Tác giả: David Christopher
Biên dịch: Saoirse, Foresight News
Chiến trường Meme coin khói lửa mịt mù, Pump.fun và Fomo đang tranh giành vị thế chủ đạo trong ngành.
Mấy tuần qua, ngành công nghiệp crypto lại chứng kiến một cuộc đấu khổng lồ: Pump đối đầu Fomo. Sân chơi mà hai bên tranh giành chính là sản phẩm phổ biến nhất của thị trường crypto — giao dịch đầu cơ.
Fomo đã chứng minh rất rõ một sản phẩm giao dịch chất lượng, trải nghiệm người dùng tốt có thể tạo ra được điều gì. Nó xã hội hóa, công khai hóa và theo dõi hóa hoạt động giao dịch: người dùng có thể theo dõi trader, xem danh mục nắm giữ, copy trade hoặc chơi ngược, quan sát toàn bộ quá trình giao dịch theo thời gian thực.
Thiết kế sản phẩm này thúc đẩy nền tảng tăng trưởng nhanh. Nhờ tâm lý đầu cơ thị trường phục hồi, Fomo trở thành mặt trận chủ lực tham gia vào cơn sốt Meme coin trên Robinhood Chain, phí giao dịch hàng tuần và số lượng trader trên nền tảng cũng bùng nổ theo.
Biểu đồ Dune này thể hiện khối lượng giao dịch hàng tuần của nền tảng Fomo: bắt đầu tăng trưởng chậm từ đầu năm 2025, sau tháng 5/2026 bùng nổ mạnh mẽ, Robinhood Chain trở thành động lực chính tăng trưởng khối lượng, đồng thời tổng phí giao dịch của nền tảng cũng lập kỷ lục mới.
Nhưng Solana vẫn là căn cứ chính cho giao dịch đầu cơ trên thị trường crypto, và Pump.fun đang ở vị trí trung tâm của sân chơi này, đồng thời họ không muốn chia sẻ miếng bánh thị trường với ai.
Fomo dựa vào cơ sở hạ tầng nền tảng thuộc Pump.fun, phát triển nhanh chóng nhờ giao diện front-end vượt trội hơn, thực chất đóng vai trò trung gian giữa cơ sở hạ tầng đầu cơ Solana và người dùng đầu cơ phổ thông. Ở đây nhắc đến "trung gian" không mang nghĩa tiêu cực. Fomo tạo ra một sản phẩm mà người dùng thực sự cần, nền tảng liên tục tạo ra phí giao dịch, đủ để chứng minh người dùng sẵn sàng trả tiền cho trải nghiệm sử dụng này.
Nhưng xét cho cùng, phần lớn các tính năng Fomo xây dựng, về lý thuyết Pump.fun đều có thể sao chép. Hiện tại chúng ta đang chứng kiến cảnh này: Pump.fun liên tục bổ sung hàng loạt tính năng xã hội cho ứng dụng của mình, nỗ lực trở thành "cổng vào trang chủ" cho giao dịch đầu cơ.
Điều này đẩy hai nền tảng vào một cục diện tế nhị: ở tầng cơ sở hạ tầng là đối tác, nhưng ở thị trường front-end hướng tới người dùng lại là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Fomo nắm giữ lưu lượng người dùng, trong khi cơ sở hạ tầng hỗ trợ thực thi giao dịch phần lớn thuộc về Pump.fun.
Giờ đây, Pump.fun muốn cùng lúc chiếm lĩnh cả hai tầng thị trường: cơ sở hạ tầng và người dùng cuối.
Để đạt mục tiêu, Pump.fun sẵn sàng ra đòn mạnh. Được cho là nền tảng này đã đưa ra điều kiện, với hợp đồng hàng chục nghìn đô la mỗi tháng, để chiêu mộ các trader hàng đầu của Fomo, thu hút họ chuyển hoạt động giao dịch sang Pump.fun. Hành vi này không vi phạm pháp luật, thậm chí không thể coi là một scandal trong ngành. Về bản chất, đó chỉ là một nền tảng có nguồn lực tài chính mạnh chi tiền để lôi kéo người dùng cốt lõi có sẵn lưu lượng.
