Viết bởi: Arthur Hayes
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Tất cả những điều này chỉ là ảo giác của tôi, hay thực sự đầu tư vào trí tuệ nhân tạo ngày nay chỉ cần đăng ký dịch vụ của Citrini Research, mua mù quáng tất cả các cổ phiếu mà họ khuyến nghị?
Tôi đang mơ sao? Hay giá dầu từ lâu đã mất đi sức ảnh hưởng đối với kinh tế và chính trị? Chính vì thế, Trump và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran mới có thể đấu khẩu qua mạng xã hội, trong khi một lượng lớn tàu thuyền bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm cao hơn lãi suất quỹ liên bang hiệu dụng 0,5 điểm phần trăm, thị trường đưa ra tín hiệu rõ ràng như vậy, liệu Fed có thực sự sẽ đứng yên trong các cuộc họp sắp tới, từ chối tăng lãi suất không?
Toàn bộ cổ tức mà trí tuệ nhân tạo tạo ra cho nước Mỹ, lẽ nào thực sự chỉ rơi vào tay một số ít người làm việc trong ngành công nghệ?
Thế giới hỗn loạn trước mắt này khiến tôi không thể không thực hiện một lần kiểm tra thực tế, xác nhận xem bản thân thực sự tỉnh táo hay đang chìm sâu trong giấc mơ. Một khi kết quả kiểm tra chứng minh tất cả chỉ là ảo ảnh, tôi sẽ ngay lập tức điều chỉnh danh mục đầu tư. Bài viết này chính là quá trình kiểm tra của tôi. Sau khi gõ xong những dòng chữ này, sắp xếp lại suy nghĩ, cách bố trí danh mục đầu tư của tôi cũng sẽ đón nhận những thay đổi lớn, hoặc duy trì hiện trạng.
Tôi đưa ra nhận định cốt lõi trước: trạng thái thị trường hiện tại giống một giấc mộng ảo hơn. Trong toàn bộ hệ thống đầu tư, giá dầu mỏ và các loại năng lượng hydrocarbon khác là biến số cốt lõi có hiệu ứng truyền dẫn ngược chiều. Bản chất của việc con người cảm nhận thế giới là chuyển hóa năng lượng thành trí tuệ sinh học, logic của trí tuệ nhân tạo cũng như vậy. Quy luật này sẽ không bao giờ bị phá vỡ. Thị trường có thể tạm thời trái với lẽ thường này, nhưng thực tế cuối cùng sẽ phản kích.
Bài viết này sẽ bắt đầu từ giá dầu, cuối cùng đề cập đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Tình hình hiện tại rất có thể sẽ kích hoạt sự vỡ bong bóng cổ phiếu trí tuệ nhân tạo, và kéo theo toàn bộ thị trường tiền mã hóa cùng sụt giảm. Đợi đến khi bụi lắng xuống, Bitcoin mới có cơ hội chạm đáy. Tôi từng tuyên bố Bitcoin sẽ không bao giờ chạm mốc sáu mươi nghìn đô la nữa, giờ rõ ràng là phán đoán sai, đây cũng là hiện trạng thường thấy của dự báo thị trường. Tôi luôn kiên trì một nguyên tắc: quan điểm có thể rõ ràng, nhưng không cần cố chấp bảo thủ.
Tiếp theo chúng ta hãy phân tích.
Đàm phán hay không, trở thành vấn đề hạt nhân khó khăn hiện tại
Chính khách hành động luôn xoay quanh lợi ích cá nhân. Trump khơi mào hành động quân sự với Iran vô cớ, nguyên nhân trong đó có lẽ chỉ có ông ta mới rõ. Đối mặt với những lời lẽ ông ta và một loạt trợ lý đưa ra từng giây từng phút, bên ngoài căn bản không thể phân biệt được sự thật. Sự tình đã đến nước này, vặn vẹo nguyên nhân đã không còn ý nghĩa, vấn đề thực sự nằm ở chỗ, Trump và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran có chọn ngừng bắn hay không, và kết thúc đối đầu bằng cách nào.
Cuộc xung đột này giờ hoàn toàn do Trump chủ đạo, mà đối với ông ta và phe Cộng hòa mà nói, châm ngòi chiến tranh trong năm bầu cử rõ ràng ở thế bị động.
Tại Mỹ, giá cả của những nhu yếu phẩm như xăng dầu, thực phẩm thường trực tiếp quyết định kết quả bầu cử. Hiện tại việc thông hành qua eo biển Hormuz bị cản trở, lạm phát năng lượng và thực phẩm tiếp tục tăng cao, mà cội nguồn của tất cả những điều này, chính là hành động tấn công Iran mà chính quyền Trump khởi xướng vội vàng mà không thảo luận với dân chúng. Có người sẽ hướng mũi dùi về phía Israel, nhưng cách nói này căn bản không đứng vững. Hiểu lịch sử nước Mỹ sẽ hiểu, thế lực bản địa tuyệt đối không nghe theo sự sắp đặt từ bên ngoài.
Chỉ cần chiến tranh không ảnh hưởng đến cuộc sống bản thân, không có thân nhân bạn bè thương vong, người dân Mỹ không bài trừ việc xuất quân ra nước ngoài. Trump cũng liên tục nhấn mạnh, trong hành động quân sự đặc biệt này chỉ có mười ba binh sĩ Mỹ tử trận. Đây cũng là lý do nước Mỹ ham thích sử dụng vũ khí tầm xa cao tinh, phát động "cuộc chiến kiểu trò chơi". Cho dù khởi xướng cuộc chiến Trung Đông này thiếu chiến lược thắng lợi rõ ràng, cũng vi phạm kỳ vọng của không ít người ủng hộ, cử tri cơ bản của họ vẫn chọn đứng về phe Cộng hòa. Một số nghị sĩ Cộng hòa vì lập trường dao động bị Trump gây áp lực trong đảng và thất cử, cũng chứng minh điều này.
