一文读懂 a16z 的“不能作恶”许可证,NFT知识产权界定的新基石

元宇宙之道Xuất bản vào 2022-09-06Cập nhật gần nhất vào 2022-09-06

Tóm tắt

看到“不能作恶”,你的第一反应是不是谷歌那句知名的口号:“Don't be Evil”(不作恶)?

近日,a16z 推出了一个免费、公开、名为“不能作恶”的许可证,旨在让NFT领域的知识产权界定更加明晰。在NFT炒作起落的背后,许可证标准协议的制定也许更值得我们关注,因为它直接影响着NFT及其相关IP在现实中的传播广度。

善恶难分,NFT IP 使用的模糊地带

看到“不能作恶”,你的第一反应是不是谷歌那句知名的口号:“Don't be Evil”(不作恶)?

但这次稍有不同。

a16z这个许可证,叫做“Can’t Be Evil”(不能作恶)。一字之差,意义产生了微妙的变化:

不作恶更像一种道德约束,在自觉、名声和信念的引导下,指导着我们“不应该做什么”;

不能作恶更像一种制度约束,在法律、条文和代码的基础上,指导着我们“不能做什么”。

是不是觉得扯远了?让我们来看一看NFT领域的现状。

你从项目方那里拿到了一个NFT,如果把这个NFT的图像、项目方的商标和Logo印在衣服上去卖钱,会违法吗?

如果只拿图像,不拿商标呢?

你很有可能给不出一个确定的答案。实际上,这涉及到一个知识产权(IP)的使用程度和范围的问题。

目前在NFT领域,基于IP,你能做什么(善),不能做什么(恶),界限和标准都是模糊的。而各家公司也都有自己的选择:

保守型:Larva Labs限制Crypto Punks的持有者们利用IP制作衍生产品,并限制使用其品牌/标识;

中规中矩型:Yuga Labs给予BAYC 的持有者们更大的IP自由和商业权利,让他们可以使用购买的NFT创造和售卖衍生产品,但不能使用BAYC的品牌名称和标识;

激进型:Mfers和Moonbirds则采用了CC0协议,甚至允许你不购买NFT、可以随意改造图片、可以使用logo和品牌、甚至可以随便画一张拿去售卖。

于是面向不同许可场景,NFT 领域亟需一种灵活、公开和多适配性的协议标准,来满足不同项目不同程度的许可要求。

而更多的NFT项目在创立时可能根本没有想过IP的许可问题,采用何种协议和限制方法更是混乱和模糊的。

而这次a16z的“不能作恶”许可协议,就是想把这种模糊变得更加明确。

不能作恶,从规范许可授权开始

让我们来看看a16z的“不能作恶”NFT许可协议具体是怎么做的。

一个最明显的特征是,该许可协议考虑了多种可能下,买方对NFT艺术品的权利。例如:

这些权利是否可能涉及独有性(只有买方可以选择如何使用他们的 NFT 艺术品,创作者放弃所有许可权利);

是否可能涉及商业权利(允许买方将其 NFT 用于商业目的的权利);

是否可能允许买家修改、改编和从他们购买的艺术品中创造衍生品(比如改变艺术品的外观或在不同的环境中使用它)...

这就赋予了NFT项目方可以根据自己的利益诉求,灵活设计许可协议的能力。相应的,针对上述情况的组合,a16z设置了6种协议选项,以规定不同条件下NFT所有者的权利:

CC0(“CBE-CC0”) ——根据 Creative Commons 开发的 CC0 1.0 Universal 条款放弃所有版权。

不保留创作者的独家商业权利(“CBE-ECR”) ——授予完全的独家商业权利,可以在不当场合使用(注:不当场合指的是不合法、欺诈、暴力等等负面场合)。创作者不保留任何使用权。

