Tác giả: Cốc Vũ, ChainCatcher
Ngày 8 tháng 7 năm 2026, CEO Seb Audet của trình theo dõi danh mục đầu tư DeFi Zapper đã đăng một thông báo ngắn gọn và nặng trĩu trên X: sau gần bảy năm hoạt động, Zapper sẽ đóng cửa toàn diện vào ngày 3 tháng 8, bao gồm tất cả các dịch vụ như trang web chính thức zapper.xyz, ứng dụng di động và dịch vụ API sẽ chính thức ngừng hoạt động. Dự án từng có 2 triệu người dùng hoạt động hàng tháng và xử lý khối lượng giao dịch hơn 13 tỷ USD, đã đặt dấu chấm hết.
Audet viết trong thông báo: "Chúng tôi đã đánh giá nhiều phương án khác nhau và cố gắng hết sức để thúc đẩy một số phương án, nhưng cuối cùng nhận ra rằng đóng cửa một cách có trật tự là lựa chọn tốt nhất." Anh ấy gửi lời cảm ơn đến tất cả người dùng, nhà đầu tư, cố vấn, nhân viên và các thành viên cộng đồng, thừa nhận rằng sứ mệnh của Zapper là làm cho DeFi dễ tiếp cận hơn, dù không thể thực hiện sứ mệnh này theo cách mong muốn ban đầu, nhưng anh ấy tin rằng đội ngũ đã thực sự giúp khá nhiều người khiến nền kinh tế on-chain trở nên dễ sử dụng hơn đáng kể.
Khác với đa số các dự án đóng cửa, Zapper từng là sản phẩm được nhiều người dùng DeFi sử dụng thường xuyên, với mức độ phổ biến thị trường và độ gắn kết người dùng rất cao. Sự sụp đổ của nó gợi nhiều cảm xúc hơn so với những dự án đóng cửa khác, từ đầu đến cuối chỉ dựa vào câu chuyện và có ít người dùng.
"Đây thực sự là ký ức tập thể của những người khai thác DeFi thế hệ đầu tiên. Nhiều người khi xem DeFi năm đó, mỗi ngày đều mở Zapper để xem tài sản, LP, xem lợi nhuận, nhưng dự án này đã không nắm bắt thời cơ tốt nhất, mang theo chút kiêu ngạo để rồi đi vào suy tàn." KOL nổi tiếng Phong Mật chia sẻ trên X.
Các bình luận đầy hoài niệm như "hồi tưởng", "buồn", "sản phẩm tốt nhất", "từng sử dụng hàng ngày" xuất hiện nhiều trong phần bình luận của bài đăng.
Câu chuyện của Zapper bắt đầu vào năm 2019. Năm đó, dự án đã giành chiến thắng tại hackathon DeFi của Kyber, sau đó hoàn thành vòng gọi vốn hạt giống 1,5 triệu USD vào đầu năm 2020, với sự tham gia của các nhà đầu tư như Framework Ventures, MetaCartel Ventures và ParaFi Capital. Điều thực sự đưa Zapper vào tầm mắt chính thống là vòng gọi vốn Series A 15 triệu USD vào tháng 5 năm 2021, do Framework Ventures dẫn đầu, với sự tham gia của các nhà đầu tư nổi tiếng như Mark Cuban và Sound Ventures của Ashton Kutcher.
Zapper được hợp nhất từ hai sản phẩm DeFi Snap và DeFi Zap. Chức năng cốt lõi của nó là theo dõi và tổng hợp tài sản - sau khi kết nối ví, người dùng có thể theo dõi tình hình tài sản của mình trong lĩnh vực DeFi theo thời gian thực.
Khi đó, các Layer1 và Layer2 đang nở rộ, người dùng thường cần tham gia vào các giao thức DeFi hoặc mua NFT hoặc token trên các blockchain khác nhau, tài sản phân tán rất nhiều, do đó, các trình tổng hợp tài sản đại diện như Zapper, Debank, Zerion đã nhanh chóng thu hút một lượng lớn người dùng.
Với việc không ngừng tích hợp nhiều blockchain và giao thức DeFi, Zapper dần mở rộng ra các chức năng như trao đổi giao dịch tài sản, truy vấn NFT, di chuyển tài sản qua cầu. Nền tảng bao phủ hơn 450 giao thức DeFi, hơn 7000 loại token, trải dài trên 14 mạng. Chức năng đặc sắc nhất của nó là "Zap", cho phép người dùng hoàn thành các thao tác DeFi phức tạp nhiều bước thông qua một giao dịch duy nhất, bao gồm farming lợi nhuận, cung cấp thanh khoản và các chiến lược xuyên giao thức.
Trên thực tế, Zapper còn có khả năng là tiền thân của hệ thống điểm dựa trên hành vi tương tác on-chain phổ biến hiện nay. Vào tháng 9 năm 2021, Zapper ra mắt hệ thống điểm dựa trên các hành vi như điểm danh, chuyển chuỗi, giao dịch, các cấp điểm khác nhau có thể đổi lấy NFT tương ứng, với hơn 100.000 địa chỉ tham gia tương tác và đúc NFT, kỳ vọng airdrop của nó cũng thu hút sự quan tâm giao dịch của đông đảo người dùng.