Mối nguy cốt lõi của Trump không phải là cử tri cơ bản không muốn bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tháng mười một, mà là giá cả tăng vọt sẽ khiến một lượng lớn cử tri trung lập đổ về phía Đảng Dân chủ. Vấn đề chi phí sinh hoạt đã trở thành vấn đề lớn nhất trên con đường tình hình bầu cử của Trump.
Muốn tranh thủ cử tri trung lập, Trump ít nhất phải ổn định giá dầu hiện tại. Hiện nay chuỗi cung ứng mới bắt đầu từng bước tiêu hóa áp lực do giá năng lượng và các loại nguyên liệu sản xuất tăng giá mang lại, muốn triệt để kiềm chế lạm phát đã là không thực tế. Việc Trump có thể làm bây giờ, chỉ là kiểm soát kỳ vọng lạm phát của thị trường, chứ không phải thay đổi bản thân lạm phát.
Trump có sẵn sàng đạt thành hòa giải với Iran hay không, hoàn toàn phụ thuộc vào xu hướng giá dầu. Giá dầu không ngừng leo cao, thái độ của ông ta sẽ có xu hướng ôn hòa; nhưng một khi thị trường dự đoán hai bên sắp đàm phán, giá dầu phản ứng giảm xuống, ông ta lại sẽ thay đổi thái độ. Xét cho cùng từ góc độ địa chính trị, thỏa thuận đạt được từ cuộc đàm phán lần này, xác suất lớn sẽ bị động hơn so với thỏa thuận mà chính quyền Obama từng ký với Iran năm xưa. Trong mắt không ít cử tri, điều này tương đương với "thất bại", Đảng Cộng hòa cũng sẽ vì thế mà trả giá trong bầu cử.
Đàm phán luôn cần hai bên nhượng bộ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng có cân nhắc tương tự. Giá dầu quá cao, các đối tác kinh tế thương mại chủ yếu của họ sẽ gây áp lực, yêu cầu Iran nhượng bộ với Mỹ; nhưng một khi Iran phát tín hiệu đàm phán, giá dầu hồi lui, áp lực từ các đối tác kinh tế thương mại cũng sẽ theo đó giảm bớt.
Với mức giá dầu hiện tại mà xem, hai bên Mỹ - Iran đều không có động cơ chủ động nhượng bộ. Giá dầu hiện tại tuy so với trước chiến tranh đã tăng lên rõ ràng, nhưng vẫn chưa đạt đến mức độ gây ra khủng hoảng toàn diện. Thị trường hàng hóa đại tông nói chung ổn định, toàn cầu cũng không xuất hiện nạn đói quy mô lớn, đa số quốc gia cũng có thể bù đắp vật tư công nghiệp then chốt từ các kênh khác.
Nhưng trạng thái cân bằng tinh tế này chắc chắn không thể kéo dài lâu. Nguồn cung năng lượng cốt lõi toàn cầu giảm mạnh, giá cả lại luôn bình lặng, vốn đã trái với quy luật thị trường. Một khi công suất nhàn rỗi toàn cầu tiêu hao hết, giá giao ngay chắc chắn sẽ tăng mạnh, đây cũng là sự đồng thuận của nhiều nhà phân tích hàng hóa đại tông. Hiện tại khủng hoảng chậm chạp chưa bùng phát toàn diện, chỉ là vì lượng tồn kho năng lượng toàn cầu trước chiến tranh dồi dào.
Nếu tình trạng bế tắc Mỹ - Iran kéo dài đến cuối quý hai, giá giao ngay của năng lượng hydrocarbon và các loại hàng hóa đại tông cơ bản trong quý ba năm nay, chắc chắn sẽ đón một đợt tăng mạnh.
Mượn danh ngôn của Churchill: Chính khách luôn dùng hết mọi biện pháp rồi mới đưa ra lựa chọn đúng đắn. Chỉ khi tình thế hoàn toàn mất kiểm soát, Trump và Iran mới thực sự ngồi vào bàn đàm phán. Theo tôi, hiện trạng vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz bị cản trở, xác suất lớn sẽ kéo dài đến đầu quý ba.
Chúng ta hãy giả định giá dầu sẽ dần tăng lên trong biến động, trong bối cảnh này, giá dầu không ngừng tăng và lời nói vận động tranh cử của Trump lại sẽ hình thành ảnh hưởng lẫn nhau như thế nào?
Cuộc đối đầu bầu cử tháng mười một: Đảng Cộng hòa đấu với Đảng Dân chủ
Theo tỷ lệ cược của thị trường dự đoán Polymarket, hiện tại Đảng Cộng hòa chỉ có thể giữ quyền kiểm soát Thượng viện với ưu thế yếu ớt, còn số ghế tại Hạ viện sẽ gặp thất bại lớn.
Giới bên ngoài phổ biến cho rằng Đảng Cộng hòa sẽ mất Hạ viện, nhưng tôi giữ quan điểm khác. Trump vẫn tồn tại cơ hội lật ngược thế cờ, mà điểm đột phá nằm ở việc điều chỉnh hướng dư luận, đưa ra biểu đạt liên quan đến giám sát và thuế đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu cũng như ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.
