Nguồn: Sequoia Capital
Biên dịch: Yuliya, PANews
Lời Tòa Soạn: Trong quá khứ, các trung tâm dữ liệu của chúng ta chỉ đơn thuần lưu trữ các tệp để con người truy xuất; còn bây giờ, tính toán đang tiến tới sự sáng tạo, mỗi từ ngữ, mỗi bức ảnh, mỗi đoạn video đều được tạo ra trong thời gian thực và được tùy chỉnh cao độ dựa trên ngữ cảnh của người yêu cầu. Trong làn sóng đang quét qua toàn cầu này, đối tác của Sequoia Capital, Konstantin Buhler, đã có một cuộc trò chuyện sâu sắc với người sáng lập và CEO của NVIDIA, Jensen Huang, để thảo luận về những thay đổi lớn trong công nghệ tính toán. Jensen Huang tin rằng, tự động hóa không mang lại thất nghiệp, mà là sự nâng cao toàn diện nhu cầu về lao động và sự thăng hạng bản thân công việc; con người sẽ không mất việc vì AI, nhưng có thể bị thay thế bởi những người biết sử dụng AI một cách khéo léo.
Nhà Máy AI Và Sự Nhảy Vọt Thế Hệ Của Mô Hình Tính Toán: Từ Truy Xuất Đến Sáng Tạo
Konstantin: Cảm ơn anh rất nhiều vì đã đến, anh Jensen Huang. Chúng ta đang ở trong một cuộc cách mạng AI quy mô lớn, với quy mô và tốc độ thậm chí có thể vượt qua Cách mạng Công nghiệp. Anh đã từng nói, những gì đang xảy ra hiện nay là dự án xây dựng cơ sở hạ tầng lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Ở trung tâm của dự án xây dựng này là các nhà máy AI, và công ty đang trao quyền cho tất cả những điều này chính là NVIDIA. Anh có thể cho chúng tôi biết, nhà máy AI là gì? Tại sao nó là khoản đầu tư đáng giá nhất cho tất cả các doanh nghiệp trong thập kỷ tới?
Jensen Huang: Bạn có thể hiểu AI thông qua nhiều cách. Có lẽ cách quen thuộc nhất với công chúng là tương tác với chatbot thông qua trình duyệt web: bạn đưa ra một gợi ý (Prompt), nó trả lời bạn một đoạn văn. Ngay cả khi bạn đã sử dụng AI một thời gian, bạn cũng sẽ thấy khả năng của nó đã có sự tiến hóa đáng kể trong hai đến ba năm qua.
Hai năm trước, mọi người nghe nói về ChatGPT. Về bản chất, nó là một phần mềm máy tính có thể hiểu thông tin bạn nhập vào. Nó có thể cảm nhận, hiểu thông tin và chuyển đổi, tạo ra nó thành các nội dung khác. Ví dụ, bạn có thể đưa cho nó một tệp PDF và yêu cầu nó tóm tắt, đây là từ văn bản đến văn bản; bạn cũng có thể yêu cầu nó tạo ra một bức ảnh dựa trên câu chuyện, đây là từ văn bản đến hình ảnh; hoặc đưa cho nó một bức ảnh và yêu cầu mô tả hình ảnh, đây là từ hình ảnh đến văn bản. Khả năng này hai năm trước được gọi là AI sáng tạo (Generative AI).
Nhưng trên cả sự hiểu biết và sáng tạo, khả năng tư duy mới là thứ có giá trị hơn. Nền tảng của AI sáng tạo trang bị cho nó khả năng tư duy nội tại, lập luận từng bước và giải quyết vấn đề. Không chỉ vậy, giờ đây nó còn có thể tạo ra các lệnh điều khiển để sử dụng công cụ, cho dù là sử dụng trình duyệt web, bảng tính, Photoshop, AutoCAD hay các công cụ kỹ thuật số khác, hoặc trong tương lai là điều khiển các hệ thống cơ khí (đó chính là công nghệ robot và ô tô tự lái).
