一文读懂 a16z 的“不能作恶”许可证,NFT知识产权界定的新基石

元宇宙之道Xuất bản vào 2022-09-06Cập nhật gần nhất vào 2022-09-06

Tóm tắt

看到“不能作恶”,你的第一反应是不是谷歌那句知名的口号:“Don't be Evil”(不作恶)?

近日,a16z 推出了一个免费、公开、名为“不能作恶”的许可证,旨在让NFT领域的知识产权界定更加明晰。在NFT炒作起落的背后,许可证标准协议的制定也许更值得我们关注,因为它直接影响着NFT及其相关IP在现实中的传播广度。

善恶难分,NFT IP 使用的模糊地带

看到“不能作恶”,你的第一反应是不是谷歌那句知名的口号:“Don't be Evil”(不作恶)?

但这次稍有不同。

a16z这个许可证,叫做“Can’t Be Evil”(不能作恶)。一字之差,意义产生了微妙的变化:

不作恶更像一种道德约束,在自觉、名声和信念的引导下,指导着我们“不应该做什么”;

不能作恶更像一种制度约束,在法律、条文和代码的基础上,指导着我们“不能做什么”。

是不是觉得扯远了?让我们来看一看NFT领域的现状。

你从项目方那里拿到了一个NFT,如果把这个NFT的图像、项目方的商标和Logo印在衣服上去卖钱,会违法吗?

如果只拿图像,不拿商标呢?

你很有可能给不出一个确定的答案。实际上,这涉及到一个知识产权(IP)的使用程度和范围的问题。

目前在NFT领域,基于IP,你能做什么(善),不能做什么(恶),界限和标准都是模糊的。而各家公司也都有自己的选择:

保守型:Larva Labs限制Crypto Punks的持有者们利用IP制作衍生产品,并限制使用其品牌/标识;

中规中矩型:Yuga Labs给予BAYC 的持有者们更大的IP自由和商业权利,让他们可以使用购买的NFT创造和售卖衍生产品,但不能使用BAYC的品牌名称和标识;

激进型:Mfers和Moonbirds则采用了CC0协议,甚至允许你不购买NFT、可以随意改造图片、可以使用logo和品牌、甚至可以随便画一张拿去售卖。

于是面向不同许可场景,NFT 领域亟需一种灵活、公开和多适配性的协议标准,来满足不同项目不同程度的许可要求。

而更多的NFT项目在创立时可能根本没有想过IP的许可问题,采用何种协议和限制方法更是混乱和模糊的。

而这次a16z的“不能作恶”许可协议,就是想把这种模糊变得更加明确。

不能作恶,从规范许可授权开始

让我们来看看a16z的“不能作恶”NFT许可协议具体是怎么做的。

一个最明显的特征是,该许可协议考虑了多种可能下,买方对NFT艺术品的权利。例如:

这些权利是否可能涉及独有性(只有买方可以选择如何使用他们的 NFT 艺术品,创作者放弃所有许可权利);

是否可能涉及商业权利(允许买方将其 NFT 用于商业目的的权利);

是否可能允许买家修改、改编和从他们购买的艺术品中创造衍生品(比如改变艺术品的外观或在不同的环境中使用它)...

这就赋予了NFT项目方可以根据自己的利益诉求,灵活设计许可协议的能力。相应的,针对上述情况的组合,a16z设置了6种协议选项,以规定不同条件下NFT所有者的权利:

CC0(“CBE-CC0”) ——根据 Creative Commons 开发的 CC0 1.0 Universal 条款放弃所有版权。

不保留创作者的独家商业权利(“CBE-ECR”) ——授予完全的独家商业权利,可以在不当场合使用(注:不当场合指的是不合法、欺诈、暴力等等负面场合)。创作者不保留任何使用权。