Hiện tại phân bổ số phiếu giữa các đảng phái như sau (thông qua một dự luật cần 218 phiếu):
Theo tỷ lệ cược hiện tại của Polymarket, dưới đây là cơ cấu đảng phái dự kiến sau bầu cử:
Sau bầu cử, tình hình số ghế của Đảng Cộng hòa tại hai viện Thượng Hạ không lạc quan. Tuy nhiên Đảng Cộng hòa có thể dựa vào việc phân chia lại khu vực bầu cử để thay đổi cục diện, khi quy tắc cũ đã định thất bại, thay đổi quy tắc trở thành lựa chọn tất yếu. Giả sử dự đoán của Polymarket là chính xác, vậy Đảng Cộng hòa cần tăng thêm 19 ghế. Phân chia lại khu vực bầu cử có thể giảm con số này.
Dưới đây là tác động có thể xảy ra từ việc phân chia lại khu vực bầu cử:
Bây giờ Đảng Cộng hòa chỉ cần giành thêm 11 ghế. Tiếp theo chúng ta hãy xem những khu vực bầu cử nào tình hình sát sao, theo các cuộc thăm dò hiện tại, trong phạm vi sai số thống kê, những khu vực bầu cử nào có thể hơi nghiêng về Đảng Cộng hòa.
Có 35 ghế thuộc về có tính bất định lớn. Phần trước đã đề cập, lạm phát cao, chi phí sinh hoạt tăng, là đề tài tiêu cực khó đảo ngược của Trump. Mà đề tài lớn khác hiện tại có thể thu hút sự chú ý của toàn bộ cử tri hai phe, chính là việc mở rộng trung tâm dữ liệu, cùng với tác động của trí tuệ nhân tạo đối với thị trường việc làm.
Ngoại trừ giới siêu giàu ra, hầu như tất cả mọi người đều lo lắng việc xây dựng trung tâm dữ liệu đẩy cao các loại chi phí, đồng thời sợ trí tuệ nhân tạo cướp mất công việc. Nhiều nơi đã ban hành chính sách tạm hoãn dự án xây dựng mới trung tâm dữ liệu, yêu cầu đánh thuế thêm vào doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo, tiếng kêu gọi trợ cấp dân thường cũng ngày càng cao. Xét cho cùng, tuyệt đại đa số mọi người không phải là quản lý cấp cao doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo hoặc người làm việc lương cao.
Đối với cử tri tại các khu vực bầu cử cạnh tranh mà nói, loại đề tài này cực kỳ có sức ảnh hưởng. Trump hoàn toàn có thể thông qua việc biểu đạt về ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo, giành lấy các ghế then chốt còn lại. Giai đoạn hiện tại chỉ cần đưa ra các lời nói liên quan, không cần ban hành dự luật cụ thể. Ông ta chỉ cần hứa hẹn với dân thường, nếu Đảng Cộng hòa thắng cử, sau khi bầu cử kết thúc sẽ bắt tay chỉnh đốn ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.
Là một chính khách lão luyện, Trump vốn giỏi hứa hẹn tranh cử, sau sự việc lại hiếm khi thực hiện. Việc xử lý hồ sơ liên quan đến Epstein trước đây là điển hình, tranh cử thì tuyên bố lớn sẽ triệt để điều tra người liên quan, sau khi nhậm chức chỉ công khai một ít tài liệu. Giờ ông ta cũng có thể làm theo cách đó, trong thời gian tranh cử tuyên bố sẽ ban hành dự luật làm chậm việc mở rộng trung tâm dữ liệu, đánh thuế lợi nhuận siêu ngạch vào doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo, và dùng thuế để phát đợt trợ cấp mới; chờ đến khi bầu cử kết thúc, Đảng Cộng hòa giữ vững chính quyền rồi, từng bước thu hồi các biểu đạt liên quan.
Có người sẽ cảm thấy, việc Trump bắt chước cách làm của chính khách cánh tả Đảng Dân chủ khó hiểu. Nhưng đừng quên, ông ta từng đưa ra kế hoạch trợ cấp toàn dân quy mô lớn nhất kể từ chính sách New Deal của Roosevelt, cho dù dân thường tầng dưới dùng tiền trợ cấp vào tiêu dùng hàng ngày, ông ta cũng không hạn chế. Để giữ vững địa vị chính trị bản thân, tạm thời tách rời với các ông lớn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo như Elon Musk, tạo dựng hình ảnh hỗ trợ dân thường, đối với Trump mà nói không phải là việc khó.
Nếu Trump thực sự đưa ra lời nói cứng rắn về ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo, thị trường sẽ không coi đó chỉ là thủ đoạn tranh cử thuần túy, mà sẽ khẳng định nước Mỹ sẽ hạn chế thực chất sự mở rộng vốn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tăng nặng thuế ngành. Tâm lý hoảng loạn sẽ ngay lập tức lan rộng, bong bóng cổ phiếu trí tuệ nhân tạo cũng sẽ theo đó vỡ ra.
Trước đây Elon Musk và Trump tranh cãi công khai trên nền tảng xã hội, bộ phận liên quan của Musk công khai chất vấn Trump, Trump lập tức biểu đạt sẽ hủy đơn hàng hợp tác chính phủ liên quan đến doanh nghiệp của ông ta, cổ phiếu Tesla trong ngày giảm mạnh 18%, đủ thấy mức độ nhạy cảm của thị trường đối với sóng gió loại này. Chính trị có thể hỗ trợ ngành công nghiệp, cũng có thể trong nháy mắt mang đến đả kích.