Hai năm trước, mọi người thấy ChatGPT thú vị, có thể viết thơ viết nhạc, nhưng thỉnh thoảng cũng nói nhảm; còn ngày nay, hai năm sau, chúng ta đã có các hệ thống tác nhân (Agentic systems). AI không còn chỉ là hiểu thông tin, giờ đây nó có thể suy luận và làm những công việc hữu ích. Vì có thể làm công việc hữu ích, AI tạo ra giá trị thương mại thực sự. Chúng ta sẽ không trả tiền cho những người bạn chỉ biết nói suông, nhưng chúng ta sẽ trả tiền cho những người thực sự làm việc. Ngày nay, mọi người hàng ngày đang thuê AI theo giờ, ví dụ như trả cho nó 20 đến 30 đô la mỗi giờ. Đây cũng là lý do tại sao nó đã trở thành ngành phần mềm phát triển nhanh nhất trong lịch sử nhân loại.
Xét từ logic thượng nguồn của ngành công nghiệp, chúng ta phải quay về nguyên lý cơ bản. Ngành công nghiệp máy tính mà chúng ta quen thuộc ngày nay, khái niệm cơ bản của nó được thiết lập từ khoảng 64 năm trước. Khi đó, IBM đã cho ra mắt System/360, đây cũng là lý do khiến IBM trở thành công ty có giá trị nhất thế giới vào thời điểm đó.
Trong 60 năm qua, bản chất của tính toán là ghi chép trước và truy xuất: bạn viết câu chuyện, chụp ảnh, quay video, lưu thành tệp vào ổ cứng; khi bạn muốn sử dụng, bạn lại truy xuất nó từ ổ cứng. Đây cũng là lý do tại sao những tòa nhà đó được gọi là trung tâm dữ liệu (Data centers). Chúng chỉ lưu trữ dữ liệu, không làm nhiều tính toán.
Nhưng giờ đây tình hình đã thay đổi. Trong thời đại AI, mỗi lần bạn đưa ra thông tin bối cảnh (ngữ cảnh) mới và yêu cầu mới, AI sẽ thực hiện việc hiểu, suy luận và tạo ra kết quả hoàn toàn mới trong thời gian thực. Ví dụ, bài phát biểu của tôi lúc này, được tạo ra theo thời gian thực dựa trên nền tảng khác nhau của mỗi người có mặt ở đây, chứ không phải là đọc theo kịch bản. Điều này được gọi là trí thông minh.
Trong tương lai, mỗi điểm ảnh, mỗi âm thanh, mỗi đoạn video, thậm chí mỗi quảng cáo và tin tức, sẽ được tạo ra riêng cho bạn, hoàn toàn được tạo ra, chứ không phải được ghi lại trước rồi mới truy xuất. Điều này có nghĩa là, tương lai chúng ta sẽ cần rất nhiều máy phát tạo sinh (generators), tức là những máy tính lớn mà chúng ta đang xây dựng, và đó chính là nhà máy AI.
Mạng Lưới Thông Minh Bao Quanh Trái Đất Và Máy Phát Điện Thời Đại Kỹ Thuật Số
Konstantin: Quy mô của máy phát tạo sinh này sẽ lớn đến mức nào?
Jensen Huang: Hiện tại, chúng tôi cung cấp thông tin và tạo ra trí thông minh cho khoảng 1 tỷ người trên toàn cầu. Nhưng vì AI đã trở thành tác nhân thông minh (Agents), chúng có thể tự làm việc, thậm chí một tác nhân thông minh có thể giao tiếp và hợp tác với một tác nhân thông minh khác. Bên trong NVIDIA của chúng tôi, có thể có hàng trăm hoặc hàng nghìn tác nhân thông minh đang trò chuyện với nhau, giải quyết vấn đề (tất nhiên, tất cả đều chạy trong các sandbox và rào chắn an toàn).
