名的签名和公钥长度大幅降低,但是增加了签名和验签的计算复杂度。

在 Winternitz 一次性签名方案中,使用特殊函数 P 将 v 比特的消息映射为长度为 n 的向量 s。s 中每个元素的取值为{ 0,..., d}。Lamport 一次性签名方案是 d= 1 特殊情况下的 Winternitz 一次性签名方案。在 Winternitz 一次性签名方案中,n, d, v 之间的关系满足:n≈v/log 2(d+ 1)。当 d= 15 时,有 n≈(v/4)+ 1 。对于包含 n 个元素的 Winternitz 签名而言,比 Lamport 一次性签名方案中的公钥长度和签名长度短 4 倍。但是,验签的复杂度提高了 4 倍。在 BitVM 中使用 d= 15, v= 160, f=ripemd 160(x)实现 Winternitz 一次性签名,可将 bit commitment size 降低 50% ,从而将 BitVM 的交易费降低至少 50% 。未来,在对现有 Winternitz 比特币脚本实现进行优化的同时,可探索以比特币脚本表达的更紧凑的一次性签名方案。

3.3 比特币友好的哈希函数

根据共识规则,P 2 TR script 的最大 size 为 10 kB,P 2 TR script witness 的最大 size 与最大 Segwit 交易 size 一样,为 4 MB。但 P 2 TR script witness 的 standradness 上限为 400 kB。

当前比特币网络还不支持 OP_CAT,无法拼接字符串做 Merkle path 验证。因此,需用现有比特币脚本,以 script size 和 script witness size 最优的方式,实现一种比特币友好的哈希函数,从而支持 merkle inclusion proof 验证功能。

BLAKE 3 为 BLAKE 2 哈希函数的优化版,并引入了 Bao tree 模式。相比于 BLAKE 2 s-based,其压缩函数的轮数由 10 降至 7 。BLAKE 3 哈希函数会将其输入切分为 1024 字节大小的连续 chunks,最后一个 chunk 可能更短但不为空。当只有一个 chunk 时,则该 chunk 为 root node,且为该树的唯一节点。将这些 chunks 排布为二进制树的叶子节点,然后对每个 chunk 独立压缩。

当将 BitVM 用于验证 Merkle inclusion proof 场景时,哈希运算的输入由 2 个 256-bit 哈希值拼接而成,即哈希运算的输入为 64 字节。使用 BLAKE 3 哈希函数时,这 64 字节可分配于单个 chunk 内,整个 BLAKE 3 哈希运算仅需要对单个 chunk 应用一次压缩函数。BLAKE 3 的压缩函数中,需要运行 7 次轮函数和 6 次置换函数。

目前 BitVM 中已完成基于 u 32 值的 XOR、模加、位右移等基础运算,可以很容易组装出比特币脚本实现的 BLAKE 3 哈希函数。使用 stack 中 4 个分开的字节来表示 u 32 words,来实现 BLAKE 3 所需的 u 32 addition、u 32 bitwise XOR 和 u 32 bitwise rotations。目前 BLAKE 3 哈希函数比特币脚本共约 100 kB,足以用于构建一个 toy 版本的 BitVM。

此外,可拆分这些 BLAKE 3 代码,使得 Verifier 和 Prover 可通过将挑战-响应游戏中的执行一分为二而不是完全执行来显著降低所需的链上数据。最后,使用比特币脚本实现 Keccak-256、Grøstl 等哈希函数,从中选出最比特币友好的哈希函数,并探索其它新的比特币友好哈希函数。

3.4 Scriptless Scripts BitVM

Scriptless Scripts 是一种通过使用 Schnorr 签名,在链下执行智能合约的方法。Scripless Scripts 概念诞生自 Mimblewimble,除了 kernel 及其签名之外,不存储永久数据。