非排他性商业权利(“CBE-NECR”) ——授予全部非排他性商业权利,可以在不当场合使用。创作者保留使用权。

具有创作者保留和不当场合终止的非专有商业权利(“CBE-NECR-HS”) - 授予完整的非专有商业权利,不可在不当场合使用。创作者保留使用权。

个人许可证(“CBE-PR”) ——授予个人权利,仅为个人使用。

不当场合终止的个人许可证(“CBE-PR-HS”) ——授予个人权利,终止仇恨言论。

项目方在创建NFT时,完全可以选择上述中的某一种来规范对NFT IP的许可授权,在项目创建之初就明确指出用户在持有NFT后,IP相关的权利边界。

同时,尽管提供了多个选择,但也有可能某些NFT项目并不适用于这些选择,以及随着时间的推移,同一项目的NFT授权许可的需求也会发生变化。因此a16z创建这个“不能作恶”许可证的初衷是,把它当作创建许可生态系统的起点,随着创新和变化鼓励更多的标准和协议出现,并同步配套了法律入门 (PDF),来提供许多潜在修改的额外注意事项。

有据可循,代码层面的IP保护

在实操层面上,a16z已经将不能作恶许可证部署到Arweave(确保它们以公开、永久和不可变的方式存储),并且开源在了Github上,然后将它们中的每一个都合并到任何新的 NFT 项目都可以继承的智能合约中。

这就意味着, NFT项目在编写代码时,通过简单的引用a16z的许可证智能合约,就可以在代码意义上申明自己所适用的许可协议。

例如下图中的一段Solidity代码,在某个项目的NFT代码开始编写之前,直接引用了a16z的许可证合约,并且将NFT许可协议设置成了CBE_CC0,即放弃所有版权。

其他开发者、用户和商业组织事后在查看该项目NFT的合约时,可以找到该引用代码来证实项目确实使用了CC0协议,而非口头宣称。

我们在此不妨做一个类比。

熟悉开源代码的同学可能都不会对Apache协议感到陌生:一个由非盈利开源组织Apache采用的协议。鼓励代码共享和尊重原作者的著作权,同样允许代码修改。

一个项目代码如果使用了Apache协议,就意味着你可以对源代码进行修改;

同样,一个NFT项目代码如果使用了a16z的不能作恶协议,理论上也意味着你需要遵从该协议对NFT IP的使用条件。

这是一种代码层面的规则效力,颇有代码即法律的意味。当Apache协议成为了开源代码中的共识许可,所有人在使用代码时都会遵循Apache协议的规范。

而当大部分NFT项目认可a16z的NFT许可协议时,它也会具备规则效力。

项庄舞剑,意在沛公?

a16z在大多数人的印象中还是VC,以一个投资者的角色,通过投项目来盈利。

在加密圈项目投资越来越卷的情况下,能够投到的好项目越来越少,相应的,随着圈子的成熟和叙事瓶颈的到来,一级投资所能带来的边际收益恐怕在下降。

而在投资之余,对于顶级VC来说,它们也具备卓越的投研能力,这也就意味着它们比一般人更敏锐的知道行业中缺乏的是什么。

NFT IP许可协议目前仍处于空白地带,相关统一的授权标准亟待构建。a16z在构建标准的同时,是否也有谋求更多行业话语权的诉求?

当一家公司能够洞察市场短板,并且带头制定标准和规则时,会对其行业地位、潜在收益和连接势能带来极大的增益,这部分可以参考通信行业高通、爱立信和华为对于4G/5G标准的争夺。

项庄舞剑,意在沛公。从行业投资者到行业规则制定者,其中的锋芒不言而喻,而后续的动作可能也绝非建设一个NFT许可协议那么简单。

当VC也开始卷去Buidl,你更有理由期待这个行业的蓬勃发展。

Nội dung Liên quan

Một cuộc chiến không có tên gọi thống nhất: Bản đồ thế giới mô hình của các "ông lớn" trong nước

