AI lần đầu tiên tạo ra virus không tồn tại trong tự nhiên!
Tin tức vừa ra, lập tức làm nổ mạng.
Hôm nay, một nghiên cứu mang tính đột phá từ Đại học Stanford và Arc Institute, đã lên trang bìa tạp chí đỉnh cao Science.
Trong thí nghiệm này, AI đã tạo ra 700.000 bộ gen virus trong một hơi, từ đó chọn ra 285 trình tự để tổng hợp DNA nhân tạo.
Kết quả cuối cùng thật đáng kinh ngạc——
16 virus không chỉ "sống sót" thành công, mà tốc độ phân giải vi khuẩn của một số loại còn áp đảo hoàn toàn virus nguyên bản tự nhiên.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, AI được dùng để thiết kế từ đầu ra bộ gen hoàn chỉnh, sống động của một sinh vật.
AI tự tay viết ra 16 virus, tất cả đều sống
Mô hình thiết kế ra lô virus hoàn toàn mới này, tên là Evo, do Viện nghiên cứu Arc tạo ra.
Bạn hoàn toàn có thể coi nó là "ChatGPT của giới sinh học".
Chúng dùng chung một logic nền tảng, khác biệt duy nhất nằm ở thứ được "đút" vào——
ChatGPT đọc là các trang web của con người, còn Evo đọc là trình tự DNA do Tạo hóa viết ra.
Trong quá trình huấn luyện, Evo đã "ăn vào" khoảng 9 nghìn tỷ nucleotide, trải rộng khắp động vật, thực vật, vi sinh vật, virus.
Độ tương đồng giữa DNA và văn tự thực ra cao đến khó tin: nucleotide chính là chữ cái, chỉ có bốn loại A, C, G, T; vài trăm chữ cái xếp thành một gen, chính là một câu.
Câu có ngữ pháp, ngữ pháp sai, viết ra sẽ là lời nói vô nghĩa về mặt sinh học.
Các nhà sinh học đã mất mấy chục năm, chỉ mới làm sáng tỏ một phần nhỏ của bộ ngữ pháp này.
Việc Evo làm, chính là không học bất kỳ sách giáo khoa nào, cứ dựa vào lượng mẫu khổng lồ để tự mình ngộ ra ngữ pháp.
Địa chỉ bài báo: https://www.science.org/doi/10.1126/science.aec2657
Trong thí nghiệm này trên Science, Evo đã viết một mạch, đưa ra ngay 700.000 bộ gen ứng viên.
Sau đó, nhóm nghiên cứu sàng lọc từ đó ra 285 bản có triển vọng nhất, làm thành phân tử DNA thật, nhét vào vi khuẩn E. coli, phủ đầy đĩa nuôi cấy.
Trong đại đa số đĩa nuôi cấy không có gì xảy ra, vi khuẩn vẫn phát triển bình thường. Cho đến khi, cuối cùng trong một đĩa nuôi cấy nào đó xuất hiện vài đốm rõ ràng.
Cuối cùng, 16 loại virus hoàn toàn mới có sự sống, có thể lây nhiễm, có thể tự nhân bản, đã chính thức ra đời.
Nhưng thứ thực sự khiến người ta hít một hơi lạnh, là "sức chiến đấu" của chúng.
Mấy con virus do AI tạo ra này, có vài con tốc độ sinh sản thậm chí còn áp đảo phiên bản nguyên bản tự nhiên (ΦX174).
Kính hiển vi điện tử lạnh còn chụp được một chi tiết: trên vỏ của một trong những virus Evo-Φ36, đã dùng một protein đóng gói DNA đến từ một họ hàng xa trong quá trình tiến hóa.
Tương đương với việc AI trong lúc thiết kế, đã tiện tay tháo một bộ phận từ loài khác lắp vào, vậy mà vẫn chạy được.
Lần đầu tiên AI sửa đổi, đã mất 50 năm
Ở đây, phải nhắc đến một sự trùng hợp, một sự trùng hợp đủ để khiến người làm sinh học lạnh sống lưng.