Scriptless Scripts 的优点是功能、隐私和效率。

  • 功能:Scriptless Scripts 可增加智能合约的范围和复杂性。比特币脚本能力受限于网络中已启用的 OP_CODES 数量,而 Scriptless Scripts 将智能合约的规范和执行从链上转移到仅设计合约参与方的讨论,无需等待比特币网络的分叉来启用新的操作码。

  • 隐私:将智能合约的规范和执行从链上转移到链下,可增加隐私。在链上,合约的很多细节都会共享到整个网络,这些详细信息包括参与者的数量和地址以及转账金额等。通过将智能合约移至链下,网络只知道参与者同意其合约条款已得到满足且相关交易有效。

  • 效率:Scriptless Scripts 最大限度地降低链上验证和存储的数据量。通过将智能合约移至链下,全节点的管理费用会减少,用户的交易费用也会降低。

Scriptless scripts 是一种在比特币上设计密码学协议的方法,可避免执行显式智能合约。核心思想是使用密码算法实现期望功能,而不是使用脚本实现功能。适配器签名和多重签名,是 Scriptless scripts 的原始构建基石。使用 Scriptless scripts,可实现比常规交易更小的交易,降低交易手续费。

可借助 Scriptless Scripts,使用 Schnorr 多重签名和适配器签名,不再像 BitVM 方案那样提供哈希值和哈希原像,也可实现 BitVM 电路中的逻辑门承诺,从而可节约 BitVM 脚本空间,提高 BitVM 效率。虽然现有的 Scriptless Scripts 方案能降低 BitVM 脚本空间,但是需要证明者和挑战者有大量交互来组合公钥。未来将对该方案进行改进,同时尝试将 Scripless Scripts 引入到具体 BitVM 功能模块内。

3.5 无需许可的多方挑战

当前 BitVM 挑战默认需要许可的原因在于:Bitcoin 的 UTXO 仅能执行一次,导致恶意的 verifier 可通过挑战诚实 prover 来“浪费”该合约。当前 BitVM 限定为两方挑战模式。试图作恶的 prover,可同时用自己控制的 verifier 发起挑战,从而“浪费”该合约,使得作恶成功,而其它 verifier 无法阻止该行为。因此,在 Bitcoin 基础之上,需要研究无需许可的多方 OP 挑战协议,可将 BitVM 的现有 1-of-n 信任模型,扩展至 1-of-N。其中,N 远大于 n。此外,需要研究解决挑战者与 prover 串谋或恶意挑战“浪费”合约的问题。最终实现信任更小的 BitVM 协议。

无需许可的多方挑战,允许任何人在没有许可名单的情况下参与。这就意味着,用户可在没有任何可信第三方参与的情况下,从L2提币。此外,任何想要参与 OP 挑战协议的用户均可质疑和删除无效提款。

将 BitVM 扩展为无需许可多方挑战模型,需解决如下攻击:

  • 女巫攻击:即使攻击者伪造多个身份参与争议挑战,单个诚实参与方仍能够赢得争议。如果诚实参与方捍卫正确结果的成本,与对攻击者的数量呈线性关系时,则当涉及大量攻击者时,诚实参与方为赢得争议所需付出的成本将变得不切实际,且容易受到女巫攻击。论文 Permissionless Refereed Tournaments 中,提出一种改变游戏规则的争议解决算法,单个诚实参与方赢得争议的成本随着对手的数量呈对数增长,而不是线性增长。

  • 延迟攻击:某个或一群恶意方,遵循某种策略来阻止或延迟正确结果(如将资产提取到L1)在L1上的确认,并迫使诚实的 prover 花费L1手续费。可要求挑战者需提前质押来缓解该问题。如果挑战者发起延迟攻击,则没收其质押。但是,如果攻击者愿意在一定限度内牺牲质押来追求延迟攻击,则应该有应对策略来降低延迟攻击的影响。论文 BoLD: Bounded Liquidity Delay in a Rollup Challenge Protocol提出的算法,使得无论攻击者愿意失去多少质押,最坏情况下的攻击只能导致一定上限的延迟。