Cuộc tranh cãi đó sau sự việc được xác nhận chỉ là một cuộc tạo dư luận, hai người nhanh chóng hòa giải, Musk còn được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh gần đây giữa Trump và lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Nhưng lúc đó thị trường lại tin là thật, kích hoạt bán tháo quy mô lớn.
Đây mới chỉ là chấn động do mâu thuẫn cá nhân hai người gây ra. Một khi Trump đại diện Đảng Cộng hòa biểu đạt rõ ràng, kế hoạch đánh thuế nặng vào nghiệp vụ liên quan đến mô hình trí tuệ nhân tạo và tác nhân thông minh, ảnh hưởng sẽ vượt xa trước đây. Giới chính trị Hàn Quốc trước đây truyền ra lời nói tương tự, chỉ số tổng hợp địa phương ngày hôm sau gần như giảm sàn, đợi đến khi chính thức khẩn cấp bác bỏ tin đồn, thị trường mới quay lại quỹ đạo tăng.
Hiện tại kỳ vọng lạc quan của thị trường đối với phân khúc trí tuệ nhân tạo, xây dựng trên cơ sở doanh thu ngành sẽ tiếp tục tăng trưởng theo cấp số mũ, công nghệ mới và tập trung của cải sẽ không kích hoạt phản đối dân gian. Cách suy nghĩ này vốn đã tách rời thực tế, giống như đang chìm đắm trong giấc mơ hơn. Mà sự biểu đạt của Trump, sẽ trở thành bài kiểm tra thực tế chọc vỡ ảo ảnh. Còn việc ông ta có thực sự ra tay hay không, cốt lõi vẫn phụ thuộc vào giá dầu.
Tình hình Iran tiếp tục đẩy cao giá dầu, vấn đề lạm phát ngày càng nghiêm trọng, ngôn thuật tranh cử mà Trump có thể lựa chọn sẽ càng ít, cuối cùng chỉ có thể hướng mũi dùi vào ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Lý do Trump cực lực tránh Đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Hạ viện, nguyên nhân rất rõ ràng. Một khi Đảng Dân chủ chiếm được Hạ viện, có thể thực thi quyền triệu tập, không ngừng triệu tập bản thân Trump, gia đình ông ta và trợ lý cốt cán ra tòa làm chứng, ném ra các loại câu hỏi sắc bén. Nếu năm 2028 Đảng Dân chủ lại vào Nhà Trắng, Bộ Tư pháp nắm giữ lượng lớn manh mối sẽ theo đó triển khai thanh toán, phát điều tra nhắm vào thực thể thương mại của Trump.
Sắp xếp lại toàn bộ chuỗi logic: Mỹ - Iran chậm chạp không đạt thành hòa giải, giá dầu tất nhiên sẽ tăng cao; giá cả tăng lên kích hoạt cử tri bất mãn, Trump chỉ có thể mượn giám sát, thuế ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo để lôi kéo phiếu bầu.
Từ hiện tại đến cuộc bầu cử tháng mười một, cho dù cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo giảm một nửa, đối với Trump mà nói cũng là cái giá có thể chấp nhận, đổi lấy tình trạng thoát khỏi cuộc điều tra vô tận của Đảng Dân chủ. Sau khi bầu cử kết thúc, ông ta có thể lật lại các biểu đạt về trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trước đó, ngành công nghiệp cũng sẽ khôi phục trạng thái bình thường, chỉ số S&P 500 thậm chí có hy vọng tấn công mốc mười nghìn điểm.
Nhưng đối với nhà đầu tư mà nói, thị trường diễn biến liên kết với nhau. Sự sụt giảm mạnh của phân khúc trí tuệ nhân tạo, sẽ triệt để thay đổi kỳ vọng của thị trường đối với lợi nhuận tương lai của nó. Trải qua chấn động do giám sát và thuế nặng mang lại, nhà đầu tư không thể lại như trước đây lạc quan mù quáng về lĩnh vực này.
Giấc mơ California: Thanh khoản chảy về đâu
Trước khi phân tích tác động của việc ba ông lớn SpaceX, Anthropic, OpenAI chuẩn bị lên sàn đối với thị trường tài chính toàn cầu, tôi giải thích một vấn đề: từ cuối quý ba năm ngoái, thanh khoản USD tiếp tục nới lỏng, Bitcoin nhưng không đón tăng mạnh đồng bộ, nguyên nhân đằng sau rốt cuộc là gì.
Ngày 30 tháng 11 năm 2022, ChatGPT chính thức mở ra cho đại chúng, siêu bong bóng trí tuệ nhân tạo từ đó mở màn. Gần như cùng thời điểm, sự vụ xấu xa nhà sáng lập FTX SBF chiếm dụng tiền người dùng hoàn toàn lộ ra. Bitcoin trong năm đó chạm đáy khoảng 15000 USD, sau đó tăng lên đến 125000 USD vào tháng 10 năm 2025, tích lũy tăng trưởng hơn sáu lần. Nhưng cùng kỳ cổ phiếu Nvidia tăng trưởng đạt mười một lần, lượng lớn cổ phiếu công nghệ vốn hóa vừa và nhỏ dựa vào sức tính toán, chuyển hóa điện lực thành trí tuệ cũng đón tăng mạnh. Biểu hiện lợi nhuận của phân khúc trí tuệ nhân tạo, vượt xa thị trường tiền mã hóa, và từ cuối năm 2024 đến nay, khoảng cách giữa hai bên còn đang mở rộng.
