Tác giả: Hồ Thao, ChainCatcher
Trong ngành công nghiệp tiền mã hóa, từng có thời "lên sàn" đồng nghĩa với sự ra đời của một huyền thoại làm giàu khác, nhưng giờ đây, nó có thể chỉ là một khúc dạo đầu trong quá trình thanh lọc kéo dài.
Ngày 18 tháng 3, Binance thông báo sẽ ngừng giao dịch và gỡ niêm yết 8 token, bao gồm Ampleforth (FORTH), Hooked Protocol (HOOK), IDEX (IDEX), Loopring (LRC), Neutron (NTRN), Radiant Capital (RDNT), v.v.
Ngày 16 tháng 3, Coinbase thông báo gỡ niêm yết 25 cặp giao dịch hợp đồng, bao gồm REZ-PERP, BABY-PERP, GMX-PERP, T-PERP, YB-PERP, HOME-PERP, CATI-PERP, DOGS-PERP, DRIFT-PERP, v.v.
Ngày 12 tháng 3, Binance Alpha thông báo sẽ loại bỏ hơn 21 token, bao gồm DGC (DecentralGPT), BNB Card (BNB Card), PFVS (Puffverse), RDO (Reddio), MILK (MilkyWay), TAT (Tell A Tale), v.v.
Vào tháng 1, OKX thông báo gỡ niêm yết 7 token, bao gồm ULTI, GEAR, VRA, DAO, CXT, RDNT và ELON. Ngoài ra, Bithumb, Upbit cũng đều thông báo gỡ niêm yết nhiều loại tiền.
Cơn "bão gỡ niêm yết" này trải dài trên thị trường giao ngay và phái sinh, đã gửi đi một tín hiệu lạnh lùng và rõ ràng: các sàn giao dịch tiền mã hóa hàng đầu đang trải qua sự chuyển dịch mô hình từ "thời kỳ mở rộng" tài sản sang "thời kỳ thu hẹp".
Họ đang tiến hành đánh giá lại các tài sản mục tiêu, thiết lập cơ chế niêm yết và gỡ niêm yết token mới dựa trên tính thanh khoản, chất lượng, minh bạch của token/dự án, vừa có tác dụng răn đe đối với các dự án niêm yết hoặc tiềm năng khác, vừa có thể bảo vệ tốt hơn lợi ích của nhà đầu tư.
I. Sự tồn tại "thây ma" dưới lớp vỏ hào nhoáng
Đáng ngậm ngùi là, trong danh sách "thanh trừng" lần này, không thiếu những ngôi sao sáng của làng coin từng được kỳ vọng, chẳng hạn như LRC, FORTH, NTRN, RDNT, v.v.
Trong đó, Loopring (LRC) đã trở thành ngôi sao mới của làng DeFi nhờ câu chuyện kể "mở rộng Layer2 + giao dịch phi tập trung", và là niềm tự hào của các dự án Trung Quốc; ELON nhờ hiệu ứng IP của Musk đã trở thành mã thông báo meme hot, vốn hóa tăng nhanh chóng trong thời gian ngắn; MilkyWay (MILK) từng dựa vào nhãn giải pháp staking thanh khoản Celestia để huy động được 5 triệu đô la, với sự hậu thuẫn của các tổ chức nổi tiếng như Polychain, Hack VC.
Thị trường crypto trong thời kỳ bull market chưa bao giờ thiếu những câu chuyện kể hào nhoáng. Các mảng DeFi, NFT, meme, InfoFi, RWA, v.v. lần lượt xuất hiện, một khẩu hiệu, một sách trắng có thể dễ dàng huy động hàng chục triệu đô, một khái niệm mới có thể nâng đỡ định giá hàng tỷ đô và nhận được sự ưu ái từ các sàn giao dịch hàng đầu.
Nhưng hầu hết các dự án hào nhoáng này đều tồn tại cùng một vấn đề chết người - thiếu công nghệ cốt lõi khả thi và mô hình kinh doanh bền vững. Khi nhiệt độ thị trường giảm xuống và câu chuyện dần bị vạch trần, điểm yếu của những dự án này được phóng đại vô hạn.
Đối với các sàn giao dịch, việc duy trì những dự án đã mất động lực cộng đồng không chỉ đồng nghĩa với chi phí tuân thủ khổng lồ, mà còn là sự hao mòn vô hình đối với uy tín nền tảng. Trong thời đại cạnh tranh thị phần, các sàn giao dịch không còn dung thứ cho "tài sản khí" chiếm dụng lâu dài nguồn lực thanh khoản quý giá, và đây cũng là kết quả tất yếu của giai đoạn phát triển man rợ trước đây.