未来,将探索适用于比特币特性的,可抵抗以上攻击问题的 BitVM 无需许可多方挑战模型。

4.结论

BitVM 技术探索才刚刚开始,未来将探索和实践更多的优化方向,以实现对比特币的扩容,繁荣比特币生态。

参考文献

  1. BitVM: Compute Anything on Bitcoin

  2. BitVM:Off-chain Bitcoin Contracts

  3. Robin Linus on BitVM

  4. [bitcoin-dev] BitVM: Compute Anything on Bitcoin

  5. The Odd Couple: ZK and Optimistic Rollups on a Scalability Date

  6. What are Bitcoin's transaction and script limits?

  7. BIP-342: Validation of Taproot Scripts

  8. https://twitter.com/robin_linus/status/1765337186222686347

  9. A Graduate Course in Applied Cryptography

  10. BLAKE 3: one function, fast everywhere

  11. [bitcoin-dev] Implementing Blake 3 in Bitcoin Script

  12. https://github.com/BlockstreamResearch/scriptless-scripts

  13. Introduction to Scriptless Scripts

  14. BitVM using Scriptless Scripts

  15. Solutions to Delay Attacks on Rollups

  16. Introducing DAVE. Cartesi's Permissionless Fault-Proof System.

  17. Delay Attacks on Rollups

  18. Solutions to Delay Attacks on Rollups - Arbitrum Research

  19. Multiplayer Interactive Computation Games Notes

  20. BoLD: Bounded Liquidity Delay in a Rollup Challenge Protocol

  21. Permissionless Refereed Tournaments

原文链接

Nội dung Liên quan

Giá thuê GPU giảm 30% trong ba tuần, Chuỗi giá trị AI đang 'di cư' từ NVIDIA sang chip bộ nhớ

Giá thuê GPU (cụ thể là chip B200 của Nvidia) đã giảm khoảng 30% trong ba tuần, từ mức cao 6,11 USD/giờ vào cuối tháng 5 xuống còn 4,22 USD/giờ. Sự sụt giảm này làm dấy lên nghi ngờ về tính bền vững của câu chuyện "khan hiếm sức mạnh tính toán" vốn là trụ cột cho định giá trong ngành AI. Trong khi đó, thị trường bán dẫn chứng kiến sự phân hóa rõ rệt. Chỉ số ETF bán dẫn SMH tăng 15% trong tháng qua, với các công ty bộ nhớ như Micron và SanDisk bùng nổ gần 60%. Ngược lại, cổ phiếu Nvidia lại giảm khoảng 3% trong cùng kỳ. Điều này cho thấy dòng tiền và sự chú ý của thị trường đang dịch chuyển dọc theo chuỗi giá trị AI, từ linh kiện xử lý (GPU) sang linh kiện lưu trữ (bộ nhớ), nơi được cho là đang trở thành nút thắt cổ chai mới. Nguyên nhân giá thuê GPU giảm được cho là do nguồn cung được cải thiện: quy trình sản xuất chip của TSMC tốt hơn, nguồn cung HBM3e từ SK Hynix và Micron dồi dào hơn, và nhiều nhà cung cấp đám mây mới có hàng tồn kho B200. Áp lực giá có thể còn tăng khi thế hệ chip Blackwell Ultra B300 sắp ra mắt. Tuy nhiên, thị trường hợp đồng dài hạn vẫn nóng. Các hợp đồng thuê GPU trị giá hàng tỉ USD, như thỏa thuận giữa Google và SpaceX, cho thấy nhu cầu cơ bản vẫn mạnh mẽ. Rủi ro chính của Nvidia không nằm ở nhu cầu, mà ở khả năng định giá khi giá thuê hạ nhiệt có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận của khách hàng và cuối cùng là đơn đặt hàng. Báo cáo thu nhập sắp tới của Micron sẽ là chỉ số quan trọng để xác nhận liệu câu chuyện "siêu chu kỳ bộ nhớ" và sự dịch chuyển giá trị sang lĩnh vực này có còn đúng không. Đối với nhà đầu tư, vấn đề không phải là hoài nghi về triển vọng AI, mà là xác định lại vị trí quyền định giá trong chuỗi cung ứng đang thay đổi này.

