Bài gốc | Odaily Planet Daily (@OdailyChina)
Tác giả | jk
Tại Văn phòng Bầu dục của Nhà Trắng tuần này, bốn phóng viên của New York Times đã có cuộc phỏng vấn hiếm hoi kéo dài gần hai giờ với Tổng thống Trump.
“Quyền lực của tôi chỉ bị ràng buộc bởi một điều, đó là đạo đức của chính tôi,” Trump nói. “Tôi không cần luật pháp quốc tế.” Trong cuộc phỏng vấn, ông đã nói từ Venezuela đến Greenland, từ Cục Dự trữ Liên bang đến kinh doanh gia đình, từ chính sách nhập cư đến danh sách ân xá. Cuộc phỏng vấn này về cơ bản đã làm rõ logic quyền lực trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump.
Dưới đây là bảy điểm chính bạn cần biết từ cuộc phỏng vấn này.
Đã chọn nhân sự Chủ tịch Fed tiếp theo, nhưng từ chối tiết lộ
Trump cho biết ông đã quyết định đề cử ai làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tiếp theo, nhưng từ chối tiết lộ trong cuộc phỏng vấn. “Tôi đã có quyết định trong lòng,” ông nói trong cuộc phỏng vấn tối thứ Tư, “nhưng tôi chưa nói chuyện này với bất kỳ ai.”
Khi được hỏi cụ thể về cố vấn kinh tế trưởng của ông, Kevin A. Hassett, Trump nói “tôi không muốn nói”, nhưng mô tả ông ấy “chắc chắn là một trong những người tôi thích”.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vào thứ Năm tại một sự kiện cho biết, dự kiến Trump sẽ đưa ra quyết định về Chủ tịch Fed trong tháng này, có thể xung quanh thời điểm Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos. Bessent cũng ám chỉ công việc này chưa chắc chắn dành cho Hassett, nói rằng tổng cộng có bốn ứng viên.
Theo ý định ban đầu của Quốc hội Mỹ, cần bảo vệ Fed khỏi sự can thiệp chính trị, đảm bảo ngân hàng trung ương có thể theo đuổi lạm phát thấp và ổn định cùng thị trường lao động lành mạnh mà không bị cản trở. Nhưng Trump luôn bày tỏ thẳng thắn rằng, ông muốn thấy ngân hàng trung ương hành động theo ý muốn của mình.
Trump nói rõ ràng, nhân sự Chủ tịch Fed của ông phải ủng hộ việc giảm chi phí vay, thậm chí thẳng thừng nói rằng bất kỳ ai không đồng ý quan điểm của ông sẽ không bao giờ nhận được công việc này.
Dù Trump chọn ai, người kế nhiệm này cũng sẽ tiếp quản Fed tại một thời điểm then chốt. Vào lúc này, Trump đang gây áp lực lên Fed để tranh thủ giảm mạnh chi phí vay. Chủ tịch đương nhiệm Powell sẽ tại vị cho đến khi nhiệm kỵ kết thúc vào tháng 5, ông đã trở thành một trong những mục tiêu công kích thường xuyên của Trump; khó mà tưởng tượng, nếu chủ tịch tiếp theo không đáp ứng được yêu cầu của tổng thống, sẽ đối mặt với cơn bão như thế nào?
Không có ý định ân xá SBF, cũng sẽ không ân xá các nhân vật nổi tiếng khác
Trump cũng cho biết không có ý định ân xá Sam Bankman-Fried (SBF), vấn đề này được New York Times đề cập khi hỏi Trump liệu ông có ân xá cho một loạt nhân vật nổi tiếng hay không.
Một số nhân vật nổi bật khác được đề cập, bao gồm:
- Nicolás Maduro (Maduro): Nhà lãnh đạo Venezuela vừa bị bắt, đối mặt với cáo buộc khủng bố ma túy và âm mưu nhập khẩu cocaine;
- Robert Menendez: Cựu Thượng nghị sĩ bang New Jersey, bị kết tội năm 2024 vì đổi ảnh hưởng chính trị lấy vàng, tiền mặt và xe Mercedes convertible;
- Sean Combs (còn gọi là Puff Daddy hoặc Diddy): Đã viết thư cho Tổng thống Trump để xin ân xá, nhưng Trump cho biết sẽ không xem xét chấp thuận yêu cầu này.
Khi được hỏi liệu có xem xét ân xá cho Derek Chauvin, cựu cảnh sát Minneapolis đã quỳ gối gây tử vong cho George Floyd trong quá trình bắt giữ năm 2020, Trump nói: “Không ai hỏi tôi vấn đề này.”
Trump đã ân xá cho cựu Tổng thống Honduras Juan Orlando Hernández vào tháng trước, nhưng khi New York Times hỏi liệu ông có xem xét ân xá cho Maduro, người cũng phải đối mặt với cáo buộc liên quan đến giao dịch ma túy, tổng thống nói: “Không, tôi không nghĩ vậy.”