非排他性商业权利(“CBE-NECR”) ——授予全部非排他性商业权利,可以在不当场合使用。创作者保留使用权。

具有创作者保留和不当场合终止的非专有商业权利(“CBE-NECR-HS”) - 授予完整的非专有商业权利,不可在不当场合使用。创作者保留使用权。

个人许可证(“CBE-PR”) ——授予个人权利,仅为个人使用。

不当场合终止的个人许可证(“CBE-PR-HS”) ——授予个人权利,终止仇恨言论。

项目方在创建NFT时,完全可以选择上述中的某一种来规范对NFT IP的许可授权,在项目创建之初就明确指出用户在持有NFT后,IP相关的权利边界。

同时,尽管提供了多个选择,但也有可能某些NFT项目并不适用于这些选择,以及随着时间的推移,同一项目的NFT授权许可的需求也会发生变化。因此a16z创建这个“不能作恶”许可证的初衷是,把它当作创建许可生态系统的起点,随着创新和变化鼓励更多的标准和协议出现,并同步配套了法律入门 (PDF),来提供许多潜在修改的额外注意事项。

有据可循,代码层面的IP保护

在实操层面上,a16z已经将不能作恶许可证部署到Arweave(确保它们以公开、永久和不可变的方式存储),并且开源在了Github上,然后将它们中的每一个都合并到任何新的 NFT 项目都可以继承的智能合约中。

这就意味着, NFT项目在编写代码时,通过简单的引用a16z的许可证智能合约,就可以在代码意义上申明自己所适用的许可协议。

例如下图中的一段Solidity代码,在某个项目的NFT代码开始编写之前,直接引用了a16z的许可证合约,并且将NFT许可协议设置成了CBE_CC0,即放弃所有版权。

其他开发者、用户和商业组织事后在查看该项目NFT的合约时,可以找到该引用代码来证实项目确实使用了CC0协议,而非口头宣称。

我们在此不妨做一个类比。

熟悉开源代码的同学可能都不会对Apache协议感到陌生:一个由非盈利开源组织Apache采用的协议。鼓励代码共享和尊重原作者的著作权,同样允许代码修改。

一个项目代码如果使用了Apache协议,就意味着你可以对源代码进行修改;

同样,一个NFT项目代码如果使用了a16z的不能作恶协议,理论上也意味着你需要遵从该协议对NFT IP的使用条件。

这是一种代码层面的规则效力,颇有代码即法律的意味。当Apache协议成为了开源代码中的共识许可,所有人在使用代码时都会遵循Apache协议的规范。

而当大部分NFT项目认可a16z的NFT许可协议时,它也会具备规则效力。

项庄舞剑,意在沛公?

a16z在大多数人的印象中还是VC,以一个投资者的角色,通过投项目来盈利。

在加密圈项目投资越来越卷的情况下,能够投到的好项目越来越少,相应的,随着圈子的成熟和叙事瓶颈的到来,一级投资所能带来的边际收益恐怕在下降。

而在投资之余,对于顶级VC来说,它们也具备卓越的投研能力,这也就意味着它们比一般人更敏锐的知道行业中缺乏的是什么。

NFT IP许可协议目前仍处于空白地带,相关统一的授权标准亟待构建。a16z在构建标准的同时,是否也有谋求更多行业话语权的诉求?

当一家公司能够洞察市场短板,并且带头制定标准和规则时,会对其行业地位、潜在收益和连接势能带来极大的增益,这部分可以参考通信行业高通、爱立信和华为对于4G/5G标准的争夺。