marsbit7 phút trước

Giá thuê GPU giảm 30% trong ba tuần, Chuỗi giá trị AI đang 'di cư' từ NVIDIA sang chip bộ nhớ

marsbit7 phút trước

Từ Corning đến Ciena, Cơ hội cho Cổ phiếu Tăng gấp 10 lần trong Chuỗi Cung ứng Truyền thông Quang AI

**Tóm tắt: Từ Corning đến Ciena – Cơ hội cổ phiếu tăng 10 lần trong chuỗi cung ứng viễn thông quang học cho AI** Nhu cầu dữ liệu khổng lồ từ trung tâm dữ liệu AI đang thúc đẩy một cuộc chuyển đổi tất yếu từ cáp đồng sang công nghệ quang học, do các giới hạn vật lý về khoảng cách, nhiệt và điện năng của cáp đồng. Các cơ hội đầu tư lớn nhất thường nằm ở các nhà cung cấp thiết yếu trong toàn bộ chuỗi cung ứng quang học, hơn là chỉ ở những công ty nổi tiếng nhất. **Các công ty trọng điểm được phân tích:** * **Corning (GLW):** Nhà sản xuất sợi quang hàng đầu với công nghệ vượt trội, có hợp đồng dài hạn trị giá hàng chục tỷ USD từ tất cả các gã khổng lồ công nghệ (Meta, Amazon, Google, Microsoft, OpenAI, Nvidia). Lợi nhuận tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với doanh thu, cho thấy quyền định giá và hiệu quả quy mô. * **Amphenol (APH):** Chuyên về bộ kết nối và cáp tốc độ cao (cả đồng và quang), là động lực tăng trưởng chính trong các trung tâm dữ liệu AI. Công ty mua lại thành công và có định giá hấp dẫn so với tốc độ tăng trưởng. * **Credo Technology (CRDO):** Cầu nối giữa thế giới cáp đồng và quang học, với chip tiết kiệm năng lượng. Tăng trưởng doanh thu ấn tượng nhưng rủi ro tập trung khách hàng cao. * **Ciena (CIEN):** Dẫn đầu về công nghệ quang học mạch kết hợp, cho phép tải nhiều dữ liệu hơn trên các sợi quang hiện có mà không cần lắp đặt mới. Sổ đặt hàng tích lũy kỷ lục, nhưng định giá đã phản ánh nhiều triển vọng. * **AXT (AXTI):** Nhà cung cấp vật liệu nền tảng (tấm wafer Indium Phosphide) quan trọng cho tất cả laser quang học, tạo ra nút cổ chai trong chuỗi cung ứng. Rủi ro đáng kể từ quy định xuất khẩu của Trung Quốc và định giá rất cao. * **VEO Solutions (VIAV):** "Người bán xẻng" trong ngành, cung cấp thiết bị kiểm tra cần thiết cho mọi liên kết và thiết bị quang học trước khi vận hành. Hưởng lợi bất kể công ty nào chiến thắng. **Lựa chọn ETF:** Quỹ ETF FOTO (Tuttle Capital Pure Play Photonics Fund) cung cấp cách tiếp cận tập trung vào chủ đề quang học thuần túy, nhưng còn mới và quy mô nhỏ. **Kết luận:** Sự chuyển đổi từ đồng sang quang là không thể tránh khỏi. Các nhà đầu tư nên xem xét toàn bộ bản đồ chuỗi cung ứng, từ vật liệu, linh kiện đến thiết bị hệ thống và kiểm tra, để xác định các công ty được hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng đầu tư cơ sở hạ tầng AI này.