Cho dù Bitcoin (màu trắng) đạt điểm cao nhất lịch sử, lợi nhuận của Nvidia (màu vàng) vẫn chiếm ưu thế hơn
Bitcoin (màu trắng) sau khi tạo đỉnh cao lịch sử biểu hiện kém hơn, đến nay đã giảm 50%. Nvidia (màu vàng) là công ty có vốn hóa thị trường cao nhất toàn cầu, từ cuối năm 2025 đến nay vẫn tăng 10%
Theo logic phán đoán thị trường tiền mã hóa dựa trên thanh khoản tiền pháp định trước đây của tôi, trong môi trường hiện tại Bitcoin vốn nên đón tăng trưởng cao hơn, thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Vấn đề rốt cuộc nằm ở đâu?
Tôi trước đây quen với thống kê quy mô phát hành thêm tiền pháp định tổng thể, nhưng bỏ qua hướng cụ thể của dòng tiền. Tôi vốn cho rằng, thanh khoản cuối cùng luôn sẽ chảy vào Bitcoin, thúc đẩy giá lên, lần này phán đoán của tôi xuất hiện sai lệch.
Kết luận của tôi là: thanh khoản USD mới tăng thêm, gần như toàn bộ được phân khúc trí tuệ nhân tạo hấp thụ. Trí tuệ nhân tạo thuộc ngành công nghiệp mật độ vốn cao độ, muốn tạo ra trung tâm dữ liệu khổng lồ có thể vận hành trí tuệ nhân tạo, tất phải tiêu hao năng lượng khổng lồ. Năng lượng hydrocarbon, năng lượng hạt nhân, năng lượng tái tạo chuyển hóa thành điện lực, sau đó vận chuyển đến trung tâm dữ liệu, thông qua chip chuyên dụng hoàn thành huấn luyện mô hình và tính toán suy luận.
Từ năm 2024, quy mô chi tiêu vốn toàn cầu của trung tâm dữ liệu bắt đầu tăng mạnh, năm 2025 càng thêm tăng cường, nhu cầu tài trợ của ngành cũng theo đó tăng mạnh. Kết hợp số liệu công bố công khai thống kê, từ tháng 11 năm 2022 đến nay, tổng mức tài trợ nợ các loại trong lĩnh vực liên quan đến trí tuệ nhân tạo đạt 1,5 nghìn tỷ USD, mà cùng kỳ mức tăng cung tiền rộng M2 của Mỹ cũng vừa vặn là 1,5 nghìn tỷ USD. Đáp án đã rõ ràng: tất cả USD mới tăng thêm, đều chảy vào phân khúc trí tuệ nhân tạo, Bitcoin tất nhiên không chia được tiền tăng thêm.
Bitcoin có thể tại điểm thấp phá sản FTX năm 2022 mở ra một vòng phản công mạnh mẽ, chỉ vì mở rộng vay nợ quy mô lớn của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo chủ yếu tập trung sau năm 2025. Trong 1,5 nghìn tỷ USD nợ này, có 1,3 nghìn tỷ USD đều sinh ra từ năm 2025 đến nay. Trùng hợp là, điểm giá cao của Bitcoin, vừa vặn xuất hiện vào tháng 10 năm 2025, mà lúc đó chi tiêu vốn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng đạt quy mô chưa từng có.
Mối quan hệ liên kết này cực kỳ quan trọng. Một khi thị trường cổ phiếu trí tuệ nhân tạo sụp đổ, thị trường sẽ không còn tiền nhàn rỗi để bố trí Bitcoin. Ngân hàng sẽ thắt chặt cho vay, không ít tổ chức cũng sẽ phát hiện, các khoản vay dựa trên số liệu doanh thu giả tạo trước đây tiềm ẩn rủi ro lớn. Khi cổ phiếu doanh nghiệp công nghệ hàng đầu sụt giảm hơn năm mươi phần trăm, nhân viên tín dụng ngân hàng sẽ bắt đầu lo lắng doanh nghiệp không có khả năng trả nợ, quy mô tín dụng theo đó thu hẹp, thanh khoản tổng thể thị trường thêm thắt chặt. Lại chồng thêm thái độ tiêu cực của giới chính trị Mỹ đối với ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo, ngành công nghiệp trong ngắn hạn rất khó đón tài trợ cứu trợ.
Cho dù sau đó chính phủ ra tay cứu trợ tổ chức tài chính, theo diễn biến tình hình hiện tại, biện pháp liên quan cũng chỉ hạ xuống sau khi cuộc bầu cử tháng mười một kết thúc.
Mối liên hệ giữa giá Bitcoin và cổ phiếu trí tuệ nhân tạo có nghĩa chúng ta phải đưa ra phán đoán: thị trường cổ phiếu trí tuệ nhân tạo có tồn tại bong bóng hay không, bong bóng vỡ lúc nào, nguyên nhân đằng sau lại là gì.
Bong bóng trí tuệ nhân tạo, khó thoát ba đòn đánh
Có ba nhân tố sẽ chọc vỡ bong bóng trí tuệ nhân tạo hiện tại: chi phí năng lượng tăng lên, thị trường không có khả năng đón nhận khoản tài trợ niêm yết khổng lồ của ba ông lớn SpaceX, Anthropic, OpenAI, và lời nói chính sách phản ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo của Trump.