Điều này có nghĩa là, trong tương lai, không chỉ con người sử dụng internet, mà trên internet có thể còn có hàng trăm tỷ tác nhân thông minh làm việc không ngừng ngày đêm. Các tác nhân thông minh của doanh nghiệp, ô tô tự lái, robot, thậm chí là hệ thống trong mỗi tòa nhà, tất cả đều đang trò chuyện với nhau. Tất cả các chỉ thị, tất cả các suy nghĩ, đều được tạo ra trong thời gian thực.
Điều này giống như có một mạng lưới tính toán dày đặc, giống như một cái kén bao quanh toàn bộ trái đất. Nghe có vẻ phóng đại, nhưng điều này thực ra đã xảy ra hai lần trong lịch sử:
-
Lần đầu tiên là 300 năm trước, Siemens của Đức đã chế tạo ra một loại máy. Bạn đốt nó lên, nó sẽ tạo ra một sức mạnh vô hình hùng mạnh, đó chính là điện. Ngày nay, mạng lưới phát điện (lưới điện) đã bao quanh toàn bộ trái đất.
-
Lần thứ hai là internet ra đời ở Mỹ 35 năm trước, giờ đây nó cũng bao quanh thông tin liên lạc toàn cầu.
Bây giờ, chúng ta đón nhận mạng lưới thứ ba sau năng lượng và thông tin liên lạc, đó là mạng lưới thông minh. Ngành kinh doanh mà NVIDIA hiện đang tồn tại dựa vào, chính là chế tạo ra cỗ máy phát điện thời đại mới này (Dynamo). Cỗ máy phát điện 300 năm trước là đưa vào chuyển động vật lý của nước, gió hoặc than đá (nguyên tử), xuất ra điện tử; còn cỗ máy của NVIDIA chúng tôi, là đưa vào điện tử (điện năng), xuất ra kỹ thuật số. Những con số này thông qua các kết hợp khác nhau, sẽ biến thành ngôn ngữ, toán học, hoặc là ngôn ngữ của protein và sinh học con người, ngôn ngữ của quy luật vật lý, dự báo khí hậu, thậm chí là ngôn ngữ của thế giới 3D, robot và ô tô tự lái.
Hai cỗ máy cách nhau 300 năm này có điểm tương đồng: nguyên tử vào, điện tử ra; điện tử vào, kỹ thuật số ra. Những con số này chính là những gì chúng ta gọi là Tokens, tức là trí thông minh. Chúng tôi sản xuất hàng loạt các Tokens thông minh này trong các nhà máy, đó chính là ý nghĩa của nhà máy AI.
Konstantin: Chúng ta đang ở trong một làn sóng nơi nhiều cuộc cách mạng giao nhau. Từ chuyển đổi năng lượng, bộ định tuyến của mạng viễn thông toàn cầu, cho đến GPU và nhà máy AI ở trung tâm của cuộc cách mạng thông minh hiện nay, như H100 hoặc kiến trúc Vera Rubin mới nhất. Tích hợp tất cả mọi thứ cần thiết lại với nhau.
Jensen Huang: Đúng vậy, đơn vị tính toán của chúng tôi được gọi là “rack”. Một rack chứa 72 chip. Năm nay chúng tôi sẽ sản xuất khoảng 8 triệu thành phần như vậy. Một rack nặng 2 tấn, trị giá 4 triệu đô la, bên trong có 1,5 triệu linh kiện. Nó là thiết bị đắt tiền nhất thế giới, nhưng chúng tôi sản xuất hàng loạt chúng giống như sản xuất điện thoại di động, vận chuyển đến các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới. Thứ này rất lớn, việc di chuyển chúng chắc chắn là một công việc nặng nhọc.
Logic Đầu Tư Năm Tầng Bánh Ngọt Để Tham Gia Vào Thời Đại AI
Konstantin: Đây là một bức tranh vô cùng phấn khích. Dù là doanh nghiệp lớn hay cá nhân, chúng ta nên tham gia vào cuộc cách mạng này như thế nào?