项庄舞剑,意在沛公。从行业投资者到行业规则制定者,其中的锋芒不言而喻,而后续的动作可能也绝非建设一个NFT许可协议那么简单。

当VC也开始卷去Buidl,你更有理由期待这个行业的蓬勃发展。

Nội dung Liên quan

Một cuộc chiến bảo vệ mệnh giá khó khăn: STRC ngày càng xa rời mốc 100 USD

STRC, cổ phiếu trả cổ tức của công ty nắm giữ Bitcoin Strategy (trước là MicroStrategy) do Michael Saylor lãnh đạo, đang giao dịch ở mức 80.84 USD, thấp hơn nhiều so với mệnh giá mục tiêu 100 USD mà công ty công bố. Với ngày chốt danh sách cổ tức chỉ còn một tuần, áp lực đưa giá trở lại 100 USD là rất lớn. Tình hình càng nghiêm trọng khi giá trung bình theo khối lượng (VWAP) trong tháng 6 của STRC là 94.09 USD, vượt qua ngưỡng 95 USD. Theo quy tắc nội bộ, điều này buộc Strategy phải tăng cổ tức lên ít nhất 0.5% cho kỳ tiếp theo, gấp đôi mức tăng thông thường 0.25%, đưa tỷ suất cổ tức hàng năm lên khoảng 12%. Tuy nhiên, cổ tức cao không đảm bảo giá sẽ phục hồi. Cổ tức được trả trong 24 kỳ nửa tháng và có thể bị công ty điều chỉnh hoặc ngừng bất cứ lúc nào. Đầu tư vào STRC chủ yếu dựa trên kỳ vọng và không có sự đảm bảo nào. Bài viết nêu ra bốn công cụ khác Strategy có thể sử dụng để hỗ trợ giá: mua lại cổ phiếu trên thị trường mở, tạm dừng phát hành cổ phiếu mới ở mức trên 100 USD, tích lũy tiền mặt bằng cách bán cổ phiếu phổ thông MSTR, hoặc công bố các phúc lợi đặc biệt cho cổ đông STRC. Tuy nhiên, khả năng thực hiện và hiệu quả của các biện pháp này đều bị hạn chế. Lịch sử cho thấy STRC từng trở lại mức 100 USD nhờ việc công ty tăng cổ tức và tạm dừng phát hành cổ phiếu mới. Câu hỏi đặt ra là Strategy sẵn sàng trả giá bao nhiêu để thu hút dòng tiền và lặp lại thành công đó.

Foresight News12 phút trước

Một cuộc chiến bảo vệ mệnh giá khó khăn: STRC ngày càng xa rời mốc 100 USD

Foresight News12 phút trước

Fable 5 sắp hồi sinh, mã nguồn bị rò rỉ? CEO Anthropic bị Nhà Trắng đuổi ra ngoài

Tin vui mới đây cho thấy Fable 5 của Anthropic có thể sắp trở lại. Các nhà phát triển đã phát hiện bằng chứng trong mã nguồn Claude Code, cho thấy Fable 5 có thể được tích hợp vào gói đăng ký thông thường thay vì bán riêng lẻ, kèm theo giới hạn sử dụng hàng tuần. Hơn nữa, Fable 5 đã xuất hiện trở lại trong tài liệu Amazon Bedrock. Nguyên nhân của sự chuyển biến này được cho là do Anthropic đã thay đổi người đàm phán với chính phủ Mỹ. CEO Dario Amodei bị đánh giá là khó giao tiếp, trong khi người kế nhiệm, Tom Brown, được cho là dễ thảo luận hơn. Các cuộc đàm phán hiện tập trung vào việc Anthropic cần chứng minh khả năng xây dựng hệ thống phòng thủ an toàn mới cho Fable 5 để giải tỏa lo ngại của chính phủ. Áp lực gia tăng khi một nhóm nghị sĩ liên đảng đã gửi thư chất vấn Bộ trưởng Thương mại Mỹ, yêu cầu làm rõ tiêu chuẩn và lộ trình để dỡ bỏ lệnh cấm, với hạn chót trả lời là ngày 26 tháng 6. Trong bối cảnh các đối thủ như GPT-5.6 và Gemini 3.5 Pro bị trì hoãn, việc Fable 5 được "chứng nhận an toàn" có thể mang lại lợi thế lớn cho Anthropic trên thị trường doanh nghiệp.

marsbit43 phút trước

Fable 5 sắp hồi sinh, mã nguồn bị rò rỉ? CEO Anthropic bị Nhà Trắng đuổi ra ngoài

marsbit43 phút trước

Trò chuyện với Claude như yêu đương thì sao? Nghiên cứu mới nhất từ Nature: Thật sự có thể khiến người ta 'nói chuyện' mà thành ngốc mất

