Tác giả: Nancy, PANews
Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi, nhiều thành viên nòng cốt liên tiếp rời khỏi Quỹ Ethereum (EF), càng khiến cộng đồng Ethereum vốn đã trầm lắng thêm phần chán nản, đặc biệt trong bối cảnh giá ETH hiện đang biểu hiện tương đối ảm đạm.
Giai Đoạn Chuyển Mình Quan Trọng Của EF, Các Lão Tướng Kỳ Cựu Đồng Loạt Ra Đi
Giữa năm 2025, đối mặt với tình trạng hiệu quả thực thi chậm chạp, hỗ trợ hệ sinh thái không đầy đủ và tính minh bạch quản trị lâu nay bị đặt nghi vấn, Quỹ Ethereum đã khởi động một đợt điều chỉnh nội bộ, tái cấu trúc các nhóm Nghiên cứu và Phát triển, và lần đầu tiên công khai cắt giảm nhân sự. Biện pháp này được giới ngoại giới xem như một sự tự điều chỉnh muộn màng.
Đến tháng 3 năm 2026, EF lại công bố một bản Tuyên ngôn Sứ mệnh dài 38 trang. Trong khi tái khẳng định tầm nhìn cốt lõi của Ethereum, quỹ này đã nêu rõ rằng, vai trò của họ đã chuyển từ “Người bảo vệ đầu tiên” sang “Một trong nhiều người bảo vệ”. Để thể hiện quyết tâm, EF thậm chí còn tạo ra một meme ảnh có tên “SOURCE SEPPUKU LICENSE” (Giấy phép Mổ bụng Nguồn), biểu thị rằng nếu không hoàn thành cam kết với Ethereum, họ sẽ “tự ăn quả đắng, tự kết liễu”.
Tuy nhiên, trong khi việc điều chỉnh tổ chức của EF vẫn tiếp tục được thúc đẩy, các thành viên nòng cốt lại liên tục ra đi. Kể từ tháng 2 năm nay, đã có 7 thành viên nòng cốt hoặc những người đóng góp kỳ cựu lần lượt rời bỏ.
Tháng 2, Tomasz Stańczak thông báo từ chức Đồng Giám đốc Điều hành của EF, chưa đầy một năm kể từ khi nhậm chức. Trong nhiệm kỳ, ông đã thúc đẩy sự phát triển của các hướng đi như bảo vệ quyền riêng tư, an ninh hậu lượng tử và AI phi tập trung. Ông cho biết, hệ sinh thái Ethereum hiện đã ở giai đoạn tương đối ổn định, do đó mong muốn quay trở lại xây dựng sản phẩm ở tuyến đầu, tập trung khám phá con đường kết hợp AI và Ethereum. Đồng thời, ông cũng chỉ ra rằng không gian thực thi độc lập của mình trong EF đang dần thu hẹp, việc tiếp tục tại nhiệm giống như một sự bàn giao mang tính chuyển tiếp hơn. Người kế nhiệm là Bastian Aue, người gia nhập EF từ năm 2019. So sánh với Stańczak, thông tin công khai về Aue ít hơn, trước đây ông chủ yếu phụ trách các công việc hỗ trợ then chốt như phối hợp tổ chức và tối ưu hóa vận hành.
Khoảng hai tháng sau, vào giữa tháng 4 năm 2026, nhân vật chủ chốt Josh Stark sau bảy năm làm việc tại EF đã thông báo rời đi. Ông từng tham gia sâu vào nhiều lần nâng cấp then chốt của Ethereum, bao gồm The Merge, Dencun, Fusaka và Pectra, và từng là Đồng Chủ tịch của Kế hoạch An ninh Ngàn Tỷ Đô. Lý do ông đưa ra cho việc rời đi là “dự định nghỉ ngơi và dành thời gian cho gia đình”.
