Tác giả: Liam Akiba Wright
Biên dịch: Chopper, Foresight News
Gần đây trên nền tảng X đang lan truyền một bộ chỉ số tổng hợp đo áp lực cho thợ đào Bitcoin, giá trị đã giảm xuống vùng cực kỳ căng thẳng hiếm thấy trong lịch sử, một lần nữa khẳng định logic chu kỳ tăng/giảm kinh điển: đáy thị trường thường đi kèm với áp lực tập thể lên các thợ đào.
Ảnh hưởng thực tế của đợt biến động này còn trực tiếp hơn, nếu giá băm tiếp tục yếu đi, ngành sẽ đối mặt với một bài kiểm tra sinh tồn, chỉ những doanh nghiệp khai thác chất lượng cao mới có thể duy trì hoạt động liên tục của thiết bị tính toán, tránh việc bị động bán Bitcoin và chờ đợi lợi nhuận khai thác phục hồi.
Nhà phân tích Gaah đưa ra tín hiệu mới nhất, chỉ số tổng hợp áp lực chu kỳ của thợ đào Bitcoin đã giảm xuống mức thấp nhất trong năm 2026, bước vào vùng định giá thấp sâu theo lịch sử. BitcoinNewsCom đã bổ sung quan điểm này, gọi đây là chỉ số tổng hợp của bội số Puell và chỉ số đầu hàng ngược của thợ đào.
Chỉ số tổng hợp áp lực chu kỳ của thợ đào Bitcoin so với giá Bitcoin cho thấy, áp lực lợi nhuận khai thác trùng khớp về mặt thời gian với các điểm chuyển hướng quan trọng của chu kỳ thị trường. Nguồn: Investemais
Bộ chỉ số tổng hợp này là công cụ quan sát áp lực thợ đào do nhà phân tích xây dựng, các chỉ số cốt lõi cơ bản vẫn là giá băm, độ khó toàn mạng, sức mạnh tính toán toàn mạng, bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp khai thác. Nó chỉ có thể phản ánh mức độ chịu áp lực của ngành, không thể tự mình xác định thị trường đã chạm đáy; yếu tố thực sự quyết định hướng đi của ngành là áp lực lợi nhuận buộc thợ đào phải thực hiện các hành động như tắt máy, bán coin.
Giá băm: Thước đo cốt lõi của lợi nhuận khai thác
Bội số Puell dùng để thống kê tỷ lệ thu nhập từ phần thưởng khối của thợ đào so với giá trung bình hàng năm của Bitcoin mới phát hành, phản ánh trực quan dòng tiền từ hoạt động khai thác hiện tại là tốt hay xấu.
Góc nhìn này rất phù hợp với thợ đào, vì họ vận hành một doanh nghiệp dựa trên tiền mặt. Chi phí điện, lưu trữ máy chủ, thanh toán nợ, bảo trì máy móc, sửa chữa và chi phí nhân sự đều cạnh tranh với thu nhập từ phần thưởng khối. Khi giá trị USD của phần thưởng giảm, những thợ đào yếu thế thường bị loại bỏ đầu tiên.
Nhưng giá băm là tiêu chuẩn đo lường lợi nhuận trực quan hơn. Theo định nghĩa của chỉ số sức mạnh tính toán Luxor, giá băm chỉ lợi nhuận USD có thể tạo ra trong một ngày từ 1PH/s sức mạnh tính toán, tổng hợp bốn biến số: trợ cấp khối, phí giao dịch, độ khó toàn mạng, giá hiện tại của BTC. Ngay cả khi giá Bitcoin không giảm xuống dưới mức thấp trước đó, chỉ cần độ khó tăng lên, phí giao dịch trì trệ, mức tiêu thụ năng lượng của máy đào cao, lợi nhuận trên mỗi đơn vị sức mạnh tính toán vẫn sẽ tiếp tục thu hẹp.