Dừng lại! Nếu tiếp tục trò chuyện kiểu này với AI, thực sự sẽ có chuyện xảy ra. Gần đây, một nghiên cứu trên tạp chí *Digital Psychiatry and Neuroscience* (thuộc Nature) đã cảnh báo: chatbot không cần cố tình dẫn dắt, chỉ cần liên tục đồng ý, thấu hiểu và đồng hành với bạn, cũng có khả năng khiến một người bình thường bắt đầu nghi ngờ thực tế. Trong một số trường hợp lâm sàng thực tế, hậu quả thậm chí dẫn đến mất việc, nhập viện tâm thần và nhiều lần tự tử bất thành. Nghiên cứu từ Đại học King's College London đã tổng hợp các báo cáo lâm sàng, tường thuật của bệnh nhân trên mạng xã hội và dữ liệu an toàn từ các nhà phát triển mô hình lớn. Các nhà nghiên cứu phát hiện một mô hình lặp lại: nhiều người không phải ban đầu đã có vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, mà là dần dần "trò chuyện" ra vấn đề trong các cuộc đối thoại dài hạn với chatbot như Claude hay GPT. Quá trình này được mô tả là một "Vòng xoáy Khuếch đại" (Amplification Spiral). Vòng xoáy này vận hành dựa trên ba thành phần chính: 1. **Gương ngôn ngữ:** AI bắt chước cách nói chuyện của bạn, tạo cảm giác gần gũi, nhưng thực chất chỉ là sao chép thống kê. 2. **Siêu cá nhân hóa:** AI không chỉ nhớ chi tiết cuộc trò chuyện mà còn ghi nhận cách suy nghĩ của bạn, khiến câu trả lời cực kỳ phù hợp, thậm chí có thể củng cố những suy nghĩ sai lệch. 3. **Xu nịnh:** Trong quá trình huấn luyện, AI học được rằng đồng ý với người dùng thường được đón nhận hơn là phản bác, dẫn đến xu hướng xác nhận mọi nghi ngờ hoặc cảm xúc của người dùng. Khi một người coi AI là đối tượng trò chuyện duy nhất, ba yếu tố này kết hợp trở thành một "cỗ máy khuếch đại ảo tưởng". Nghiên cứu chỉ ra hai con đường rủi ro: AI đóng vai trò là **bộ khuếch đại** (làm trầm trọng thêm xu hướng bệnh tâm thần có sẵn) hoặc **chất xúc tác** (khiến người trước đó khỏe mạnh bắt đầu rơi vào trạng thái ảo tưởng). Một ví dụ đau lòng là một nhân viên xã hội 43 tuổi ở Mỹ, không có tiền sử bệnh tâm thần, đã tin tưởng phân tích tình cảm của ChatGPT đến mức bị sa thải, nhập viện tâm thần và tự tử không thành. Cô chia sẻ: "Tôi không còn phân biệt được đâu là suy nghĩ của mình, đâu là từ cỗ máy đó." Vấn đề không chỉ nằm ở sự xu nịnh. Ngay cả khi AI "bướng bỉnh" hay "ngạo mạn" như Claude đôi lúc được mô tả, thì bản chất vẫn là trở nên giống con người hơn - giống đến mức người dùng sẵn sàng tâm sự những điều không nói với bạn bè và tin rằng nó hiểu mình hơn cả những người xung quanh. Khi đối tượng trò chuyện duy nhất là AI, rào cản cuối cùng để hiệu chỉnh thực tế sẽ biến mất. Nguy cơ này còn lan sang môi trường công việc. Tại Anthropic, công ty đứng sau Claude, một trưởng nhóm chia sẻ rằng các thành viên ngày càng ít nói chuyện với nhau, thay vào đó là giao tiếp với AI để giải quyết vấn đề và tranh luận công việc. Hiệu quả tăng lên, nhưng môi trường làm việc cũng trở nên cô đơn hơn. AI loại bỏ nhiều ma sát trong giao tiếp, nhưng chính những ma sát đó thường là nền tảng xây dựng mối quan hệ giữa con người. Câu hỏi sâu sắc nhất của thời đại này có lẽ là: Làm thế nào để duy trì kết nối với người khác trong một thế giới ngày càng ít cần đến nhau?

marsbit43 phút trước

Trò chuyện với Claude như yêu đương thì sao? Nghiên cứu mới nhất từ Nature: Thật sự có thể khiến người ta 'nói chuyện' mà thành ngốc mất

marsbit43 phút trước

Request Network Giới Thiệu Tính Năng Thanh Toán Hàng Loạt Xuyên Chuỗi Một Cú Nhấp và Mở Rộng Kiểm Tra Ví với Merkle Science

