BOLT12:支付协商协议与新的发票标准

btcstudyXuất bản vào 2025-06-23Cập nhật gần nhất vào 2025-06-24

作者:Anony

BOLT12 是目前最新一个合并到 “BOLT(闪电网络基础协议)” 的规范。

人们常常会把 BOLT12 与 “LNURL” 对比。应该说,这种对比是合理的,而且抓住了 BOLT12 给闪电网络带来的最重要的新特性 —— 兼顾了隐私性的稳定身份标识。但 BOLT12 不止于此。

为了流畅地解释 BOLT12,我们先从 BOLT11 开始。

BOLT11 发票与标准的闪电支付

在常见的互联网支付中,往往要由收款方先出示一段信息(比如所谓的 “收款码” 和 “比特币地址”),然后支付方根据这段信息发起支付。闪电支付也不例外。

显然,这样的信息必须起到一个身份标识的作用。由 BOLT11 所定义的数据对象 “发票”,可以充当这个功能,但还不止于此。发票中包含了以下信息:

  • 收款节点的公钥:即起到身份标识作用的信息,用于在闪电网络的图谱中寻找收款方的位置。
    • 即使不直接包含收款节点的公钥,也会提供其它信息来帮助支付方定位。
  • 支付哈希值:用于在闪电通道中建立承载多跳支付的哈希时间锁输出(HTLC)的哈希值。
  • 支付秘密值:一个秘密值。

这些信息都是极为关键的:

  • 支付哈希值用于建立免信任的接力支付,并且重要的是,当收款方为获得支付而释放出这个哈希值的原像之后,这个原像将沿着接力支付的网络路径反向传回给支付方,成为支付的证据
  • 支付的秘密值则用来分辨支付者的身份、防止接力支付的中间节点猜测路径的结尾(支付的收款方):由于收款者的发票只出示给了支付方,那么只有支付方知道这个秘密值,从而,可以要求抵达收款方节点的数据包裹包含这个秘密值,来拒绝非支付方的猜测和打探。

身份信息也许不需要用发票来传递,但上述两种信息与闪电支付密不可分。如果收款方没有向支付方传递发票,支付方就收不到支付证据,也就失去了使用闪电支付的一个关键好处。

这也是为什么发票必然是一次性的:支付哈希值和支付秘密值必须是一次性的,否则就无法建立安全的多跳支付,也无法获得上述好处。

剩下的问题仅仅是:给定发票是一次性的,无法成为收款方的稳定身份标识符,那么如何为收款方安排一个稳定标识符,使支付方总能按需请求发票?

LNURL 和互联网服务器

“LNURL” 以及衍生的 “Lightning Address” 协议,正是解决上述问题的一种方式。

这里的想法非常简单:假设收款方节点附带着一个总是可以访问到的网络端口,那么支付方就可以借助这个网络端口来向收款方节点请求 BOLT11 发票;一旦获得了发票,就可以开始正常的闪电网络支付流程。

这个网络端口的稳定可访问是重要的,但由谁来保证它可以访问则是相对次要的:收款方可以自设互联网服务器,也可以借助他人的服务器。LNURL 就是一套规定客户端如何与这样的服务端通信的标准。

使用 LNURL 之后,收款方就可以出示一个形如邮箱地址的 [email protected] 的 “闪电地址”,作为自己的稳定身份标识(收款码)。支付者只需 扫描/输入 这个地址并填入支付细节,请求发票和支付发票的流程都会在后台完成。

对于自己有能力或者使用 BTCPay Server 这样的服务的收款方来说,这是切实可行的解决办法。(更不用说使用托管型闪电钱包的用户了。)只是,使用了第三方的 LNURL 服务器,隐私性就会差一些。

那 BOLT12 做了什么呢?

BOLT12 的特性

BOLT12 的基本想法与 LNURL 没有什么不同,只是将它做进了闪电网络协议中,利用闪电网络自身的一系列基本特性来实现它。这种实现不仅减少了闪电网络用户对互联网服务器的依赖,还带来了一系列新功能:

  • 在闪电网络中实现的对 “洋葱消息” —— 多层加密、逐层解密的网络转发消息 —— 的支持,让人们可以利用闪电网络本身来跟某一个节点通信;消息都是由闪电网络中的节点来转发的,中间节点并不知道消息的最终的目的地。
  • “盲化路径” —— 由 消息/支付 的 收款方/接收方 自己设定,带有机密性的转发路径,则让接收方在提供定位信息的同时,不暴露自身的具体位置。盲化路径的阅读者只能知道这条路径的入口节点,而不知道其中包含的节点,因此也不知道接收方的具体位置,只知道依据这条路径,就能给接收方发送 支付/消息。