Gần đây lợi nhuận khai thác tiếp tục thắt chặt. Báo cáo tuần của Chỉ số Sức mạnh Tính toán ngày 1 tháng 6 cho thấy, giá băm giảm 9% trong một tuần, xuống còn 32,56 USD / PH/s/ ngày, giá trung bình kỳ hạn sáu tháng tới chỉ là 31,71 USD; dữ liệu hai tuần sau vào ngày 15 tháng 6 phục hồi nhẹ lên 33,74 USD, nhưng giá trung bình kỳ hạn vẫn duy trì ở mức 32,13 USD.
Đợt phục hồi nhẹ này không xóa bỏ được sự phân hóa trong ngành. Chỉ số Sức mạnh Tính toán tính toán, các máy đào thế hệ mới tiêu thụ năng lượng thấp dưới 19 J/TH, lợi nhuận trên mỗi megawatt sức mạnh tính toán khoảng 81 USD; các model cũ tiêu thụ năng lượng cao 25–38J/TH chỉ đạt 43 USD / megawatt. Trong cùng môi trường giá Bitcoin, các trang trại mới chi phí thấp có thể vận hành ổn định, trong khi các trang trại cũ tiêu thụ năng lượng cao thì gần chạm ngưỡng phải đóng cửa.
Khoảng cách lợi nhuận khổng lồ này biến các chỉ số đáy trên giấy thành bài kiểm tra sinh tồn thực tế cho doanh nghiệp. Các doanh nghiệp khai thác nắm giữ máy đào mới, giá điện thấp, có thỏa thuận hạn chế sản lượng linh hoạt, dòng tiền mặt dồi dào, có thể chịu đựng chu kỳ chờ độ khó điều chỉnh giảm; các doanh nghiệp phụ thuộc vào thiết bị cũ, chi phí lưu trữ cao, vận hành với nợ cao hầu như không có không gian đệm, một khi giá băm duy trì ở mức thấp chỉ có thể bị động giảm sản lượng.
Ai sẽ bị đào thải?
Áp lực của thợ đào có cơ chế tự điều chỉnh, nhưng quá trình đi kèm với những cơn đau trưởng thành của ngành. Sau khi một số lượng lớn máy đào tắt, sức mạnh tính toán toàn mạng giảm, nếu tình trạng teo sức mạnh tính toán kéo dài đến cửa sổ điều chỉnh độ khó, độ khó khai thác Bitcoin toàn mạng sẽ tự động điều chỉnh giảm, lợi nhuận trên mỗi khối của các thợ đào còn lại cũng tăng lên tương ứng.
Đây cũng là logic cơ bản đằng sau làn sóng đầu hàng của thợ đào thường xuất hiện ở đáy thị trường giảm: những người chơi kém hiệu quả rời đi trước, sau khi độ khó điều chỉnh giảm, các doanh nghiệp khai thác còn sống sót được chia phần thưởng khối nhiều hơn. Chỉ cần giá coin Bitcoin, phí giao dịch không tiếp tục giảm, tỷ suất lợi nhuận của ngành có thể dần ổn định.
Dữ liệu quý II năm 2026 đã xác nhận cơ chế điều chỉnh này có hiệu lực, biểu đồ nhiệt của Chỉ số Sức mạnh Tính toán quý II cho thấy đợt sụt giảm sức mạnh tính toán lần này chủ yếu bắt nguồn từ áp lực lợi nhuận ở khía cạnh kinh tế. Sức mạnh tính toán trung bình di động 30 ngày toàn mạng đã giảm từ 1066EH/s trong quý I xuống còn 1004EH/s trong quý II, mức giảm theo quý là 5,8%; báo cáo tính toán, lợi nhuận gộp của nhiều máy đào cũ trên 25J/TH đã chuyển sang âm, khoảng 252EH/s sức mạnh tính toán biên kém hiệu quả đang trong tình trạng ngừng hoạt động.
Bản thân giá Bitcoin vẫn là nền tảng của hệ thống kinh tế. Dữ liệu thị trường từ CryptoSlate cho thấy, tính đến ngày 6 tháng 7 năm 2026, Bitcoin giao dịch ở mức giá 63.007 USD, vốn hóa thị trường đạt 1,26 nghìn tỷ USD, thị phần là 58,0%. Tuy nhiên, khả năng sinh lời của thợ đào phụ thuộc vào sự kết hợp cụ thể của các yếu tố như giá, phí giao dịch, độ khó khai thác, chi phí điện và hiệu quả máy móc.
