Tác giả: Eric, Foresight News
Ngày 29 tháng 6, đề xuất của cộng đồng ENS về việc gia hạn quyền phủ quyết của Ủy ban An ninh ENS DAO thêm hai năm đã bước vào giai đoạn bỏ phiếu trên chuỗi. Ngay sau khi bắt đầu, hơn 800 nghìn phiếu tán thành đã vượt xa chưa đầy 300 nghìn phiếu phản đối, nhưng Nick Johnson, người sáng lập ENS, đã sử dụng một lượng lớn token ENS mà ông nắm giữ, đẩy phiếu phản đối lên một mạch thành 3,55 triệu phiếu.
Ủy ban An ninh ENS DAO được thành lập vào tháng 7 năm 2024. Vào thời điểm đó, số người tham gia đề xuất và số phiếu bầu trong ENS DAO đều ở mức thấp. Để ngăn chặn các cá voi lớn lợi dụng điều này đưa ra các đề xuất độc hại đe dọa kho bạc trị giá hơn 350 triệu USD của ENS DAO, DAO đã chọn thành lập Ủy ban An ninh, trao cho họ quyền phủ quyết trực tiếp đối với các đề xuất độc hại thông qua chữ ký đa trọng 4/8.
Tuy nhiên, quyền lực của ủy ban này chỉ giới hạn trong việc phủ quyết các đề xuất độc hại, không được can thiệp vào quy trình của các đề xuất thông thường, cũng không có quyền đưa ra đề xuất, và quyền hạn chỉ được giữ một lần trong hai năm để dễ dàng điều chỉnh.
Theo lẽ thường, việc gia hạn quyền hạn cho một tổ chức bảo vệ kho bạc DAO như vậy trước khi nhiệm kỳ kết thúc là điều khá bình thường, vậy tại sao người sáng lập ENS lại phải tự mình bỏ phiếu chống lại đề xuất bảo vệ DAO này?
Để hiểu quyết định "độc tài" này, cần phải truy ngược lại một cuộc thảo luận về quản trị ENS DAO vào tháng 11 năm ngoái.
Tác giả đã đề cập đến sự kiện này trong bài viết Thấy ENS đang đau đầu với vấn đề quản trị, tôi nghĩ đã đến lúc bàn về vấn đề của DAO (https://foresightnews.pro/article/detail/93316): Vào tháng 11 năm 2025, Nick Johnson đã viết một đoạn đầy ẩn ý trên diễn đàn, đại ý là hiện tại bên trong ENS DAO đầy rẫy những cuộc đấu đá chính trị, những người có năng lực đang dần rời đi, và quyền lãnh đạo DAO lại rơi vào tay những người thiếu kinh nghiệm thậm chí có lợi ích không phù hợp với giao thức.
Limes, thư ký của ENS DAO, cũng đã đệ trình một đề xuất trong tháng đó, đề nghị chấm dứt hoạt động của ba nhóm làm việc: Quản trị Meta, Hệ sinh thái và Hàng hóa Công cộng, vào thời điểm kết thúc nhiệm kỳ thứ sáu, tức là ngày 31 tháng 12 năm 2025. Lý do, thứ nhất là vì đề xuất hiện đã trở thành trò chơi "anh ủng hộ tôi, tôi ủng hộ anh", không ai quan tâm đến việc thực sự nên làm gì; thứ hai là vì việc không thiết lập tiêu chuẩn đầu vào khiến hiện tượng "đồng xấu đuổi đồng tốt" xảy ra thường xuyên. Limes cho rằng cải tiến quy trình đã không thể giải quyết được căn bệnh cố hữu mang tính cấu trúc này, và shut down là lối thoát duy nhất.
Mặc dù đề xuất này cuối cùng đã không được thông qua, nhưng ý định thay đổi DAO của Nick đã quá rõ ràng.