marsbit26 phút trước

Từ Corning đến Ciena, Cơ hội cho Cổ phiếu Tăng gấp 10 lần trong Chuỗi Cung ứng Truyền thông Quang AI

marsbit26 phút trước

20 Tuổi Sáng Lập, Tuyển Nhân Viên 18 Tuổi, Được Nhà Đầu Tư 19 Tuổi Gây Quỹ

**Tóm tắt tiếng Việt:** Ngành công nghiệp AI, đặc biệt là mô hình lớn (LLM), đang tạo ra một cơn sốt "trẻ hóa" chưa từng có. Các tập đoàn công nghệ lớn và công ty khởi nghiệp săn đón những nhân tài trẻ tuổi, thậm chí là học sinh cấp 3, sinh viên, bằng các gói lương khổng lồ. Thực tập sinh AI 17 tuổi có thể nhận lương theo ngày lên tới 5.500 RMB, trong khi sinh viên mới tốt nghiệp xuất sắc có thể được trả 3-6 triệu RMB/năm, vượt xa mức lương của các quản lý cấp cao nhiều kinh nghiệm trong ngành internet truyền thống. Tiêu chuẩn tuyển dụng ưu tiên "AI Native" – những người trẻ lớn lên cùng công nghệ, có tư duy phù hợp và khả năng thích ứng nhanh với các đột phá kỹ thuật mới. Kinh nghiệm làm việc lâu năm đôi khi trở thành gánh nặng. Làn sóng này cũng lan sang giới đầu tư, nơi các quỹ mới thành lập chuyên đầu tư vào các nhà sáng lập sinh sau năm 1998. Một hệ sinh thái những người trẻ tuổi – nhà nghiên cứu, nhà sáng lập, nhà đầu tư – đang kết nối và hỗ trợ lẫn nhau, thách thức các quy tắc và thế hệ đi trước. Tuy nhiên, mặt trái của sự hào phóng dành cho tài năng trẻ là khoảng cách thu nhập và cơ hội ngày càng lớn. Áp lực cạnh tranh khốc liệt, việc tiếp cận các vị trí tốt thường phụ thuộc nhiều vào mạng lưới quan hệ và sự giới thiệu từ bên trong. Trong khi một bộ phận thanh niên tài năng được tưởng thưởng xứng đáng, nhiều chuyên gia công nghệ ở độ tuổi 30+ cảm thấy bị đe dọa và bỏ lại phía sau, phải vật lộn để chuyển đổi trong một thế giới mà "sự trừng phạt dành cho sự bình thường chưa bao giờ khắc nghiệt đến thế". Sự thay đổi quyền lực này được minh họa rõ nét qua việc các CEO trẻ tuổi hơn thay thế các lãnh đạo kỳ cựu, như trường hợp ở Alibaba.

marsbit1 giờ trước

20 Tuổi Sáng Lập, Tuyển Nhân Viên 18 Tuổi, Được Nhà Đầu Tư 19 Tuổi Gây Quỹ

marsbit1 giờ trước

Người muốn mua đã mua xong: Cơn sốt nhà đầu tư nhỏ lẻ SpaceX dần nguội lạnh, áp lực bán thực sự vẫn chưa đến vào tháng 8

Tác giả: Tyler Durden (ZeroHedge) Bài viết phân tích đợt giảm mạnh của cổ phiếu SpaceX (SPCX) sau đợt IPO lịch sử. Cổ phiếu mở cửa ở 150 USD vào ngày 12/6, nhanh chóng tăng vọt lên mức cao kỷ lục 225 USD vào ngày 16/6 nhờ làn sóng mua vào cuồng nhiệt từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ, những người đã bơm một lượng kỷ lục 405 triệu USD trong 5 ngày giao dịch đầu tiên. Tuy nhiên, động lực này đã nhanh chóng cạn kiệt. Sau khi đạt đỉnh, dòng tiền từ nhà đầu tẻ bán lẻ sụp đổ và SPCX bắt đầu chuỗi giảm ba ngày liên tiếp, đỉnh điểm là mức sụt 16.4% vào thứ Hai, xóa sổ 6000 tỷ USD vốn hóa và đưa giá cổ phiếu quay trở lại mức gần 150 USD - giá mở cửa ban đầu. Nguyên nhân chính cho đợt bán tháo được cho là do nhận thức về áp lực bán khổng lồ sắp tới. Hiện chỉ có 5% cổ phiếu lưu hành tự do, trong khi 95% còn lại đang bị khóa. Theo lịch trình mở khóa, đến đầu tháng 9, các cổ đông nội bộ có thể bán ra tối đa 44% cổ phần, làm tăng nguồn cung lưu hành lên khoảng 900%. Các chuyên gia cảnh báo rằng tất cả những người muốn mua có lẽ đã mua xong, trong khi áp lực bán thực sự vẫn chưa bắt đầu. Sự sụp đổ của SpaceX có nguy cơ kéo theo sự điều chỉnh trên diện rộng hơn đối với các cổ phiếu công nghệ vốn dựa vào động lực và sự lạc quan của nhà đầu tẻ nhỏ lẻ.

