Tác giả: Zeus
Biên dịch: Block unicorn
RWA được đóng gói (tức là token chỉ đóng vai trò là 'bao bì' hoặc đại diện cho tài sản truyền thống, chứ không phải quyền sở hữu gốc trên chuỗi.) có lẽ là tài sản bị chỉ trích nhiều nhất trong lĩnh vực tiền mã hóa, và tôi cũng có một số hiểu biết về điều này. Nếu bạn lớn lên trong một thế giới coi trọng sự tin tưởng tối thiểu, thì bất cứ thứ gì liên quan đến người giám hộ, thực thể mục đích đặc biệt (SPV), nhà môi giới, cơ quan đăng ký và thủ tục giấy tờ rườm rà đều khiến bạn cảm thấy như đang thụt lùi. Cảm giác như Tài chính Truyền thống (TradFi) đang lẻn qua cửa sau, mang theo một token. Phản ứng này có thể hiểu được. Tuy nhiên, các tổ chức hoạt động rất khác so với tiền mã hóa, và họ không thể vứt bỏ hàng thập kỷ khuôn khổ pháp lý và rủi ro chỉ sau một đêm. Tôi không nói rằng RWA được đóng gói là hoàn hảo. Ý tôi là, đôi khi chúng là con đường duy nhất để vốn thực sự cân nhắc lên chuỗi. Đây không phải là mục tiêu cuối cùng, cũng không phải là giải pháp lý tưởng, mà chỉ là... thực tế.
Khi mọi người nghe thấy "RWA được token hóa", từ "token hóa" phải gánh vác nhiều hơn trọng lượng mà nó không nên gánh. Nó nghe có vẻ như vấn đề đã được giải quyết. Nhưng thực tế không phải vậy. Câu hỏi thực sự quan trọng rất đơn giản: Bạn sở hữu cái gì? Trong một số trường hợp, bạn sở hữu quyền sở hữu hợp pháp, thứ mà tòa án công nhận. Trong những trường hợp khác, bạn chỉ có sự tiếp xúc về giá, bạn chỉ chịu sự tăng giảm giá, nhưng không thực sự sở hữu tài sản đó. Nhiều cuộc tranh luận về RWA thực chất chỉ là nói chuyện xuyên qua nhau, vì sự khác biệt này chưa bao giờ được thảo luận công khai, và chúng ta vẫn đang trong giai đoạn học hỏi đầy lúng túng...
Nhìn chung, có hai con đường. RWA gốc là phiên bản gọn gàng nhất. Quyền sở hữu tồn tại trên chuỗi, chuyển nhượng diễn ra trên chuỗi, blockchain là nguồn gốc của sự thật. Mọi người đều thích ý tưởng này. Mấu chốt là, thế giới pháp lý phải đồng ý rằng hồ sơ trên chuỗi thực sự có ý nghĩa, và điều này khó khăn hơn nhiều so với những gì cộng đồng crypto Twitter sẵn sàng thừa nhận. RWA được đóng gói đi theo một con đường thực tế hơn. Tài sản vẫn vận hành trên các đường ray truyền thống, quyền sở hữu thuộc về người giám hộ, thực thể mục đích đặc biệt (SPV) hoặc nhà môi giới, token trở thành giao diện. Được đóng gói không có nghĩa là xấu. Nó chỉ có nghĩa là blockchain chưa phải là toàn bộ vũ trụ.
Đây là lúc dân crypto bắt đầu đảo mắt. "Nó chỉ là một cái bao bì thôi." "Bạn vẫn phải tin tưởng vào các trung gian." "Nếu nó không hoàn toàn trên chuỗi, thì có ý nghĩa gì?" Đúng vậy, những lời này không phải không có lý. Nếu token của bạn về bản chất chỉ nói "hãy tin chúng tôi", thì bạn không thực sự xây dựng hệ thống tài chính, mà chỉ đang phát hành biên lai kỹ thuật số. Do đó, vấn đề thực sự không phải là liệu RWA được đóng gói có nên tồn tại hay không, mà là liệu chúng có thể vượt ra khỏi bề ngoài để trở thành thứ gì đó thực sự có thể xác minh được hay không.
