Từ ngày 15 tháng 8, chính phủ đã cấm khai thác tiền mã hóa (mining) tại Moscow, vùng Moscow và một phần vùng Kursk. Lệnh hạn chế này sẽ có hiệu lực trong sáu năm tới - cho đến ngày 31 tháng 12 năm 2032.
Vấn đề hạn chế khai thác tiền mã hóa đã được chính quyền các khu vực đưa ra. Nguyên nhân là do nguy cơ thiếu hụt điện năng vì việc kết nối các thiết bị tiêu thụ nhiều điện, tương tự như các trường hợp ở các lãnh thổ khác.
Khai thác tiền mã hóa ở Nga đã được hợp pháp hóa vào tháng 11 năm 2024, và ngay từ năm 2025, hoạt động này đã bị cấm ở một số khu vực. Tổng cộng hiện nay, các biện pháp hạn chế đang được áp dụng tại 16 chủ thể liên bang.
Nới lỏng và siết chặt
Lệnh cấm ban đầu bao gồm tất cả các hình thức khai thác, nhưng vào tháng 3 năm 2025, đã có một ngoại lệ dành cho những người khai thác tiền mã hóa bằng cách tự tạo ra điện năng. Ví dụ, thông qua các tổ máy phát điện khí-piston, máy phát điện diesel hoặc các trạm phát điện tự chủ khác, mà không kết nối với hệ thống lưới điện thống nhất của đất nước.
Các nhà khai thác lớn trong ngành đã bắt đầu chuyển hướng sang sản xuất điện từ khí đốt riêng của họ từ vài năm trước. Việc đặt cơ sở hạ tầng ngay tại các mỏ khí đốt đã trở thành một cách để giảm sự phụ thuộc vào các hạn chế từ lưới điện.
Năm 2025, xu hướng kết hợp khai thác tiền mã hóa với cơ sở hạ tầng tính toán phục vụ AI ngày càng mạnh mẽ. Tuy nhiên, tình hình ở đây trở nên phức tạp bởi việc chính quyền xếp các trung tâm dữ liệu (data center) cổ điển vào các cơ sở viễn thông và trao cho họ một số ưu đãi với điều kiện cấm khai thác tiền mã hóa trong đó.
"Moscow - một địa bàn gây tranh cãi cho hoạt động khai thác tiền mã hóa"
Tất cả các hạn chế xuất hiện đã buộc các thợ đào phải thay đổi khu vực và địa điểm. Và lệnh cấm khai thác tiền mã hóa có hiệu lực tại vùng Moscow và một phần vùng Kursk một lần nữa thay đổi các quy tắc bố trí cơ sở hạ tầng khai thác bên trong Nga, theo nhận định của Tổng giám đốc công ty "Technobit" Alexander Peresichan.
Đối với mạng lưới Bitcoin toàn cầu, hiệu ứng sẽ là tối thiểu: công suất của Nga hoạt động tại các khu vực này không đủ lớn để ảnh hưởng đáng kể đến tổng hash rate. Nhưng đối với thị trường Nga, đây là một tín hiệu quan trọng: hoạt động khai thác cuối cùng đã không còn được coi là một hoạt động có thể tiến hành ở bất cứ đâu, chuyên gia cảnh báo.
Hậu quả chính - ngành công nghiệp sẽ càng dịch chuyển mạnh hơn tới những nơi có nguồn điện dư thừa, các điều kiện kết nối rõ ràng và sự sẵn sàng của các khu vực trong việc đáp ứng các tải trọng như vậy, chuyên gia nhận định. Theo ông, vùng Moscow vốn đã là một địa bàn gây tranh cãi cho hoạt động khai thác tiền mã hóa: ở đây có sự cạnh tranh cao về điện năng từ các trung tâm dữ liệu, công nghiệp, khu dân cư và cơ sở hạ tầng đô thị.
"Khai thác tiền mã hóa tiêu thụ rất nhiều công suất điện, nhưng không tạo ra nhiều việc làm và dịch vụ đi kèm như các trung tâm xử lý dữ liệu cổ điển. Do đó, đối với chính quyền, lựa chọn ủng hộ các trung tâm dữ liệu có vẻ hợp lý hơn", Peresichan nói.
Nếu nói về vùng Kursk, thì lệnh cấm ở đó không chỉ liên quan đến kinh tế của hệ thống năng lượng, mà còn liên quan đến tính ổn định của cơ sở hạ tầng ở các vùng lãnh thổ biên giới. Chuyên gia giải thích rằng trong điều kiện như vậy, các tải trọng tiêu thụ nhiều năng lượng mà không phải là yếu tố quan trọng sống còn đối với khu vực, sẽ là những tải đầu tiên rơi vào diện bị hạn chế.
Sự phân chia thị trường
Đối với các đối thủ lớn hợp pháp, đây không phải là thảm họa, mà là nhân tố tái cơ cấu cơ sở hạ tầng: họ sẽ chuyển thiết bị, tìm kiếm các địa điểm có nguồn phát điện riêng hoặc các hợp đồng dài hạn về cung cấp điện, Peresichan nhận định. Ông chỉ ra rằng sẽ khó khăn hơn cho các thợ đào nhỏ và bán hợp pháp, những người hoạt động trong mạng lưới điện đô thị, tại các khu công nghiệp mà không có sơ đồ kết nối minh bạch hoặc thông qua các "khách sạn khai thác" (mining hotel). Đối với họ, lệnh cấm có nghĩa là chi phí gia tăng và nguy cơ rơi vào khu vực xám, chuyên gia cảnh báo.
"Về lâu dài, quyết định này đẩy nhanh sự phân chia thị trường. Hoạt động khai thác tiền mã hóa ở Nga sẽ hoặc là mang tính công nghiệp, với nguồn năng lượng rõ ràng, đăng ký và bố trí ở các khu vực phù hợp, hoặc sẽ bị đẩy ra khỏi phạm vi pháp lý. Đối với ngành công nghiệp, đây là một giai đoạn đau đớn nhưng hợp lý: giờ đây việc quản lý không chỉ thông qua thuế và sổ đăng ký, mà còn thông qua việc tiếp cận các nguồn điện năng", Peresichan kết luận.
Nhìn chung, các thành viên trong ngành trước đây đã lưu ý rằng việc đưa hoạt động khai thác tiền mã hóa vào khuôn khổ pháp lý đã có hiệu ứng ngược với mong muốn - nếu như trước khi hợp pháp hóa, trong nước có một số công ty khai thác lớn, thì sau năm 2024, một số trong số họ đã đóng cửa vì các vấn đề tài chính, số khác tiếp tục hoạt động cho chính mình, không cung cấp dịch vụ cho bên thứ ba.
Đồng thời, các thợ đào Nga không chỉ bị áp lực bởi các hạn chế pháp lý, mà còn bởi những yếu tố mà ngành công nghiệp này đang phải đối mặt trên toàn thế giới. Đó là tỷ giá Bitcoin đang ở mức thấp hơn chi phí sản xuất trung bình toàn cầu của nó, giá điện tăng và sự kiện giảm một nửa phần thưởng khối (halving) năm 2028 đang đến gần. Do hoạt động khai thác không có lãi, một số thành viên buộc phải ngừng hoạt động thiết bị của họ.