marsbit1 giờ trước

Người muốn mua đã mua xong: Cơn sốt nhà đầu tư nhỏ lẻ SpaceX dần nguội lạnh, áp lực bán thực sự vẫn chưa đến vào tháng 8

marsbit1 giờ trước

Triển vọng báo cáo tài chính Q2 của Micron, Citigroup điều chỉnh giá mục tiêu tăng lên

Trước thềm báo cáo kết quả kinh doanh Q2 (F3Q26 tài khóa 2026) của Micron dự kiến công bố vào ngày 24/6, Citigroup đã điều chỉnh mục tiêu giá cổ phiếu từ 840 USD lên 1.200 USD, đồng thời duy trì xếp hạng Mua. Động thái này dựa trên kỳ vọng giá bộ nhớ (DRAM/NAND) mạnh hơn và biên lợi nhuận cao trong năm 2026. Điểm đáng chú ý là giá cổ phiếu Micron (~1.211 USD tính đến 23/6) đã gần chạm mức mục tiêu mới này. Do đó, thị trường hiện tập trung vào việc liệu các giả định lạc quan của Citigroup có thành hiện thực hay không. Cốt lõi của việc điều chỉnh là kỳ vọng lợi nhuận tài khóa 2027 (EPS dự kiến 114.73 USD) được nâng cao đáng kể, dựa trên hai yếu tố: 1. **Giá cả tăng mạnh:** Citigroup dự báo giá bán trung bình (ASP) DRAM năm 2026 tăng 200% và NAND tăng 186%, đặc biệt mạnh từ phía máy chủ và trung tâm dữ liệu phục vụ AI. 2. **Nguồn cung thắt chặt:** Tình trạng thiếu hụt nguồn cung DRAM toàn cầu (~5%) và việc sản xuất HBM (bộ nhớ băng thông cao) chiếm dụng công suất, khiến nguồn cung DRAM thông thường càng thêm hạn hẹp. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những rủi ro có thể làm gián đoạn chu kỳ tăng giá: ngành có thể mở rộng sản xuất quá mức, chi tiêu vốn cho AI/điện toán đám mây chậm lại, hoặc các thỏa thuận dài hạn (LTA) với khách hàng thiếu điều khoản ràng buộc chặt chẽ. Citigroup đưa ra kịch bản giá lạc quan lên đến 1.400 USD, nhưng cũng cảnh báo kịch bản giá giảm mạnh về 400 USD nếu chu kỳ suy yếu. Tóm lại, bên cạnh kết quả quý, thị trường sẽ đặc biệt chú ý đến quan điểm của ban lãnh đạo Micron về triển vọng cung-cầu, định giá HBM, tiến độ LTA và hướng dẫn biên lợi nhuận cho năm tài khóa 2026-2027.

marsbit1 giờ trước

Triển vọng báo cáo tài chính Q2 của Micron, Citigroup điều chỉnh giá mục tiêu tăng lên

marsbit1 giờ trước

Giao dịch

Giao ngay
Hợp đồng Tương lai
活动图片