Con virus bị AI sửa đổi này, tên là ΦX174, được vớt lên từ cống rãnh Paris năm 1935.
Nó chỉ lây nhiễm vi khuẩn E. coli, hoàn toàn vô hại với người và gia súc, xứng danh là "khách thường trực" bất di bất dịch trong sách giáo khoa sinh học phân tử.
Vậy câu hỏi đặt ra: Tại sao nó lại nổi tiếng đến vậy?
Năm 1977, nhóm của Sanger hoàn thành việc giải trình tự bộ gen hoàn chỉnh đầu tiên trong lịch sử nhân loại——giải chính là nó.
Năm đó, lần đầu tiên con người hoàn toàn "đọc" hiểu toàn bộ chỉ dẫn của một sinh mệnh.
49 năm sau vào ngày hôm nay, AI lần đầu tiên hoàn toàn "viết" ra một bộ.
Và viết vẫn là cùng một loài. Phải biết rằng, ΦX174 là đề mở đầu độ khó địa ngục.
Bộ gen của nó chỉ có 5000 base, 11 gen, nghe có vẻ tí hon, nhưng 11 gen này lại lồng ghép lẫn nhau, chồng chéo từng tầng——một gen nằm trong bụng gen khác, dùng chung một đoạn chữ cái.
Giáo sư trợ lý Brian Hie của Stanford, người dẫn đầu nghiên cứu này, trực tiếp chỉ ra, "Chào mừng đến với thời đại thiết kế bộ gen sinh thành".
Giết vi khuẩn, còn có thể "tự nhân bản" vô hạn
So với nghiên cứu này, tất cả mọi người thực sự quan tâm là, đối với con người có ý nghĩa gì?
Trước tiên hãy đưa ra một nhóm số liệu. Dự án GRAM của "The Lancet" dự đoán, từ 2025 đến 2050, kháng kháng sinh sẽ trực tiếp dẫn đến cái chết của 39,1 triệu người.
Kháng sinh sắp không dùng được nữa, một trong những phương án dự phòng của giới y học là "liệu pháp thể thực khuẩn"——
Dùng virus diệt vi khuẩn, ý tưởng này đã có từ một trăm năm trước.
Nhưng con đường này có một huyệt chết: vi khuẩn không chỉ kháng thuốc kháng sinh, mà cũng sẽ kháng thể thực khuẩn. Bạn thả một loại thể thực khuẩn vào, vi khuẩn vài đời sau là học được cách phòng thủ, liệu pháp ngay lập tức mất hiệu lực.
Mà trong thí nghiệm lần này, nhóm nghiên cứu cố ý nuôi ra vi khuẩn E. coli hoàn toàn miễn dịch với ΦX174 tự nhiên, sau đó đưa ra hai ly "cocktail":
Một ly là hỗn hợp thể thực khuẩn tự nhiên: không thắng nổi.
Một ly là hỗn hợp thể thực khuẩn do AI sinh ra: nhanh chóng công phá ba chủng vi khuẩn kháng thuốc.
Trọng lượng của kết quả này nằm ở: lần đầu tiên nó chứng minh, trước tốc độ tiến hóa của vi khuẩn, AI có thể dùng cách "hàng loạt tạo ra vũ khí mới" để theo kịp.
Vi khuẩn tiến hóa một đời mất vài chục phút, con người nghiên cứu phát triển một loại kháng sinh mất mấy chục năm——đây là một cuộc chạy đua vũ trang mà con người thua về mặt cấu trúc.
Mà mô hình sinh thành lần đầu tiên đã nén chi phí "ra vũ khí mới", từ mấy chục năm xuống còn một lần suy luận.
Từ năm 1977 lần đầu tiên "đọc hiểu" sự sống, đến hôm nay AI lần đầu tiên "viết ra" sự sống.
Quyền trượng của Tạo hóa, lần này, thực sự nằm trong tay con người và trí tuệ silic.
Tài liệu tham khảo:
https://www.science.org/doi/10.1126/science.aec2657
Bài viết này đến từ tài khoản công chúng WeChat "New Zhiyuan", tác giả: ASI Khải thị lục