Nhìn chung các dự án bị gỡ niêm yết, DeFi và game là những vùng bị ảnh hưởng nặng nề, đồng thời cũng bao gồm các lĩnh vực như Layer1, DAO, v.v., điều này tương ứng với sự thay đổi trong câu chuyện chính của ngành. Nghiêm trọng hơn việc gỡ niêm yết là nhiều dự án đã công khai tuyên bố ngừng hoạt động, theo thống kê của RootData, trong số này có nền tảng lưu trữ phi tập trung DataHaven, giao thức quyền chọn DeFi Polynomial, nền tảng quản trị DAO Tally, metaverse Bloktopia, vườn ươm Colony, nền tảng phân tích dữ liệu Parsec, v.v.
Đồng thời, các sàn giao dịch tiền mã hóa lần lượt chuyển trọng tâm niêm yết sang cổ phiếu được token hóa, những tài sản này có mô hình kinh doanh rõ ràng và sức cạnh tranh thị trường, đồng thời giải quyết vấn đề thời gian giao dịch hạn chế của các sở giao dịch chứng khoán truyền thống. Binance, Kraken, OKX, Bitget, Bybit, Gate và các sàn giao dịch khác đều đã hỗ trợ giao dịch các tài sản này, trong đó ba sàn sau trong vòng vài tháng đã hỗ trợ hơn 100 tài sản cổ phiếu, cho thấy tham vọng chiến lược mạnh mẽ.
II. Tính minh bạch đang trở thành ranh giới đỏ
Ngoài động lực nội tại ngành không đủ, sự thiếu minh bạch cũng là nguyên nhân chính khiến nhiều dự án bị gỡ niêm yết.
Khi các quy định trong ngành công nghiệp crypto ngày càng mạnh mẽ, và ý thức về rủi ro của nhà đầu tư được nâng cao, các sàn giao dịch ngày càng yêu cầu khắt khe hơn về tính minh bạch của các dự án token. Theo thông báo chính thức, Binance đã đưa rõ ràng các điều kiện như "mức độ giao tiếp công khai, sự tham gia của cộng đồng và tính minh bạch của đội ngũ dự án", "cam kết của đội ngũ đối với dự án" vào các điều kiện đánh giá sức khỏe token.
Điều này có nghĩa là việc có thông tin đội ngũ và lộ trình rõ ràng, cơ chế công bố thông tin hoàn chỉnh và kênh giao tiếp cộng đồng sôi động là rất quan trọng đối với bất kỳ token nào. Nhưng đối với nhiều dự án, trạng thái "nằm im sau khi lên sàn" đã trở thành một hiện thực đáng xấu hổ và tàn khốc.
Theo điểm số minh bạch do RootData mới đưa ra, điểm minh bạch của hầu hết các token bị gỡ niêm yết bởi Binance và các sàn giao dịch khác trong đợt này đều dưới 70%, tồn tại các vấn đề khác nhau như công bố tiến độ dự án không đủ, thiếu thành viên nhóm, v.v., giao tiếp cộng đồng rơi vào trạng thái đình trệ trở thành thường lệ, điều này sẽ khiến sự quan tâm của người dùng đối với dự án và thậm chí là ý muốn giao dịch suy yếu đáng kể, từ đó hình thành vòng luẩn quẩn khối lượng giao dịch và thanh khoản không đủ.
Lấy Ultiverse, được YZi Labs đầu tư làm ví dụ, dự án này kể từ tháng 1 hầu như không đăng bất kỳ tweet nào, chỉ chuyển tiếp một vài thông tin, vài thành viên cốt lõi của đội ngũ cũng như vậy.
Cách vận hành "hộp đen" này không chỉ thách thức tuyến phòng thủ rủi ro của sàn giao dịch, mà còn trực tiếp làm tổn thương quyền được biết của các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Cuộc "đại thanh trừng" tập thể của các sàn giao dịch lần này, về bản chất là một cuộc cải cách cung ứng nhằm vào "đồng tiền xấu", hướng nhiều nguồn lực hơn vào các tài sản minh bạch cao và có sức cạnh tranh vững chắc. Bằng cách này, các sàn giao dịch đang hình thành sự răn đe có tính thể chế đối với các dự án trong sàn: tính minh bạch không còn là "điểm cộng" mềm, mà là yếu tố bắt buộc để tồn tại.
Trong bối cảnh vốn truyền thống thâm nhập nhanh chóng và khuôn khổ quy định toàn cầu dần được làm rõ, chiều cạnh cạnh tranh của các sàn giao dịch đã thay đổi về chất, trọng tâm không còn là quy mô giao dịch và số lượng người dùng, mà là chất lượng của tài sản mục tiêu và tính tuân thủ của nền tảng. Nhịp điệu đồng nhất của các sàn giao dịch hàng đầu như Binance, Coinbase, OKX, v.v. báo trước một chu kỳ "loại bỏ bong bóng" đã bắt đầu.