Maduro không nhận tội với các cáo buộc liên bang.
Mỹ có thể kiểm soát Venezuela trong nhiều năm
Trump cho biết, việc giám sát và khai thác dầu mỏ của Mỹ tại Venezuela có thể kéo dài nhiều năm. Khi được hỏi cụ thể thời gian sẽ là ba tháng, sáu tháng, một năm hay thậm chí lâu hơn, ông trả lời “Tôi muốn nói là lâu hơn nhiều (I would say much longer)”.
Trump dự đoán, Mỹ sẽ vận hành Venezuela trong nhiều năm tới và khai thác dầu từ trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của nước này. Mỹ đã tuyên bố sẽ nhận được 30 đến 50 triệu thùng dầu thô nặng Venezuela. Nhưng Trump đồng thời thừa nhận, việc hồi sinh ngành dầu mỏ bị bỏ bê của Venezuela sẽ mất nhiều năm.
Trump rất tự hào về chiến dịch bắt giữ Maduro thành công, nói rằng ông đã theo dõi toàn bộ quá trình huấn luyện của lực lượng hành động, đồng thời tiết lộ lực lượng đã xây dựng mô hình tỷ lệ 1:1 của pháo đài Caracas tại cơ sở quân sự ở Kentucky cho chiến dịch này.
Trump nhấn mạnh, đồng minh của Maduro, tức chính phủ lâm thời hiện tại, đang “cho chúng tôi mọi thứ mà chúng tôi cho là cần thiết”.
Trump đồng thời né tránh một số câu hỏi: về lý do tại sao ông công nhận Phó tổng thống của Maduro là Delcy Rodríguez làm nhà lãnh đạo mới của Venezuela, tại sao không ủng hộ nhà lãnh đạo đối lập Machado, và cũng không đề cập đến thời điểm tổ chức bầu cử ở Venezuela.
Khi được hỏi chính phủ Mỹ sẽ yêu cầu giám sát trực tiếp quốc gia Nam Mỹ này trong bao lâu, ông nói: “Chỉ thời gian mới trả lời được.”
Trump đưa ra nhận định này vài giờ trước khi các quan chức chính phủ cho biết, Mỹ dự định nắm quyền kiểm soát thực tế việc bán dầu của Venezuela trong thời gian vô hạn định, như một phần của kế hoạch ba giai đoạn mà Ngoại trưởng Rubio đã phác thảo với các nghị sĩ quốc hội.
“Tôi không cần luật pháp quốc tế”, Trump tuyên bố quyền lực của ông chỉ bị ràng buộc bởi “đạo đức bản thân”
Khi được hỏi liệu có bất kỳ hạn chế nào đối với quyền lực toàn cầu của mình, Trump đã đưa ra tuyên bố thẳng thắn nhất: “Có, một điều. Quan điểm đạo đức của chính tôi. Ý kiến của riêng tôi. Đó là thứ duy nhất có thể ngăn cản tôi.”
Ông bổ sung: “Tôi không cần luật pháp quốc tế. Tôi không định làm hại ai.” Khi phóng viên hỏn đào sâu hỏi liệu chính phủ của ông có cần tuân thủ luật pháp quốc tế không, Trump nói “tôi sẽ tuân thủ”, nhưng nói rõ rằng ông sẽ tự quyết định những ràng buộc này áp dụng cho Mỹ khi nào. “Nó phụ thuộc vào định nghĩa của bạn về luật pháp quốc tế là gì,” ông nói.
Ông nói rõ, mình sẽ lợi dụng điểm “không thể đoán trước” trong danh tiếng của mình, và sự sẵn sàng nhanh chóng viện đến hành động quân sự để ép buộc các quốc gia khác.
Đáng chú ý nhất, không lâu sau khi các phóng viên New York Times ngồi xuống nói chuyện với ông, Trump tạm dừng cuộc phỏng vấn, nghe điện thoại của Tổng thống Colombia Gustavo Petro. Vài ngày trước, Trump đã đe dọa nhắm vào Colombia, vì nước này là trung tâm trung chuyển ma túy.
Nội dung cuộc trò chuyện không được công khai, nhưng nhà lãnh đạo này rõ ràng đã bày tỏ lo ngại về việc Trump có thể phát động một cuộc tấn công vào Colombia tương tự như với Venezuela.
Sau cuộc điện thoại với Petro, ông Trump đã đọc cho trợ lý một bài đăng trên mạng xã hội, nói rằng Tổng thống Colombia đã gọi điện để “giải thích tình hình ma túy”.
Sau cuộc điện thoại kéo dài khoảng một giờ, các phóng viên New York Times cho biết, “cuộc điện thoại dường như đã xóa bỏ mọi mối đe dọa hành động quân sự trực tiếp nào của Mỹ”. Trump sau đó nói, ông tin rằng sự sụp đổ của chế độ Maduro đã làm các nhà lãnh đạo khác trong khu vực khiếp sợ, “khiến họ phải tuân phục”.