上述两者相结合,收款方就得到了一种兼顾隐私性的稳定身份标识,在 BOLT12 中称为 “offer(要约)”。Offer 中包含了盲化路径,这种信息是可以很稳定的,同时,又没有暴露收款方的具体位置。支付方只需要根据 Offer,使用洋葱消息向收款方请求发票(发送 BOLT12 所定义的 invoice_request 消息);收款方生成发票后,通过支付方在 invoice_request 中包含的 reply_path 发回给支付方;随后支付方便可依据发票发起支付。

基于这种稳定的身份标识,支付方可以多次向收款方请求发票并支付,从而订阅、捐赠、按量预付(随付随用)等支付场景也就成为了可能(原本需要依赖于网络服务端,如今不再需要)。

由于 Offer 在使用时要由支付方发起 invoice_request,支付方可以在其中包含一个自己的公钥,从而在支付完成后得到一个支付者证明,这也是原来做不到的。

invoice_request 也可以反过来使用,从而使退款也变得便利:比如说,商家可以直接给出一个 invoice_request,顾客依据其中的信息,向商家发送一张发票,从而让商家可以退款。

最后,还需要注意的是:通过 offer 来请求发票时,请求方获得的并不是 BOLT11 发票,而是由 BOLT12 所定义的发票。两者在功能上没有什么很大区别,都包含前述关键的支付哈希值和支付秘密值信息;一大关键区别是 BOLT11 发票使用 ECDSA 签名,而 BOLT12 发票使用 Schnorr 签名。

这是一个令人难以索解的事情:一方面,当前的 BOLT11 并没有给出使用盲化路径的方法,这是一种极为重要的隐私保护技术,如果 BOLT11 发票不支持,就将使 BOLT11 发票在功能上落后于 BOLT12 offer/发票,那么似乎用户没有理由再使用 BOLT11 发票,而应该完全依赖于 BOLT12 offer;然而,BOLT11 并没有从当前的 BOLT 中退出,意味着以后的客户端实现也必须 实现/维护 处理它的代码,这会影响协议的整洁。

就目前为止,还无法知道如何处理这种矛盾。唯一我们可以确定的事情是,BOLT12 确实能够改变闪电支付的体验,使闪电网络覆盖更多的支付场景。

参考文献

Nội dung Liên quan

Lối vào cho hàng nghìn tỷ USD quỹ hưu trí? ETF Tái đầu tư cổ tức bằng Bitcoin của Franklin có trần bán ra cố định

Bài viết phân tích chiến lược của Franklin Templeton với hai quỹ ETF mới: "Franklin U.S. Equity Bitcoin ETF" và "Franklin U.S. Equity Innovation Bitcoin ETF". Các quỹ này vận dụng nguyên lý "lựa chọn mặc định" và "tái đầu tư cổ tức tự động" để đưa Bitcoin vào danh mục đầu tư một cách thụ động. Cơ chế hoạt động: Quỹ có cấu trúc ban đầu 95% cổ phiếu, 5% Bitcoin. Cổ tức từ phần cổ phiếu sẽ tự động dùng để mua Bitcoin. Tuy nhiên, quỹ áp dụng quy tắc "tái cân bằng" hàng quý: nếu tỷ trọng Bitcoin vượt 5%, nó sẽ bị bán bớt xuống 4,5% và giới hạn tối đa là 20%. Điều này đồng nghĩa khi giá Bitcoin tăng mạnh, quỹ sẽ trở thành lực lượng bán ổn định. Bài viết chỉ ra các điểm chính: 1. **Mục tiêu thực sự:** Nhắm đến các cố vấn tài chính, giúp họ đưa Bitcoin vào danh mục khách hàng một cách "kín đáo" mà không cần giải thích hay chịu rủi ro pháp lý trực tiếp. 2. **Tác động thị trường hạn chế:** Dòng tiền mua Bitcoin mới từ cổ tức rất nhỏ (khoảng 1% tài sản/năm cho quỹ cổ phiếu phổ thông, 0,5% cho quỹ đổi mới). Lượng mua này không đáng kể so với khối lượng giao dịch Bitcoin hàng ngày. 3. **Áp lực bán tiềm ẩn:** Cơ chế tái cân bằng định kỳ có thể biến các quỹ này thành nguồn cung bán thụ động, tạo ra một "trần áp lực bán" khi Bitcoin tăng giá, đặc biệt nếu nhiều sản phẩm tương tự ra đời. 4. **Lợi thế về quy định:** Sử dụng công ty con ở Quần đảo Cayman để nắm giữ Bitcoin, giúp tuân thủ quy định cho quỹ công chúng. Sản phẩm được dán nhãn là quỹ cổ phiếu Mỹ, giúp dễ dàng vượt qua các rào cản pháp lý nội bộ cấm đầu tư vào tiền mã hóa. 5. **Vấn đề thuế:** Nhà đầu tư vẫn phải nộp thuế trên phần cổ tức đã được tự động chuyển thành Bitcoin, dù họ không thực nhận tiền mặt. Tóm lại, sản phẩm này là một cách thức khéo léo để thâm nhập vào các kênh vốn truyền thống khổng lồ như quỹ hưu trí 401(k), dựa trên tâm lý "quán tính" và "không hành động" của phần đông nhà đầu tư. Tuy vậy, trong ngắn hạn, tác động về dòng tiền mua vào là rất nhỏ, và cơ chế vận hành của nó thậm chí có thể tạo ra áp lực bán trong một số điều kiện thị trường.