Jensen Huang: Để đầu tư vào ngành công nghiệp AI, bạn có thể tưởng tượng bố cục công nghiệp của nó như một chiếc bánh năm tầng. Bạn biết đấy, một nhà máy AI trị giá 500 tỷ đô la, có thể tạo ra trí thông minh trị giá 3000 đến 4000 tỷ đô la, tỷ suất lợi nhuận đầu tư của nó là rất đáng kinh ngạc. Vậy năm tầng bánh này là gì?
Tầng thứ nhất là Năng lượng (Energy): Tức là máy phát điện ở tầng dưới cùng. Đây là cơ hội tăng trưởng lớn nhất của ngành năng lượng trong nhiều thế hệ. Để hỗ trợ tính toán, năng lượng bền vững (năng lượng hạt nhân, năng lượng gió, năng lượng mặt trời, hydro, v.v.) sẽ nhận được một lượng vốn đầu tư lớn. Chỉ cần có thể tạo ra năng lượng, sẽ nhận được đầu tư. Đây là lý do tại sao các công ty như Siemens, Mitsubishi, GE Vernova, v.v. hiện đang có biểu hiện xuất sắc như vậy.
Tầng thứ hai là Chip & Cơ sở Tính toán (Chips/Computers): Bao gồm chip, máy tính, thiết bị mạng, bộ chuyển mạch và công nghệ silicon quang học, v.v.
Tầng thứ ba là Cơ sở Hạ tầng (Infrastructure): Bao gồm đất đai, điện lực, vỏ tòa nhà, vốn và hoạt động hàng ngày của trung tâm dữ liệu. Hiện tại, các nguồn lực này đều ở trong tình trạng cực kỳ thiếu hụt.
Tầng thứ tư là Tầng Mô hình (Models): Tức là các mô hình lớn được xây dựng trên cơ sở hạ tầng đám mây. Đây là lĩnh vực đầu tư dày đặc nhất được thúc đẩy bởi thị trường trong lịch sử nhân loại. Mọi người đều biết đến OpenAI và Anthropic. Nhưng hãy nhớ rằng, AI không chỉ có thể học ngôn ngữ tự nhiên, nó có thể học bất cứ thứ gì có cấu trúc. Chúng ta đang học quy luật của thế giới vật lý – ví dụ, lúc nãy tôi ngồi xuống với sự tự tin tuyệt đối, không phải vì tôi có 47% khả năng xuyên qua ghế và ngã, mà là 100% tin tưởng vào các quy luật vật lý. AI cũng có thể học ý nghĩa của protein, ý nghĩa của gen, tác dụng của tế bào. Quy mô công nghiệp của thế giới thực thể vật lý lên tới 80 nghìn tỷ đô la, đây là lĩnh vực tiên phong cực kỳ quan trọng nhưng hiện ít được thảo luận.
Tầng thứ năm là Tầng Ứng dụng (Applications): Dựa trên công nghệ nền tảng, vô số công ty khởi nghiệp đang định hình lại các ngành dịch vụ tài chính, pháp lý, kế toán, giao thông vận tải, hậu cần, v.v. Năm ngoái, đầu tư mạo hiểm đã đổ 1000 tỷ đô la vào tầng cao nhất này, đây là năm đầu tư mạo hiểm cao nhất trong lịch sử nhân loại.
Tương lai này sẽ vô cùng to lớn. Chúng ta chỉ mới ở giai đoạn bắt đầu, năm nay dự kiến có 1 nghìn tỷ đô la vốn được đầu tư vào hệ sinh thái này. Nhưng tôi ước tính, trong tương lai AI sẽ là một hệ sinh thái khổng lồ với giá trị sản xuất hàng năm lên tới 20 nghìn tỷ đô la. Trí thông minh quan trọng như thế nào? Ai cần trí thông minh? Bạn cần bao nhiêu? Hiểu rõ những điều này, bạn sẽ biết hướng đầu tư.