Logic cốt lõi của trí tuệ nhân tạo là tối đa hóa hiệu suất thực hiện "năng lượng chuyển thành trí tuệ". Con người dựa vào hấp thụ thực phẩm chuyển hóa năng lượng sinh ra trí tuệ, trí tuệ nhân tạo thì dựa vào điện lực. Giai đoạn hiện tại, điện mới tăng thêm của trung tâm dữ liệu chủ yếu dựa vào năng lượng hydrocarbon như khí đốt tự nhiên. Giá năng lượng tăng lên, có nghĩa chi phí vận hành trí tuệ nhân tạo, sản lượng sức tính toán tăng đồng bộ, không gian lợi nhuận của các doanh nghiệp như Google, Anthropic, OpenAI bị ép trực tiếp.
Chi phí tăng cao, doanh nghiệp sẽ chọn điều chỉnh giá dịch vụ lên, tốc độ người dùng sử dụng sức tính toán và mô hình theo đó chậm lại. Cuộc chơi địa chính trị giữa Mỹ - Iran tiếp tục đẩy cao giá dầu, cuối cùng sẽ không ngừng xâm thực mức lợi nhuận của doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo. Khi thị trường bắt đầu chất vấn tính hợp lý của việc sản xuất mở rộng liên tục trung tâm dữ liệu, điểm ngoặt ngành sẽ đến, tỷ lệ P/E kỳ vọng của doanh nghiệp thu hẹp mạnh, thị trường gấu cũng chính thức giáng xuống.
Ngoài ra, cổ phiếu bị hạn chế bán của ba doanh nghiệp SpaceX, Anthropic, OpenAI và các công ty công nghệ khác lần lượt giải tỏa hạn chế, chồng thêm IPO quy mô lớn, tổng quy mô tài trợ thậm chí vượt tổng tài trợ cổ phiếu mới toàn bộ thời kỳ bong bóng Internet năm xưa, thể lượng xưng là chưa từng có. Thị trường có khả năng đón nhận áp lực bán cổ phiếu khổng lồ như vậy hay không, phải đánh một dấu hỏi lớn.
Những năm gần đây phân khúc trí tuệ nhân tạo tiếp tục đi lên, điều kiện tiên quyết là nhà đầu tư tin tưởng lợi nhuận ngành sẽ tiếp tục tăng tốc. Một khi thị trường với triển vọng ngành sinh ra dao động, nhà đầu tư sẽ hạ thấp định giá lợi nhuận tương lai. Biểu hiện niêm yết của mấy ông lớn này, sẽ trở thành chỉ báo tâm lý thị trường. Nếu niêm yết không đạt kỳ vọng, nhà đầu tư sẽ khẳng định ngành đã thấy đỉnh, theo đó mở bán tháo tập thể.
Chúng ta lấy SpaceX với thông tin công bố tương đối hoàn chỉnh làm ví dụ phân tích. Thị trường vốn liếng vốn tuân theo quy tắc "người ra tay trước chiếm ưu thế", Elon Musk hiểu sâu đạo marketing, chọn niêm yết trước, cũng có thể để doanh nghiệp và cổ đông đầu kỳ tối đa hóa chốt lời. Người tham gia thị trường tiền mã hóa rất dễ hiểu mô hình này: số lưu hành cực thấp, định giá pha loãng hoàn toàn nhưng lại cao ngất, giống logic vận hành của một số đồng token altcoin.
Theo hồ sơ niêm yết SpaceX nộp cho Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ, định giá niêm yết lần này đạt gần trăm lần doanh thu. Đáng chú ý hơn, công ty giai đoạn đầu chỉ giải phóng 4% đến 5% cổ phần. Trong môi trường sức nóng phân khúc trí tuệ nhân tạo cao hiện tại, giá cổ phiếu xác suất lớn sẽ tăng mạnh ngày đầu, nhưng kỳ vọng thị trường cực cao, cũng có nghĩa sau khó tiếp tục thỏa mãn tưởng tượng nhà đầu tư.
Sau niêm yết vốn hóa thị trường của SpaceX sẽ đạt 1,8 nghìn tỷ USD, gia nhập bảy doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất toàn cầu. Nếu giá cổ phiếu lại tăng năm mươi phần trăm, vốn hóa có thể vượt Amazon lên vị trí thứ năm toàn cầu, nhưng khả năng sinh lời của nó hoàn toàn không phù hợp bậc vốn hóa này. Nvidia có thể duy trì định giá cao, dựa vào quy mô lợi nhuận gộp và doanh thu khả quan, mà SpaceX chủ đạo nghiệp vụ trung tâm dữ liệu không gian, có phân tích ngành chỉ ra, chi phí xây dựng vận hành loại cơ sở này cao gấp bốn lần trung tâm dữ liệu mặt đất, dự kiến mười năm sau mới có hy vọng đạt cân bằng chi phí. Nếu định giá giai đoạn đầu niêm yết hợp lý hơn, giá cổ phiếu sau đó ngược lại sẽ ổn định hơn. Người tham gia thị trường tiền mã hóa đều rõ logic trong đó: nhà đầu tư thị trường thứ cấp không thể có lãi, cổ phiếu giải tỏa hạn chế của người nắm giữ nội bộ sẽ không ai đón nhận, giá cổ phiếu chỉ có thể xuống dốc.
Nhìn lại nhịp độ giải tỏa hạn chế cổ phần, từ nay đến đầu tháng chín, quy mô số lưu hành của SpaceX sẽ mở rộng năm lần, lượng cổ phần khổng lồ tràn vào thị trường, áp lực đi lên giá cổ phiếu lớn. Thêm tuyết trên sương là, Anthropic và OpenAI cũng kế hoạch khởi động niêm yết vào tháng chín, hai doanh nghiệp cũng đối chiếu định giá nghìn tỷ.
