В Конституционном суде оспорят отказы в исках по криптовалютным делам

RBK-cryptoXuất bản vào 2025-04-28Cập nhật gần nhất vào 2025-04-28

Суды отказывают в исках, связанных с криптовалютами, если их владельцы не подали данные о цифровых активах в ФНС. Это нарушает ряд прав граждан, гарантированных Конституцией, утверждает юрист

Адвокат Марат Аманлиев сообщил, что обратился в Конституционный суд с жалобой на норму закона о цифровых валютах и его обращение было зарегистрировано. Юрист сделал это после того, как его клиенту отказали в иске, так как тот не подал уведомление в Федеральную налоговую службу (ФНС) о том, что стал обладателем цифровой валюты.

Статья 14, пункт 6 Федерального закона № 259-ФЗ «О цифровых финансовых активах, цифровой валюте и о внесении изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации» гласит:

«Требования лиц, указанных в части 5 настоящей статьи, связанные с обладанием цифровой валютой, подлежат судебной защите только при условии информирования ими о фактах обладания цифровой валютой и совершения гражданско-правовых сделок и (или) операций с цифровой валютой в порядке, установленном законодательством Российской Федерации о налогах и сборах».

Как рассказал Аманлиев, суды отказывают в удовлетворении подобных исков, ссылаясь на отсутствие уведомления в ФНС о владении криптовалютой. Это делает право на судебную защиту условным — его можно реализовать только после выполнения формального уведомления, порядок которого не установлен, утверждает адвокат.

«Следовательно, соблюдение такого требования невозможно, что делает невозможной и реализацию права на судебную защиту. Отметим, что право на судебную защиту не может ограничиваться ни при каких обстоятельствах. Соблюдение этого требования невозможно, что фактически лишает владельцев криптовалюты права на защиту», — отметил Аманлиев.

Суть проблемы

Если человек не уведомил государство о получении прав на владение автомобилем, недвижимость или любым другим имуществом, он все равно может обратиться в суд за защитой своих прав. В случае с криптовалютой суд отказывает в подобном иске, если уведомление не было подано в ФНС.

Такое правовое регулирование, по словам адвоката, нарушает равенство перед законом собственников криптовалюты и возможность на получение судебной защиты. Однако, согласно Конституции, эти права гарантированы каждому россиянину и не могут быть ограничены.

Телеграм-канал «РБК-Крипто» — подпишитесь и будьте в курсе самых главных и актуальных новостей о криптовалюте.

Присоединяйтесь к форуму «РБК-Крипто» в Telegram для обсуждения новостей и тенденций криптомира.

Реальный пример

Правозащитник подал жалобу в Конституционный суд России от имени владельца криптовалюты, который требовал от знакомого вернуть цифровые активы. Адвокат оспаривал часть 6 статьи 14 закона № 259-ФЗ «О цифровых финансовых активах».

Эта норма разрешает судам рассматривать споры, связанные с цифровой валютой, только если человек заранее сообщил в ФНС о своем кошельке и обо всех сделках. При этом порядок такого уведомления до сих пор не утвержден. По словам юриста, возникает парадокс: защититься в суде нельзя, потому что нет формы, которую надо подать. РБК направили запрос в ФНС.

Все судебные инстанции отказали адвокату в иске из-за отсутствия декларирования в ФНС. Правозащитник же утверждает, что такое решение нарушает целый ряд статей Конституции России: о равенстве перед законом, неприкосновенности собственности и запрете ограничивать судебную защиту.

«Мы просим Конституционный суд признать норму антиконституционной и подтвердить, что право на судебную защиту не может зависеть от исполнения административных формальностей, особенно когда выполнить их невозможно», — подчеркнул Аманлиев.

Дата рассмотрения обращения юриста пока не назначена. Адвокат отмечает, что решение спорного вопроса может стать поворотной точкой для всей цифровой экономики и судебной практики по спорным операциям с криптовалютой в стране.

«Неоправданно суровые меры»

В текущей судебной практике действительно много случаев, когда суды отказывают в защите пострадавшим на основании неуведомления налоговой об обладании криптовалютами, подтвердил управляющий агентством Parallax, член экспертного совета по законодательному регулированию криптовалют, зампред общественного совета столичной налоговой службы Михаил Успенский.