AI Không Phải Đến Để Cướp Việc Làm, Mà Là Để Giúp Bạn Thăng Hạng
Konstantin: Đây không chỉ là một cơ hội thị trường trị giá hàng nghìn tỷ đô la, mà sự bùng nổ lớn về mặt cơ sở hạ tầng phần cứng và ứng dụng cũng có nghĩa là sẽ tạo ra một lượng lớn việc làm thực sự cho con người.
Jensen Huang: Hoàn toàn chính xác, điểm này chúng ta phải nhấn mạnh. Hiện nay, mỗi quốc gia, mỗi nền văn hóa đều có thái độ khác nhau đối với AI. Nhưng tôi thực lòng muốn khuyên mọi người: Hãy cẩn thận với những tình tiết trong các bộ phim khoa học viễn tưởng của Hollywood. Đừng nghe người ta nói gì về "Kẻ Hủy Diệt đến rồi", "Điểm Kỳ Dị Công Nghệ đến rồi", "Có 20% khả năng AI sẽ hủy diệt nhân loại". Điều đó hoàn toàn là vô lý.
Có người thậm chí còn dọa rằng "Chúng ta thậm chí không biết AI hoạt động như thế nào, quá bí ẩn, có lẽ ngày mai nó sẽ tự bỏ đi". Điều này càng vô lý hơn. AI chính là máy tính và phần mềm, các kỹ sư chắc chắn biết nó hoạt động như thế nào, nếu không họ làm sao có thể khiến nó trở nên an toàn hơn, thông minh hơn mỗi năm?
AI hiện nay, ảo tưởng đã giảm đi đáng kể, kiến thức nó tạo ra chính xác và phù hợp với ngữ cảnh, gặp phải điều không hiểu nó còn đi tra cứu tài liệu. Trước khi trả lời bạn, nó thậm chí còn tự phản tỉnh, đưa ra một vài lựa chọn để so sánh rồi mới cho bạn biết câu trả lời. Giống như ô tô ngày nay an toàn hơn rất nhiều so với 100 năm trước, giới công nghệ đang dốc toàn lực để làm cho AI trở nên cực kỳ an toàn.
Vì vậy, hãy tập trung sự chú ý của bạn vào những điều chắc chắn. Tôi rất chắc chắn một điều: Bạn có thể sẽ không mất việc vì AI, nhưng bạn chắc chắn sẽ thua trong công việc trước người sử dụng AI.
Vì đây là một công nghệ có thể trao cho con người siêu năng lực, vậy bạn hãy nhanh chóng sử dụng nó! Cho dù là nói với người bạn yêu thương, con cái của bạn, công ty bạn hay đất nước của bạn: nhất định phải đón nhận AI.
Konstantin: Nhưng khi nói đến công việc, mọi người thực sự rất lo lắng.
Jensen Huang: Tôi rất tức giận mỗi khi nghe thấy ai đó gây hoang mang về vấn đề việc làm, năm nay chúng tôi đã đầu tư 1 nghìn tỷ đô la vào hệ sinh thái này, năng lượng, chip, cơ sở hạ tầng, tầng mô hình, tầng ứng dụng, tất cả đều đang tạo ra nhiều việc làm hơn bao giờ hết.
Có người sẽ nói vậy các vị trí truyền thống thì sao? Ở đây có một nhận thức sai lầm mà mọi người thường mắc phải: Họ đã trộn lẫn giữa "Công việc (Job)" và "Nhiệm vụ (Task)".
Ví dụ tôi, tôi là một CEO. "Nhiệm vụ" hàng ngày của tôi chủ yếu là gõ chữ và nói chuyện. Hiện nay AI gõ chữ và nói chuyện giỏi hơn tôi rất nhiều, thuộc cấp độ siêu nhân, nhưng với tư cách là CEO, giờ đây tôi thậm chí còn bận rộn hơn trước.