Điểm khó khăn nằm ở sự cân bằng giữa quyền riêng tư và xác minh. Các tổ chức nắm giữ một số thông tin không thể tiết lộ tùy tiện, chẳng hạn như vị thế nắm giữ, đối tác giao dịch, mô hình định giá và dữ liệu khách hàng. Đây không phải là minh bạch, mà là tự rước rắc rối, dễ bị giao dịch trước hoặc tấn công. Nhưng đi theo hướng cực đoan khác cũng không tốt. Nếu tất cả thông tin đều được giữ bí mật và không thể xác minh, thì RWA được đóng gói sẽ trở thành cơ sở hạ tầng "tin tưởng chúng tôi". Mục tiêu của chúng ta không phải là minh bạch hoàn toàn, mà là thiết lập các cơ chế ràng buộc đáng tin cậy. Chứng minh những điều thực sự quan trọng mà không tiết lộ tất cả thông tin.
Hiện tại, hầu hết kiến trúc của RWA được đóng gói đều có cùng hai điểm yếu. Đầu tiên, chứng minh tài sản thực sự tồn tại và không bị tính toán trùng lặp. Nếu một token tuyên bố rằng đằng sau nó có trái phiếu, khoản vay hoặc bất động sản, bạn cần xác nhận sự tồn tại của nó, nó được lưu giữ đúng chỗ và không bị thế chấp trùng lặp một cách lén lút. Nếu tài liệu chứng minh chỉ là PDF hoặc bảng điều khiển tĩnh, thì... không lý tưởng lắm. Thứ hai, chứng minh tính kịp thời của thông tin. Thị trường ngoài chuỗi thay đổi trong chớp mắt. Nếu thông tin tài sản thay đổi hàng ngày, mà bạn chỉ có thể cập nhật hàng tháng, thì dù muốn hay không, bạn sẽ phải chịu rủi ro trễ thời gian.
Một phương pháp tốt hơn thực ra rất đơn giản: bảo vệ thông tin nhạy cảm, nhưng đảm bảo các sự kiện quan trọng có thể xác minh được. Cập nhật thường xuyên các tài liệu chứng minh, làm cho chúng thực sự có ý nghĩa. Làm cho quy trình xác minh có thể mở rộng mà không cần sao chép-dán thủ công các bảng tính. Bạn không cần tiết lộ tất cả thông tin để chứng minh những việc như liệu nhóm tài sản có được thế chấp vượt mức hay không, trái phiếu có còn được giữ tại cơ quan lưu ký hay không, tài sản có không bị tính toán trùng lặp, hoặc danh mục đầu tư có tuân thủ các quy tắc của nó hay không. Nếu bạn có thể chứng minh đáng tin cậy những điều này, thì RWA được đóng gói sẽ không còn cảm thấy "cứ tin chúng tôi", mà sẽ cảm thấy "hãy kiểm tra chứng từ".
Thành thật mà nói, RWA được đóng gói tốt có thể được tóm gọn thành ba yếu tố cơ bản: quyền lợi pháp lý rõ ràng, giúp bạn biết mình sở hữu cái gì và dựa trên luật nào; xác minh độc lập, không chỉ là bảng điều khiển do bên phát hành vận hành; và tính kịp thời, tần suất cập nhật đủ cao để phản ánh tình hình thực tế. Thiếu bất kỳ yếu tố nào trong số này, toàn bộ cấu trúc sẽ nhanh chóng trở nên lung lay.
Quan điểm cân bằng thực ra khá đơn giản. Khi tài sản thực sự có thể được xử lý từ đầu đến cuối trên chuỗi, RWA gốc rõ ràng hơn. Và khi không thể làm được điều đó, RWA đại diện thì gần với thực tế hơn. Sai lầm nằm ở chỗ coi RWA đại diện hoặc là tài sản giả hiển nhiên, hoặc là tương lai hiển nhiên. Thực tế chúng không phải cả hai. Chúng chỉ là một cây cầu. Nếu thế hệ RWA tiếp theo có thể đạt được xác minh tốt hơn, bằng chứng nhanh hơn và cơ chế vừa bảo vệ quyền riêng tư vừa giám sát, thì cây cầu đó mới thực sự vững chắc.
Ngoài ra, tôi muốn nói rõ rằng tôi không tự cho mình là chuyên gia trong lĩnh vực này. Tôi không phải là chuyên gia, và tôi rất sẵn sàng tiếp nhận các quan điểm và góc nhìn khác. RWA liên quan đến giao điểm của pháp luật, tài chính và tiền mã hóa, và hiện chưa có ai thực sự nắm vững nó. Đó chính là mấu chốt.