marsbit26 phút trước

Lối vào cho hàng nghìn tỷ USD quỹ hưu trí? ETF Tái đầu tư cổ tức bằng Bitcoin của Franklin có trần bán ra cố định

marsbit26 phút trước

Giá Bitcoin chạm đáy mới trong 20 tháng, nhà đầu tư lớn nhất "lỗ" 15 tỷ USD

Giá Bitcoin đã giảm xuống dưới 60.000 USD, mức thấp nhất trong 20 tháng, với tổng thua lỗ cho các vị thế đòn bẩy lên tới hơn 10 tỷ USD trong 24 giờ. Công ty nắm giữ Bitcoin lớn nhất, MicroStrategy (MSTR), đang chịu khoản lỗ trên giấy khoảng 14,6 tỷ USD trên khoản nắm giữ 847.363 BTC. Bài viết phân tích hai trụ cột chính của đợt tăng giá trước đang bị suy yếu. Thứ nhất, "bánh đà tài chính" của MicroStrategy – chiến lược phát hành cổ phiếu để mua Bitcoin – đang gặp trục trặc. Cổ phiếu ưu đãi STRC của họ đã giảm sâu dưới mệnh giá, làm tăng chi phí cổ tức và đe dọa khả năng huy động vốn tiếp tục. Thứ hai, các quỹ ETF Bitcoin tại Mỹ đang chứng kiến dòng tiền ròng rút ra mạnh, với mức rút ròng lớn nhất kể từ khi được phê duyệt. Bối cảnh vĩ mô cũng gây áp lực khi lạm phát dai dẳng khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trì hoãn kỳ vọng cắt giảm lãi suất. Cùng lúc, vốn của các tổ chức đang chuyển hướng sang lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo (AI), làm cạn kiệt nguồn mua mới cho tiền mã hóa. Một yếu tố rủi ro ngắn hạn là khoảng 100 tỷ USD hợp đồng quyền chọn Bitcoin sẽ đáo hạn vào ngày 26/6, có khả năng tiếp tục gây ra biến động giá mạnh trên thị trường vốn đang trong trạng thái "sợ hãi cực độ".

Foresight News34 phút trước

Giá Bitcoin chạm đáy mới trong 20 tháng, nhà đầu tư lớn nhất "lỗ" 15 tỷ USD

Foresight News34 phút trước

STRC Rơi Xuống Dưới 80 USD, Các Nhà Đầu Tư Bảo Thủ Có Thể Mua Đáy Không?