New York Times tuyên bố, họ đã chứng kiến tận mắt cách vận hành thực tế của “ngoại giao cưỡng ép” từ Trump.
Vấn đề chủ quyền Greenland: Trump khăng khăng “quyền sở hữu”
Trump tái khẳng định lập trường rằng Mỹ phải sở hữu Greenland, ông tuyên bố, chỉ việc mở lại căn cứ quân sự trên vùng đất này theo hiệp ước năm 1951 là không đủ.
“Quyền sở hữu rất quan trọng,” Trump nói. New York Times bình luận rằng, ông thảo luận về Greenland với “góc nhìn của một ông trùm bất động sản”. Vùng đất này có diện tích gấp ba lần Texas, nhưng dân số chưa đến 60.000 người. “Tôi nghĩ về mặt tâm lý, quyền sở hữu là điều cần thiết để thành công. Dù bạn nói về thuê hay hiệp ước, quyền sở hữu mang lại cho bạn thứ mà bạn không thể có được. Quyền sở hữu mang lại cho bạn yếu tố mà việc ký giấy tờ không thể có được.”
Khi được hỏi Greenland và NATO cái nào ưu tiên cao hơn, Trump từ chối trả lời trực tiếp, nhưng thừa nhận “đây có thể là một lựa chọn”. Ông nói rõ, không có Mỹ làm cốt lõi, liên minh xuyên Đại Tây Dương về cơ bản là vô dụng.
Hoạt động crypto và giao dịch kinh doanh nước ngoài của gia đình “không có vấn đề”
Trump trong cuộc phỏng vấn nói rõ, những lo ngại về xung đột lợi ích do hoạt động kiếm tiền toàn cầu của gia đình ông trong năm qua gây phiền toái cho ông chút nào.
“Tôi đã cấm họ kinh doanh trong nhiệm kỳ đầu, nhưng hoàn toàn không nhận được bất kỳ sự công nhận nào,” ông nói. “Tôi vốn không cần phải làm vậy. Điều đó thực sự không công bằng với họ.” Ông bổ sung: “Tôi thấy không ai quan tâm, và tôi được phép làm như vậy.”
Donald Trump Jr. trước đây đã bày tỏ quan điểm tương tự, nhưng tổng thống đã phản hồi toàn diện hơn trước đây đối với những lo ngại về lợi ích kinh tế của gia đình mình. Nhà Trắng nhiều lần khẳng định, Trump và gia đình ông không bao giờ tham gia vào xung đột lợi ích, ông luôn đặt lợi ích của người Mỹ lên hàng đầu.
Ông còn bổ sung, ông chưa bao giờ nhận lương tổng thống.
Trump biện hộ cho sự ủng hộ của mình đối với ngành công nghiệp tiền mã hóa, gia đình ông đã trở thành người chơi chính trong ngành này. “Tôi đã nhận được rất nhiều phiếu bầu vì ủng hộ tiền mã hóa, và tôi bắt đầu thích nó,” Trump nói. “Nhưng ông nói lý do thúc đẩy mạnh mẽ tiền mã hóa là để biến Mỹ thành nhà lãnh đạo toàn cầu trong ngành này.”
Thúc đẩy kế hoạch “Tước quốc tịch nhập tịch (De-naturalization)”, đặc biệt nhắm vào người Mỹ gốc Somalia
Trump cho biết, chính phủ của ông đang thực hiện các bước để tước quốc tịch của một số người đã nhập tịch Mỹ, đặc biệt chú ý đến cộng đồng người Somalia.
“Nếu họ không trung thực, tôi sẽ không ngần ngại làm điều đó,” Trump nói trong cuộc phỏng vấn tại Văn phòng Bầu dục. “Tôi nghĩ nhiều người từ Somalia, họ ghét đất nước chúng ta.”
Trump nói, chính phủ của ông đang xem xét các tiêu chuẩn để tước quốc tịch. Ông nói biện pháp này không chỉ giới hạn ở cộng đồng Somalia, nhưng từ chối nói rõ chính phủ của ông còn nhắm vào nhóm công dân Mỹ sinh ra ở nước ngoài nào.
Đây sẽ là một sự gia tăng đáng kể trong hành động chống nhập cư của Trump, hành động này đã bắt đầu vượt ra ngoài phạm vi nhắm vào người nhập cư bất hợp pháp. New York Times hồi tháng trước đưa tin, chính phủ đã ban hành hướng dẫn cho các văn phòng hiện trường của Cục Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), yêu cầu họ “cung cấp 100-200 vụ án tước quốc tịch mỗi tháng cho Văn phòng Tranh tụng Di trú trong năm tài chính 2026”.
Theo luật liên bang, chỉ có thể bị tước quốc tịch nếu phạm tội gian lận khi nộp đơn xin quốc tịch hoặc trong một số ít trường hợp cụ thể khác. Nhưng các nhà hoạt động cảnh báo, hành động tước quốc tịch có thể ảnh hưởng đến những người mắc lỗi trung thực trên giấy tờ quốc tịch.
