Bài gốc | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Tác giả | jk
Thị trường đầu tư mạo hiểm tiền mã hóa đang trải qua một sự thay đổi thầm lặng. Trong dữ liệu gọi vốn mới nhất của DefiLlama, trong số 73 dự án hoàn thành vòng gọi vốn trên 10 triệu USD trong ba tháng qua, hầu như không còn bóng dáng của các blockchain Lớp 1 và Lớp 2. Phân khúc blockchain từng được coi là "chén thánh" giờ đây gần như đã biến mất. Đồng thời, thị trường dự đoán, hệ thống thanh toán, RWA (tài sản thế giới thực) và cơ sở hạ tầng hướng đến người dùng phổ thông đang thu hút lượng vốn lớn đổ vào.
Cơn sốt L1, L2 kết thúc, các khoản đầu tư lớn vào AI cũng gần như tắt lịm
Nhìn lại thời kỳ đỉnh cao của thị trường tăng giá năm 2021-2022, các blockchain mới như Solana, Avalanche, Fantom thường huy động được hàng trăm triệu USD, các nhà đầu tư tranh nhau đặt cược vào "sát thủ Ethereum". Tuy nhiên, ba năm trôi qua, cục diện thị trường đã thay đổi căn bản.
Từ Movement, Story, cho đến Berachain, Monad năm nay, các khoản đầu tư lớn vào blockchain đã không còn thịnh hành như xưa.
Theo dữ liệu từ The Block, tổng số vốn huy động được của các mạng blockchain (bao gồm L1 và L2) vào năm 2024 là khoảng 1,8 tỷ USD, mặc dù vẫn là một phân khúc quan trọng, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại đáng kể. Và theo thống kê của người dùng @pgreyy trên X, vào Q4/2025, ngoại trừ Tempo (cũng là một blockchain mới chỉ tập trung vào thanh toán) được Paradigm hỗ trợ, không có bất kỳ L1 hoặc L2 mới nào có thể nhận được khoản đầu tư trên 10 triệu USD.
Và liệu một blockchain không có khoản đầu tư 10 triệu USD có thể làm tốt vị trí "máy tính thế giới" hay "sát thủ Ethereum" không?
Các nhà đầu tư nhận ra rằng thị trường không cần thêm nhiều "blockchain hiệu suất cao", mà cần những ứng dụng mang lại người dùng thực và doanh thu thực. Nhà sáng lập crypto nổi tiếng @sjdedic đã nêu ra kết luận của mình trên X: "Không ai còn quan tâm đến cơ sở hạ tầng nữa. Ánh đèn sân khấu đã chuyển hướng sang lớp ứng dụng - các sản phẩm hướng đến người tiêu dùng và các trường hợp sử dụng thực tế. Những L1 vẫn đang mắc kẹt trong 'cái bẫy trí tuệ tầm trung', chỉ chú trọng vào công nghệ mà bỏ qua mọi thứ khác, đang rơi vào tình thế khó khăn." Ông dự đoán thêm: "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu trong vài năm tới xuất hiện những ứng dụng có định giá hàng trăm tỷ USD, trong khi các token L1 dần mất thị phần và dần trở nên không quan trọng."
Tương tự, mặc dù AI là khái niệm công nghệ nóng nhất năm 2025, nhưng trong số các dự án crypto hoàn thành vòng gọi vốn trên 10 triệu USD trong ba tháng qua, chỉ có hai dự án thuộc lĩnh vực AI: Inference nhận được 11,8 triệu USD vòng hạt giống, TAO Synergies Inc hoàn thành vòng gọi vốn cổ phần tư nhân 11 triệu USD, tổng cộng chỉ 22,8 triệu USD. Ngay cả khi bỏ giới hạn 10 triệu USD, cũng chỉ có 9 dự án. Con số này so với Web2 chỉ là hạt cát trong sa mạc. Để so sánh, một công ty thanh toán quy mô trung bình là Coinflow đã huy động được tới 25 triệu USD chỉ trong một vòng gọi vốn.
Ai có thể ngờ, chỉ một năm, không chỉ cuộc chiến Virtuals và ai16z giờ đã hoàn toàn là lịch sử, mà toàn bộ phân khúc AI x Web3 cũng không còn nóng nữa.
Sự trỗi dậy của các phân khúc mới nổi
Thị trường dự đoán: Từ bên lề đến xu hướng chính
Thị trường dự đoán chắc chắn là ngựa ô nổi bật nhất năm 2025 và cũng là phân khúc sáng giá nhất trong dữ liệu gọi vốn lần này. Chỉ riêng Polymarket và Kalshi đã thu hút hơn 3,15 tỷ USD, chiếm vị trí thống trị tuyệt đối trong bảng xếp hạng. Polymarket đã tạo ra khối lượng giao dịch hơn 3,3 tỷ USD trong thời gian bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, và độ chính xác trong dự đoán kết quả bầu cử của nó thậm chí còn vượt qua các cơ quan thăm dò truyền thống. Vào tháng 10 năm 2025, Sở giao dịch liên lục địa (ICE) - công ty mẹ của Sở giao dịch chứng khoán New York - thông báo đầu tư tới 2 tỷ USD vào Polymarket, đẩy định giá của công ty này lên 8-9 tỷ USD. Polymarket cũng đã hoàn thành vòng gọi vốn 150 triệu USD trước đó.