Nếu giá băm duy trì ở mức thấp khoảng 30 USD, nguồn áp lực chính đến từ hành vi hạn chế khai thác của thợ đào. Những thợ đào có chi phí điện cao hoặc máy đào cũ có thể tắt sức mạnh tính toán vào những khung giờ không có lãi, đặc biệt là khi điện có thể được bán lại hoặc phân bổ lại. Thứ hai là dòng tiền của thợ đào. Thợ đào nắm giữ Bitcoin có thể bán Bitcoin hoặc thế chấp tài sản để vay, điều này sẽ làm trầm trọng thêm áp lực trong thời điểm thanh khoản vốn đã căng thẳng.
Điểm thứ ba là sự hợp nhất. Các công ty khai thác chi phí thấp, các công ty niêm yết có vốn hùng hậu hơn cùng với các nhà điều hành sở hữu máy đào mới hơn có thể trụ lâu hơn so với đối thủ cạnh tranh yếu thế hơn, và sau khi độ khó giảm, phần thưởng được phân phối công bằng hơn, họ có khả năng mua lại trang trại, hợp đồng điện hoặc thị phần.
Xu hướng thứ tư là chuyển đổi sang trí tuệ nhân tạo và điện toán hiệu năng cao. Nhiều doanh nghiệp khai thác không còn chỉ dựa vào khai thác Bitcoin để có lãi, trong thị trường giảm, họ mở ra con đường tăng trưởng thứ hai thông qua việc lưu trữ máy chủ AI. Nhưng chỉ những doanh nghiệp khai thác có đất đai, điện năng, cơ sở làm mát, khách hàng ổn định và vốn đầy đủ, việc chuyển đổi mới có giá trị thực tiễn; giá băm tiếp tục ở mức thấp sẽ làm tăng đáng kể giá trị chiến lược của con đường chuyển đổi này. Vốn từ Phố Wall đã sớm bố trí vào các mã tiêu biểu của doanh nghiệp khai thác có hoạt động sức mạnh tính toán AI, ngay cả khi các trung tâm dữ liệu liên quan chưa đi vào hoạt động.
Các tín hiệu cần chú ý
Chỉ số tổng hợp áp lực ngành khai thác phù hợp hơn để làm tín hiệu cảnh báo, không thể dự đoán chính xác thời điểm đáy đến. Nó cho thấy áp lực thu nhập ngành khai thác đã đạt đến mức xuất hiện trong các chu kỳ áp lực trước đây. Nhưng nó không nói rõ liệu thị trường đã định giá lại xong đối với áp lực này hay chưa.
Các tín hiệu tiếp theo cụ thể hơn: liệu giá băm có phục hồi về mức trên 30 USD hay không, độ khó khai thác có tiếp tục điều chỉnh giảm hay không, sức mạnh tính toán có ổn định hay không, thợ đào có bán thêm Bitcoin hay không, và việc bố trí sức mạnh tính toán AI của doanh nghiệp khai thác là câu chuyện tăng trưởng hay chỉ đơn thuần là phương tiện huy động vốn.
Nếu các chỉ số trên cùng cải thiện, nhìn lại thì đợt chịu áp lực của thợ đào lần này chỉ là giai đoạn tạo đáy; nếu dữ liệu tiếp tục xấu đi, ngành sẽ đón nhận một đợt sàng lọc sâu hơn, thị phần sức mạnh tính toán kém hiệu quả tiếp tục teo lại, sau khi độ khó toàn mạng điều chỉnh giảm sẽ có lợi cho những người chơi sống sót.
Vì vậy, tín hiệu đáy này cũng có thể được coi là một bài kiểm tra khả năng thanh toán. Mặc dù biểu đồ có thể thu hút sự chú ý vì sự tương đồng với các điểm đáy chu kỳ trước đó, nhưng nếu thời gian cần thiết để phục hồi vượt quá dự kiến, giá băm sẽ quyết định thợ đào nào có thể tiếp tục tồn tại.