Tháng sáu đến tháng chín năm nay, SpaceX có lẽ còn có không gian tăng ngắn hạn, nhưng khi ba doanh nghiệp định giá siêu cao tập trung niêm yết, lượng lớn cổ phiếu mới tập trung cung cấp thị trường, tâm lý thất vọng thị trường tất nhiên lan rộng. Nhà đầu tư kỳ vọng là giá cổ phiếu tăng mạnh, mà tăng nhẹ biến động lên căn bản không thể thỏa mãn kỳ vọng.
Tổng hợp lại, giá năng lượng tăng, IPO khổng lồ tập trung ập đến, biểu đạt giám sát ngành của Trump, ba lợi không chồng lên nhau, biểu hiện niêm yết của các doanh nghiệp này rất khó đạt kỳ vọng thị trường. Một khi nhà đầu tư không còn tin doanh nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo có thể duy trì tăng trưởng lợi nhuận theo cấp số mũ, định giá toàn bộ phân khúc sẽ bị điều chỉnh lại, giá cổ phiếu tập thể đi xuống.
Hiện tại trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo tồn tại lượng lớn khoản vay thế chấp cổ phiếu, hệ thống ngân hàng cũng cung cấp tín dụng khổng lồ cho mở rộng vốn ngành. Sau khi phân khúc sụp giảm mạnh, hệ thống ngân hàng sẽ vì thế chịu nợ xấu lớn.
Trong môi trường bong bóng trí tuệ nhân tạo toàn cầu vỡ ra, tài sản rủi ro các loại phổ biến giảm mạnh, Bitcoin trong ngắn hạn cũng khó đi ra quỹ đạo độc lập. Đợi đến khi thị trường thanh lọc đầy đủ, Bitcoin sẽ chạm đáy trước. Khi đó để cứu vãn kinh tế tổng thể, thị trường sẽ đón một vòng nới lỏng tiền tệ quy mô lớn mới, Bitcoin cũng sẽ mở ra vòng tăng mới. Nhưng đối với hiện tại, nhiệm vụ trước mắt là bảo vệ vốn gốc tài sản tiền mã hóa.
Trước khi chia sẻ chiến lược nắm giữ cổ phiếu và tài sản tiền mã hóa của quỹ Maelstrom, chúng ta hãy phân tích xu hướng chính sách tiền tệ của Fed.
Khó khăn lưỡng nan của Chủ tịch Fed
Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh hiện tại ở cảnh ngộ rất tinh tế, đánh giá của giới bên ngoài đối với phong cách hành sự của ông ta cũng khen chê lẫn lộn, mà tất cả những điều này đều phụ thuộc vào cách ông ta ứng phó với mâu thuẫn hiện tại của Fed.
Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm và lãi suất quỹ liên bang hiệu dụng, trực quan phản ánh thái độ thị trường; trong hình đồng thời ghi chú giá hợp đồng tương lai dầu thô WTI tháng gần nhất
Trump đề cử Kevin Warsh đảm nhiệm Chủ tịch Fed, ý định vốn là hy vọng ông ta thúc đẩy giảm lãi suất, mà Warsh trước đây cũng phát tín hiệu, cho rằng lạm phát do xung đột địa chính trị mang lại chỉ là hiện tượng ngắn hạn, tăng năng suất do trí tuệ nhân tạo mang lại mới là xu hướng dài hạn, Fed có thể mượn cơ hội này điều chỉnh lãi suất xuống.
Nhưng thị trường đưa tín hiệu hoàn toàn trái ngược. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm cao hơn lãi suất quỹ liên bang hiệu dụng 0,5 điểm phần trăm, điều này có nghĩa thị trường cho rằng, chịu ảnh hưởng của lạm phát tiếp tục tăng cao, Fed lẽ ra nên chọn tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách ngày 16 đến 17 tháng 6, chứ không phải giảm lãi suất.
Hiện tại mà xem, Fed duy trì lãi suất không đổi là kết quả xác suất cao nhất. Nhưng thị trường sẽ tập trung giải thích họp báo sau cuộc họp, cùng các điều chỉnh liên quan của kế hoạch quản lý dự trữ. Cho dù là đứng yên, cũng sẽ bị thị trường phân biệt thành lập trường thiên diều hâu hay thiên bồ câu.
Ổn định lãi suất thiên diều hâu, mang lại ảnh hưởng tương đương với tăng lãi suất. Một mặt xung đột Mỹ - Iran vô giải, giá dầu tiếp tục tăng cao, mặt khác ba ông lớn trí tuệ nhân tạo tập trung niêm yết, cung ứng thị trường chịu áp lực, nhiều lợi không chồng lên, tất cả tài sản rủi ro sẽ đón điều chỉnh giảm ở các mức độ khác nhau.
Tình huống xấu nhất là, Trump ủy quyền Warsh thuận theo tiếng kêu của thị trường lập tức tăng lãi suất, thử thông qua áp chế giá cả tranh thủ ủng hộ của cử tri. Nhưng trừ khi Fed tăng lãi suất mạnh, đồng thời bán trái phiếu trên thị trường mở thu hẹp bảng cân đối, bằng không vẫn không thể theo kịp nhịp độ lạm phát. Cảnh này giống tình hình thập niên bảy mươi thế kỷ trước như đúc: Fed tuy tăng lãi kích liệt, lực độ nhưng luôn không đủ để kiềm chế lạm phát.
