Tác giả: Diệp Trăn
Nếu để bạn tưởng tượng một cuộc tụ họp kín của những nhân vật quyền lực hàng đầu Thung lũng Silicon, bạn rất có thể sẽ nghĩ đến trí tuệ nhân tạo, chiến tranh chip, robot, công nghệ quốc phòng hay thế hệ internet tiếp theo.
Suy cho cùng, ngồi trong căn phòng đó là Sam Altman (người sáng lập OpenAI), Palmer Luckey (người sáng lập 'kỳ lân' quân sự Anduril), Dylan Field (người sáng lập Figma), Moxie Marlinspike (người sáng lập Signal), cùng một nhóm nhà đầu tư nắm giữ dòng chảy hàng nghìn tỷ đô la vốn.
Nhưng một cuộc tụ họp gần đây ở San Francisco lại hoàn toàn không phải như vậy.
Không ai thảo luận về mô hình AI, cũng không ai nói về gọi vốn hay định giá. Thay vào đó, nhóm người thông minh và quyền lực nhất Thung lũng Silicon này ngồi quanh một chiếc bàn tròn, nghiêm túc chơi một ván Ma Sói.
Chính xác hơn, là phiên bản Mỹ của Ma Sói – trò chơi Mafia.
Thú vị hơn nữa, đây không phải là cuộc tụ họp riêng tư giữa bạn bè, mà là một chương trình truyền hình thực tế được quay chính thức và phát sóng công khai.
Chương trình có tên là 《MAFIA》, đơn vị sản xuất là Founders Fund, một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm huyền thoại và gây tranh cãi nhất Thung lũng Silicon.
Founders Fund có lẽ không quen thuộc như Sequoia hay Hillhouse, nhưng nếu nhắc đến những công ty mà họ đã đầu tư, người ta sẽ lập tức nhận ra tầm quan trọng của nó: Facebook, SpaceX, Palantir, Stripe, Airbnb, Anduril và OpenAI, đều từng xuất hiện trong danh mục đầu tư của họ.
Tổ chức đầu tư do Peter Thiel và các thành viên “PayPal Mafia” sáng lập này, trong hai mươi năm qua hầu như đã tham gia vào vài làn sóng công nghệ quan trọng nhất của Thung lũng Silicon. Và giờ đây, họ lại làm một việc có vẻ không liên quan gì đến đầu tư – quay chương trình giải trí.
Tất nhiên, nếu hiểu đơn giản 《MAFIA》 là một gameshow thực tế về giới công nghệ, có thể sẽ đánh giá thấp ý đồ thực sự của Founders Fund.
Nó giống một thí nghiệm công khai được đóng gói dưới dạng chương trình giải trí hơn.
Tại sao một nhóm tỷ phú lại mê mẩn trò Ma Sói?
Mở đầu chương trình rất kỳ ảo.
Địa điểm được chọn là quán bar huyền thoại Tosca Cafe ở San Francisco, nơi từng lưu giữ bức ảnh chụp kinh điển của “PayPal Mafia”.
(Bức ảnh chụp kinh điển của “PayPal Mafia”, chỉ một bức ảnh nhóm rất nổi tiếng trong lịch sử công nghệ Thung lũng Silicon, được chụp trong thời kỳ tụ họp của các thành viên cốt lõi thời kỳ đầu PayPal, sau này được nhắc lại nhiều lần, dùng để tượng trưng cho ảnh hưởng to lớn của nhóm người này đối với hệ sinh thái khởi nghiệp Thung lũng Silicon sau này)
Và lần này ngồi quanh bàn, là nhân vật quyền lực cốt lõi của Thung lũng Silicon thế hệ mới:
- Sam Altman (Người sáng lập & CEO của OpenAI)
- Palmer Luckey (Người sáng lập Anduril Industries)
- Dylan Field (Đồng sáng lập & CEO của Figma)
- Moxie Marlinspike (Đồng sáng lập Signal)
- Bryan Johnson (Người khởi xướng dự án “Don’t Die”)
- Trae Stephens (Đối tác của Founders Fund)
- Ryan Petersen (Người sáng lập & CEO của Flexport)
Nếu cộng đơn giản giá trị thị trường và ảnh hưởng của các công ty của những người này, chiếc bàn này gần như có thể được xem như một “nền kinh tế công nghệ toàn cầu” thu nhỏ.
Nhưng việc đầu tiên họ làm lại là: Nhắm mắt, giết người, bỏ phiếu.
Theo Mike Solana, người phụ trách thị trường của Founders Fund, sự sắp đặt có vẻ phi lý này, thực chất là một sự phản kháng có chủ ý đối với hình thái nội dung truyền thống của giới VC.
Trong hơn chục năm qua, cách kể chuyện phổ biến nhất trong giới công nghệ, là các nhà sáng lập kể lại những câu chuyện cuộc đời đã được chuẩn hóa trên podcast: yêu lập trình, thất bại khởi nghiệp, thay đổi thế giới.
Nghe nhiều rồi, ai nấy đều bắt đầu trở nên giống nhau.
Nhưng trò Ma Sói thì khác.
Nó không cho bạn thời gian chuẩn bị, cũng không cho phép bạn đóng gói câu chuyện.