Đồng thời, Kalshi không chỉ hoàn thành vòng gọi vốn Series E trị giá 1 tỷ USD, mà còn nhận được vòng Series D trị giá 300 triệu USD cho hoạt động kinh doanh DeFi, với sự tham gia của các tổ chức hàng đầu như Sequoia, a16z và Paradigm.
Thanh toán & Ngân hàng: "Siêu chu kỳ" của stablecoin
Vậy ai là người tiếp nối sức nóng của làn sóng gọi vốn vào blockchain? Câu trả lời không còn nghi ngờ gì nữa, chính là phân khúc Thanh toán/Ngân hàng.
Xét về dữ liệu gọi vốn, phân khúc Thanh toán đã huy động được gần 1,3 tỷ USD, bao gồm hệ sinh thái hoàn chỉnh từ cơ sở hạ tầng nền tảng đến ứng dụng cấp người dùng. Năm 2025, lượng stablecoin lưu thông đã tăng khoảng 300 tỷ USD so với đầu năm, với khối lượng giao dịch hàng tháng vượt 1 nghìn tỷ USD, tương đương với quy mô giao dịch của Visa.
Ripple Labs nhận được 500 triệu USD đầu tư chiến lược, Rapyd hoàn thành vòng Series F 500 triệu USD, hai công ty này cùng nhau huy động được 1 tỷ USD, chiếm phần lớn trong phân khúc thanh toán. Trong khi các công ty lớn tiếp tục dẫn đầu, các ngân hàng số mới, dịch vụ B2B liên ngân hàng và phân khúc dịch vụ tài chính cũng rất sôi động. Ngân hàng Singapore Pave Bank, ngân hàng số Pháp Deblock, công ty Thụy Sĩ Future Holdings, công ty Hà Lan Amdax đều nhận được hơn 20 triệu USD tài trợ.
Thật khó tưởng tượng, vào năm 2019, khoản đầu tư VC trong lĩnh vực stablecoin chỉ dưới 50 triệu USD.
RWA: Kết nối ảo và thực
Token hóa tài sản thế giới thực (RWA) đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng quy mô. Xét về dữ liệu gọi vốn, Figure dẫn đầu toàn phân khúc với quy mô IPO 787,5 triệu USD, cộng thêm khoản đầu tư bổ sung 25 triệu USD, một công ty đã đóng góp hơn 95% số vốn huy động được của phân khúc RWA. Công ty tuân thủ RWA Satschel nhận được 15 triệu USD vốn cổ phần, công ty cơ sở hạ tầng giao dịch cổ phiếu trên chuỗi Block Street hoàn thành vòng gọi vốn 11,5 triệu USD, phân khúc RWA tích lũy hơn 850 triệu USD vốn huy động.
Theo dữ liệu từ RWA.xyz, tài sản được token hóa trên chuỗi đã vượt quá 36 tỷ USD, trong đó vốn hóa thị trường của vàng được token hóa đã tăng từ 1 tỷ USD lên hơn 3,27 tỷ USD vào năm 2025, tăng 227%.
Đồng thời, các gã khổng lồ quản lý tài sản truyền thống như BlackRock, Apollo, Franklin Templeton đang tích cực token hóa các sản phẩm cấp tổ chức. Các nhà quản lý quỹ đầu tư tư nhân bắt đầu áp dụng blockchain để thể hiện quyền sở hữu tài sản truyền thống, thực hiện nắm giữ phân mảnh và thanh toán tức thì.
Đồng thời, một trọng tâm quan tâm khác của VC là các dự án cơ sở hạ tầng có thể tiếp cận người dùng phổ thông. Đặc điểm của các dự án này là giảm rào cản sử dụng tiền mã hóa, cho phép người dùng không am hiểu công nghệ crypto cũng có thể sử dụng dịch vụ blockchain một cách thuận tiện. Các hướng đi như trừu tượng hóa ví, đăng nhập xã hội, nạp/rút tiền pháp định đều đang thu hút đầu tư. Thẻ U RedotPay nhận được 47 triệu USD đầu tư chiến lược, công ty đầu tư Finary hoàn thành vòng Series A 29,4 triệu USD, công ty tự lưu ký Bron nhận 15 triệu USD vòng hạt giống, những dự án này đang hạ thấp ngưỡng sử dụng tiền mã hóa cho người dùng, mở đường cho làn sóng tăng trưởng người dùng tiếp theo.
DeFi: Phục hồi ổn định
DeFi thể hiện sự ổn định trong đợt gọi vốn này, tích lũy huy động được khoảng 740 triệu USD, nhưng so với các phân khúc thị trường dự đoán và thanh toán, quy mô gọi vốn cho mỗi vòng rõ ràng là nhỏ hơn. Sàn giao dịch phi tập trung Flying Tulip trở thành nhà vô địch về gọi vốn trong số các dự án DeFi thuần túy với vòng hạt giống 200 triệu USD, Lighter nhận 68 triệu USD, Jito nhận 50 triệu USD đầu tư chiến lược. Dữ liệu gọi vốn năm 2025 phản ánh thái độ định giá thận trọng hơn của VC đối với phân khúc DeFi. Theo dữ liệu từ The Block, năm 2024 phân khúc DeFi hoàn thành hơn 530 thương vụ gọi vốn, năm 2025 rõ ràng chưa đạt được quy mô này.