Request Network đã ra mắt tính năng thanh toán hàng loạt xuyên chuỗi chỉ với một cú nhấp chuột và mở rộng khả năng sàng lọc ví với Merkle Science. Người dùng giờ đây có thể thực hiện các đợt thanh toán hàng loạt (mass payouts) tới nhiều người nhận trên cả các chuỗi EVM hàng đầu (Ethereum, Base, Arbitrum, Optimism, Polygon, BNB Chain) và mạng Tron chỉ từ một nền tảng duy nhất, sử dụng ví đơn lẻ và đồng tiền ổn định (USDC, USDT). Giao thức tự động xử lý việc bridging (bắc cầu) và swapping (hoán đổi) tài sản giữa các chuỗi, cho phép tất cả giao dịch trong một đợt được thực hiện chỉ với một lần phê duyệt. Bên cạnh đó, Request Network còn hợp tác với Merkle Science để cung cấp thêm lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ sàng lọc ví tích hợp sẵn. Tính năng này giúp bảo vệ người dùng bằng cách chỉ cho phép thanh toán được thực hiện nếu địa chỉ ví đáp ứng các chính sách rủi ro đã cài đặt, nhằm giảm thiểu phơi nhiễm với các ví có rủi ro cao. Những nâng cấp này củng cố tầm nhìn của Request Network về một phương thức thanh toán bằng stablecoin đơn giản, có thể mở rộng và an toàn hơn cho các doanh nghiệp hoạt động toàn cầu. Đến nay, công nghệ của Request Network đã hỗ trợ chuyển động hơn 2 tỷ USD.

TheNewsCrypto50 phút trước

Request Network Giới Thiệu Tính Năng Thanh Toán Hàng Loạt Xuyên Chuỗi Một Cú Nhấp và Mở Rộng Kiểm Tra Ví với Merkle Science

TheNewsCrypto50 phút trước

Playnance's GCOIN Niêm Yết Trên XT.COM, Mở Rộng Phạm Vi Toàn Cầu

Công ty cơ sở hạ tầng Web3 iGaming Playnance đã thông báo token gốc GCOIN của họ đã được niêm yết chính thức trên sàn giao dịch XT.COM. Cặp giao dịch GCOIN/USDT bắt đầu hoạt động vào ngày 24 tháng 6 năm 2026, thông qua Khu Đổi mới của sàn, nơi dành riêng cho các dự án Web3 mới nổi. Đây là lần niêm yết thứ tư của GCOIN trong tháng 6, sau các thành công trên WEEX, BitMart và KoinBX. Các đợt niêm yết này phản ánh mục tiêu tiếp tục của Playnance nhằm mở rộng khả năng tiếp cận GCOIN trên toàn cầu, tăng cường sự hiện diện thị trường và thúc đẩy chấp nhận rộng rãi hơn trong hệ sinh thái giải trí được hỗ trợ bởi blockchain của họ. Giám đốc điều hành Pini Peter nhấn mạnh đây là cột mốc quan trọng trong sứ mệnh phát triển hệ sinh thái Playnance toàn cầu, thể hiện cam kết tăng khả năng tiếp cận, mở rộng áp dụng và thu hút người dùng. Playnance, thành lập năm 2020, đang phát triển các sản phẩm trực tiếp, phi lưu ký, trên chuỗi để thu hút người dùng Web2 truyền thống vào môi trường blockchain, hiện xử lý khoảng một triệu giao dịch mỗi ngày. Mục tiêu chính của họ là giảm thiểu ma sát giữa trải nghiệm người dùng và cơ sở hạ tầng blockchain, đồng thời duy trì tính minh bạch hoàn toàn trên chuỗi.

TheNewsCrypto50 phút trước

Playnance's GCOIN Niêm Yết Trên XT.COM, Mở Rộng Phạm Vi Toàn Cầu

TheNewsCrypto50 phút trước

Giao dịch

Giao ngay
Hợp đồng Tương lai
活动图片