Tác giả: Cury, Deep Tide TechFlow
Vẫn đang FOMO dự án hot trên Ethereum hôm qua Slonk sao? Thực ra là một câu chuyện mới đang đến:
V4 Hook.
Hai tuần qua, cơ chế Hook của Uniswap V4 bất ngờ trở nên nóng hổi. SATO dùng Hook tạo ra bonding curve trên chain, vốn hóa chạm 40 triệu USD. uPEG dựa vào câu chuyện virus từ bản nháp tên Uniswap, làm được hơn 30 triệu trong hai tuần. Slonks nhét mô hình AI vào smart contract để mô phỏng CryptoPunk, sau 6 ngày ra mắt đạt doanh thu 586 ETH.
Ba dự án tuy có cách chơi khác nhau, nhưng đều sử dụng cơ chế V4 của Uniswap.
Giờ thì dự án thứ tư cũng đã xuất hiện.
Dự án mới tên $UORE, vừa ra mắt hôm qua, có thể tóm gọn bằng một câu: nhét mining trên chain, mua token xổ số, tạo NFT pixel tự động và cơ chế đốt giảm phát, tất cả gói gọn vào một pool giao dịch duy nhất trên Uniswap V4.
Cũng vì khi bạn mua token trong pool này, hợp đồng sẽ đồng thời thực hiện sáu việc trên ở hậu trường, nên gas cho một giao dịch cao gấp hai đến ba lần so với swap thông thường...
Hiện tại mở CT lên, bạn sẽ thấy ai cũng than trời vì mức gas cao này.
Về token, theo dữ liệu GMGN tại thời điểm viết bài, $UORE sau vài giờ ra mắt đã đạt vốn hóa 1,2 triệu USD, rồi nhanh chóng tụt về 440 nghìn USD. Thanh khoản trong pool chỉ có 64 nghìn USD, nhưng khối lượng giao dịch 24h lại là 1,2 triệu, số tiền trong pool đảo vòng gần 20 lần.
Nhưng số người nắm giữ chỉ có 741, tổng cung chưa đến 10 nghìn token.
Nhìn vào thời điểm hiện tại, rủi ro rất cao. Nghiên cứu sơ qua, cá nhân tôi nghĩ đây là dự án có cơ chế phức tạp nhất trong hệ sinh thái V4 Hook lần này (các cách chơi mới trên chain đợt này đều có xu hướng làm cho người ta không hiểu về mặt cơ chế...).
Nó đồng thời là một token, một bộ sưu tập NFT, một trang trại đào staking và một hệ thống xổ số. Và bốn thứ này không độc lập với nhau, chúng được hàn chặt vào với nhau.
Trang trại bốn trong một
Đa số dự án NFT, token và NFT là hai thứ khác nhau, mua riêng, bán riêng.
UORE thì không. NFT của nó tên là Oreling, là một nhân vật thợ mỏ pixel 32x32, được nhúng trực tiếp bên trong token. Mỗi khi ví bạn nắm giữ một số nguyên UORE, nó sẽ tự động tương ứng với một Oreling.
Khi mua token, hợp đồng sẽ đúc NFT giúp bạn, khi bán token, hợp đồng sẽ đốt NFT, khi chuyển token thì Oreling cũng đi theo. Bạn không thể mua một Oreling riêng lẻ, cũng không thể tách nó ra khỏi UORE.
Đặc điểm của mỗi Oreling được quyết định bởi hash của block tiếp theo ngay tại thời điểm nó được đúc. Điều này có nghĩa là khi mua bạn không biết sẽ nhận được nhân vật như thế nào, ngay cả validator cũng không thể biết trước kết quả.
Sự khác biệt giữa những nhân vật này không chỉ là đẹp hay xấu.
Mỗi Oreling có một Class (độ hiếm) và một Hash (số ngẫu nhiên từ 1 đến 100), tích của hai giá trị này chính là Mining Power - sức mạnh đào của nó.
Loại Mortal phổ biến nhất chiếm 60%, hệ số nhân sức mạnh là 1; loại God hiếm nhất chỉ có xác suất 1%, hệ số nhân là 5. Nếu may mắn trúng được God với Hash 100, sức mạnh đào sẽ là 500, cao hơn gấp mười lần so với thợ mỏ thông thường.
Vậy sức mạnh đào để làm gì? Lối chơi cũ, staking.
Stake Oreling vào mining pool, bạn sẽ bắt đầu nhận phần phát hành UORE hàng ngày dựa trên tỷ lệ sức mạnh đào của mình. Theo whitepaper trên trang chủ, ngày đầu phát hành 1000 UORE, sau đó mỗi ngày giảm 1%, chu kỳ bán rã khoảng 69 ngày. 80% lượng phát hành chia cho người stake, 20% vào Motherlode - hũ thưởng.
Tốc độ suy giảm này có nghĩa là trong vòng một năm sẽ phân phối hết 97% tổng lượng phát hành. Vào càng sớm, phần bánh nhận được càng lớn.
Khi nhận thưởng có một thiết kế đáng chú ý: 10% "thuế tinh luyện" (refined-ore boost) sẽ bị khấu trừ và phân phối lại cho tất cả những người staking chưa nhận thưởng. Whitepaper gọi đây là refined-ore boost.