Theo hiển thị của Opensea, bộ sưu tập NFT này có tổng khối lượng giao dịch hơn 1200 ETH, tính theo giá ETH thời điểm đó là khoảng 5 triệu USD. Tuy nhiên, do sự suy yếu của câu chuyện DeFi và NFT sau đó, Zapper đã không tổ chức thêm các hoạt động liên quan. Hiện tại, giá của bộ sưu tập NFT này đã về 0 hoàn toàn.
Sản phẩm dashboard đơn thuần có trần giới hạn. Sau đó, Zapper đã thực hiện một loạt nỗ lực chuyển đổi.
Tháng 10 năm 2023, Zapper ra mắt ứng dụng mạng xã hội on-chain Chainchat, người dùng cần mua "cổ phần" của kênh tương ứng để tham gia trò chuyện nhóm, khi rời kênh phải bán tất cả cổ phần, thành viên kênh chia sẻ phí giao dịch theo tỷ lệ nắm giữ cổ phần.
Sau đó, Zapper ra mắt phiên bản V2, định vị lại sản phẩm thành công cụ khám phá Web3, mở rộng phạm vi hoạt động từ DeFi sang NFT, DAO, danh mục đầu tư và các tài khoản on-chain khác.
Tháng 6 năm 2024, Zapper thông báo ra mắt Zapper Protocol, tầm nhìn là "Thực hiện Kiến thức On-chain", và dự định ra mắt token ZAP vào quý IV. Giao thức được thiết kế như một giao thức mở, nhằm khuyến khích việc phân tích và tạo ngữ cảnh cho thông tin on-chain - chuyển đổi các giao dịch on-chain phức tạp thành đầu ra có thể đọc được bởi con người. Token ZAP sẽ được dùng làm phần thưởng cho những người đóng góp phân tích dữ liệu, nhà phát triển ứng dụng cũng có thể truy cập dịch vụ API của Zapper bằng cách trả ZAP.
Tuy nhiên, kế hoạch đầy tham vọng này cuối cùng đã không thành hiện thực. Token ZAP chưa bao giờ được phát hành chính thức, Zapper Protocol bị hoãn lại cùng với sự suy yếu của thị trường. Tất cả những nỗ lực này cuối cùng không thể đảo ngược vận mệnh của dự án.
Hành trình bảy năm của Zapper, ở một mức độ nào đó, chính là hình ảnh thu nhỏ của ngành DeFi từ khi nảy mầm, bùng nổ đến khi co lại một cách hợp lý.
Trong thị trường bò từ năm 2019 đến 2021, vốn đổ vào mạnh mẽ phân khúc DeFi, thúc đẩy vô số dự án công cụ, dự án tổng hợp. Môi trường gọi vốn thoải mái cho phép nhiều dự án mở rộng nhanh chóng mà không cần theo đuổi lợi nhuận - việc Zapper hoàn thành liên tiếp vòng hạt giống và Series A vào năm 2020 và 2021 là đại diện tiêu biểu cho thời kỳ này.
Lý do sự đóng cửa của Zapper gợi nhiều cảm xúc là vì nó không phải là một dự án thất bại không ai quan tâm. Với 2 triệu người dùng hoạt động hàng tháng và khối lượng xử lý giao dịch hơn 13 tỷ USD vào thời kỳ đỉnh cao, đây là quy mô đáng kể trong bất kỳ phân khúc nào. Nhưng giữa lưu lượng truy cập và doanh thu kinh doanh bền vững, cuối cùng vẫn tồn tại một khoảng cách khó vượt qua.
Mô hình kiếm tiền trước đây của Zapper chủ yếu dựa vào một khoản phí nhỏ thu được từ giao dịch tổng hợp DEX, nhưng trong phân khúc tổng hợp cạnh tranh khốc liệt, không gian phí không ngừng bị nén lại. Đồng thời, việc duy trì chỉ mục dữ liệu và cập nhật thời gian thực cho nhiều chuỗi, hàng trăm giao thức đòi hỏi đầu tư liên tục vào tài nguyên kỹ thuật và chi phí cơ sở hạ tầng. Khi logic "lưu lượng truy cập trước, kiếm tiền sau" không thể thực hiện trong thời gian dài suy yếu của thị trường, việc đóng cửa trở thành lựa chọn bắt buộc.
Zapper cuối cùng đã ngã xuống trong khoảng cách giữa lưu lượng truy cập và doanh thu. Sự đóng cửa của nó không chứng minh giá trị của cửa ngõ DeFi là sai, mà nói lên rằng trong trường hợp không có kênh kiếm tiền từ giao dịch mạnh mẽ, sản phẩm công cụ thuần túy rất khó tồn tại một mình. Zapper tiếp theo có lẽ sẽ không xuất hiện, nhưng ngành công nghiệp vẫn cần một "cửa ngõ" tốt hơn.