STRC, ưu đãi cổ phiếu ưu đãi của MicroStrategy (MSTR), đã giảm xuống dưới 80 USD so với mệnh giá 100 USD, đưa lợi suất cổ tức danh nghĩa lên ~11.5% lên ~13-15%. Bài viết phân tích liệu đây có phải là cơ hội mua vào hay không. Điểm mấu chốt không nằm ở lợi suất cao, mà ở lý do đằng sau mức chiết khấu. Thị trường đang đặt câu hỏi về tính bền vững của "bánh xe" tài chính của MSTR: huy động vốn để mua BTC, dựa vào việc giá BTC tăng và phí bảo hiểm cổ phiếu (mNAV) cao để tiếp tục huy động vốn hiệu quả. STRC, với nghĩa vụ trả cổ tức bằng tiền mặt, trở thành điểm áp lực trong cấu trúc này. Các lý do chính khiến STRC mất neo giá bao gồm: áp lực lên giá BTC và phí bảo hiểm mNAV của MSTR; cơ chế phát hành STRC bị tắc nghẽn khi giá giảm; sự cạnh tranh từ các sản phẩm tương tự (như SATA) thu hút thanh khoản; và tín hiệu tiêu cực từ việc MSTR bán một lượng nhỏ BTC (32 BTC) có thể dùng để chi trả cổ tức, phá vỡ kỳ vọng "chỉ mua, không bán". STRC không phải là mô hình Ponzi truyền thống vì có tài sản BTC thực làm hỗ trợ, nhưng nó đối mặt với rủi ro "Ponzi hóa" nếu công ty phải liên tục dựa vào việc phát hành công cụ mới hoặc bán BTC để trả cổ tức. Rủi ro "sập" chính không phải là thanh lý đột ngột, mà là sự sụp đổ liên tục của niềm tin và khả năng huy động vốn. Kịch bản xấu nhất xảy ra khi: BTC giảm sâu, phí bảo hiểm mNAV của MSTR co lại, STRC chiết khấu sâu kéo dài, và việc bán BTC để trả cổ tức trở thành thường xuyên. Vì vậy, việc có nên mua vào STRC hay không phụ thuộc vào kỳ vọng của nhà đầu tư. Nếu kỳ vọng vào việc giá phục hồi về mệnh giá khi BTC tăng và mNAV cải thiện, đây có thể là cơ hội. Nếu mục tiêu là thu nhập cổ tức dài hạn, nhà đầu tư phải chấp nhận rủi ro cổ tức có thể bị trì hoãn, giá có thể chiết khấu lâu dài và lợi suất thực tế biến động. STRC giống như một phiếu bầu có lãi suất cao về việc liệu mô hình kho bạc BTC của MSTR có thể vượt qua chu kỳ thị trường gấu hay không.

marsbit48 phút trước

STRC Rơi Xuống Dưới 80 USD, Các Nhà Đầu Tư Bảo Thủ Có Thể Mua Đáy Không?

marsbit48 phút trước

Tại sao các dự án mã hóa lại thích đổi tên?

Tác giả: Cốc Ngọc, ChainCatcher Trong thế giới tiền mã hóa, việc các dự án thay đổi tên là hiện tượng phổ biến (hơn 16% theo thống kê), trái ngược với nguyên tắc xây dựng tài sản thương hiệu trong kinh doanh truyền thống. Có ba lý do chính. Thứ nhất, lòng trung thành với thương hiệu trong crypto rất thấp. Người dùng phần lớn là nhà đầu tư, thợ săn airdrop, nhà cung cấp thanh khoản, tham gia vì lợi nhuận tiềm năng hơn là trải nghiệm sản phẩm. Một cái tên gắn với giá giảm, sự cố bảo mật hay tranh cãi trở thành gánh nặng hơn là tài sản. Thứ hai, đổi tên là một chiến lược marketing. Nó có thể là sự điều chỉnh chiến lược hợp lý khi mô hình kinh doanh thay đổi (ví dụ: Matic → Polygon). Tuy nhiên, nhiều dự án đổi tên để "chen" vào các xu hướng nóng (AI, RWA, Metaverse) hoặc để thoát khỏi hình ảnh tiêu cực sau các vụ tấn công, scandal (ví dụ: Anyswap → Multichain). Thứ ba và nguy hiểm nhất, việc đổi tên thường đi kèm với đổi token. Điều này tạo cơ hội "làm mới" thanh khoản: biểu đồ giá lịch sử bị xóa, giúp dễ thao túng giá. Nhiều dự án còn lợi dụng cơ hội này để điều chỉnh tokenomics, pha loãng giá trị nắm giữ của người dùng cũ thông qua việc phát hành thêm token cho các quỹ sinh thái, phần thưởng. Vấn đề cốt lõi không phải là đổi tên, mà là việc nhiều dự án dùng nó để chạy trốn lịch sử: chạy trốn biểu đồ giá xấu, lời hứa thất bại và sự nghi ngờ của cộng đồng. Khi một dự án đổi tên, cần đặt câu hỏi về năng lực thực sự mới, sự thay đổi tokenomics và những phần lịch sử mà họ muốn người dùng lãng quên.

marsbit54 phút trước

Tại sao các dự án mã hóa lại thích đổi tên?

marsbit54 phút trước

Giao dịch

Giao ngay
Hợp đồng Tương lai
活动图片