Основная путаница возникает между декларированием криптовалюты в налоговых органах в качестве уведомления об обладании такой криптовалютой и последующей подачей налоговой декларации в случае, если возник доход, сказал эксперт. Он пояснил, что судебная защита поставлена в зависимость от уведомления, а не от налоговой декларации и платежки на пополнение своего Единого налогового счета.

По словам Успенского, запрет на судебную защиту, зависящий от уведомления налоговой инспекции, — это «отечественное ноу-хау, неоправданно жесткое и заведомо антиконституционное». Подобного рода ограничений не предусмотрено больше ни по одному виду имущества в России, а пояснительная записка к законопроекту не содержала никаких обоснований для таких неоправданно суровых мер, сказал эксперт.

Он добавил, что законопроект об обязательном уведомлении о криптовалюте уже много лет находится «в недрах Госдумы» после первого чтения, бюджет на безопасные дата-центры представленной информации не выделен, процедура уведомления ФНС России до сих пор не разработана. В таких условиях лишение права на судебную защиту — абсолютная несправедливость, считает юрист.

Другой вариант

Это ограничение действует в России с 2021 года, рассказал руководитель практики «Цифровая экономика» юридической компании GMT Legal Денис Поляков. По его словам, на практике отказы судов, связанные с нарушением только этого положения закона, не распространены.

Но если появятся требования по декларированию, то ограничение на судебную защиту станет рабочим, сказал Поляков. В то же время он отметил, что судебную защиту можно получить иначе: свои требования можно выразить в денежной форме, а не в форме виндикационного иска (иска собственника об истребовании вещи из чужого незаконного владения) по возврату цифровой валюты.

Добыча биткоина дорожает. Сколько платят крупнейшие майнеры

ARK предсказала биткоин по $2,4 млн к 2030 году. Откуда такой прогноз

Лаунчпады как трамплин для Web3. Что это и как работает

Nội dung Liên quan

Bitcoin và Ethereum Cùng Bay Cao! Tám Đồng Tiền Điện Tử Phụ Đáng Chú Ý Cho Giai Đoạn Sắp Tới

Trong ba ngày, Bitcoin đã mạnh mẽ vươn tới mức 77.000 USD, trong khi Ethereum tăng 20% và tiến gần 2.400 USD. Sự ổn định của BTC và đợt tăng bù của ETH đang thúc đẩy dòng vốn chảy vào các altcoin có tính biến động cao, tuy nhiên, không phải tất cả altcoin đều sẽ tăng. Bài viết điểm qua 8 dự án tiềm năng thu hút vốn nhờ có người dùng thực, doanh thu ổn định, cơ chế nắm bắt giá trị rõ ràng và cấu trúc token lành mạnh. 1. **Ngành công nghệ blockchain hiệu suất cao:** SOL là lựa chọn chắc chắn với hệ sinh thái mạnh, dù có thể chờ cơ hội tăng bù. SUI có tiềm năng biến động cao nhưng cần lưu ý các đợi mở khoá token trong tương lai. 2. **DeFi (Tài chính phi tập trung):** UNI đang chuyển từ token quản trị sang tài sản có khả năng nắm bắt giá trị giao thức. AAVE có cấu trúc lưu hành và doanh thu cân bằng. MORPHO tăng trưởng nhanh nhưng cơ chế nắm bắt giá trị yếu hơn và thiếu minh bạch về nguồn cung. 3. **Sàn giao dịch phái sinh phi tập trung (Perp DEX):** HYPE là dự án dẫn đầu khó bị thay thế, nhưng cần thận trọng do giá và vốn hoá thị trường đã tăng cao cùng với cấu trúc mở khoá token. 4. **Tài sản thế chấp thực (RWA) & Cơ sở hạ tầng tài chính on-chain:** LINK có lợi thế đa dạng từ RWA, stablecoin đến tài chính thể chế, là lựa chọn chính trong phân khúc. ONDO có tiềm năng tăng trưởng kinh doanh nhưng rủi ro cao từ việc tập trung token và đợi mở khoá lớn vào năm 2027. Tóm lại, bài viết khuyến nghị tập trung vào các dự án có nền tảng vững chắc: phân bổ vừa phải cho SOL, nhỏ cho SUI và một phần cho DeFi; thận trọng với HYPE; chọn LINK làm vị thế chính trong RWA và chỉ giao dịch ONDO với số vốn nhỏ nếu có sự kiện thúc đẩy.