Cùng ngày, Trent Van Epps cũng thông báo rời khỏi EF. Ông từ lâu đảm nhận công việc phối hợp tổ chức cho Protocol Guild, thúc đẩy việc xây dựng cơ chế tài trợ cho các nhà phát triển cốt lõi Ethereum, và tham gia vào các vấn đề liên quan đến nâng cấp mạng và hỗ trợ tài chính. Sau khi rời đi, ông sẽ tập trung vào Protocol Guild và nghiên cứu kinh tế chính trị học của Ethereum. Trước đó ông từng công khai bày tỏ rằng mối liên hệ giữa ban lãnh đạo EF và bộ sưu tập NFT Milady “khó hiểu”.
Bước vào tháng 5, Đồng trưởng nhóm Nghiên cứu Protocol, Alex Stokes, thông báo nghỉ phép. Sau đó, Barnabé Monnot và Tim Beiko, những người từng cùng đảm nhiệm vị trí trưởng nhóm Protocol Guild, cùng hai nhà nghiên cứu kỳ cựu Carl Beek và Julian Ma cũng lần lượt ra đi, đều không công bố lý do ra ngoài.
Mặc dù đa số các thành viên rời đi không công khai lý do cụ thể, nhưng có tin đồn rằng, dựa trên nguyên tắc “chống kiểm duyệt” mà họ nhấn mạnh, EF yêu cầu các thành viên nội bộ ký một văn bản có tên Mandate, nếu không sẽ đối mặt với việc bị sa thải ngay lập tức. Nguyên tắc này nhấn mạnh rằng, bất kỳ chủ thể nào cũng không nên thông qua việc hình thành sự kiểm soát lâu dài và độc quyền đối với các cơ chế then chốt, từ đó can thiệp vào việc sử dụng hợp pháp hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống. Tuy nhiên, thông tin trên hiện vẫn chưa được EF xác nhận chính thức.
Tuy nhiên, việc chảy máu chất xám tại EF cũng làm dấy lên lo ngại từ bên ngoài về toàn bộ hệ sinh thái Ethereum. Người đóng góp cho Protocol Guild, cheeky-gorilla, từng cảnh báo rằng, sức khỏe của việc phát triển cốt lõi L1 là nền tảng của toàn bộ hệ sinh thái Ethereum, nhưng mức lương của các nhà phát triển cốt lõi lại thấp hơn 50% đến 60% so với các vị trí tương đương trên thị trường, trong khi các blockchain mới hiệu suất cao như Monad và các dự án L2 hàng đầu đang có chính sách thu hút nhân tài chính xác với mức lương cao gấp 10 lần trở lên. Ông cảnh báo, một khi các nhà nghiên cứu kỳ cựu quen thuộc với logic giao thức cơ bản bị mất đi, lộ trình then chốt của Ethereum sẽ đối mặt với nguy cơ ngừng trệ thực chất.
Đội Ngũ Protocol Thay Tướng, Lo Ngại Trì Hoãn Nâng Cấp Gia Tăng
Chỉ trong vòng bốn tháng, các lão tướng kỳ cựu từ cấp điều hành đến cấp nghiên cứu lần lượt ra đi, càng làm gia tăng tính bất định của cuộc cải cách EF, đặc biệt là việc điều chỉnh đội ngũ Protocol.
Đội ngũ Protocol là nhóm cốt lõi chịu trách nhiệm thiết kế, nghiên cứu, phát triển và phối hợp cho tầng cơ sở của Ethereum, bao gồm các hướng như an ninh, mật mã học, zkEVM, mạng ngang hàng. Là một trong những lực lượng nòng cốt của EF, họ có ảnh hưởng quan trọng đến sự tiến hóa dài hạn, tính bảo mật và khả năng mở rộng của giao thức Ethereum.
Trước biến động nhân sự, EF cũng đã hoàn thành việc tái cấu trúc đội ngũ Protocol trong tháng này, bổ nhiệm ba Đồng trưởng nhóm Protocol mới là Will Corcoran, Kev Wedderburn và Fredrik Svantes. Cả ba đều đã làm việc tại EF khoảng từ 2 đến 7 năm.