Dịch ra ngôn ngữ thông thường có nghĩa là, người nhận thưởng càng muộn càng ăn được nhiều thuế của người khác. Người vội vàng nhận tiền đang trợ cấp cho người kiên nhẫn.
Tiếp theo là Motherlode, dịch ra là "giải thưởng mạch quặng chính".
Mỗi khi mua UORE qua kênh chính thức với số tiền ≥ 0,1 ETH, bạn sẽ tự động nhận được một vé xổ số. Xác suất trúng thưởng tỷ lệ với số tiền mua, 0,1 ETH khoảng một phần sáu trăm, 0,5 ETH khoảng một phần hai trăm, 1 ETH là mức tối đa với xác suất một phần trăm. Vượt quá 1 ETH xác suất không tăng thêm, để ngăn cá mập lạm dụng.
Nếu trúng, hũ thưởng sẽ chia đôi: 50% trực tiếp cho người mua, 50% chia ngẫu nhiên cho một người đang stake (theo trọng số sức mạnh đào). Tính đến thời điểm viết bài, trong lịch sử chỉ mới trúng 4 lần, số tiền lớn nhất là 6,4 UORE.
Cuối cùng là vòng xoáy giảm phát.
Mua vào thu 1% thuế đốt trực tiếp, bán ra thu 1% thuế vào quỹ mua lại (buyback treasury). Khi quỹ tích lũy đủ 0,1 ETH, bất kỳ ai cũng có thể kích hoạt một lần mua lại tự động, số UORE mua về sẽ bị đốt hết. Tính đến thời điểm viết bài, đã thực hiện 58 lần mua lại, tích lũy đốt 358 UORE.
Xem xét toàn bộ thiết kế, sự đổi mới nhỏ trong lối chơi token-NFT, lối mòn tạo ra sự khan hiếm, lại là một mô hình Ponzi trong thiết kế kinh tế học.
Mã nguồn dự án được fork, cách chơi được ghép nối
UORE không được viết từ con số không.
Có người trong cộng đồng xem mã nguồn và phát hiện trong thư mục code có một folder tên reference/unipeg-hook-source/. Người sáng lập Noah cũng không giấu giếm, anh ta trực tiếp nói trên Twitter rằng, hợp đồng của UORE fork từ uPEG, và đã sửa hai vấn đề đã biết của uPEG: NFT tạo trùng lặp và tấn công flash loan để cày độ hiếm.
Tìm hiểu tài khoản của người sáng lập này, phần giới thiệu cá nhân viết "Ethereum dev & BAYC holder". Ngày 2 tháng 5, anh ta đăng tweet đầu tiên về UORE, nói rằng dự án này kết hợp ý tưởng mining của ORE trên Solana với kiến trúc V4 Hook của uPEG.
Anh ta còn chủ động @ Unicurvefun và Openpeg, hỏi liệu sau khi thị trường của họ ra mắt có hỗ trợ giao dịch Orelings không.
Từ những thông tin công khai này, có thể thấy rõ phả hệ của dự án UORE:
Solana ORE cung cấp khuôn mẫu lối chơi "mining trên chain + xổ số", uPEG cung cấp bộ khung code V4 Hook, Noah đã cải tiến và lắp ráp dựa trên hai cái này.
Việc fork bản thân nó không phải là vấn đề. Tôi nghĩ vấn đề hiện tại nằm ở:
- Gas. Có người phản hồi trên CT, mỗi giao dịch UORE phải thực hiện sáu bước trong Hook, mức tiêu thụ gas cao gấp hai đến ba lần so với swap thông thường. Lướt sóng qua lại có thể thấy lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu.
- Cửa sổ thời gian. Câu chuyện V4 Hook chịu ảnh hưởng từ việc uPEG lao dốc, trần trên của các dự án sau sẽ ngày càng thấp. UORE là dự án thứ tư trong làn sóng Hook này, sức nóng của ba dự án trước đã bắt đầu hạ nhiệt. Cửa sổ chú ý của sân chơi không chờ đợi ai.
- Độ phức tạp. UORE có lẽ là dự án có nhiều cơ chế nhất trong bốn dự án này, một người dùng bình thường muốn hiểu rõ độ hiếm Oreling, tính toán sức mạnh đào, suy giảm khi stake, thuế tinh luyện, xác suất Motherlode, điều kiện kích hoạt mua lại… toàn bộ quy tắc này, ngưỡng vào không thấp, hơn nữa trang chủ làm như câu đố vậy.
Hơn nữa whitepaper của dự án cũng rất thú vị:
Read the contracts and understand the mechanics before deploying capital.
Câu này dịch sang tiếng Việt đại khái là "hiểu rồi hãy vào, không hiểu đừng trách".
Chúng ta kết hợp với vài dự án Hook trước đây để tổng hợp lại, có thể thấy đợt hàng trên chain lần này, đều là thiết kế cơ chế phức tạp + chênh lệch thông tin cực lớn, có tiềm năng alpha, nhưng hạn sử dụng của alpha ngày càng ngắn.
SATO cho một tuần, uPEG cho vài ngày, đến UORE này, thời gian để bạn hiểu luật chơi có thể chỉ còn vài tiếng...
Khi bạn hiểu ra, có lẽ thị trường đã đi hết đợt sóng rồi.