Tôi cho bạn một ví dụ sâu sắc hơn. Khoảng 12 năm trước, một nhà khoa học máy tính hàng đầu đã đứng ra cảnh báo mọi người, nói rằng thị giác máy tính xem phim y học không bao giờ biết mệt mỏi, thậm chí không bỏ sót một chi tiết nào, đã đạt đến trình độ siêu nhân. Ông ấy khẳng định, nghề đầu tiên bị AI xóa sổ sẽ là "Bác sĩ X-quang", khuyên mọi người tuyệt đối đừng học chuyên ngành này nữa.
Ông ấy hoàn toàn chính xác trong đánh giá kỹ thuật. Hiện nay tất cả các hệ thống X-quang đều tích hợp thị giác máy tính, tất cả các bác sĩ X-quang đều sử dụng AI hỗ trợ công việc. Nhưng kết quả ra sao? Nhu cầu về bác sĩ X-quang trên toàn thế giới thay vì giảm đi, lại tăng lên!
Tại sao? Bởi vì mục đích của bác sĩ X-quang không phải là xem phim, mà là cùng với bác sĩ lâm sàng chẩn đoán bệnh tật. Vì tự động hóa, hiệu suất của họ tăng mạnh, bệnh viện có thể tiếp nhận nhiều bệnh nhân đang chờ đợi xếp hàng hơn, khoa X-quang trở nên sinh lời hơn. Bệnh viện phát hiện lợi nhuận tăng, bệnh nhân tăng, ngược lại đã thuê nhiều bác sĩ X-quang hơn! Những người nghe cảnh báo không học X-quang, ngược lại đã bỏ lỡ cơ hội.
Tương tự, gần đây lại có người nói, AI có thể viết mã rồi, 90% lập trình phần mềm sẽ biến mất, chúng ta không cần kỹ sư phần mềm nữa. Nhưng thực tế là, chúng tôi hiện đang tuyển nhiều kỹ sư phần mềm hơn bất kỳ lúc nào trước đây! Bởi vì mục đích của kỹ sư phần mềm là giải quyết vấn đề, tiến hành đổi mới, chứ không phải thi đua tốc độ gõ chữ. Viết mã chỉ là nhiệm vụ, giải quyết vấn đề mới là cốt lõi.
AI không những không xóa sổ công việc, mà ngược lại còn nâng cao giá trị công việc của bạn. Nếu hôm nay tôi là một thợ sửa ống nước, tôi có thể chỉ làm việc theo bản vẽ; nhưng ngày mai có sự hỗ trợ của AI, tôi có thể đồng thời là một nhà thiết kế nhà bếp. Nếu tôi là người bán đồ nội thất hoặc thợ mộc, trong quá khứ bạn chỉ mong đợi tôi đóng gỗ lại với nhau, nhưng với AI, tôi có thể trực tiếp đưa ra cho bạn toàn bộ thiết kế nội thất, khiến ngôi nhà của bạn trở nên vô cùng đẹp đẽ. Kỹ năng nghề nghiệp của tôi đã được thăng hạng!
Vì vậy tôi cho rằng, hiện nay câu chuyện kể rằng AI sẽ khiến con người thất nghiệp là hoàn toàn sai lầm, điều đó chỉ để dọa người khác, để bản thân mình có thể thu lợi từ đó. Nhìn lại toàn bộ sự nghiệp của tôi, công nghệ máy tính ngày càng trở nên phức tạp, trong quá khứ những người có thể thành thạo ngôn ngữ lập trình C++ chỉ chiếm 2% trong đám đông (có lẽ mọi người trong giới đầu tư mạo hiểm Thung lũng Silicon ở đây biết nhiều hơn). Còn ngày nay, vì AI, chỉ cần bạn hiểu ngôn ngữ của con người, bạn có thể lập trình. Lần đầu tiên chúng ta thực sự khép lại khoảng cách kỹ thuật, chúng ta phải cùng dẫn dắt tất cả mọi người tiến vào thời đại mới này.