Mô hình thế giới (World Model) hiện chưa có tên gọi thống nhất trong ngành, với các tên như mô hình thế giới cơ sở, AI vật lý, hay được tích hợp trong kiến trúc xe tự hành, VLA hoặc hệ thống trí tuệ thể hiện. Mục tiêu chung là để máy móc xây dựng một môi trường động nội bộ có thể suy diễn và phân tích, giảm sự phụ thuộc vào dữ liệu thực tế, từ đó "nén" thế giới thực thành một động cơ dữ liệu có thể tạo, mắc lỗi và thử lại vô hạn. Các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đang âm thầm biến đây thành một cuộc đua mới. Alibaba tung ra ba hướng tiếp cận riêng biệt cho thế giới ngôn ngữ (Qwen-AgentWorld), thế giới ảo (HappyOyster) và thế giới vật lý (Qwen-RobotWorld). Tencent tập trung vào thế giới 3D có thể chỉnh sửa (HY-World) phục vụ game và xã hội. ByteDance tận dụng dòng video khổng lồ từ TikTok/抖音. Huawei và Baidu không tách riêng khái niệm mà tích hợp nó như nền tảng huấn luyện cho ô tô thông minh và trí tuệ thể hiện. Trong lĩnh vực ô tô, mô hình thế giới trở thành "trường dạy lái" và "phòng thi". NIO, Li Auto, XPeng, Geely và các hãng khác đang phát triển các mô hình để tạo ra và kiểm tra vô số tình huống lái xe phức tạp trong môi trường mô phỏng, nhằm đào tạo và tinh chỉnh hệ thống lái tự động, giảm thiểu nhu cầu thử nghiệm trên đường thực tế. Các nhà cung cấp công nghệ lái xe tự động (ADAS/ADS) như Momenta, Horizon Robotics, Haomo.AI và DeepRoute đang phát triển các "động cơ thế giới" ẩn, tích hợp khả năng mô hình thế giới vào nền tảng mô phỏng và huấn luyện của họ để nhắm mục tiêu tới khả năng tự lái cấp độ cao hơn. Sự cạnh tranh đang chuyển từ việc ai có thể tạo ra mô hình thế giới sang việc mô hình của ai có thể được tích hợp hiệu quả vào các sản phẩm và hệ thống quy mô lớn. Các công ty khởi nghiệp có tốc độ và sự tập trung, nhưng các tập đoàn lớn có lợi thế về dữ liệu, năng lực tính toán và hệ thống triển khai sản phẩm. Mô hình thế giới đang từ một thử nghiệm công nghệ trở thành cơ sở hạ tầng công nghiệp quan trọng cho tương lai của AI, ô tô tự hành và robot.

marsbit9 phút trước

Một cuộc chiến không có tên gọi thống nhất: Bản đồ thế giới mô hình của các "ông lớn" trong nước

marsbit9 phút trước

BitMart Đạt Giấy Phép Dịch Vụ Tài Chính Úc, Củng Cố Khung Tuân Thủ Toàn Cầu

BitMart, một sàn giao dịch tiền điện tử toàn cầu hàng đầu phục vụ hơn 13 triệu người dùng, vừa công bố đã chính thức nhận được Giấy phép Dịch vụ Tài chính Úc (AFSL). Giấy phép này thiết lập BitMart như một thực thể dịch vụ tài chính được quy định theo Khuôn khổ Tài sản Kỹ thuật số mới của Úc, có hiệu lực từ Đạo luật Sửa đổi Doanh nghiệp (Khuôn khổ Tài sản Kỹ thuật số) năm 2026. AFSL đưa BitMart vào cùng chế độ quản lý áp dụng cho các tổ chức tài chính truyền thống, dưới sự giám sát của Ủy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc (ASIC). Giấy phép phản ánh các tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng cấp độ thể chế, bao gồm tách biệt tài sản khách hàng, công bố sản phẩm minh bạch và quyền tiếp cận cơ chế giải quyết tranh chấp bên ngoài. Ông Nathan Chow, CEO Toàn cầu của BitMart, nhấn mạnh rằng việc đạt được giấy phép này thể hiện cam kết lâu dài của công ty trong việc vận hành theo các tiêu chuẩn cao nhất về bảo vệ người dùng và tuân thủ quy định. AFSL củng cố vị thế tuân thủ toàn cầu, tăng cường mối quan hệ với ngân hàng, và tạo nền tảng để BitMart cung cấp các sản phẩm đa dạng hơn cho khách hàng quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản thực được mã hóa (RWA) và tài chính truyền thống. BitMart sẽ triển khai nhận diện "Được cấp phép AFSL" và mở rộng năng lực tuân thủ, pháp lý tại địa phương để hỗ trợ tăng trưởng trong khuôn khổ quy định.