marsbit1 giờ trước

Bitcoin và Ethereum Cùng Bay Cao! Tám Đồng Tiền Điện Tử Phụ Đáng Chú Ý Cho Giai Đoạn Sắp Tới

marsbit1 giờ trước

Kỳ lân trăm tỷ ở Thượng Hải sắp lên sàn

Thông tin về Cánh bướm của thung lũng Silicon: Carmona Microelectronics chuẩn bị IPO Công ty kỳ lân Trung Quốc Carmona Microelectronics (Thượng Hải), chuyên về chip radar milimét tiêu chuẩn ô tô, chính thức nộp hồ sơ lên Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải để niêm yết trên STAR Market. Công ty được thành lập vào năm 2014 bởi Tiến sĩ Chen Jiashu và giáo sư hướng dẫn của ông, Ali Niknejad, từ Đại học California, Berkeley. Công ty đã đi theo con đường công nghệ CMOS thay vì công nghệ GaAs hoặc SiGe truyền thống. Carmona đã đạt được những cột mốc quan trọng: sản xuất chip thu phát 77GHz đầu tiên trên thế giới vào năm 2015, chip RF 77GHz đầu tiên đạt chuẩn ô tô vào năm 2017 và chip radar milimét hệ thống trên chip (SoC) với ăng-ten trong gói (AiP) vào năm 2019. Chiến lược này đã giảm đáng kể chi phí, giúp radar milimét trở nên phổ biến trên các dòng xe giá cả phải chăng. Đến năm 2025, Carmona nắm giữ 31,1% thị phần trong nước và đứng thứ tư toàn cầu, với hơn 30 triệu chip đã được xuất xưởng. Khách hàng bao gồm BYD, Geely, NIO và Volvo. Công ty đã trải qua 11 vòng gọi vốn, thu hút các nhà đầu tư lớn như Quỹ Đầu tư Công nghiệp Mạch tích hợp Quốc gia II, Walden International và Capital Today. Đợt phát hành IPO dự kiến huy động 3,489 tỷ NDT, định giá công ty khoảng 14 tỷ NDT. Mặc dù doanh thu tăng trưởng mạnh từ 206 triệu NDT năm 2023 lên 632 triệu NDT năm 2025, Carmona vẫn đang trong tình trạng thua lỗ, với khoản lỗ ròng tích lũy là 903 triệu NDT trong 3 năm rưỡi, chủ yếu do đầu tư mạnh vào R&D. Tỷ suất lợi nhuận gộp duy trì ở mức trên 47%. Các rủi ro chính bao gồm sự phụ thuộc cao vào một vài khách hàng lớn (như BYD chiếm hơn 50% doanh thu năm 2025) và chuỗi cung ứng. Mục tiêu của đợt IPO là gây quỹ để mở rộng sản xuất, đa dạng hóa khách hàng và giảm sự phụ thuộc.

marsbit2 giờ trước

Kỳ lân trăm tỷ ở Thượng Hải sắp lên sàn

marsbit2 giờ trước

Phân tích vĩ mô mới nhất của Ray Dalio: Mua nhiều vàng hơn, mua thêm một chút Bitcoin