Bạn phải phán đoán ý đồ của người khác trong thời gian cực ngắn, và đưa ra quyết định trong tình trạng thông tin cực kỳ bất cân xứng, mà hành vi được thể hiện dưới trạng thái áp lực này, thường gần với tính cách thực sự hơn bất kỳ cuộc phỏng vấn nào.
Vì vậy, bản chất của trò chơi này trở thành một “thí nghiệm hiển ảnh nhân cách”.
Sam Altman phân tích logic phát biểu của từng người như phân tích mô hình AI; Palmer Luckey thì tiếp tục phong cách châm biếm nhất quán của mình, trở thành mục tiêu công kích của mọi người chỉ vài phút sau khi trò chơi bắt đầu vì quá năng nổ; còn người sáng lập Signal Moxie Marlinspike đã trình diễn cảnh tượng ấn tượng nhất trong toàn bộ chương trình – anh ta chỉ bằng một câu nói, đã thành công thay đổi khuôn khổ tư duy của tất cả mọi người.
Những ông lớn Thung lũng Silicon trên bàn bài
Trò chơi mất kiểm soát ngay từ đêm đầu tiên.
Sau khi Dylan Field, người sáng lập Figma, bị “Mafia xử tử” ở vòng đầu tiên, toàn bộ tình thế nhanh chóng rơi vào khoảng trống thông tin, tất cả mọi người bắt đầu dựa vào trực giác và kinh nghiệm để suy luận.
Chuyên gia chính sách AI Ryan Beiermeister lên tiếng trước, nghi ngờ Trae Stephens và Bryan Johnson phản ứng thái quá khi nghe tin có người chết, trong khi Josie Zayner – “hacker sinh học” – bênh vực Bryan bằng lý do “xem phim Hàn nhiều quá”.
Ngay khi mọi người đang bàn tán xôn xao, Sam Altman lên tiếng. Dựa vào khả năng phòng thủ và phân tích cực kỳ lạnh lùng,anh ta bắt đầu phân tích lời nói và biện minh của những người khác.
Khi người sáng lập Signal Moxie cáo buộc một cách chắc chắn rằng Josie Zayner – “hacker sinh học” – là Mafia, Altman đã nhận thấy điều khác thường:
“Moxie với tư cách là một người chơi lão luyện, liều mạo hiểm lớn như vậy để cáo buộc một tân thủ, điều này thật thú vị... Cách phát biểu cực kỳ chắc chắn này, cảm giác rất là ‘Mafia’. Moxie, tôi nghĩ anh giống Mafia nhất.”
Tuy nhiên, cách đánh bài ngửa này khiến anh ta ngay lập tức trở thành mục tiêu công kích của mọi người. Trong cuộc bỏ phiếu giơ tay đêm thứ ba, Altman tiếc nuối bị loại.
Khi người dẫn chương trình thông báo anh bị dân làng “phanh thây năm ngựa”, cả hội trường bùng nổ tiếng cười. Thậm chí có người còn bổ sung một câu: “Ít nhất điều này chứng minh anh ta không phải là AI siêu trí tuệ.”
“Mật mã tài sản mới” của Thung lũng Silicon trong thời đại “Infotainment”
Gameshow thực tế 《MAFIA》 sau khi lên sóng trên nền tảng YouTube và X, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý trong giới công nghệ, lượt xem tập đầu tiên trong thời gian ngắn đã dễ dàng vượt mười nghìn.
Trong bối cảnh truyền thông truyền thống dần suy yếu, một số chương trình trò chuyện ngừng phát sóng, những ông lớn VC của Thung lũng Silicon đang hùng dũng tiếp nhận ngọn cờ sáng tạo nội dung. Từ việc a16z đầu tư nặng tay vào ma trận truyền thông thời kỳ đầu, đến việc OpenAI mới đây chính thức mua lại chương trình trò chuyện công nghệ TBPN, cho đến việc Founders Fund giờ đây tự mình xuống sân quay chương trình giải trí, logic thương mại đằng sau chúng có tính nhất quán cao.
Trong xã hội hiện đại được tái định hình bởi mạng xã hội này, con đường dẫn đến quyền lực và ảnh hưởng đang ngày càng được lát bằng “Infotainment” (Giải trí kết hợp Thông tin).
Dù là Bryan Johnson kiếm lưu lượng truy cập bằng cách phô bày những sinh hoạt chống lão hóa kỳ lạ trên mạng, hay Elon Musk bổ sung vốn cho đế chế thương mại dựa vào ma trận cá nhân của mình như một người nổi tiếng, thế hệ tinh anh mới của Thung lũng Silicon hiểu rõ hơn ai hết – trong thời đại internet, việc kiểm soát lưu lượng, tạo ra những câu chuyện kể, thậm chí biểu diễn một cách khéo léo trên các sự kiện công khai, đang trở thành vốn thương mại cốt lõi nhất.
Mặc dù các ông lớn đầu tư mạo hiểm trên chiếc bàn dài này đang chơi trò chơi, nhưng những gì họ thể hiện: khả năng phòng thủ tinh vi, phân tích logic, tài hùng biện có sức lôi cuốn lớn, cùng những quyết định dứt khoát được đưa ra nhanh chóng trong tình trạng thiếu thông tin đầy đủ, chính xác là những gen nền tảng khiến họ thành công trong thế giới kinh doanh thực tế.