Ngày 19 tháng 6, Katherine Wu, COO của ENS, đã đăng một đề xuất mới trên diễn đàn ENS: Kỷ nguyên mới của ENS DAO: Trao quyền cho ENS Foundation. Nội dung cốt lõi của đề xuất có hai điểm: Một là chuyển giao hoạt động hàng ngày, quản lý kho bạc và chiến lược vốn dài hạn cho ENS Foundation được tái cấu trúc. Tổ chức này sẽ chịu trách nhiệm vận hành kho bạc hàng ngày, tài trợ cho hàng hóa công cộng, điều phối nhóm làm việc, chiến lược sinh thái, tài sản thương hiệu / nhãn hiệu, v.v. Ngoài ra, Foundation sẽ thành lập một hội đồng quản trị gồm 5 người, nhằm tăng cường khả năng chịu trách nhiệm và năng lực chuyên môn thực thi.
Hai là cam kết DAO và người nắm giữ token sẽ giữ lại các quyền lực cốt lõi, bao gồm nâng cấp hợp đồng quản trị lớp giao thức, kiểm soát sổ đăng ký, cấu trúc phí, sửa đổi hiến pháp, v.v.
Điểm gây tranh cãi lớn nhất của đề xuất này nằm ở kho bạc DAO. Những người chỉ trích cho rằng điều này sẽ khiến Foundation và ENS Labs đứng đằng sau thực sự kiểm soát số tiền khổng lồ, làm suy yếu ảnh hưởng trực tiếp của người nắm giữ token. Brantly Millegan, tác giả hiến pháp gốc của ENS, đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ, cho rằng điều này trái với thiết kế ban đầu của DAO rằng người nắm giữ token đồng thời nên kiểm soát cả giao thức lẫn kho bạc, về bản chất là ENS Labs muốn trực tiếp kiểm soát kho bạc.
Đây là mâu thuẫn giữa những người theo chủ nghĩa thuần túy phi tập trung và những người vận hành thực tế. Một bên không cho rằng sự kém hiệu quả là lý do để Foundation "đoạt quyền" DAO; một bên, sau nhiều năm thăng trầm, vẫn cảm thấy sự tập quyền ít nhất trong hiện tại có lợi hơn cho sự phát triển của dự án.
Hơn 3 triệu phiếu chống của Nick, được coi như phát súng đầu tiên mở màn cho cuộc chiến tranh giành quyền lực.
Tuy nhiên, Nick cũng đã giải thích về điều này. Lý do ông phản đối là lo ngại quyền lực của ủy ban hiện tại thiếu sự kiểm soát và cân bằng đầy đủ, việc gia hạn hai năm sẽ củng cố thêm những vấn đề này. Đồng thời, ông cũng lo ngại một số thành viên có thể sử dụng quyền phủ quyết cho mục đích chính trị, ngăn chặn các đề xuất thông thường mà cá nhân họ không thích, thay vì chỉ giới hạn trong những tình huống thực sự khẩn cấp.
Để giải quyết vấn đề này, Katherine đã đưa ra một đề xuất mới, tăng ngưỡng thực thi phủ quyết (từ 4/8 lên 5/8), áp dụng các giới hạn quyền lực chặt chẽ hơn, đồng thời bổ sung cơ chế loại bỏ thành viên, v.v., nhằm ngăn chặn sự tập trung quyền lực.
Số liệu cho thấy, doanh thu cả năm 2023 của ENS vượt 10 triệu USD, năm 2024 giảm xuống còn 7 triệu USD, và đến năm 2025 đã giảm xuống dưới 2 triệu USD. Khi tiền đủ nhiều, không ai quan tâm tiền sẽ được chi như thế nào; nhưng khi ngành đi xuống, thu nhập giảm, ngay cả tài sản vài tỷ USD cũng cần phải tính toán chi li.
Lượng ENS lớn mà Nick nắm giữ đủ để ông thực hiện những thay đổi này, nhưng việc cưỡng chế thay đổi thông qua lỗi bỏ phiếu dựa trên số lượng token khiến Nick không có đường lùi, Foundation mới phải làm ít nhất tốt hơn DAO. "Làm thế nào" là vấn đề mà Nick bắt buộc phải giải quyết trong giai đoạn tiếp theo, hy vọng đội ngũ cốt lõi của ENS đã có câu trả lời.