Ngoài ra, Pump.fun còn triển khai chính sách miễn phí giao dịch front-end. Họ có thể chịu được khoản trợ cấp này, vì nền tảng đã sớm tạo ra lợi nhuận thông qua cơ chế bonding curve và PumpSwap; mô hình trợ cấp front-end này là điều Fomo không thể sao chép.
Nhiều người tham gia thị trường vì thế chỉ trích Fomo thu phí giao dịch, nhưng quan điểm này bỏ qua vấn đề cốt lõi: người dùng trả tiền để mua cái gì.
Người dùng trả tiền, mua toàn bộ trải nghiệm hỗ trợ giao dịch: tìm kiếm những trader đáng theo dõi, xem các mã họ đang nắm giữ, theo dõi lợi nhuận giao dịch, nhận cảnh báo thị trường, và dựa vào một giao diện giảm đáng kể rào cản thao tác với cryptocurrency để hoàn thành mọi thao tác.
Phí giao dịch là nguồn thu cốt lõi của Fomo, toàn bộ trải nghiệm người dùng chính là hoạt động kinh doanh chủ lực của họ. Còn Pump.fun có thể mở miễn phí các tính năng tương tự, vì hoạt động kinh doanh nền tảng đã sớm mang lại cho họ nguồn thu ổn định.
Theo tôi, sự việc này có hai điểm then chốt đáng suy ngẫm sâu sắc.
Thứ nhất, đây lại là một trường hợp điển hình: dự án cơ sở hạ tầng crypto trưởng thành, bắt đầu tích hợp dọc lên trên, tranh giành lưu lượng người dùng cuối. Uniswap trên Robinhood Chain đang diễn ra kịch bản tương tự. Sau khi trở thành cơ sở hạ tầng giao dịch lõi on-chain, Uniswap bắt đầu quảng bá launchpad riêng, không còn đơn thuần là công cụ nền tảng, cung cấp dịch vụ cho các nền tảng khác. Pump.fun trên Solana đã áp dụng chiến lược tương tự: họ đã kiểm soát cơ sở hạ tầng giao dịch đầu cơ, giờ đây muốn tiếp tục kiểm soát tầng phía trên hướng tới người dùng phổ thông.
Thứ hai, tôi cho rằng chìa khóa thắng thua cuối cùng giữa Pump.fun và Fomo, nằm ở hai chữ: niềm tin.
Do đứng ở trung tâm của sân chơi đầu cơ Meme, bất kể đánh giá có khách quan hay không, danh tiếng của Pump.fun trong cộng đồng crypto cũng có nhiều ý kiến trái chiều. Và tin đồn nền tảng bỏ tiền lớn để chiêu mộ trader càng làm tổn hại thêm hình ảnh của chính họ.
Trong khi đó, Fomo ra mắt muộn hơn, gánh nặng tiêu cực trong lịch sử ít hơn, thiết kế sản phẩm ngay từ đầu đã hướng tới việc làm cho hành vi giao dịch minh bạch hơn, có thể truy xuất hơn, tập trung vào giao dịch xã hội.
Nhưng giá trị của giao dịch xã hội hoàn toàn phụ thuộc vào độ tin cậy của tín hiệu mà trader tạo ra. Trader có thể dùng một ví công khai mua vào, rồi dùng một ví khác lén lút bán ra; xây dựng vị thế trước rồi mới kêu gọi công khai, cuối cùng bán tháo mã thông báo để thu hoạch người theo dõi. Blockchain dù mang lại tính minh bạch cho dữ liệu on-chain, nhưng không thể đảm bảo bản thân trader đáng tin cậy.
Suy cho cùng, người dùng chọn giao dịch ở đâu, cuối cùng phụ thuộc vào nền tảng nào có thể đảm bảo tối đa tính xác thực của thông tin được hiển thị. Một khi các trader cấu kết thao túng, sử dụng nhiều ví ẩn để che giấu hành vi giao dịch, thu hoạch người hâm mộ, người dùng sẽ không còn tin vào tín hiệu giao dịch. Niềm tin sụp đổ, giá trị của tầng giao dịch xã hội mà hai nền tảng đang ra sức tranh giành cũng sẽ biến mất theo.
Những biện pháp tiếp theo mà hai nền tảng sẽ áp dụng để duy trì niềm tin của người dùng, rất đáng để tiếp tục theo dõi.