Ray Dalio, tác giả cuốn sách "How Countries Go Broke: The Big Cycle", phân tích các dấu hiệu của một chu kỳ nợ lớn đang tiến tới giai đoạn cuối, đặc biệt là tại Mỹ. Ông chỉ ra ba chỉ số chính: 1) Chi trả nợ của chính phủ so với thu nhập ngày càng tăng, 2) Nguồn cung trái phiếu chính phủ vượt xa cầu, và 3) Ngân hàng trung ương buộc phải in tiền để mua nợ, dẫn đến mất giá tiền tệ. Tình hình Mỹ được tóm tắt: thu nhập 5,5 nghìn tỷ USD, chi tiêu 7,5 nghìn tỷ USD (thâm hụt 2 nghìn tỷ USD), nợ tích lũy ~32 nghìn tỷ USD (gấp 6 lần thu nhập). Chi phí lãi vay là 1 nghìn tỷ USD, và tổng thanh toán nợ (gốc + lãi) lên tới ~11 nghìn tỷ USD. Dalio dự báo nếu không thay đổi, một cuộc khủng hoảng nợ có thể xảy ra trong vòng 3 năm (+/- 2 năm). Giải pháp của ông là "Công thức 3% và ba phần": giảm thâm hụt ngân sách xuống còn 3% GDP thông qua cân bằng cắt giảm chi tiêu, tăng thuế và giảm lãi suất cơ bản. Về đầu tư, ông khuyến nghị đa dạng hóa tài sản toàn cầu, giảm nắm giữ trái phiếu, tăng tỷ trọng vàng (khoảng 10-15% danh mục) và một lượng nhỏ Bitcoin, vì chúng là tài sản không do chính phủ kiểm soát và có thể hoạt động tốt trong bối cảnh tiền tệ mất giá.

marsbit3 giờ trước

Phân tích vĩ mô mới nhất của Ray Dalio: Mua nhiều vàng hơn, mua thêm một chút Bitcoin

marsbit3 giờ trước

Bộ trưởng Tài chính Mỹ đè nén lợi suất trái phiếu Mỹ khơi mào 'giao dịch phá giá tiền tệ'! Vàng lập đỉnh 3 tháng, Bitcoin tăng hơn 25% trong tuần

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen đã nỗ lực kiềm chế lợi suất trái phiếu dài hạn, nhưng tác động chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Hành động này làm suy yếu đồng USD, đồng thời thúc đẩy vàng và Bitcoin tăng mạnh - củng cố logic giao dịch "phá giá tiền tệ". Động lực chính đến từ thâm hụt ngân sách Mỹ khổng lồ và lo ngại sâu sắc về chính sách kinh tế. Lợi suất trái phiếu nhanh chóng hồi phục sau khi giảm nhẹ, trong khi Bitcoin tăng hơn 25% trong tuần, vượt 78.000 USD và vàng đạt mức cao nhất trong ba tháng. Các nhà phân tích cho rằng đây là "van xả áp lực" khi lo ngại thị trường chuyển hướng sang các tài sản khác. Mối tương quan giữa Bitcoin và vàng ở mức cao nhất kể từ đại dịch, tăng cường nhận định về tiền mã hóa như một công cụ phòng ngừa mất giá. Tuy nhiên, áp lực cơ bản lên lãi suất vẫn tồn tại: thâm hụt ngân sách lớn, nhu cầu vay mượn cho quốc phòng và chuyển đổi năng lượng, cùng làn sóng phát hành trái phiếu doanh nghiệp - đặc biệt từ các công ty công nghệ để tài trợ cho AI. Bộ Tài chính có thể điều chỉnh cung trái phiếu nhưng không thể loại bỏ nhu cầu vốn toàn cầu. Ray Dalio cảnh báo nhà đầu tư nên giảm nắm giữ trái phiếu, chuyển sang vàng và Bitcoin để phòng ngừa rủi ro nợ công. Dù vậy, một số chuyên gia nghi ngờ động thái của Bộ trưởng Yellen sẽ tạo ra đà tăng bền vững cho các tài sản này, vì chủ đề cơ cấu không mới và thiếu chất xúc tác mạnh. Căng thẳng giữa Bộ Tài chính (muốn chi phí vay thấp) và Fed (thận trọng với lạm phát) trong bối cảnh kinh tế vững vàng sẽ tiếp tục là điểm then chốt được theo dõi.

华尔街日报5 giờ trước

Bộ trưởng Tài chính Mỹ đè nén lợi suất trái phiếu Mỹ khơi mào 'giao dịch phá giá tiền tệ'! Vàng lập đỉnh 3 tháng, Bitcoin tăng hơn 25% trong tuần

华尔街日报5 giờ trước

Giao dịch

Giao ngay
活动图片