Trong môi trường hiện tại, khả năng Fed giảm lãi suất vi diệu. Cho dù cuối cùng chọn tăng lãi suất hay duy trì lãi suất không đổi, thị trường đều sẽ giải thích thành tín hiệu thắt chặt thanh khoản, thêm đả kích tín tâm phe mua phân khúc trí tuệ nhân tạo.
Kết hợp tất cả trên, xu hướng giá dầu đi lên, cuối cùng sẽ diễn biến thành lợi không của toàn phẩm loại tài sản rủi ro. Tiếp theo hãy nói về cách bố trí nắm giữ cụ thể của quỹ Maelstrom.
Bố trí danh mục đầu tư
Vạn vật thế gian vận chuyển đều dựa vào năng lượng. Đã phán đoán giá năng lượng sau đó sẽ tăng lên, bố trí tài sản loại năng lượng tất nhiên là lựa chọn tất yếu.
Giai đoạn hiện tại hai bên Mỹ - Iran vẫn bế tắc, vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz bị cản trở, lượng cung cấp dầu thô, khí đốt tự nhiên tổn thất mỗi ngày không ngừng tăng thêm. Hiện tại tâm lý thị trường vẫn bình ổn, nhưng trạng thái đối đầu này một khi kéo dài, giá năng lượng tăng lên sẽ trở thành kết quả tất nhiên.
Các loại số liệu ngành đều chỉ về cùng một kết luận: chịu ảnh hưởng của xung đột địa chính trị, tồn kho năng lượng toàn cầu giảm xuống mức thấp những năm gần đây, và vẫn tiếp tục giảm. Tồn kho giảm dưới ngưỡng tới hạn, toàn bộ hệ thống cung ứng năng lượng sẽ xuất hiện vấn đề, giá cả cũng sẽ đón tăng mất kiểm soát.
Cho dù tình thế đón kết quả tốt nhất —— hai bên lập tức ngừng bắn, vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz khôi phục bình thường, các quốc gia cũng sẽ xuất phát từ nhu cầu bổ sung tồn kho và dự trữ chiến lược tăng cường mua sắm, giá dầu vẫn sẽ bị đẩy cao.
Tổng hợp hai tình huống phán đoán, ba đến sáu tháng tới, cho dù giá dầu có tạm hồi lui sau khi thỏa thuận hòa bình ngắn hạn hạ xuống, xu hướng đi lên trung dài hạn của giá dầu thô và khí đốt tự nhiên đều đã thiết lập. Dựa vào đây, chúng ta bố trí lớn doanh nghiệp sản xuất năng lượng niêm yết tại Mỹ.
Phân khúc năng lượng trong các tình huống đều có tiềm năng tăng, và định giá hiện tại so với ngành công nghệ phụ thuộc cao vào năng lượng cũng có ưu thế hơn. Lại nhìn ngược lại những tài sản dựa vào năng lượng giá rẻ duy trì định giá cao, triển vọng sẽ không khả quan.
Trong môi trường giá dầu leo lên 150 USD mỗi thùng, ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo khó duy trì biểu hiện mạnh mẽ trước đây. Vì thế chúng tôi đã thanh lý tất cả cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Tiền tăng thêm từng không ngừng chảy vào thị trường cổ phiếu trí tuệ nhân tạo, một khi phân khúc này nhanh chóng giảm, cho dù tài sản tiền mã hóa có thuộc tính tương đối chống giảm, cũng khó thu hút dòng tiền chảy vào. Dựa vào đây, chúng tôi giảm nắm giữ tất cả loại tiền mã hóa không phải cốt lõi, tuần trước đã bán HYPE, NEAR, WLD, đồng thời vì vấn đề lỗ hổng Orchard Pool thanh lý ZEC. So với mưu cầu lợi nhuận, hiện tại bảo toàn vốn gốc quan trọng hơn.
Hiện tại nắm giữ chỉ giữ lại Bitcoin và Ethereum. Ethereum tạm thời không có nhu cầu hiện thực hóa lớn, vì thế tiếp tục nắm giữ. Tôi luôn tin tưởng, bong bóng trí tuệ nhân tạo vỡ ra sẽ kích hoạt một vòng hỗn loạn tài chính mới, khi đó toàn cầu sẽ lại mở ra chu kỳ nới lỏng tiền tệ, Bitcoin sẽ giảm trước tăng sau.
Đối mặt với chấn động thị trường, chúng tôi sẽ nắm giữ dài hạn vị thế cốt lõi, đồng thời sử dụng công cụ phái sinh triển khai thao tác bán khống ngắn hạn, nắm bắt hành trình giai đoạn. Xét cho cùng niềm vui giao dịch, tôi cũng không muốn từ bỏ.
Nếu cuối cùng phát hiện diễn biến thực tế và phán đoán của tôi hoàn toàn không phù hợp, tất cả chỉ là hư kinh một trận, vậy cũng không sao. Trước khi bắt đầu chuyến đi Địa Trung Hải chốt lời an toàn, bản thân cũng là lựa chọn vững chắc. Đầu tháng chín năm nay tôi sẽ phúc bàn lại diễn biến thị trường và phán đoán trước đó, khi đó căn cứ hành trình chọn cơ hội đón về lại mã.
Khác với tổ chức đầu tư cần hoàn thành lợi nhuận cố định hàng năm, quỹ Maelstrom chú trọng hơn vào tăng trưởng lãi kép dài hạn, cũng vì thế có đủ chỗ trống, thong dong ứng phó với biến hóa thị trường đan xen hư thực.