Trong đó, Will Corcoran là Điều phối viên Nghiên cứu Protocol, tập trung vào các nghiên cứu tiên phong như hệ thống chứng minh zkVM, đồng thuận hậu lượng tử, Quy tắc Xác nhận Nhanh, có kinh nghiệm phối hợp xuyên nhóm, quen thuộc với kiến trúc tổng thể;
Kev Wedderburn là Trưởng nhóm zkEVM, có sự tích lũy sâu sắc trong lĩnh vực chứng minh không tiết lộ thông tin (zero-knowledge proof), triển khai zkEVM và kết hợp nghiên cứu với kỹ thuật, tiếp theo sẽ tiếp tục dẫn dắt các công việc liên quan đến zkEVM, thúc đẩy sự tích hợp sâu giữa tầng thực thi và công nghệ zero-knowledge;
Fredrik Svantes là Trưởng nhóm Nghiên cứu An ninh Protocol, lâu nay chủ trì các công việc cốt lõi liên quan đến an ninh Ethereum, bao gồm Kế hoạch An ninh Ngàn Tỷ Đô, Chương trình Bug Bounty của Ethereum cũng như tổ chức các cuộc thi kiểm tra an ninh, sẽ tham gia sâu vào sự hợp tác xuyên nhóm.
Dưới sự thúc đẩy của đội ngũ lãnh đạo mới, Protocol trong ngắn hạn sẽ tập trung đẩy nhanh việc triển khai bản nâng cấp Glamsterdam, chuẩn bị cho bản nâng cấp Hegotá tiếp theo, và tiếp tục thúc đẩy việc triển khai lộ trình Strawmap.
Trong đó, Glamsterdam là bản nâng cấp mạng lớn tiếp theo của Ethereum, hướng cốt lõi là nâng cao khả năng thông lượng của mạng chính Ethereum, dự kiến nâng giới hạn Gas từ mức hiện tại khoảng 60 triệu lên 200 triệu, đồng thời điều chỉnh cơ chế xử lý giao dịch và cách thức quản lý cơ sở dữ liệu trạng thái.
Tuy nhiên, bản nâng cấp Glamsterdam vốn dự kiến được triển khai vào tháng 6 năm 2026 hiện đã bị lùi lại, dựa trên tiến trình mạng thử nghiệm mới nhất và phản hồi từ hội nghị Interop, thời gian triển khai thực tế trên mạng chính nhiều khả năng sẽ bị hoãn đến quý III năm 2026. Do đó, một số thành viên cộng đồng và nhà phát triển lo ngại rằng, biến động nhân sự cốt lõi gần đây có thể sẽ ảnh hưởng thêm đến tiến độ nâng cấp và hiệu quả thực thi.
Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng, đợt biến động nhân sự này thuộc hiện tượng bình thường trong quá trình tái cấu trúc của EF, một số thành viên rời đi sau khi hoàn thành sứ mệnh giai đoạn, một số thuận theo điều chỉnh phương hướng chiến lược, đồng thời đội ngũ lãnh đạo mới đã từng bước tiếp quản, lộ trình cốt lõi không thay đổi. Quan trọng hơn, khi hệ sinh thái Ethereum dần trưởng thành, bản thân EF có ý định làm suy yếu vai trò trung tâm của mình, điều này giúp giảm thiểu rủi ro kiểm soát điểm đơn, xoa dịu những nghi ngờ từ bên ngoài về ảnh hưởng của quỹ, và tiếp tục củng cố vị thế của Ethereum như một cơ sở hạ tầng trung lập.
Điều này cũng phù hợp với khái niệm “Bài kiểm tra Rời đi” (Walkaway Test) mà Vitalik ủng hộ, tức là ngay cả khi các nhà phát triển cốt lõi hoàn toàn rút lui và không bảo trì nữa, giao thức vẫn có thể vận hành an toàn, có thể dự đoán và ổn định lâu dài.