TheNewsCrypto32 phút trước

BitMart Đạt Giấy Phép Dịch Vụ Tài Chính Úc, Củng Cố Khung Tuân Thủ Toàn Cầu

TheNewsCrypto32 phút trước

Claude bị chiết xuất quy mô lớn? Anthropic cáo buộc bên liên quan đến Alibaba ‘chưng cất’ mô hình

Anthropic, trong một bức thư gửi Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ, đã cáo buộc các bên liên quan đến Alibaba và phòng thí nghiệm AI Qwen sử dụng gần 25.000 tài khoản gian lận để trích xuất quy mô lớn khả năng của mô hình Claude. Vụ tấn công "chưng cất mô hình" được mô tả là lớn nhất từ trước đến nay này diễn ra từ ngày 22/4 đến 5/6/2026, liên quan hơn 28,8 triệu lượt tương tác. "Chưng cất mô hình" là kỹ thuật dùng đầu ra của một mô hình mạnh để huấn luyện mô hình khác, sao chép một phần khả năng. Anthropic lo ngại điều này có thể dẫn đến rò rỉ các khả năng tiên tiến như kỹ thuật phần mềm và lập luận tác nhân AI. Cáo buộc này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ liên tục siết chặt kiểm soát xuất khẩu AI và Lầu Năm Góc đưa Alibaba vào danh sách "công ty quân sự Trung Quốc". Gần đây, Mỹ cũng đã hạn chế xuất khẩu các mô hình Mythos và Fable mới nhất của chính Anthropic. Sự việc làm dấy lên tranh luận về việc kiểm soát truy cập vào các giao diện mô hình AI. Nó có thể thúc đẩy Mỹ yêu cầu các công ty AI tăng cường giám sát tài khoản và chia sẻ thông tin tình báo đe dọa, đồng thời khiến các công ty Trung Quốc khó tiếp cận dịch vụ mô hình tiên tiến hơn. Vụ việc vẫn đang là cáo buộc một phía, chưa có kết luận pháp lý, nhưng nó cho thấy đầu ra của mô hình cũng đang trở thành tài sản bị kiểm soát và tranh chấp trong cạnh tranh AI Mỹ-Trung.

marsbit34 phút trước

Claude bị chiết xuất quy mô lớn? Anthropic cáo buộc bên liên quan đến Alibaba ‘chưng cất’ mô hình

marsbit34 phút trước

Ngành Công nghiệp Mã hóa Bước vào Kỷ nguyên "Chứng Minh": Chỉ Có Tầm Nhìn Là Không Đủ

Tác giả Paul Cafiero (đối tác PR tại a16z) phân tích về sự thay đổi trong ngành công nghiệp tiền mã hóa: từ "thời kỳ hứa hẹn" sang "Kỷ nguyên 'Hãy Chứng Minh Cho Tôi Thấy' (Show Me Era)". Trước đây, một bản whitepaper và tầm nhìn là đủ để thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, sự gia nhập của các định chế tài chính truyền thống lớn (như BlackRock, Fidelity, JP Morgan) với các sản phẩm thực tế, cùng với môi trường pháp lý đang trưởng thành và sự hoài nghi ngày càng tăng, đã nâng cao ngưỡng yêu cầu. Giờ đây, việc chỉ có ý tưởng hay là không đủ. Các dự án cần phải chứng minh bằng bằng chứng cụ thể: quan hệ đối tác thực sự với hợp đồng đã ký kết, dữ liệu xác thực được về khối lượng giao dịch trên mainnet, số lượng ví hoạt động, doanh thu và sự phù hợp sản phẩm-thị trường. Câu chuyện phải bắt đầu từ những thành tựu hiện có, như "giảm thời gian chuyển tiền xuyên biên giới từ 3 ngày xuống 4 phút", thay vì chỉ nói về tương lai. Tỷ lệ truyền thông đã đảo ngược: từ 80% tầm nhìn/20% thực chất sang 80% thực chất/20% tầm nhìn. Tầm nhìn vẫn quan trọng nhưng phải được hỗ trợ bởi thành quả. Kỷ nguyên mới này là một xu hướng lâu dài, tạo lợi thế cho những dự án có người dùng thực, dữ liệu thực và đối tác thực, giúp họ nổi bật giữa muôn vàn thông tin. Câu hỏi then chốt là chiến lược truyền thông của bạn nhằm mục đích *chứng minh* hay chỉ để *hứa hẹn*.

链捕手41 phút trước

Ngành Công nghiệp Mã hóa Bước vào Kỷ nguyên "Chứng Minh": Chỉ Có Tầm Nhìn Là Không Đủ

链捕手41 phút trước

Meta theo đuổi thị trường dự đoán: Có thể tránh được con đường thất bại như Metaverse?

**Meta tham gia thị trường dự đoán, liệu có lặp lại thất bại như Metaverse?** Bài báo từ The New York Times tiết lộ Meta đang phát triển ứng dụng dự đoán có tên mã Arena, nơi người dùng sử dụng điểm tích lũy để đặt cược vào kết quả các sự kiện chính trị, thể thao và thời sự. Sau thất bại nặng nề với Metaverse (Reality Labs thua lỗ gần 900 tỷ USD), Meta chuyển hướng sang một lĩnh vực có nhu cầu thực tế. Thị trường dự đoán đang tăng trưởng mạnh, với khối lượng giao dịch ước đạt 1300 tỷ USD trong năm 2026, và dự báo có thể lên tới 1000 tỷ USD vào 2030. Meta có lợi thế khổng lồ với 3.56 tỷ người dùng hoạt động hàng ngày, có thể đưa thị trường dự đoán từ nhỏ lẻ ra đại chúng, giống như cách họ thành công với Stories hay Reels. Arena dự kiến ban đầu sẽ dùng điểm thưởng để tránh các quy định tài chính phức tạp. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của Meta là **khủng hoảng niềm tin và sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý**. Công ty có tiền sử xử lý kém các nội dung chính trị và thông tin sai lệch. Các nền tảng dự đoán như Polymarket và Kalshi cũng từng đối mặt với phạt tiền và kiện tụng pháp lý liên quan đến giao dịch nội gián hay hợp đồng bầu cử. Việc tích hợp dự đoán vào mạng xã hội có thể khuếch đại tranh cãi, đặc biệt trong mùa bầu cử. Tài sản quan trọng nhất Meta cần xây dựng cho Arena không phải là lưu lượng truy cập, mà là **uy tín lâu dài** – thứ đã khiến dự án tiền số Libra (Diem) của họ thất bại trước đây. Tóm lại, Arena nắm giữ cơ hội lớn nhờ thị trường tiềm năng và lượng người dùng khổng lồ, nhưng mối đe dọa từ các nhà quản lý và danh tiếng đã tổn hại của Meta có thể khiến dự án gặp rắc rối trước khi nó kịp phát triển. Thành bại sẽ phụ thuộc vào khả năng xử lý rủi ro về nội dung và tuân thủ của công ty.

Foresight News58 phút trước

Meta theo đuổi thị trường dự đoán: Có thể tránh được con đường thất bại như Metaverse?

Foresight News58 phút trước

Giao dịch

Giao ngay
Hợp đồng Tương lai
活动图片